II SA/KR 3803/01

II SA/Kr 3803/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-10-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda /sprawozdawca/
Krystyna Daniel
Mariusz Kotulski /przewodniczący/
Symbol z opisem
618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA : Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Krystyna Daniel Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2005 r. sprawy ze skargi K. C., A. K., W. P., J. L., M. F. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości skargę oddala
Uzasadnienie
Niniejsze postępowanie zostało wszczęte kierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargą K.C. ,A.K. W.P. , M.F. i J.L. z daty 10.12.2001r. na decyzję Wojewody z dnia [...].11.2001r. nr [...] , zaś istotny z punktu widzenia jego przedmiotu, wynikający z akt administracyjnych stan sprawy, przedstawia się następująco.
W dniu [...].07.1995r. Kierownik Urzędu Rejonowego w N. na podstawie art. 61§4 k.p.a. , na wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej działkę nr 1 położoną w R. , wywłaszczoną decyzjami Naczelnika Miasta i Gminy R. znak [...] z dnia [...]1981r. i znak [...] z dnia [...]1982r. na cele budowy źródła solankowego w R. , zgodnie z decyzją nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...] 1979r. znak [...] wydaną przez Głównego Architekta Województwa.
Powyższe nastąpiło na wniosek K.C. z daty 22.05.1995r., działającej imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A.K. , W.P. , M.F. , J.L. , motywowany zbędnością wywłaszczonego gruntu dla Skarbu Państwa i użytkownika wieczystego P.P. " [...]. " , po wyjaśnieniu w piśmie dnia 15.07.1995r. przedmiotu żądania determinującego przedmiot postępowania w kontekście podnoszonych równolegle we wniosku okoliczności dotyczących istnienie podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych .
Decyzją z dnia [...] .1995r. znak [...] , wydaną na podstawie art. 104§1 i 2 k.p.a. w związku z art. 48 i 69 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami wywłaszczaniu nieruchomości ( tekst jednolity Dz.U. Nr 30 z 1991r., poz.127 z późn. zm. ), Kierownik Urzędu Rejonowego w N. odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej działkę nr 1 o pow. 0,3658, położoną w R. na rzecz spadkobierców A. i S.L. figurujących w postanowieniu Sądu Rejonowego w N. z dnia [...].1992r. sygn. akt [...] . W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ pierwszej instancji podał, że źródło solankowe położone na działce, będącej aktualnie własnością Skarb Państwa, oddanej w użytkowanie wieczyste P.P. " [...] " w R. jest źródłem czynnym, jego funkcjonowanie wymaga strefy ochronnej w promieniu 25 m, uznając w świetle tych okoliczności, iż przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji uwłaszczeniowej oraz wskazując na pogląd prezentowany przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22.12.19993r. III AZP 24)93, zgodnie z którym nie można orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami wywłaszczaniu nieruchomości, jeżeli na nieruchomości tej ustanowione zostało użytkowanie wieczyste. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał także, iż kwestia wypłaty odszkodowania z wywłaszczoną nieruchomość winna być przedmiotem odrębnego postępowania.
Wśród materiału dowodowego poprzedzającego wydanie przedmiotowej decyzji znajdują się między innymi : akta postępowania [...] - z których wynika iż wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa działka nr 1 o pow. 3658 m kw. gm. kat R. zapisana była wówczas w l.w.h. [...] i l.w.h.[...] PBN w M. jako własność S.L. i A.L. po 1)2 części, skarżący nie byli uczestnikami postępowania wywłaszczeniowego, a kwestię ustalenia odszkodowania odroczono; postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia [...]1992r. sygn. akt [...] - z którego wynika , iż skarżący są spadkobiercami A.L. , zmarłej [...]. i S.L. zmarłego [...]; odpis księgi wieczystej Kw nr [...] Sądu Rejonowego w L. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w M. z dnia [...].1995r., zgodnie z którym położona w R. działka nr 1 o pow.0, 3658 ha, stanowiąca własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w R. z dnia [...]1981r. [...] została oddana w użytkowanie wieczyste do dnia [...] 2089r. Przedsiębiorstwu Państwowemu " [...] " w R. na podstawie decyzji Wojewody z dnia [...]1994r. Nr [...].
Decyzją z dnia [...].1995r. Nr [...], wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138§2 k.p.a. oraz art. 69 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami wywłaszczaniu nieruchomości ( tekst jednolity Dz. U. Nr 30 z 1991r., poz.127 z późn. zm. ) po rozpatrzeniu odwołania K.C. , A.K. , W.P. , M.F. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. znak [...] z dnia [...] 1995r. o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w R. , organ drugiej instancji uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu w szczególności na konieczność wyjaśnienia, czy zachodzą podstawy do zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości jako zbędnej dla celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu, oraz w wypadku stwierdzenia takiego stanu rzeczy zbadania nadto , czy istnieją ustawowe przesłanki rozwiązania umowy użytkowania wieczystego i doprowadzenia do stanu ponownego władania przez Skarb Państwa lub gminę nieruchomością - zgodnie ze stanowiskiem zajmowanym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12.05.1994r. III.A.R.N.22)94, przy uznaniu jednakże za prawidłową informacji zawartej w zaskarżonej decyzji w kwestii odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość .
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w dniu [...].1996r., Kierownik Urzędu Rejonowego w N. wobec wyrażonej uprzednio na piśmie odmowy P.P. " [...] " w R. zrzeczenia się prawa użytkowania wieczystego części przedmiotowej działki, działając na podstawie art. 61§4 k.p.a. w związku z art. 26 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami wywłaszczaniu nieruchomości ( tekst jednolity Dz.U. Nr 30 z 1991r., poz.127 z późn. zm. ) wszczął postępowanie administracyjne o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działkę nr 1 o pow. 0,3658, położoną w R. przy ul [...], pozostającej w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa Państwowego " [...] " w R., na podstawie decyzji Wojewody z dnia [...]1994r. znak [...], wskazując w uzasadnieniu na stwierdzone ku powyższemu przesłanki na tle dokumentacji projektowej sporządzonej dla obudowy źródła solankowego [...] w R. oraz stanu opisanego w protokole wizji z dnia [...]08.1995r. wskazującego na zbędność części nieruchomości na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Miasta i Gminy R. z dnia [...].1982r. znak [...]
Wśród materiału poprzedzającego wydanie przedmiotowej decyzji znajdują się między innymi oświadczenia skarżących z dnia 29.04.1996r., z których wynika, że za wywłaszczoną działkę nie otrzymali odszkodowania, ani działki zamiennej.
Decyzją z dnia [...].1997r. znak [...] wydaną na podstawie art. 104§1 i 2 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 26 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami wywłaszczaniu nieruchomości ( tekst jednolity Dz.U. Nr 30 z 1991r., poz.127 z późn. zm. ) Kierownik Urzędu Rejonowego w N. zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr 1 o pow. 0,3658 ha , objętą Kw nr [...] Sądu Rejonowego w L. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w M. na działkę nr 2 o pow. 0,0053 ha oraz działkę nr 3 o pow. 0,3605 ha sporządzony przez mgr inż. J.F. , jak również orzekł o wygaśnięciu Przedsiębiorstwu Państwowemu " [...] " w R. prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do działki nr 3 o pow. 0,3605 ha , położonej w R. przy ul. [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał na stan prawny przedmiotowej nieruchomości wynikający z decyzji wywłaszczeniowej oraz dotyczącej oddania działki w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu Państwowemu " [...]" w R. , zaś mając na uwadze, iż jedyną przesłanką decydującą o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej jest jej zbędność dla celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu, rozważając dalej istnienie podstaw do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego w świetle decyzji Naczelnika Miasta i Gminy R. z dnia [...]1984r. znak [...] i z dnia [...]1982r. znak [...] o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości na cel budowy źródła solankowego w R. zgodnie z decyzją nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...] 1979r. znak [...] wydaną przez Głównego Architekta Województwa z załącznikiem graficznym oraz stwierdzając, że poza istniejącym źródłem solankowym objętym pkt 1 planu w pozostałym zakresie nie doszło do realizacji obiektów tam przewidzianych tj. stacji odgazowania - pkt 2 załącznika - wraz z ogrodzeniem trwałym z siatki na słupach metalowych, a grunt w tej części uprawiany jest przez poprzednich właścicieli rolniczo, uznał iż części nieruchomości odpowiadającej działce nr 3 o pow. 0,3605 jest za zbędną na cel określony w decyzji o uwłaszczeniu, co stwarza podstawę do orzeczenia o wygaśnięciu w tym zakresie prawa użytkowania wieczystego.
Decyzją z dnia [...].1997r. [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 26.ust.2 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami wywłaszczaniu nieruchomości ( tekst jednolity Dz.U. Nr 30 z 1991r., poz.127 z późn. zm. ) w związku z art. 240 k.c. i art. 138§2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwu Państwowemu " [...] " w R. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] 1997r. znak [...] , organ drugiej instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu, po rozważaniach czynionych na gruncie art. 240 k. c. oraz art. 26 ust.1- 2 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami wywłaszczaniu nieruchomości, wskazując na różnicę pomiędzy wygaśnięciem użytkowania wieczystego - następującym w przypadku upływu okresu, na który zawarto umowę lub przez rozwiązanie umowy o użytkowanie wieczyste, mogącego nastąpić jedynie w sytuacji korzystania z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie ( decyzji ) , w szczególności jeżeli wbrew umowie nie wzniesiono określonych w niej budynków lub urządzeń - ,jak również uwzględniając w tym kontekście treść zaskarżonej decyzji, organ drugiej instancji wskazał, że winna ona dotyczyć rozstrzygnięcia o istnieniu przesłanek do rozwiązania użytkowania wieczystego służącego Przedsiębiorstwu Państwowemu " [...] " w R. , a nie jako to miało miejsce orzeczenia o jego wygaśnięciu, co wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości .
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy stroną postępowania było " [...] " S.A. w R. , w miejsce Przedsiębiorstwa Państwowego " [...] " w R. który to podmiot na rozprawie [...].06.1999r. zadeklarował wstępnie gotowość zrzeczenia się na rzecz Skarbu Państwa użytkowania wieczystego części wywłaszczonej nieruchomości, zgodnie z poprzednim projektem podziału. Wśród materiału zgromadzonego w tej fazie postępowania znajduje się między innymi pisemna zgoda K.C. , A.K. , W.P. oraz M.F. z dnia [...]06.1999r. na nieodpłatne ustanowienie prawa przejazdu i przejścia do źródła solankowego na działce nr 2 zgodnie z projektem podziału nr [...] z dnia [...] .1997r., pismo Prezesa Zarządu " [...] " S.A. w R. z dnia [...]08.1999r. w przedmiocie rozważania możliwości zrzeczenia się użytkowania wieczystego części przedmiotowego gruntu poza odwiertem źródła i strefą ochronną o wymiarach 10 x 10 m, które to stanowisko zostanie sprecyzowane przez Zarząd we wrześniu 1999r., po zapoznaniu ze sprawą Rady Nadzorczej, pismo Prezesa Zarządu " [...] " S.A. w R. z dnia [...].02.2000r. o podjęciu przez Zarząd decyzji w sprawie zrzeczenia się użytkowania wieczystego części gruntu stanowiącego działkę nr 3 na rzecz K.C. oraz innych na wyżej wskazanych zasadach i przy ustanowieniu służebności, wraz z potwierdzającą takie ustalenia zainteresowanych stron notatką służbowa z wizji dnia [...].02.2000r., odpis z księgi wieczystej Kw nr [...] Sądu Rejonowego w L. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w M. z dnia [...].06.2000r., zgodnie z którym położona w R. działka nr 1 o pow.0, 3658 ha, stanowiąca własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w R. z dnia [...].1981r.[...] pozostaje w użytkowaniu wieczystym" [...] " S.A. w R. na podstawie decyzji Wojewody z dnia [...].1994r. Nr [...] oraz aktu komercjalizacji Przedsiębiorstwa Państwowego " [...] " w R. z dnia [...].1998r. Rep.[...] ze zmianą z dnia [...].1999r. Rep. [...] operat szacunkowy przedmiotowej nieruchomości z [...].08.2000r., decyzja Burmistrza Miasta R. znak [...] zatwierdzająca projekt podziału przedmiotowej nieruchomości na działkę nr 2 o pow. 0,0100 ha oraz działkę nr 3 o pow. 0,3558 ha sporządzony przez geodetę uprawnionego mgr inż. J.F. , adresowane do " [...] " S.A. w R. pismo Starosty Powiatu N. z dnia [...].01.2001r. o wyrażeniu zgody na zrzeczenie się przez ten podmiot prawa użytkowania wieczystego wyżej opisanej działki nr 3 w celu uregulowania roszczeń z tytułu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jak również dalsza korespondencja oraz pismo Prezesa Zarządu " [...] " S.A. w R. z dnia [...].08.2001r. do Starosty N. o negatywnej opinii Rady Nadzorczej co do zamiaru zrzeczenia się przez Spółkę użytkowania wieczystego części gruntu stanowiącego działkę nr 3 .
Decyzją z dnia [...]09.2001r. znak [...] wydaną z upoważnienia Starosty N. na podstawie art. 136 ust. 3, 142 i 229 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. Dz 2000r. Nr 46, poz.543 ) oraz art. 104 k.p.a. organ pierwszej instancji odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr 3 , położonej w R. , a wywłaszczonej na cel budowy źródła solankowego w R. ( Kw [...] ). W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia organ pierwszej instancji wskazał na okoliczności dotyczące stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości oraz dotychczasowy przebieg postępowania, prowadzonego w ostatniej fazie po wejściu w życiu z dniem 1.01.1998r. ustawy z 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 115, poz. 741 ) stosownie do art. 142 przez Urząd Wojewódzki w N. , a następnie od 1.09.1999r. z uwagi na ustawę z dnia 24.07.1998r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz. U. Nr 106, poz. 668 ) - przez Starostwo Powiatowe w N. , w toku którego po ograniczeniu żądania wniosku do zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości odpowiadającej po podziale działce nr 3 , przy pozytywnym stanowisku użytkownika wieczystego, podejmowano szereg czynności przygotowawczych zmierzających do zrzeczenia się przez P.P. " [...] " w tej części swego prawa na rzecz Skarbu Państwa, które jednakże ostatecznie nie przyniosły rezultatu, pomimo zgody na powyższe i interwencji Starosty N. , z uwagi na negatywną opinię Rady Nadzorczej " [...] " S.A. w R. co do zamiaru zrzeczenia się przez Spółkę prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w R. stanowiącego działkę nr 3 o pow. 0,3558 ha, o czym zawiadomiono w piśmie z dnia 14.08.2001r .Uwzględniając stan faktyczny sprawy, a także treść mającego w niej zastosowanie art. 229 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami - zgodnie z którym roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej sprawy nieruchomość została sprzedana, albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej - organ pierwszej instancji wskazał, iż taka sytuacja ma miejsce odnośnie działki nr 1 , z której wywodzi się działka nr 3 , bowiem została ona oddana w użytkowanie wieczyste decyzją Wojewody , z dnia [...]1994r., co na rzecz PP " [...] ", co ujawniono w dziale II. Kw nr [...], zaś prowadzone pomimo powyższego postępowanie o zrzeczenie się przez ten podmiot na rzecz Skarbu Państwa dla dokonania zwrotu nieruchomości nie przyniosło rezultatu, wobec stanowiska negatywnego stanowiska Zarządu wyrażonego w piśmie z dnia 14.08.2001r.
Decyzją z dnia [...].11.2001r [...] wydaną z upoważnienia Wojewody M. na podstawie art. 9 a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz.U. Dz 2000r. Nr 46, poz. 543 ) i art. 138§1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania K.C. , A.K. W.P. M.F. i J.L. od decyzji Starosty N. z dnia [...].09.2001r. znak[...] organ drugiej instancji orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W jej uzasadnieniu organ drugiej instancji uwzględniając całość materiału dowodowego zebranego w sprawie nawiązał do treści art. art. 229 , art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami , na tle których uznał zaskarżaną decyzję za prawidłową . Stwierdził w tym zakresie, że ustawodawca na podstawie art. 229, art. 136 ust. 3 oraz art. 242 ustawy o gospodarce nieruchomościami stworzył normę prawna, zgodnie z którą poprzednim właścicielom wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje roszczenie o jej zwrot, jeżeli na nieruchomości tej przed dniem 1.01.1998r. ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczyste, przy czym powołana konstrukcja uniezależnia rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu nieruchomości od ustaleń w kwestii zbędności nieruchomości. " [...] " S.A. jest osobą trzecią w rozumieniu art. 229 tej ustawy, a przysługujące jej poprzednikowi prawnemu Przedsiębiorstwu Państwowemu " [...] " prawo użytkowania wieczystego zostało wpisane do Kw nr [...] na podstawie decyzji Wojewody z dnia [...]1994r. Ponadto odnosząc się do zgłoszonego w odwołaniu żądania skarżących przyznanie odszkodowania lub odpowiedniej działki zamiennej za wywłaszczoną nieruchomość, organ drugiej instancji podał, że powyższa okoliczność nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu nieruchomości, a rozpoznanie wniosku w tej fazie stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności, stąd zostanie on przekazany Staroście N. jako organowi pierwszej instancji, który wyda stosowną decyzję.
W skardze z daty 10 12.2001r, na powyższą decyzję K.C. , A.K. , W.P. , M.F. i J.L. zarzucali naruszenie prawa materialnego , a to art. 128 ust. 1, art.136 ust. 3, art. 137 ust.1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz.U. Dz 2000r. Nr 46, poz. 543 ), wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy tj. o zwrocie nieruchomości położonej w R. , a wywłaszczonej na cele budowy źródła solankowego ( Kw [...] – R. ) spadkobiercom wywłaszczonych właścicieli, ewentualnie – o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu powyższego skarżący wskazywali na fakt niewykonania na przedmiotowej nieruchomości wbrew wynikającemu ze stosownych dokumentów celowi wywłaszczenia, który nie został zrealizowany, trwałego ogrodzenia dla stworzenia strefy ochronnej źródła solankowego i dalsze rolnicze użytkowanie gruntu na przestrzenia blisko 20 lat przez spadkobierców wywłaszczonych właścicieli S. i A.L. , co potwierdzono w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]1997r. Podnosząc , iż pierwotne żądanie zostało ograniczone do zwrotu spadkobiercom zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu działki nr 3 , powstałej z podziału wywłaszczonej działki nr 1 , podkreślali zasadność zgłoszonego żądania na tle regulacji zawartej w art. 136 ust.3 oraz art. 137 ust.1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazywali na prezentowane pierwotnie przez użytkownika wieczystego P.P. [...] w trakcie wizji lokalnej [...].02.2000r., na rozprawie administracyjnej [...].05.2000r. pozytywne stanowisko w sprawie zrzeczenia się na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej działki poza strefą ochronną o wymiarach 10 x 10 m, zatwierdzenie zgodnie z tym stanowiskiem projektu podziału działki, wyrażoną przez Starostę N. zgodę na zrzeczenie się przez użytkownika wieczystego swego prawa przy poniesieniu z tym związanych kosztów przez Starostwo, na zgodę spadkobierców na ustanowienie nieodpłatnego prawa przejazdu i przechodu do źródła solankowego na działce nr 2 dla Uzdrowiska R. w przypadku zwrotu pozostałości wywłaszczonej działki oraz nieuzasadnione w tym stanie faktycznym wyrażenie przez Radę Nadzorczą P.P. [...] negatywnego stanowiska w kwestii zrzeczenia się przez Spółkę użytkowania wieczystego. Skarżący uznawali za istotne prawdopodobieństwo likwidacji przedmiotowego źródła w świetle wyników badania pochodzącej stamtąd solanki, wskazujących na jej nieprzydatność dla celów leczniczych i rehabilitacyjnych, nadmieniali że dokonane wywłaszczenie osoby nieżyjącej bez poinformowania spadkobierców nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa , podnosili , że ani S. i A.L. , ani ich spadkobiercy nie otrzymali żadnego odszkodowania, jak również wnosili o jego przyznanie lub przyznanie skarżącym działki zamiennej.
Wojewoda M. wnosił o oddalenie skargi jako bezzasadnej, wskazując na podawane w zaskarżonej decyzji negatywne przesłanki uzasadniające odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz brak znaczenia podnoszonych zarzutów dla prawidłowości rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .
Zgodnie z treścią art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – oznaczana dalej jako p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy, uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany powołaną podstawą prawną oraz granicami skargi wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia , podnoszone w niej zarzuty i zgłaszane wnioski ( art. 134 p.s.a. ). Orzekanie w granicach sprawy oznacza sprawę będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego, co w sprawie niniejszej oznacza, powinność zbadania także decyzji organu pierwszej instancji poprzedzającą wydanie zaskarżonej decyzji. Poza tą kognicją pozostaje jednakże kwestia kontroli prawidłowości wydania decyzji wywłaszczeniowych, czy badania podstaw do stwierdzenia ich nieważności lub wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, lub ważności decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego, prawidłowości wpisu dokonanego w księdze wieczystej jako nie należących do sprawy zainicjowanej wnioskiem dnia [...].05.1995r., podlegających weryfikacji w odpowiednich trybach. Stosownie do wyraźnego oświadczenia zainteresowanych wskazany wniosek miał za przedmiot li tylko żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości tj. położonej w R. działki nr 1 lub jej części na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami wywłaszczaniu nieruchomości ( tekst jednolity Dz. U. Nr 30 z 1991r., poz.127 z późn. zm. ), zaś następnie żądnie zwrotu części nieruchomości w zakresie odpowiadającym działce nr 3 , powstałej z podziału działki nr 1 . Przedmiot postępowania administracyjnego został określony zatem stosownie do zgłoszonego przez wnioskodawców ostatecznie żądania, zaś przy wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...]11.2001r. [...] i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]09.2001r. [...] nie doszło do naruszenia prawa uzasadniającego uwzględnienie skargi. W szczególności za prawidłowe na gruncie obowiązujących w dacie orzekania przez organ pierwszej i drugiej instancji należy uznać wykładnię i zastosowanie powołanych w nich przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce w ustalonym we właściwym zakresie, wystarczającym do wydania orzeczenia w występującym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, dla których istotne znaczenie ma wynikająca z odpisów z księgi wieczystej Kw nr [...] okoliczność ustanowienia na przedmiotowej nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w R. z dnia [...].1981r. [...] prawa użytkowaniu wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego " [...] " w R. na podstawie decyzji Wojewody N. z dnia [...].1994r. Nr [...] i ujawnienia go w księdze wieczystej przed [...].1998r., które to prawo na podstawie aktu komercjalizacji Przedsiębiorstwa Państwowego " [...] " w R. z dnia [...].1998r. Rep. [...] ze zmianą z dnia [...].1999r. Rep [...] przysługiwało w datach wydania obu decyzji "[...] " S.A. w R . Organy obu instancji rozstrzygając sprawę prawidłowo powoływały się na przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 z późn. zm.).Zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane po 1 stycznia 1998 r., kiedy weszła już w życie powołana ustawa (art. 242 u.g.n.). W świetle treści art. 233 tej ustawy sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie cytowanej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów, a zatem fakt wystąpienia o zwrot nieruchomości przed 1 stycznia 1998 r. nie powodował wyłączenia stosowania w sprawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w analizowanym stanie prawnym uregulowane w art. 136 ust. 3 i następnych ustawy z 21 sierpnia 1997 r., przy czym w art. 229 tej ustawy roszczenie o zwrot nieruchomości zostało wyłączone (ustawodawca posłużył się zwrotem "nie przysługuje"), jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Ratio legis art. 229 jest stabilizacja stanu prawnego zaistniałego na nieruchomości wywłaszczonej w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, normującej w nowy sposób zasady i tryb zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, jak również zasady i tryb zbywania oraz udostępniania nieruchomości publicznych, przy obiektywnej niemożliwości odebrania podmiotom nie należącym do kategorii podmiotów publicznoprawnych prawa użytkowania wieczystego nieruchomości (wywłaszczonej), z uwzględnieniem charakteru tego prawa, które może obciążać tylko nieruchomości Skarbu Państwa lub gmin. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której nie powoływano się na uchylenie lub nawet prowadzenie postępowania mającego na celu stwierdzenie w trybie nadzwyczajnym wadliwości decyzji o ustanowienie użytkowania wieczystego, względnie istnienia ku temu podstaw, zaś Przedsiębiorstwo Państwowe " [...] " w R. , a następnie " [...] " S.A. w R. - nie należąc do kategorii podmiotów publicznoprawnych , są osobami trzecimi w rozumieniu art. 229 wskazanej ustawy. Stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego w dacie orzekania w drodze decyzji wystąpienia sytuacji przewidzianej w art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie mogąc doprowadzić do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części czyniło zbędnym badanie dalszych przesłanek zasadności roszczenia przewidzianych w art. 137 tej ustawy, które stanowi - uznanie nieruchomości za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo gdy utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Słusznie zatem wydając kwestionowane decyzje organy obu instancji pominęły przy orzekaniu kwestie zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel związany z wywłaszczeniem. Nawiązujące do powyższej materii zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, podobnie nawiązujące do podejmowanych w sprawie działań zmierzających do zrzeczenia się przez użytkownika wieczystego swego prawa, do którego dojąć może jedynie na zasadach dobrowolności. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie brak jednolitości w sprawie konsekwencji, jakie pociąga za sobą stwierdzenie przesłanki z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , gdzie z reprezentowany jest pogląd przyjęty przy wydaniu zaskarżonych decyzji, podzielany przez Sąd Wojewódzki rozpoznający sprawę, w myśl którego wystąpienie takiej przesłanki skutkuje odmową zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, albo odmienny, zgodnie z którym powyższe prowadzi do umorzenie postępowania administracyjnego. W tym kontekście zauważyć należy, iż niezależnie od przyjętej koncepcji wpływu stwierdzonego stanu rzeczy na wynik postępowania administracyjnego związanego z wyborem jednej z nich, w obu przypadkach nie może dojść do wydania orzeczenia zwrocie wywłaszczonej nieruchomości lub badania przesłanek z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zaś mylne wyrzeczenie i powołanie procesowej podstawy orzeczenia skutkowało by także oddaleniem skargi. Odnosząc się do zgłoszonego w skardze żądania skarżących przyznanie odszkodowania lub odpowiedniej działki zamiennej za wywłaszczoną nieruchomość należy uznać je za bezzasadne - tak z uwagi na niemożność merytorycznego orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jaki i odmienny do kontrolowanego przedmiot żądania, na co zwracał uwagę prawidłowo organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji przekazując wniosek do rozpoznania w pierwszej instancji Staroście.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstawę art.151 p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.