II SA/KR 3810/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-05-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
wymeldowaniepobyt stałyewidencja ludnościprawo administracyjnepostępowanie administracyjneTrybunał Konstytucyjnykontrola sądowadowody

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o wymeldowaniu, uznając, że postępowanie dowodowe nie wykazało jednoznacznie opuszczenia miejsca pobytu stałego przez skarżącego, a stan prawny uległ zmianie po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi W.C. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego. Skarżący zarzucił, że decyzja opiera się na jednostronnych twierdzeniach żony i teściowej, a on sam nie opuścił lokalu, gdyż wraca tam w weekendy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na niepełne postępowanie dowodowe i zmianę stanu prawnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wyeliminował przesłankę utraty uprawnień do lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę W.C. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Postępowanie w sprawie wymeldowania zostało wszczęte na wniosek żony skarżącego, E.C., która zarzuciła mu awantury pod wpływem alkoholu i pobicie jej matki. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, opierając się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym osoba musiała utracić uprawnienia do przebywania w lokalu i opuścić dotychczasowe miejsce pobytu. Skarżący odwołał się, twierdząc, że decyzja opiera się na fałszywych przesłankach i że jego praca wymaga częstych wyjazdów, ale nadal wraca do domu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc, że decyzja jest niezgodna z prawem, ponieważ nadal przebywa w lokalu i centrum jego życia osobistego znajduje się tam. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. zmieniły się przesłanki wymeldowania – przesłanka utraty uprawnień przestała obowiązywać, a kluczowe stało się faktyczne opuszczenie miejsca pobytu. Sąd stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na jednoznaczne ustalenie, czy skarżący opuścił miejsce pobytu stałego, a twierdzenia stron były sprzeczne. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje administracyjne, uznając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przesłanka utraty uprawnień do przebywania w lokalu przestała obowiązywać po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. orzekł niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z Konstytucją, co skutkowało zmianą przesłanek wymeldowania. Obecnie kluczowe jest faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.e.l. art. 15 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

W brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych decyzji, decyzja o wymeldowaniu mogła być wydana, gdy osoba utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub gdy opuściła miejsce pobytu stałego i nie przebywała w nim co najmniej przez 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Po wyroku TK przesłanka utraty uprawnień przestała obowiązywać.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Pomocnicze

u.e.l. art. 9 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.

Przepisy wprowadzające u.p.s.a. art. 97

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe WSA.

p.p.s.a. art. 145a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja została wydana w oparciu o jednostronne i odbiegające od prawdy fakty podane przez żonę i teściową. Skarżący nie opuścił spornego lokalu, a centrum jego życia osobistego znajduje się w tym lokalu. Zmiana stanu prawnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wyeliminował przesłankę utraty uprawnień do lokalu. Niewystarczające postępowanie dowodowe organów administracji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o wymeldowaniu mogła być wydana w dwóch sytuacjach gdy: 1/ osoba utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu [...] i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub 2/ osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego zmieniły się nie tylko przesłanki wymagane przy zameldowaniu, ale również zmianie uległy przesłanki wymagane przy wydaniu decyzji o wymeldowaniu. Przeprowadzone przez organy administracyjne postępowanie narusza zatem art.7 i 77 kpa poprzez nie zebranie wyczerpującego materiału dowodowego, co z kolei uniemożliwiło dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.

Skład orzekający

Bożenna Blitek

przewodniczący

Elżbieta Kremer

sprawozdawca

Krystyna Kutzner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania po zmianach wprowadzonych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a także znaczenie wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji, choć kluczowe zasady dotyczące opuszczenia miejsca pobytu pozostają aktualne. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany w prawie (wyrok TK) wpływają na interpretację przepisów i jak ważne jest prawidłowe postępowanie dowodowe w sprawach dotyczących praw obywatelskich, takich jak wymeldowanie.

Czy można wymeldować kogoś, kto wraca do domu na weekendy? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 3810/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek /przewodniczący/
Elżbieta Kremer /sprawozdawca/
Krystyna Kutzner
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Elżbieta Kremer (Spr.) Protokolant Monika Pilch na rozprawie w dniu 9 maja 2005 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Wojewody z dnia 9 listopada 2001 r Nr[...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka o wstrzymaniu wykonania uchylonych w pkt 1 decyzji, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego W. C.kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 listopada 200Ir. znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania W. C. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2001 r. znak [...] dotyczącą wymeldowania w/w z pobytu stałego w miejscowości [...]
Postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego W. C.zostało wszczęte na wniosek żony E. C. Wnioskodawczyni w uzasadnieniu wniosku podała, że W. C. przychodząc do domu wszczyna awantury pod wpływem alkoholu, ubliża domownikom, a w dniu [...] 2001 r. pobił matkę wnioskodawczyni G. J. oraz rozbił szybę w pomieszczeniu przy budynku inwentarskim.
Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wydał decyzję dnia [...] 2001 r., w której orzekł o wymeldowaniu W. C. z pobytu stałego [...]
Przedmiotową decyzję wydano w oparciu o następujący stan prawny i faktyczny: Artykuł 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / tekst jednolity Dz.U. z 2001 Nr 87, poz.960/ zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, gdy zostaną równocześnie spełnione dwie przesłanki: 1/ osoba utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i 2/ bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W rozpatrywanej sprawie W.C. utracił uprawnienia do przebywania w przedmiotowym budynku, uprawnienia te miały charakter pochodny tj. wynikające z woli jego małżonki będącej współwłaścicielką budynku. Budynek w miejscowości [...] stanowi składnik gospodarstwa rolnego, które po ojcu odziedziczyła E. C. wraz z matką/ postanowienie Sądu z dnia [...] 1979r. w sprawie stwierdzenia nabycia spadku/. Odnośnie drugiej przesłanki organ I instancji podał, że od [...] 2001 r. W. C. nie przebywał pod wskazanym adresem. Zdaniem organu nie można w sposób jednoznaczny ustalić, czy W. C. opuścił dobrowolnie przedmiotowy budynek, ale z uwagi że nie występował do sądu o przywrócenie posiadania, przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu została spełniona.
Od decyzji tej złożył odwołanie W. C. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że decyzja została wydana w oparciu o jednostronne odbiegające od prawdy fakty podane przez żonę E. C. i teściową G. J. Podał, że specyfika jego pracy i duże odległości powodują konieczność przebywania i zakwaterowania w miejscu pracy, natomiast do domu wraca na sobotę i niedzielę lub niedzielę. Przedstawił również stosunki i konflikty rodzinne. Do odwołania załączył oświadczenia różnych osób, które mają potwierdzać podnoszone przez niego okoliczności.
Organ II instancji po rozpoznaniu odwołania W. C. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Skargę na decyzję organu II instancji złożył W. C.. W skardze wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i nie wymeldowanie W.C. z adresu [...] W uzasadnieniu skargi zarzucił, że decyzja jest niezgodna z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności z uwagi na fakt, że skarżący przebywa w spornym lokalu. Skarżący podaje, że nigdy nie opuścił spornego lokalu, że w lokalu tym znajduje się centrum jego życia osobistego.
Podniósł również, że decyzja została wydana jedynie w oparciu o dowody przedstawione przez żonę, tym samym sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.
W dniu [...] 2005r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo zainteresowanej E.C. W piśmie podaje, że w dniu [...] 2001 r. W.C. przybył do domu, wszczął awanturę, spowodował utratę zdrowia u jej mamy, na co przedstawia ksero wyroku sądowego. Przedstawia również ksero orzeczenia Kolegium d/s. Wykroczeń w sprawie ukarania W. C.za popełnione wykroczenie polegające na rozbiciu szyby i kradzieży kłódki. Zainteresowana podaje, że skarżący nie przebywa pod tym adresem od [...] 2001 r. prosi, aby Sąd wziął po uwagę okoliczności które podała zapewniając spokój jej i rodzinie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1 2707 sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Do właściwości sądów administracyjnych należy sprawowanie kontroli nad działalnością administracji publicznej w tym m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna.
Podstawą prawną wydania decyzji w przedmiotowej sprawie był art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych decyzji. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem tego przepisu decyzja o wymeldowaniu mogła być wydana w dwóch sytuacjach gdy: II osoba utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu /określone w art.9 ust.2 ustawy/ i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub 2/ osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. W rozpoznawanej sprawie decyzja została wydana na podstawie pierwszej z wskazanych wyżej sytuacji.
Ten stan prawny uległ zmianie w wyniku wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002r. orzekł, że art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r.o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art.52 ust. 1 i art.83 w zw. z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej / Dz.U. z 2002r. Nr 78, poz.716/. W wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego zmieniły się nie tylko przesłanki wymagane przy zameldowaniu, ale również zmianie uległy przesłanki wymagane przy wydaniu decyzji o wymeldowaniu. Decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może być zatem wydana gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania, przesłanka utraty uprawnień przestała obowiązywać.
Zgodnie z art.145 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 12707 sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei art.145a kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja.
Tym samym po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego możliwe jest wówczas gdy zostanie spełniona przesłanka opuszczenia miejsca pobytu. Natomiast na podstawie zebranego w sprawie .materiału dowodowego nie można stwierdzić czy przesłanka ta została spełniona. Postępowanie dowodowe zostało ograniczone do przesłuchania E.C., W. C. oraz świadków teściowej G. J. i sąsiadki M. W., a zważywszy, że twierdzenia stron są wzajemnie sprzeczne, konieczne było przeprowadzenie dalszych dowodów. Ponadto prowadzone postępowanie dowodowe i powoływane dowody ma zmierzać do ustalenia czy doszło do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez skarżącego. Tym czasem podnoszone w postępowaniu okoliczności jak i przedkładane ksero dokumentów: wyroku, orzeczeń, zaświadczeń lekarskich mogą obrazować jak układają się stosunki i relacje rodzinne pomiędzy stronami, mogą wskazywać na istniejący konflikt natomiast nie można na ich podstawie stwierdzić czy doszło do faktycznego opuszczenia miejsca pobytu przez skarżącego, a tym samym czy została spełniona przesłanka umożliwiająca wydanie decyzji o wymeldowaniu.
Przeprowadzone przez organy administracyjne postępowanie narusza zatem art.7 i 77 kpa poprzez nie zebranie wyczerpującego materiału dowodowego, co z kolei uniemożliwiło dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. To naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.145 pkt 1 b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 12707 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 152 ustawy powołanej wyżej, Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, o kosztach orzeczono zgodnie z art.200 ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI