IV SA/WA 82/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję Ministra Rolnictwa o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1988 r., uznając, że przepis wyłączający możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z lat 70. nie ma zastosowania do samej decyzji z 1988 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1988 r. Sąd uznał, że Minister błędnie zastosował art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi, który wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Sąd podkreślił, że przepis ten nie dotyczy decyzji z 1988 r., która sama oceniała legalność wcześniejszych aktów własności ziemi.
Sprawa dotyczyła skargi J. C., A. K. i S. C. (spadkobierców Z. C.) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z kwietnia 2005 r., która utrzymała w mocy decyzję Ministra z lutego 2005 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z sierpnia 1988 r. Decyzja z 1988 r. stwierdzała nieważność szeregu aktów własności ziemi z lat 70. XX wieku. Minister umorzył postępowanie, powołując się na art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi, który wyklucza prowadzenie postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że Minister błędnie zinterpretował i zastosował art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi. Przepis ten nie ma zastosowania do decyzji z 1988 r., która sama była decyzją stwierdzającą nieważność innych decyzji, a nie decyzją wydaną na podstawie ustawy z 1971 r. Sąd podkreślił, że zasada niewzruszalności aktów własności ziemi, wynikająca z art. 63, dotyczy zakazu wzruszania tych aktów w drodze nadzwyczajnych postępowań, ale nie dotyczy decyzji wydanych w nadzwyczajnych postępowaniach przed wejściem w życie art. 63. Umorzenie postępowania przez Ministra naruszyło prawo materialne (art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi) i procesowe (art. 105 § 1 k.p.a.), pozbawiając stronę prawa do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra z lutego 2005 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie ma zastosowania do decyzji, która sama ocenia legalność decyzji wydanych na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi stanowi wyjątek od zasady stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych i dotyczy wyłącznie decyzji wydanych na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, a nie decyzji, które te akty oceniały. Interpretacja ta jest zgodna z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
u.g.n.r.s.p. art. 63 § ust. 2 i 3
Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Przepis ten wyłącza prowadzenie postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Nie ma zastosowania do decyzji stwierdzającej nieważność tychże decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania administracyjnego następuje, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. W tej sprawie umorzenie było nieuzasadnione.
u.u.w.g.r.
Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie przez organ administracji art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Decyzja z 1988 r. nie była wydana na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, co wyklucza zastosowanie art. 63 ust. 2 i 3. Umorzenie postępowania naruszyło art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ organ nie miał podstaw do odmowy merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra Rolnictwa oparta na art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi jako podstawie do umorzenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 63 ust. 2 i 3 nie może być rozumiany jako przepis wyłączający ocenę legalności także tych decyzji, którymi dokonano oceny legalności decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Umorzenie postępowania organ nadzoru pozbawił stronę prawa do żądania oceny legalności decyzji nieobjętej zakresem normatywnym art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Skład orzekający
Wanda Zielińska-Baran
przewodniczący
Krystyna Napiórkowska
członek
Marian Wolanin
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w kontekście decyzji stwierdzających nieważność innych decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami własności ziemi i decyzjami z lat 80. XX wieku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej z nieważnością decyzji administracyjnych i interpretacją przepisów wyłączających możliwość jej stwierdzenia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy można kwestionować decyzję o nieważności? Sąd wyjaśnia granice stosowania przepisów wyłączających.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 82/07 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Krystyna Napiórkowska Marian Wolanin /sprawozdawca/ Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący/ Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 roku sprawy ze skargi J. C., A. K., S. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2005 roku Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2005 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa, Leśnictwa, i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] sierpnia 1988 r., którą stwierdzono nieważność: aktu własności ziemi z dnia [...]01.1977 r. wydanego dla Z. C., na nieruchomość o pow. 0,25 ha, położoną w S., aktu własności ziemi z dnia [...]01.1977 r., wydanego K. W. na nieruchomość o pow. 0,50 ha, położoną w S., decyzji b. Wojewódzkiej Komisji do spraw Uwłaszczenia w S. z dnia [...]12.1976 r. wydanej Z. C. oraz K. W., decyzji b. Wojewódzkiej Komisji do spraw Uwłaszczenia w S. z dnia [...]10.1976 r. wydanej Z. C. oraz K. W., aktu własności ziemi z dnia [...]06.1976 r. wydanego Z. C. oraz aktu własności ziemi z dnia [...]06.1976 r. wydanego K. W. W wyniku stwierdzenia nieważności powołanych rozstrzygnięć, w decyzji z dnia [...] sierpnia 1988 r. orzeczono także o przekazaniu sprawy uregulowania własności przedmiotowej nieruchomości do Sądu Rejonowego w S. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...]kwietnia 2005 r. wskazano na umorzenie postępowania w sprawie, z uwagi na art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 108, poz. 2108 ze zm.), który wyklucza prowadzenie m.in. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250, ze zm), jak w niniejszej sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r. wniosła Z. C., w której miejsce wstąpili następnie J. C., A. K. i S. C., jako spadkobiercy skarżącej. W skardze zarzucono min. błędne ustalenia faktyczne, nieuwzględnienie archiwalnych dokumentów oraz naruszenie utrwalonego - zdaniem skarżącej - stanu prawnego nieruchomości o pow. 0,50 ha, położonej w S., stanowiącej własność skarżącej. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej odrzucenie, powołując się na uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego i prawa procesowego, mającego wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Sygn. akt IV SA/Wa 82/07 Zgodnie z art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128 ze zm.), do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Postępowanie administracyjne toczące się w powyższych sprawach, podlega umorzeniu. Decyzja Ministra Rolnictwa, Leśnictwa, i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] sierpnia 1988 r., o której stwierdzenie nieważności wystąpiła Z. C., wydana została na podstawie art. 138 §1 i art. 156 kpa, a jej przedmiotem było stwierdzenie nieważności m.in. aktów własności ziemi z dnia [...] stycznia 1977 r. i z dnia [...] czerwca 1976 r. Umarzając postępowanie z wniosku Z. C., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie dostrzegł, że decyzja Ministra Rolnictwa, Leśnictwa, i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] sierpnia 1988 r., nie została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, dlatego - wbrew uzasadnieniu zawartemu w zaskarżonej decyzji - do decyzji z dnia [...] sierpnia 1988 r. nie ma zastosowania art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Powołany przepis art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych stanowi wyjątek od zasady wyrażonej m.in. w art. 156 i nast. kpa, że w przypadku, gdy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z ustawowo wyliczonych wad nieważności, właściwy organ nadzoru zobowiązany jest do potwierdzenia tego faktu w drodze decyzji o stwierdzeniu nieważności ocenianej decyzji. Jako wyjątek od ustawowej zasady eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami nieważności, omawiany art. 63 ust. 2 i 3 nie może być rozumiany jako przepis wyłączający ocenę legalności także tych decyzji, którymi dokonano oceny legalności decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Przyjmowana w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego niewzruszalność aktów własności ziemi -wydanych w przeszłości w formie decyzji administracyjnych - skutkiem omawianego art. 63 ust. 2 i 3, polega na zakazie wzruszania tych aktów, w drodze nadzwyczajnych postępowań administracyjnych. Nie dotyczy jednak decyzji wydanych w nadzwyczajnych postępowaniach administracyjnych wobec aktów własności ziemi, przed dniem wejścia w życie powołanego art. 63, tj. przed dniem 1 stycznia 1992 r. Przedmiotem wniosku Z. C. nie było żądanie stwierdzenia nieważności aktów własności ziemi, lecz stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa, Leśnictwa, i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] sierpnia 1988 r., którą wyeliminowano z obrotu prawnego akty własności ziemi wydane w latach siedemdziesiątych. Sygn. akt IV SA/Wa 82/07 Umorzenie postępowania z tego wniosku, zaskarżoną decyzją z dnia [...]kwietnia 2005 r., narusza zatem art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, jako przepis prawa materialnego w rozpatrywanej sprawie, skoro nie znajduje w nim podstawy do takiego rozstrzygnięcia. Umorzenie to narusza również art. 105 §1 kpa, jako przepis prawa procesowego, ponieważ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie miał podstaw do odmowy merytorycznego rozpatrzenia sprawy, powołując się na bezprzedmiotowość wniosku złożonego przez Z. C. Umarzając postępowanie, organ nadzoru pozbawił stronę prawa do żądania oceny legalności decyzji nieobjętej zakresem normatywnym art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ orzekający ustali w pierwszej kolejności krąg osób będących stronami postępowania, mając na względzie, że decyzja Ministra Rolnictwa, Leśnictwa, i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] sierpnia 1988 r., skierowana została nie tylko do Z. C., lecz również do A. W. Następnie organ ustali, czy spadkobiercy Z. C. podtrzymują złożony przez nią wniosek, i stosownie do poczynionych ustaleń wyda rozstrzygnięcie, mając na uwadze, że art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, znajduje zastosowanie wobec decyzji, które były przedmiotem oceny zawartej w decyzji Ministra Rolnictwa, Leśnictwa, i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] sierpnia 1988 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI