II SA/KR 3810/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o wymeldowaniu, uznając, że postępowanie dowodowe nie wykazało jednoznacznie opuszczenia miejsca pobytu stałego przez skarżącego, a stan prawny uległ zmianie po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi W.C. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego. Skarżący zarzucił, że decyzja opiera się na jednostronnych twierdzeniach żony i teściowej, a on sam nie opuścił lokalu, gdyż wraca tam w weekendy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na niepełne postępowanie dowodowe i zmianę stanu prawnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wyeliminował przesłankę utraty uprawnień do lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę W.C. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Postępowanie w sprawie wymeldowania zostało wszczęte na wniosek żony skarżącego, E.C., która zarzuciła mu awantury pod wpływem alkoholu i pobicie jej matki. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, opierając się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym osoba musiała utracić uprawnienia do przebywania w lokalu i opuścić dotychczasowe miejsce pobytu. Skarżący odwołał się, twierdząc, że decyzja opiera się na fałszywych przesłankach i że jego praca wymaga częstych wyjazdów, ale nadal wraca do domu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc, że decyzja jest niezgodna z prawem, ponieważ nadal przebywa w lokalu i centrum jego życia osobistego znajduje się tam. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. zmieniły się przesłanki wymeldowania – przesłanka utraty uprawnień przestała obowiązywać, a kluczowe stało się faktyczne opuszczenie miejsca pobytu. Sąd stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na jednoznaczne ustalenie, czy skarżący opuścił miejsce pobytu stałego, a twierdzenia stron były sprzeczne. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje administracyjne, uznając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przesłanka utraty uprawnień do przebywania w lokalu przestała obowiązywać po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. orzekł niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z Konstytucją, co skutkowało zmianą przesłanek wymeldowania. Obecnie kluczowe jest faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.e.l. art. 15 § 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
W brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych decyzji, decyzja o wymeldowaniu mogła być wydana, gdy osoba utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub gdy opuściła miejsce pobytu stałego i nie przebywała w nim co najmniej przez 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Po wyroku TK przesłanka utraty uprawnień przestała obowiązywać.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
u.e.l. art. 9 § 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.
Przepisy wprowadzające u.p.s.a. art. 97
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe WSA.
p.p.s.a. art. 145a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja została wydana w oparciu o jednostronne i odbiegające od prawdy fakty podane przez żonę i teściową. Skarżący nie opuścił spornego lokalu, a centrum jego życia osobistego znajduje się w tym lokalu. Zmiana stanu prawnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wyeliminował przesłankę utraty uprawnień do lokalu. Niewystarczające postępowanie dowodowe organów administracji.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o wymeldowaniu mogła być wydana w dwóch sytuacjach gdy: 1/ osoba utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu [...] i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub 2/ osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego zmieniły się nie tylko przesłanki wymagane przy zameldowaniu, ale również zmianie uległy przesłanki wymagane przy wydaniu decyzji o wymeldowaniu. Przeprowadzone przez organy administracyjne postępowanie narusza zatem art.7 i 77 kpa poprzez nie zebranie wyczerpującego materiału dowodowego, co z kolei uniemożliwiło dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.
Skład orzekający
Bożenna Blitek
przewodniczący
Elżbieta Kremer
sprawozdawca
Krystyna Kutzner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania po zmianach wprowadzonych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a także znaczenie wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji, choć kluczowe zasady dotyczące opuszczenia miejsca pobytu pozostają aktualne. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak zmiany w prawie (wyrok TK) wpływają na interpretację przepisów i jak ważne jest prawidłowe postępowanie dowodowe w sprawach dotyczących praw obywatelskich, takich jak wymeldowanie.
“Czy można wymeldować kogoś, kto wraca do domu na weekendy? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 3810/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-05-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-12-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bożenna Blitek /przewodniczący/ Elżbieta Kremer /sprawozdawca/ Krystyna Kutzner Symbol z opisem 605 Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Elżbieta Kremer (Spr.) Protokolant Monika Pilch na rozprawie w dniu 9 maja 2005 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Wojewody z dnia 9 listopada 2001 r Nr[...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka o wstrzymaniu wykonania uchylonych w pkt 1 decyzji, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego W. C.kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia 9 listopada 200Ir. znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania W. C. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2001 r. znak [...] dotyczącą wymeldowania w/w z pobytu stałego w miejscowości [...] Postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego W. C.zostało wszczęte na wniosek żony E. C. Wnioskodawczyni w uzasadnieniu wniosku podała, że W. C. przychodząc do domu wszczyna awantury pod wpływem alkoholu, ubliża domownikom, a w dniu [...] 2001 r. pobił matkę wnioskodawczyni G. J. oraz rozbił szybę w pomieszczeniu przy budynku inwentarskim. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wydał decyzję dnia [...] 