II SA/Łd 278/24

II SA/Łd 278/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-08-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jarosław Czerw /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 8, art. 64, art. 145 § 1 pkt 4, art. 148 § 2, art. 149 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 20 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Sędzia WSA Michał Zbrojewski, , Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Aleksandra Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2024 roku sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 7 lutego 2024 roku znak: KO.430.1.2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości oddala skargę. a.bł.
Uzasadnienie
Zaskarżonym przez J.S. (dalej także: wnioskodawca, skarżący, strona skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowieniem z 7 lutego 2024 r., znak: KO.430.1.2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej także: organ II instancji, Kolegium, organ odwoławczy) po rozpoznaniu zażalenia J.S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) (dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy G. (dalej także: organ I instancji) z 15 grudnia 2023 r., znak: Nr GG.6831.10.2023 odmawiające wznowienia, na wniosek skarżącego, postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy G. z 29 czerwca 2001 r. Nr 6011-1/G/4/2001, orzekającą o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym G., stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,26 ha, będącą własnością H.S. (w 1/3 części), J.S. (w 1/3 części) i A.S. (w 1/3 części), na działki nr [...], [...] i [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż decyzją z 29 czerwca 2001 r. Nr 6011-1/G/4/2001, wydaną po rozpatrzeniu wniosku H.S., J.S. i A.S., Wójt Gminy G. zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej współwłasność tych osób (w udziale po 1/3 każdej), położonej w obrębie geodezyjnym G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,26 ha dla której prowadzona była księga wieczysta KW Nr [...], na działki: nr [...] o pow. 0,1132 ha, nr [...] o pow. 0,0823 ha i nr [...] o pow. 0,0724 ha.
Wnioskiem z 30 czerwca 2023 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., J.S. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego powyższą ostateczną decyzją Wójta Gminy G. z 29 czerwca 2001 r., zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w G., oznaczonej jako działka nr [...]. Uzasadniając wniosek J.S. wskazał, że 15 czerwca
2023 r. otrzymał z Urzędu Gminy w G. pismo informujące, że w Archiwum Zakładowym "nie istnieje wniosek, który stanowi ślad do sporządzenia projektu podziału geodezyjnego stanowiącego integralną część decyzji o numerze 6011-1/G/4/2001". Dalej wnioskodawca podnosił, że decyzja została sporządzona w oparciu o projekt podziału wykonany przez geodetę uprawnionego P. J. Projekt ten został zaewidencjonowany w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w R. w dniu 8 czerwca 2001 r. pod nr [...]. Stanowił on też integralną część decyzji. Według wnioskodawcy, "decyzja w dniu sporządzenia była już prawomocna bez ustawowej możliwości odwołania się od niej". J.S. podnosił, że Urząd Gminy w G. zatwierdził projekt podziału, wydając decyzję na podstawie "dwóch wniosków o różnej treści sporządzonych tego samego dnia". Według wnioskodawcy wnioski z 15 czerwca 2001 r., będące w posiadaniu Urzędu Gminy w G., nie stanowią podstawy do sporządzenia projektu podziału zaewidencjonowanego 8 czerwca 2001 r. Wnioskodawca zaznaczył, iż projekt podziału powstał bez jego wiedzy i udziału, pomimo iż był współwłaścicielem nieruchomości. Ponadto, projekt nie uwzględniał aktu notarialnego z [...] czerwca 1981 r., Repertorium [...] Nr [...], który dotyczył umowy darowizny stanowiącej 1/3 część nieruchomości na jego rzecz, otrzymanej od małżonków H. i H. S., jako majątek odrębny. Projekt podziału nie uwzględniał wytyczenia i odłączenia działki, która stanowiła 1/3 całości nieruchomości. Wnioskodawca zaznaczył, iż udział 1/3 w odniesieniu do całości powierzchni działki, która wynosi 2.670 m2, stanowi 893 m2. Na skutek wadliwego podziału geodezyjnego powierzchnia jego działki wynosi 823 m2. Dodatkowo, granica podziału została przeprowadzona przez istniejący budynek, co w żaden sposób nie koresponduje z obowiązującym prawem budowlanym i geodezyjnym.
Postanowieniem z 18 sierpnia 2023 r., znak: GG.6831.10.2023, Wójt Gminy G. odmówił wznowienia postępowania z wniosku J.S., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 29 czerwca 2001 r. Nr 6011-1/G/4/2001, zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości stanowiącej współwłasność H.S., J.S. i A.S. (w udziale po 1/3 części każdy), położonej w obrębie geodezyjnym G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,26 ha, na działki nr: [...], [...] i [...].
Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez J.S. na powyższe postanowienie Wójta Gminy G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniem z 13 października 2023 r., znak: KO.430.47.2023, uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Głównym powodem uchylenia postanowienia organu I instancji było to, że Wójt Gminy G. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 29 czerwca 2001 r. Nr 6011-1/G/4/2001, nie wyjaśniając, kiedy wnioskujący dowiedział się o decyzji, a ponadto odnosił się do kwestii uczestnictwa wnioskodawcy w postępowaniu, co mogłoby być oceniane dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.
Po wyjaśnieniu powyższych okoliczności Wójt Gminy G. w dniu 15 grudnia 2023 r. wydał postanowienie znak: Nr GG.6831.10.2023 odmawiające wznowienia, na wniosek skarżącego, postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 29 czerwca 2001 r. Nr 6011-1/G/4/2001.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał na wniosek J.S. o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną ostateczną decyzją. Organ przytoczył treść art. 145 § 1 k.p.a., w którym określone zostały przesłanki wznowienia postępowania, a następnie wskazał na art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Dalej organ podniósł, że postanowieniem z 10 listopada 2000 r. znak: UG/7331/64/2000 Wójt Gminy G. pozytywnie zaopiniował podział nieruchomości z wniosku H. i H. S., poprzedzając tym wydanie decyzji z 29 czerwca 2001 r. o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr ewid. [...], obręb G. Organ ustalił, że J.S. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim wniosek z 17 stycznia 2017 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia znak: UG/7331/64/2000 z 11 października 2000 r., a następnie złożył wniosek z dnia 21 marca 2017 r. o wznowienie postępowania, w którym zaopiniowano podział nieruchomości - działki nr [...], obręb G.. W tym ostatnim wniosku informował Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że w oparciu o postanowienie znak: UG/7331/64/2000 z 11 października 2000 r. "powstała" decyzja wydana przez Urząd Gminy G., z 29 czerwca 2001 r., o numerze identyfikacyjnym 6011-1/G/4/2001. Dodatkowo, w piśmie z 14 kwietnia 2017 r. J.S. informował Urząd Gminy w G., iż 15 czerwca 2001 r. został złożony wniosek dotyczący wydania decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...], obręb G..
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, zdaniem organu I intancji, J.S. od 21 marca 2017 r. posiadał wystarczającą wiedzę o wydaniu kwestionowanej przez niego decyzji. Organ uznał zatem, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie wskazanego w art. 148 § 2 k.p.a. miesięcznego terminu.
Na powyższe postanowienie organu I instancji J.S. 27 grudnia 2023 r. złożył zażalenie, wnosząc o wznowienie postępowania. Skarżący podnosił, iż po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia Wójta Gminy G. z 18 sierpnia 2023 r., organ ten ponownie, 15 grudnia 2023 r., wydał postanowienie odmawiające wznowienia postępowania, stwierdzając, iż w 2017 r. posiadał wiedzę o istnieniu dokumentów stanowiących podstawę podziału geodezyjnego i wydaniu decyzji. Skarżący opisał działania podjęte celem wyodrębnienia działki budowlanej, ozn. nr ewid. [...], na rzecz brata - S.S.. W przekonaniu skarżącego, skoro S.S. nabył prawo do wydzielonej działki, to również on winien uczestniczyć we wszystkich czynnościach postępowania administracyjnego. Wskazał przy tym, iż akt darowizny na rzecz S.S. miał miejsce w Urzędzie Gminy w G.. Skarżący podnosił, że w postępowaniu podziałowym dotyczącym działki nr [...] powinni brać udział wszyscy uprawnieni. Wyjaśnił, iż S.S. brał udział w czynnościach geodezyjnych dotyczących wytyczenia dla niego działki ozn. nr [...], ale nie uczestniczył w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji zatwierdzającej podział. Wójt Gminy G. twierdził, że wniosek H. i H. S. z 6 października 2000 r. (data wpływu 10 października 2000 r.) oraz wydane postanowienie z 11 października 2000 r. pozytywnie opiniujące podział, mają związek z wydaną decyzją z 29 czerwca 2001 r. Nr 6011-1/G/4/2001 zatwierdzającą podział nieruchomości. Skarżący podnosi, iż H.S. występował o wydanie postanowienia opiniującego podział działki nr [...], nie występował natomiast, jako wnioskodawca, we wniosku z 15 czerwca 2001 r., o wydanie decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...]. Skarżący nie zakwestionował swojego podpisu na wniosku z 15 czerwca 2001 r., który dotyczył "wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału a nie dotyczył sporządzenia projektu podziału geodezyjnego na podstawie którego została sporządzona decyzja". Jednocześnie zaznaczył, że decyzja Wójta Gminy G. zatwierdzająca podział była prawomocna w dniu jej wydania, tj. 29 czerwca 2001 r., "bez prawa wniesienia od niej odwołania do SKO w Piotrkowie Trybunalskim". W ocenie skarżącego, twierdzenie organu opierające się na tym, że na podstawie złożonego wniosku o wydanie decyzji posiadał wiedzę dotyczącą treści jeszcze nie sporządzonego dokumentu, jest bezzasadne. Skarżący podnosił, iż do sporządzonego dokumentu można odnieść się dopiero po zapoznaniu się z jego treścią. Podkreśla, że tak jak pozostali wnioskodawcy występujący wnioskiem z 15 czerwca 2001 r. o zatwierdzenie podziału nieruchomości, został pozbawiony prawa do wniesienia odwołania od decyzji. Wskazuje też, że we wniosku z 15 czerwca
2001 r. dotyczącym wydania decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...], położonej w obrębie G., "brakuje jednego z uczestników, który jest w posiadaniu udziałów w działce [...]. Uczestnikiem tym jest S.S.". Końcowo skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2000 r., sygn. akt "II NSA 136/00", w którym wskazano, że sam fakt braku udziału strony w postępowaniu, bądź w jego części, bez jej winy, stanowi powód do wznowienia postępowania.
W odpowiedzi na to zażalenie, organ odwoławczy wydał powołane na wstępie postanowienie z 7 lutego 2024 r.
Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, powołując się na przepisy art. 16, art. 149
§ 2, art. 145 § 1, at. 145a, art. 145aa, art. 145b i 148 k.p.a., organ wyjaśnił, że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania jest czysto formalnym rozstrzygnięciem. Skutkiem jego wydania jest zakończenie postępowania już na etapie wstępnym (badania terminu do złożenia wniosku), konsekwencją zaś jest brak możliwości badania, czy wystąpiła podana we wniosku strony przesłanka do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 k.p.a. Organ wskazał, że przed przystąpieniem do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania organ jest zobowiązany do zbadania terminowości wniesienia podania. Tylko bowiem prawidłowo wniesione podanie może być przedmiotem rozpoznania przez organ.
Odnosząc się do rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy uznał, iż Wójt Gminy G. zasadnie odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 29 czerwca 2001 r. Nr 6011-1/G/4/2001, gdyż wniosek J.S. z 30 czerwca 2023 r. o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okazał się spóźniony, a ponadto, w ocenie organu odwoławczego, wnioskodawca nie wskazał też konkretnych dowodów i okoliczności, które miałyby uzasadnić wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Jak stwierdził organ odwoławczy, z akt sprawy oraz okoliczności znanych organowi II instancji z urzędu, wobec rozpatrywania innych spraw z wniosków oraz zażaleń J.S., wynika, iż o decyzji Wójta Gminy G. z 29 czerwca 2001 r. Nr 6011-1/G/4/2001 zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie G., oznaczonej nr działki [...], w której to sprawie wnioskiem z 30 czerwca 2023 r. wystąpił o wznowienie postępowania, wiedział dużo wcześniej. Pomijając już kwestię doręczenia tej decyzji (na potwierdzeniu odbioru egzemplarza tej decyzji, adresowanego do J.S., przy dacie: "3-VII-2001 r." widnieje podpis jego matki H.S.) i opisywanych przez skarżącego okoliczności "ukrywania" przed nim tej decyzji przez matkę, to o decyzji tej miał on wiedzę najprawdopodobniej już w 2001 r.
Organ uznał za słuszne wskazać też, iż o wyjaśnienie okoliczności związanych z doręczeniem decyzji skarżący występował w 2016 r., a w odpowiedzi na jego wniosek Wójt Gminy G. w piśmie z 15 grudnia 2016 r., znak: GK. 1633.9.2016.KK, informował o odnalezionym dokumencie potwierdzającym odbiór decyzji Nr 6011-1/G/4/2001.
W ocenie organu II instancji, nie można pomijać, iż 6 lipca 2001 r., na podstawie tej decyzji, sporządzony został akt notarialny Repertorium [...] Nr [...] - umowa darowizny i umowa zniesienia współwłasności nieruchomości położonej we wsi G. Z aktu notarialnego wynika, iż przed notariusz M. S. w Kancelarii Notarialnej w R. przy ul. [...] nr [...] stawili się: H. S., A. S. i J.S.. Stawający okazali mapę wydaną przez Starostwo Powiatowe w R., Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, wpisaną do ewidencji zasobu powiatowego 8 czerwca 2001 r. za
nr [...], z której wynika, że nieruchomość położona we wsi i w gminie G., przy ul. [...] nr [...] w powiecie [...], w woj. łódzkim, ma obszar 26 a 79 m2. Mapa zawiera projekt podziału nieruchomości na działki: nr [...] o pow. 11 a 32 m2, nr [...] o pow. 8 a 23 m2 i nr [...] o pow. 7 a 24 m2. W akcie znajduje się zapis, iż: "ostateczną decyzją z dnia 29 czerwca 2001 roku, za Nr 6011-1/G/4/2001 Wójt Gminy w G. zatwierdził powyższy projekt podziału działki nr [...]". Z § 3 aktu notarialnego wynika, iż H. S., A.S. i J.S. darują (pierwsza synowi, a pozostali bratu) – S.S. działkę oznaczoną nr [...] o pow. 7 a 24 m2, a S. S. darowiznę tę przyjmuje. Stosownie do § 7 aktu notarialnego, H. S., A.S. i J.S. znoszą współwłasność zabudowanych działek, położonych we wsi i w gminie G., oznaczonych nr [...] i [...] bez żadnych spłat i dopłat, w ten sposób, że nabywają: A.S. własność zabudowanej działki o obszarze 11 a 32 m2, ozn. nr [...]; J.S. własność zabudowanej działki o obszarze 8 a 23 m2, ozn. nr [...]. Stawający wnieśli, by Sąd Rejonowy w C., Wydział Ksiąg Wieczystych dokonał sprostowania wpisów w dziale I księgi wieczystej KW nr [...] obejmującej przedmiotową nieruchomość, odłączył z tej księgi wieczystej działki nr [...] i nr [...] i urządził dla nich odrębne księgi wieczyste, wpisując nowych właścicieli, a także dokonał wpisu o przysługujących służebnościach (§ 11 aktu notarialnego). Z końcowego zapisu aktu notarialnego wynika, iż został on odczytany, przyjęty i podpisany.
Niewątpliwie, w ocenie organu odwoławczego, o decyzji Wójta Gminy G. z 29 czerwca 2001 r. Nr 6011-1/G/4/2001, zatwierdzającej podział nieruchomości, J.S. miał pełną wiedzę 27 lutego 2017 r., kiedy to wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tejże decyzji. Na wskazaną wyżej decyzję z 29 czerwca 2001 r. Nr 6011-1/G/4/2001, jako powstałą w oparciu o postanowienie z 11 października 2000 r. znak: UG/7331/64/2000, z "pominięciem aktu notarialnego z dnia [...].06.1981 oznaczonego: Repertorium [...] nr [...]", J.S. _ wskazywał też we wniosku z 21 marca 2017 r., którym występował o wznowienie postępowania zakończonego tymże postanowieniem opiniującym podział nieruchomości. O dokumentach, które stanowiły podstawę wydania postanowienia z 11 października 2000 r., znak: UG/7331/64/2000, opiniującego podział nieruchomości, a następnie decyzji z 29 czerwca 2001 r., Nr 6011-1/G/4/2001, zatwierdzającej podział nieruchomości, skarżący miał wiedzę 17 października
2017 r., kiedy to wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tegoż postanowienia, powołując się na "archiwalne dokumenty geodezyjne", odnalezione w Starostwie Powiatowym w R. oraz akt notarialny Repertorium [...] Nr [...] z [...] czerwca 1981 r., na podstawie którego otrzymał od rodziców H. i H. S., w drodze umowy darowizny, udział wynoszący 1/3 część w działce nr [...] o pow. 2.600 m2 , położonej w G., i księgę wieczystą Nr [...], prowadzoną dla tej nieruchomości.
W przekonaniu organu odwoławczego, niezależnie od tego, którą datę przyjąć za wiążącą (6 lipca 2001 r. - data sporządzenia aktu notarialnego, czy najpóźniej 27 lutego 2017 r. - data wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji), termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie został dochowany. W przekonaniu organu II instancji, zawarty w art. 148 § 2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono (chodzi tutaj o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał, datę wydania, oznaczenie decyzji, określenie, czego dotyczyła). Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego, podnoszona przez J.S. okoliczność, że po wydaniu decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości nie miał możliwości zapoznania się z jej treścią i złożenia odwołania, nie ma tutaj znaczenia. Dodać również należy, iż wszelkie okoliczności i dokumenty, które miały mieć znaczenie dla wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w G., oznaczonej nr działki [...], były skarżącemu znane znacznie wcześniej, bowiem powoływał się na nie w trakcie innych postępowań wszczynanych na jego żądania (wniosek z 17 stycznia 2017 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia z 11 października 2000 r. znak: UG/7331/64/200 opiniującego podział nieruchomości, wniosek z 21 marca 2017 r. o wznowienie postępowania zakończonego tym postanowieniem, wniosek z 27 lutego 2017 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z 29 czerwca 2001 r. Nr 6011-1/G/4/2001 zatwierdzającej podział nieruchomości), mających na celu wzruszenie ostatecznego postanowienia opiniującego podział nieruchomości, a następnie decyzji zatwierdzającej ten podział.
We wniosku z 30 czerwca 2023 r. o wznowienie postępowania (data wpływu: 30 czerwca 2023 r.), w przekonaniu organu odwoławczego, skarżący nie przedstawia żadnych nowych istotnych dowodów, które miałyby znaczenie w sprawie dotyczącej podziału nieruchomości, a konsekwentnie powołuje te same okoliczności, które mają przemawiać za pominięciem go, jako strony, w postępowaniu zatwierdzającym podział nieruchomości i niepoinformowaniu go o zakończeniu tego postępowania. W przekonaniu organu odwoławczego zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., jest przesłanką formalną, której badanie następuje w ramach prowadzonych w pierwszym etapie czynności wstępnych. Nie jest to postępowanie administracyjne sensu stricte, mające prowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., stanowi przesłankę skutecznego wznowienia postępowania.
Na marginesie organ odwoławczy wskazał dodatkowo skarżącemu, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 - 8 oraz w art. 145a - 145b k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (art. 146 § 1 k.p.a.).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 7 lutego 2024 r. złożył J.S., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt. 4 i 5, poprzez jego niezastosowanie skutkujące odmową wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją Wójta Gminy G. z 29 czerwca 2001 o Nr 6011-1/G/4/2001 w sytuacji wydania jej z oczywistym naruszeniem prawa oraz naruszenie prawa procesowego - art. 8 k.p.a. w związku i art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 64 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do państwa oraz przyjęcie, iż skarżący nie zachował terminu 1 miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
W tych warunkach skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że w jego ocenie pismo stanowiące odpowiedź Wójta Gminy G. z 15 grudnia 2016 r., znak: GK.1633.9.2016 KK dotycząca odnalezienia dokumentu potwierdzającego odbiór decyzji oznacza, że decyzja nie została dostarczona do właściwego adresata, a osoba odbierająca nie przekazała korespondencji adresatowi – J. S.
