SA/Sz 2909/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wymeldowaniu z powodu niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę prawną.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Burmistrza w przedmiocie wymeldowania. Wojewoda przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę wyjaśnienia uprawnień do lokalu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że jej podstawę prawną (art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności) należy stosować z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który podważył wymóg przedstawiania potwierdzenia uprawnienia do lokalu przy zameldowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę A.K. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Burmistrza odmawiającą wymeldowania skarżącej. Wojewoda uznał, że brak jest wystarczających dowodów na ustalenie uprawnień do przebywania w lokalu, co stanowiło naruszenie art. 77 § 1 KPA, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, twierdząc, że nie zamieszkuje w lokalu dłużej niż 6 miesięcy, oraz podniosła kwestię występowania tej samej osoby jako organu I i II instancji. Sąd, działając na podstawie art. 134 § 1 PPSA, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza. Kluczowym argumentem Sądu było stwierdzenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01), który uznał art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności za niezgodny z Konstytucją. Sąd uznał, że wyrok ten ma istotne znaczenie dla stosowania art. 15 ust. 2 tej ustawy, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia organów. Zgodnie z nową interpretacją, przy wymeldowaniu należy brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu, a nie kwestię utraty uprawnień do przebywania w nim. Sąd wskazał również na możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 145a KPA. Zarzut dotyczący tej samej osoby w organach I i II instancji został uznany za nieistotny w kontekście art. 25 KPA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy stosować z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wpłynął na interpretację wymogów dotyczących uprawnień do lokalu.
Uzasadnienie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy z Konstytucją ma istotne znaczenie dla stosowania art. 15 ust. 2, ponieważ obecnie przy wymeldowaniu należy brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu, a nie kwestię utraty uprawnień do przebywania w nim.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Możliwość wymeldowania występuje, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego i utraciła uprawnienia do przebywania w tym miejscu, lub opuściła dotychczasowe miejsce pobytu i nie przebywa w nim co najmniej przez 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Stosować z uwzględnieniem wyroku TK K 20/01, co oznacza, że należy brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu.
k.p.a. art. 145 § a
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka jak w sentencji, stwierdzając naruszenie prawa.
Pomocnicze
u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Przepis utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01, stwierdzającym niezgodność z Konstytucją.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 25
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przypadki wyłączenia organu od załatwienia sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Dz.U. Nr 153, poz.1271 art. 97 § § 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje przekazywanie spraw do rozpoznania przez nowo utworzone WSA.
Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych
Ogłoszenie jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Konieczność stosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z uwzględnieniem orzeczenia TK K 20/01, które podważyło wymóg badania uprawnień do lokalu.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej dotyczący występowania tej samej osoby jako organu I i II instancji (uznany za nieistotny).
Godne uwagi sformułowania
możliwość wymeldowania z lokalu występuje w dwóch przypadkach występujące w sprawie wątpliwości odnośnie do posiadania [...] do przebywania w mieszkaniu [...] nie pozwalają na obiektywną ocenę wszystkich okoliczności faktycznych stanowi to naruszenie art.77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego niezgodnym z logiką jest fakt, że ta sama osoba wydała decyzję w I instancji jako Burmistrz [...] i w II instancji jako Wojewoda [...] zebrany w sprawie materiał dowodowy w żaden sposób nie wyjaśnił jakimi uprawnieniami do przedmiotowego lokalu legitymuje się [...], a zatem był niewystarczający w celu wydania orzeczenia o odmowie wymeldowania Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. Sygn. Akt K 20/01, stwierdzającego niezgodność art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności z art.52 ust.1 i art.83, w związku z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obecnie wydając decyzję o wymeldowaniu należy więc brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu, nie badając kwestii utraty uprawnień do przebywania w lokalu. Podobną wadliwością jak zaskarżona decyzja objęta jest także decyzja ją poprzedzająca. Zgodnie z art. 25 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej podlega wyłączeniu jedynie od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika lud osób mu najbliższych lub osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób jej najbliższych.
Skład orzekający
Mirosława Włodarczak-Siuda
przewodniczący
Barbara Gebel
sprawozdawca
Arkadiusz Windak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady stosowania prawa zgodnego z Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących ewidencji ludności i wymeldowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na interpretację przepisów prawa administracyjnego i jak sądy stosują te zasady w praktyce, nawet w sprawach dotyczących podstawowych praw obywatelskich jak meldunek.
“Wyrok TK zmienia zasady wymeldowania: Sąd administracyjny uchyla decyzję.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Sz 2909/01 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2004-02-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-11-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Arkadiusz Windak Barbara Gebel /sprawozdawca/ Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący/ Symbol z opisem 605 Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty Hasła tematyczne Ewidencja ludności Skarżony organ Wojewoda Powołane przepisy Dz.U. 1984 nr 32 poz 174 Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 czerwca 1984 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...]. nr [...] II. nie orzeka w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją [...] r. [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] po rozpatrzeniu wniosku [...], odmówił wymeldowania [...] z pobytu [...]. Od decyzji tej odwołała się [...]. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją [...]r. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji powołując się na brzmienie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz.174 z późn.zm.) stwierdził, że możliwość wymeldowania z lokalu występuje w dwóch przypadkach: 1. gdy osoba bez wymeldowania się opuściła miejsce pobytu stałego i utraciła uprawnienia do przebywania w tym miejscu; 2. gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego jej miejsca pobytu nie można ustalić. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ stwierdził, iż występujące w sprawie wątpliwości odnośnie do posiadania [...] do przebywania w mieszkaniu [...] nie pozwalają na obiektywną ocenę wszystkich okoliczności faktycznych. Zdaniem organu odwoławczego stanowi to naruszenie art.77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i dlatego też, uchylając decyzję do ponownego rozpatrzenia polecił organowi I instancji dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz przesłanek , od spełnienia których uzależnione jest wymeldowanie. Na powyższą decyzję [...] wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż narusza ona art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż [...] w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje dłużej niż 6 miesięcy. Ponadto podniosła, iż niezgodnym zlogiką jest fakt, że ta sama osoba wydała decyzję w I instancji jako Burmistrz [...] i w II instancji jako Wojewoda [...] W odpowiedzi na skargę Wojewody [...] wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty powołane w zaskarżonej decyzji i jeszcze raz podkreślając, że "zebrany w sprawie materiał dowodowy w żaden sposób nie wyjaśnił jakimi uprawnieniami do przedmiotowego lokalu legitymuje się [...], a zatem był niewystarczający w celu wydania orzeczenia o odmowie wymeldowania na podstawie art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych." Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej podniesione. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w chwili wydawania niniejszych decyzji stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. Sygn. Akt K 20/01, stwierdzającego niezgodność art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności z art.52 ust.1 i art.83, w związku z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisu art.9 ust.2 oznacza, że w chwili obecnej także powołany w zaskarżonej decyzji przepis art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności należy stosować z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie bowiem z pierwszą częścią tego przepisu można wydać decyzję o wymeldowaniu w stosunku do osoby, która utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu. Wprawdzie sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie odnosi się do art.15 ust.2 ustawy, ale ma istotne znaczenie w przedmiocie stosowania tego przepisu. Obecnie wydając decyzję o wymeldowaniu należy więc brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu, nie badając kwestii utraty uprawnień do przebywania w lokalu. Tak więc podstawę rozstrzygnięcia organu stanowił przepis, którego treść uległa zmianie w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z art.145 a Kodeksu postępowania administracyjnego można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja. W ocenie Sądu przepis ten może mieć zastosowanie również w niniejszej sprawie. Podobną wadliwością jak zaskarżona decyzja objęta jest także decyzja ją poprzedzająca. Podniesiony w skardze zarzut dotyczący wystąpienia tej samej osoby jako organu I i II instancji nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 25 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej podlega wyłączeniu jedynie od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika lud osób mu najbliższych lub osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób jej najbliższych. W pozostałych przypadkach osoba pełniąca funkcje organu nie podlega wyłączeniu, choćby, jak w niniejszej sprawie uczestniczyła w wydaniu decyzji w I i II instancji. W świetle powyższego na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.b oraz art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI