II SA/Kr 38/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P.W. na czynność Burmistrza Miasta Nowy Targ polegającą na włączeniu karty adresowej budynku mieszkalnego do gminnej ewidencji zabytków. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz rozporządzeń wykonawczych, wskazując na brak cech zabytku w budynku i niewłaściwe sporządzenie karty adresowej. Podniósł również zarzuty naruszenia art. 31 i 64 Konstytucji RP, dotyczące ograniczenia prawa własności bez uzasadnionej przyczyny i naruszenia zasady proporcjonalności. Burmistrz Miasta Nowy Targ wniósł o odrzucenie skargi jako spóźnionej, powołując się na dowody wskazujące, że skarżący wiedział o wpisie do ewidencji wcześniej niż deklarował. Sąd pierwszej instancji początkowo odrzucił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę merytorycznie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, związany wykładnią NSA, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było prawomocne orzeczenie WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2024 r. (sygn. II SA/Kr 1295/24), które stwierdziło bezskuteczność włączenia karty ewidencyjnej tego samego budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Sąd uznał, że skoro odpadła formalna podstawa wpisu do ewidencji wojewódzkiej, to tym samym odpadła podstawa do wpisu do ewidencji gminnej. Dodatkowo, sąd powołał się na zapis w karcie gminnej ewidencji zabytków wskazujący, że budynek ten nie przedstawia już wartości historycznej, co również stanowiło materialną podstawę do stwierdzenia bezskuteczności wpisu. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na konieczność badania podstaw formalnych i materialnych wpisu do gminnej ewidencji zabytków, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych orzeczeń dotyczących wpisu do ewidencji wyższego rzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wpis do ewidencji wojewódzkiej został uznany za bezskuteczny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czynność polegająca na włączeniu karty adresowej budynku do gminnej ewidencji zabytków może być uznana za bezskuteczną, jeśli wpis do wojewódzkiej ewidencji zabytków, stanowiący podstawę wpisu gminnego, został prawomocnie uznany za bezskuteczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynność ta podlega stwierdzeniu bezskuteczności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawomocne stwierdzenie bezskuteczności wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków eliminuje formalną podstawę do utrzymania wpisu w gminnej ewidencji zabytków. Dodatkowo, analiza karty ewidencyjnej wykazała brak materialnych podstaw do wpisu.
Czy ujęcie budynku w gminnej ewidencji zabytków, który nie spełnia kryteriów zabytku i narusza prawo własności, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli brak jest podstaw formalnych i materialnych do wpisu, a narusza to prawa właściciela.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził bezskuteczność czynności, opierając się na prawomocnym wyroku dotyczącym wpisu do ewidencji wojewódzkiej oraz na zapisach w karcie ewidencyjnej wskazujących na utratę wartości zabytkowych przez budynek.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.z.i.o.z. art. 22 § ust. 4
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z.i.o.z. art. 22 § ust. 5
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190 § zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 225
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.z.i.o.z. art. 3 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 14 maja 2004 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem art. 12 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem art. 18
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem art. 17 § ust. 1 pkt 6, 7, 8 i 9
Konstytucja RP art. 31 § ust. 2 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1-3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.s. art. 1 § ust. 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne stwierdzenie bezskuteczności wpisu budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków. • Brak materialnych podstaw do wpisu budynku do gminnej ewidencji zabytków, wskazanych w karcie ewidencyjnej.
Odrzucone argumenty
Argumenty Burmistrza o spóźnieniu skargi (obalony przez NSA). • Argumenty Burmistrza o braku formalnym wezwania do usunięcia naruszenia prawa (nie rozstrzygnięte merytorycznie przez WSA w kontekście merytorycznego rozpoznania sprawy).
Godne uwagi sformułowania
odpadła formalna podstawa wpisu przedmiotowego budynku do gminnej ewidencji zabytków • brak jest również materialnych podstaw do wpisu przedmiotowego budynku do gminnej ewidencji zabytków
Skład orzekający
Anna Kopeć
sprawozdawca
Joanna Tuszyńska
przewodniczący
Mirosław Bator
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność badania podstaw formalnych i materialnych wpisu do gminnej ewidencji zabytków, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych orzeczeń dotyczących wpisu do ewidencji wyższego rzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wpis do ewidencji wojewódzkiej został uznany za bezskuteczny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie ewidencji zabytków i jak jedno orzeczenie może wpływać na inne postępowania. Dotyka też kwestii ochrony własności.
“Budynek zniknął z rejestru zabytków. Sąd stwierdził bezskuteczność wpisu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.