Skarżący podnosił, że zarzut organu I instancji twierdzący, że skarżący posiadał wiedzę na temat decyzji Urzędu Gminy G., którą to notariusz użył do sporządzenia aktu notarialnego świadczy tylko o tym, iż to notariusz posiadał taką wiedzę. W przekonaniu skarżącego akt notarialny nie został odczytany po jego sporządzeniu i nie zostały ujawnione materiały, na podstawie których notariusz sporządziła akt notarialny. Powyższe okoliczności, w ocenie skarżącego, potwierdza w swoim oświadczeniu S.S., który stawił się u notariusza jako obdarowany. Skarżący podniósł, że stawił się u notariusza jako współwłaściciel działki [...] w celu wyrażenia woli odnośnie darowizny działki budowlanej na rzecz brata S.S., nie mając wiedzy, że będą przeprowadzone inne czynności notarialne oprócz darowizny - czyli zniesienie współwłasności. Skarżący miał nie posiadać wiedzy, iż obdarowany S.S. na dzień sporządzenia aktu notarialnego był już w posiadaniu tejże działki. Skarżący wyjaśnił, że w roku 2000, czyli jeszcze za życia ojca skarżącego – H.S., S.S. otrzymał wytyczoną z części użytkowanej przez ojca działkę do celów budowlanych, o czym skarżący nie miał wiedzy. Przed sporządzeniem aktu notarialnego z [...] lipca 2001 r. skarżący był w posiadaniu udziału 1/3 nieruchomości oznaczonej jako działka [...], dla której prowadzona była Księga Wieczysta o numerze KW [...]. Na podstawie decyzji z 29 czerwca 2001 o nr 6011/G/4/2001 został zatwierdzony projekt podziału nieruchomości. Projekt geodezyjny z 8 czerwca 2001 o nr [...] potwierdzony prawomocną decyzją Nr 6011-1/G/4/2001 posłużył do zniesienia współwłasności, a który to w ocenie skarżącego posiada liczne, wymienione szczegółowo przez niego wady. W przekonaniu skarżącego na skutek nieujawnienia projektu podziału przez notariusza doszło do zawłaszczenia części nieruchomości będącej w posiadaniu skarżącego, jak też nie poinformowaniu go o tym zdarzeniu. Skarżący zarzucił, że Wójt Gminy G. prowadził postępowanie wadliwie i w sposób niejawny. W przekonaniu skarżącego ujawnienie projektu geodezyjnego na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego udaremniłoby sporządzenie decyzji w oparciu o wadliwy projekt podziału.
Skarżący nie zgadza się z oceną organu, że na podstawie samej decyzji w oparciu o zapis literowo-cyfrowy można określić informacje, które zawarte są w projekcie geodezyjnym oraz zaprzecza, że na podstawie wiedzy z samej decyzji bez projektu podziału geodezyjnego można sformułować wnioski o wznowienie postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego, informacje które dotyczą przebiegu granic, sposobu dostępu do wytyczonych działek, a w szczególności ich lokalizacja nie są możliwe do zweryfikowania bez projektu geodezyjnego.
Skarżący stwierdził, że projekt geodezyjny, który powstał bez wniosku był podstawą do sporządzenia decyzji administracyjnej. Tą samą decyzją został zatwierdzony ten sam projekt geodezyjny, który później został użyty do sporządzenia aktu notarialnego. Skarżący podkreślił, że gdyby posiadał decyzję i wiedzę na jej temat to zbędne byłoby jego uczestnictwo w sporządzeniu aktu notarialnego, gdyż decyzja administracyjna jest podstawą wpisu do Ksiąg Wieczystych. Skarżący 15 czerwca 2023 r. uzyskał informację dotyczącą sporządzenia projektu geodezyjnego, który powstał bez wniosku.
Dalej skarżący wskazywał, że z wiedzy jaką obecnie posiada wynika, że wydana decyzja administracyjna nie była potrzebna żadnemu ze współwłaścicieli. Współwłaściciele H. S. i J.S. posiadali uregulowaną formę własności, dla której była prowadzona Księga Wieczysta KW [...]. Współwłaścicielem nieruchomości był również H. S., a po jego śmierci udziały jego nabył syn – A.S., na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w C., które to postanowienie było podstawą do dokonania wpisu w Księdze Wieczystej.
W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, iż przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest jedynie kwestia odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy G. z 29 czerwca 2001 r., Nr 6011-1/G/4/2001, orzekającą o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym G., stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,26 ha, będącą własnością H.S. (w 1/3 części), J.S. (w 1/3 części) i A.S. (w 1/3 części), na działki nr [...], [...] i [...].
Podnoszone zatem przez skarżącego zarzuty stanowiące w dużej mierze merytoryczną polemikę z decyzją podziałową nie mogą mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, bowiem nie dotyczą jej przedmiotu. W tym postępowaniu Sąd nie jest bowiem uprawniony do oceny decyzji podziałowej i prawidłowości jej podstaw, a jedynie do oceny zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości.
Podstawę prawną zakwestionowanego postanowienia stanowi art. 148 k.p.a., który stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§1), zaś termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).
Zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia.
Przy rozstrzyganiu w rozpatrywanej sprawie należy mieć na uwadze, że - jak podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - faza wstępna postępowania w trybie wznowienia sprowadza się do ustalenia formalnych przesłanek wznowienia, wymagań formalnych wniesionego podania, a także zachowania terminów, o których mowa w art. 148 k.p.a., i jeśli faza ta zakończyła się pomyślnie dla skarżącego – tj. wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, to otwiera się wówczas dla niego dopiero faza druga – merytoryczna, w ramach trybu wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 26 lipca 2024 r., I OSK 381/23, LEX nr 3743637, wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
W kontrolowanej sprawie podstawą wydania postanowienia przez organy była pierwsza faza postępowania, a więc formalne podstawy wniosku o wznowienie postępowania w sprawie.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, orzekające w sprawie organy przyjęły, że skarżący dowiedział się o okolicznościach mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a mianowicie o treści decyzji Wójta Gminy G. z 29 czerwca 2001 r. nr 6011-1/G/4/2001, zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...], wydanej w wyniku postępowania, którego wznowienia skarżący się domaga - jeszcze w 2001 r. (kiedy to 3 lipca 2001 r. została mu doręczona ta decyzja), a najpóźniej 6 lipca 2001 r. (kiedy to uczestniczył w odczytaniu aktu notarialnego Rep. [...] nr [...], gdzie przy okazji ustanawiania darowizny na rzecz brata S.S., została wymieniona nie tylko decyzja z 29 czerwca 2001 r., ale także jej postanowienia). Niemniej mając na uwadze, iż skarżący kwestionował te okoliczności (wskazywał na zatajenie mu decyzji z 29 czerwca 2001 r. przez matkę i nieprzeczytanie aktu notarialnego przez notariusza) organy przyjęły, iż skarżący najpóźniej dowiedział się o treści tej decyzji w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 29 czerwca 2001 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, tj. 27 lutego 2017 r. lub wcześniej – 17 stycznia 2017 r., kiedy to wniósł do tego samego organu o stwierdzenia nieważności postanowienia opiniującego projekt podziału nieruchomości (działki nr [...]).
Mając zaś na uwadze tak wskazaną okoliczność organy administracji stwierdziły, iż skarżący, składając wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w tej sprawie w dniu 30 czerwca 2023 r., przekroczył znacznie termin z art. 148 k.p.a. Zdaniem Sądu takie wnioski organów administracji należy uznać za w pełni uzasadnione.
Za bezzasadne uznać natomiast należy zarzuty skargi w zakresie terminowości złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania, wskazane przez skarżącego. Odnosząc się do wskazanego na dowód powzięcia przez skarżącego wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dopiero 15 czerwca 2023 r., kiedy to miał dowiedzieć się o sporządzeniu "bez wniosku" projektu geodezyjnego z 8 czerwca 2001 r., wobec danych zawartych w aktach administracyjnych sprawy, Sąd podziela stanowisko organów, iż ta okoliczność nie może wyznaczać początku miesięcznego terminu do wzruszenia ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 145 k.p.a.
W ocenie Sądu, ze zgromadzonego przez organy obu instancji w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, jednoznacznie wynika, że skarżący dysponował wiedzą o istnieniu dokumentów będących podstawą decyzji oraz o samej decyzji zatwierdzającej projekt podziału z 29 czerwca 2001 r. (której integralną część przecież stanowił projekt podziału przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 8 czerwca 2001 r.) już w 2001 r. a najpóźniej w roku 2017 r. (27 lutego 2017 r.), w związku z czym już od tego momentu, skarżący mógł z zachowaniem terminu złożyć skutecznie wniosek o wznowienie, rzekomo wadliwego, postępowania w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości, której był współwłaścicielem.
Natomiast fakt, iż 15 czerwca 2023 r. skarżący dowiedział się z Urzędu Gminy G., iż w archiwum zakładowym tego Urzędu nie istnieje wniosek o sporządzenie projektu podziału z 8 czerwca 2001 r., nie tylko nie przesądza, iż taki wniosek nie istniał w przeszłości w ogóle, ale i nie zmienia faktów ustalonych przez organ, tj. że skarżący nie tylko wiedział o decyzji najpóźniej od 27 lutego 2017 r., ale także, że sam wniósł o zatwierdzenie tego, zaprojektowanego 8 czerwca 2001 r., podziału - wnioskiem z 15 czerwca 2001 r. (wraz z matką H. S. i bratem – A.S., k. 4 i 5 akt administracyjnych organu I instancji). Dla porządku należy podkreślić, iż niewątpliwie kłóci się z zasadami logicznego rozumowania sytuacja, jaką forsował w swoich zarzutach skarżący, w której nie znając projektu podziału z 8 czerwca 2001 r. miał wnieść o jego zatwierdzenie do organu. Dlatego Sąd odmówił tym twierdzeniom waloru wiarygodności.
Sąd podziela także stanowisko Kolegium, że skarżący nie wskazał też konkretnych dowodów i okoliczności, które miałyby uzasadnić wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd za całkowicie chybiony uznaje zarzut naruszenia przez organy administracji zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady pogłębiania zaufania z art. 8 k.p.a. oraz naruszenia art. 64 k.p.a. w związku z art. 148 § 2 k.p.a.
Dodać trzeba, iż wprawdzie kodeks postępowania administracyjnego nakłada na organy administracji publicznej określone obowiązki, aby strony z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody i w tym celu organy te udzielają stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, jednak zasada ta nie może być rozumiana jako obowiązek świadczenia pomocy prawnej.
I tak nałożenie tego obowiązku nie może zwalniać skarżącego od dołożenia należytej staranności w wykazaniu względem organu zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Kwestia terminowości złożenia wniosku (podania) o wznowienie postępowania była przedmiotem rozważań zarówno doktryny jak i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Gdzie wskazywano, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Jednak strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Należy więc przyjąć, że zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę (por. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 148).
Mając na względzie całość okoliczności kontrolowanej sprawy, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym skarżący, pomimo wskazania przez siebie daty okoliczności, od której uzależniona była terminowość złożonego wniosku, nie udowodnił jednak w rozpoznawanej sprawie tej terminowości. Sąd w konsekwencji podziela także wskazania organu względem, słusznie ocenionego materiału dowodowego, iż podanej sytuacji (braku wiedzy względem decyzji i dokumentów stanowiących jej podstawę), która miała uwiarygodnić powód złożenia skargi o wznowienie postępowanie dopiero w dacie 30 czerwca 2023 r., nie sposób dać wiary.
Sytuacja ta sprawia, iż, zdaniem Sądu, organy trafnie oceniły wniosek skarżącego, ograniczając się jedynie do zbadania jego terminowości (etap 1), a pomijając jego zasadność (etap 2). Stwierdzenie przez organ, że żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 k.p.a., stanowi przeszkodę dla wznowienia postępowania i zmusza organ do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., to jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organ na etapie badania dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania nie jest uprawniony do badania, czy w sprawie zachodzi któraś z przesłanek wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2023 r., II OSK 628/21, LEX nr 3672763, CBOSA).
W tych warunkach, skoro organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów, a skarżący nie zachował terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, Sąd wykluczył istnienie naruszeń po stronie organów mogących skutkować wzruszalnością postanowienia o odmowie wznowienia postępowania
i orzekł o oddaleniu skargi na mocy art. 151 p.p.s.a.