2001 r., w której orzekł o wymeldowaniu W. C. z pobytu stałego [...] Przedmiotową decyzję wydano w oparciu o następujący stan prawny i faktyczny: Artykuł 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / tekst jednolity Dz.U. z 2001 Nr 87, poz.960/ zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, gdy zostaną równocześnie spełnione dwie przesłanki: 1/ osoba utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i 2/ bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W rozpatrywanej sprawie W.C. utracił uprawnienia do przebywania w przedmiotowym budynku, uprawnienia te miały charakter pochodny tj. wynikające z woli jego małżonki będącej współwłaścicielką budynku. Budynek w miejscowości [...] stanowi składnik gospodarstwa rolnego, które po ojcu odziedziczyła E. C. wraz z matką/ postanowienie Sądu z dnia [...] 1979r. w sprawie stwierdzenia nabycia spadku/. Odnośnie drugiej przesłanki organ I instancji podał, że od [...] 2001 r. W. C. nie przebywał pod wskazanym adresem. Zdaniem organu nie można w sposób jednoznaczny ustalić, czy W. C. opuścił dobrowolnie przedmiotowy budynek, ale z uwagi że nie występował do sądu o przywrócenie posiadania, przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu została spełniona. Od decyzji tej złożył odwołanie W. C. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że decyzja została wydana w oparciu o jednostronne odbiegające od prawdy fakty podane przez żonę E. C. i teściową G. J. Podał, że specyfika jego pracy i duże odległości powodują konieczność przebywania i zakwaterowania w miejscu pracy, natomiast do domu wraca na sobotę i niedzielę lub niedzielę. Przedstawił również stosunki i konflikty rodzinne. Do odwołania załączył oświadczenia różnych osób, które mają potwierdzać podnoszone przez niego okoliczności. Organ II instancji po rozpoznaniu odwołania W. C. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na decyzję organu II instancji złożył W. C.. W skardze wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i nie wymeldowanie W.C. z adresu [...] W uzasadnieniu skargi zarzucił, że decyzja jest niezgodna z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności z uwagi na fakt, że skarżący przebywa w spornym lokalu. Skarżący podaje, że nigdy nie opuścił spornego lokalu, że w lokalu tym znajduje się centrum jego życia osobistego. Podniósł również, że decyzja została wydana jedynie w oparciu o dowody przedstawione przez żonę, tym samym sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. W dniu [...] 2005r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo zainteresowanej E.C. W piśmie podaje, że w dniu [...] 2001 r. W.C. przybył do domu, wszczął awanturę, spowodował utratę zdrowia u jej mamy, na co przedstawia ksero wyroku sądowego. Przedstawia również ksero orzeczenia Kolegium d/s. Wykroczeń w sprawie ukarania W. C.za popełnione wykroczenie polegające na rozbiciu szyby i kradzieży kłódki. Zainteresowana podaje, że skarżący nie przebywa pod tym adresem od [...] 2001 r. prosi, aby Sąd wziął po uwagę okoliczności które podała zapewniając spokój jej i rodzinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1 2707 sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do właściwości sądów administracyjnych należy sprawowanie kontroli nad działalnością administracji publicznej w tym m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Podstawą prawną wydania decyzji w przedmiotowej sprawie był art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych decyzji. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem tego przepisu decyzja o wymeldowaniu mogła być wydana w dwóch sytuacjach gdy: II osoba utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu /określone w art.9 ust.2 ustawy/ i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub 2/ osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. W rozpoznawanej sprawie decyzja została wydana na podstawie pierwszej z wskazanych wyżej sytuacji. Ten stan prawny uległ zmianie w wyniku wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002r. orzekł, że art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r.o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art.52 ust. 1 i art.83 w zw. z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej / Dz.U. z 2002r. Nr 78, poz.716/. W wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego zmieniły się nie tylko przesłanki wymagane przy zameldowaniu, ale również zmianie uległy przesłanki wymagane przy wydaniu decyzji o wymeldowaniu. Decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może być zatem wydana gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania, przesłanka utraty uprawnień przestała obowiązywać. Zgodnie z art.145 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 12707 sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei art.145a kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja. Tym samym po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego możliwe jest wówczas gdy zostanie spełniona przesłanka opuszczenia miejsca pobytu. Natomiast na podstawie zebranego w sprawie .materiału dowodowego nie można stwierdzić czy przesłanka ta została spełniona. Postępowanie dowodowe zostało ograniczone do przesłuchania E.C., W. C. oraz świadków teściowej G. J. i sąsiadki M. W., a zważywszy, że twierdzenia stron są wzajemnie sprzeczne, konieczne było przeprowadzenie dalszych dowodów. Ponadto prowadzone postępowanie dowodowe i powoływane dowody ma zmierzać do ustalenia czy doszło do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez skarżącego. Tym czasem podnoszone w postępowaniu okoliczności jak i przedkładane ksero dokumentów: wyroku, orzeczeń, zaświadczeń lekarskich mogą obrazować jak układają się stosunki i relacje rodzinne pomiędzy stronami, mogą wskazywać na istniejący konflikt natomiast nie można na ich podstawie stwierdzić czy doszło do faktycznego opuszczenia miejsca pobytu przez skarżącego, a tym samym czy została spełniona przesłanka umożliwiająca wydanie decyzji o wymeldowaniu. Przeprowadzone przez organy administracyjne postępowanie narusza zatem art.7 i 77 kpa poprzez nie zebranie wyczerpującego materiału dowodowego, co z kolei uniemożliwiło dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. To naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.145 pkt 1 b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 12707 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 152 ustawy powołanej wyżej, Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, o kosztach orzeczono zgodnie z art.200 ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI