II SA/Kr 37/25

II SA/Kr 37/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Mirosław Bator
Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 33 par 1 , par 2  , par 3  , art 64 par 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.), SWSA Mirosław Bator, SWSA Jacek Bursa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. R. na postanowienie nr 997/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, znak: WOB.7722.328.2023.JKUR z dnia 12 listopada 2024 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącego P. R. kwotę 497,00 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 listopada 2024 r. nr 997/2024, na podstawie art. 134 w związku z art. 123 w związku z art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.), Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie stwierdził, że zażalenie P. R. (zwanego dalej także skarżącym) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki z dnia 25 lipca 2023 r. nr RPE.5160.8.2023.MKW zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 20 lipca 2023 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął wniosek P. R. z dnia 19 lipca 2023 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie-Powiat Grodzki nr 370/2022 z dnia 12 grudnia 2022 r.
W tym samym dniu na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo J. M. z dnia 20 lipca 2023 r., w którym poinformował, iż jest pełnomocnikiem P. R. w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Krakowie-Powiat Grodzki pod znakiem ROIK I.5160.48.2017.MBU w sprawie inwestycji na działce ewidencyjnej nr. [...] obr. [...] przy ul. [...], a także w postępowaniu o jego wznowienie. Do pisma J. M. dołączył pełnomocnictwo udzielone mu przez P. R..
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r. nr RPE.5160.8.2023.MKW Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 12 grudnia 2022 r. nr 370/2020 znak: ROIK I.5160.48.2017.MBU. Odpis postanowienia został przesłany na adres P. R. podany we wniosku o wznowienie postępowania. Pomimo dwukrotnego awizowania w dniu 28 lipca i 7 sierpnia 2023 r. skarżący nie odebrał przesyłki listowej.
W dniu 25 października 2023 r. (data stempla pocztowego) J. M. wniósł w imieniu skarżącego zażalenie na powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki z dnia 25 lipca 2023r.
Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 12 listopad 2024 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie stwierdził, że zażalenie to zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zdaniem organu II instancji, przesyłka zawierająca postanowienie z dnia 25 lipca 2023 r. adresowana do skarżącego winna zostać uznana za doręczoną w dniu 11 sierpnia 2023 r. Przesyłka ta była bowiem dwukrotnie awizowana. Zgodnie z zawartą na zwrotnym potwierdzeniem odbioru adnotacją przesyłkę pozostawiono do dyspozycji w Urzędzie Pocztowym na okres 14 dni w dniu 28 lipca 2023 r. Oznacza to, że operator pocztowy był zgodnie z dyspozycją art. 44 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązany do przechowania pisma do dnia 11 sierpnia 2023 r. (14 dni liczone od daty 28 lipca 2023 r.). Zdaniem organu II instancji, wobec niepodjęcia przez skarżącego awizowanej przesyłki za dzień doręczenia przesyłki pocztowej zawierającej skarżone postanowienie należy uznać 11 sierpień 2024 r. Po dokonaniu analizy adnotacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki organ II instancji uznał, że nie nastąpiło naruszenie przez operatora pocztowego procedury, o której mowa w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie stwierdził także, aby przesyłka pocztowa skierowana została na nieprawidłowy adres.
Odnosząc się do kwestii udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa dla J. M. organ stwierdził, że do pisma z dnia 20 lipca 2023 r., w którym J. M. zgłosił swój udziału w postępowaniu wznowieniowym jako pełnomocnik skarżącego dołączona została kopia pełnomocnictwa z dnia 19 lipca 2023 r. udzielonego mu przez P. R.. Tymczasem zgodnie z art. 33 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.
W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że kopia pełnomocnictwa przedłożona przez J. M. nie wywołała skutków prawnych, co oznacza, iż nie miał on prawa do działania w imieniu skarżącego w postępowaniu zarejestrowanym pod znakiem: RPE.5160.8.2023.MKW. Tym samym przesyłka pocztowa zawierająca postanowienie z dnia 25 lipca 2023 r. została prawidłowo, zdaniem organu, skierowana do doręczenia bezpośrednio do strony postępowania, P. R. na adres podany we wniosku. Na ten moment brak było bowiem w aktach sprawy oryginału lub uwierzytelnionej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego na rzecz J. M..
Organ II instancji stwierdził zatem, że zgodnie z art. 40 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zaskarżone postanowienie zostało skierowane do doręczenia skarżącemu, a po dwukrotnej awizacji przesyłka pocztowa została doręczona w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego w dniu 11 sierpnia 2023 r. Oznacza to, że termin do wniesienia zażalenie biegł od dnia uznania postanowienia za doręczone, tj. od dnia 11 sierpnia 2023 r. Tym samym zażalenie nadane w placówce pocztowej w dniu 25 października 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Organ II instancji dodał, że choć organ I instancji, wobec wpływu w dniu 6 października 2023 r. pisma J. M. z dnia 5 października 2023 r. wraz z pełnomocnictwami do działania w imieniu skarżącego, wysłał ponownie postanowienie z dnia 25 lipca 2023 r. nr RPE.5160.8.2023.MKW tym razem do J. M., to późniejsze ponowne doręczenie postanowienia pełnomocnikowi strony, nie może być uznane jako doręczenie otwierające bieg do złożenia środka zaskarżenia, gdyż doręczenie pisma w toku postępowania administracyjnego może nastąpić tylko raz.
Z powyższym postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nie zgodził się P. R. i pismem z dnia 18 grudnia 2024 r. wniósł na nie skargę, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1) art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do zweryfikowania, czy do pisma J. M. z dnia 20 lipca 2023 r. został dołączony oryginał pełnomocnictwa jak sygnalizowane to było przez pełnomocnika skarżącego w toku postępowania, czy też jego kserokopia jak zostało to stwierdzone w wezwaniu PINB z dnia 21 września 2023 r.;
2) art. 33 § 3 w związku z art. 64 § 2 i w związku z art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uznanie, że pisemne zgłoszenie się pełnomocnika w osobie J. M. do udziału w sprawie, złożone na dzienniku podawczym w dniu 20 lipca 2023 r. łącznie z podaniem o wznowienie postępowania podpisanym osobiście przez mocodawcę, stało się skuteczne dopiero z chwilą przedłożenia przez tego pełnomocnika egzemplarza oryginału pełnomocnictwa w dniu 6 października 2023 r. w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie miało znaczenia dla oceny skuteczności doręczenia postanowienia z dnia 25 lipca 2023 r. dokonanego bezpośrednio na adres skarżącego w okresie pomiędzy złożeniem pisemnego zgłoszenia się pełnomocnika a wezwaniem do usunięcia stwierdzonych braków oraz ich usunięciem, podczas gdy usunięcie braków formalnych powoduje, że czynność początkowo nimi dotknięta staje się skuteczna nie od chwili jej konwalidacji, lecz od chwili jej dokonania i tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy doręczenia dokonane bezpośrednio na adres skarżącego po złożeniu pisemnego zgłoszenia do udziału w sprawie jego pełnomocnika, było nieskuteczne a to wobec usunięcia przez pełnomocnika wszystkich wskazanych przez organ I instancji braków;
3) art. 6, art. 7 § 1, art. 8 § 1 oraz art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że pisemne zgłoszenie się pełnomocnika do udziału w postępowaniu, do którego nie został dołączony oryginał udzielonego pełnomocnictwa nie obligował organu I instancji do wezwania pełnomocnika do usunięcia stwierdzonego braku i pozostawał bez znaczenia dla czynności podejmowanych w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie złożonego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu I instancji nr 370/2022 z dnia 12 grudnia 2023 r., w tym zwalniał z obowiązku doręczania pisma w tym postępowaniu pełnomocnikowi;
4) art. 40 § 1 oraz art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że doręczenie postanowienia PINB z dnia 25 lipca 2023 r. bezpośrednio na adres zamieszkania skarżącego było skuteczne i w konsekwencji w dniu 11 sierpnia 2023 r. stanowiącego ostatni dzień, w którym możliwe było odebranie przesyłki obejmującej to orzeczenie rozpoczął bieg 7-dniowy termin na wniesienie zażalenia, co z kolei uzasadniało stwierdzenie, że zażalenia nadanego pocztą w dniu 25 października 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył argumenty, które jego zdaniem przemawiają za zasadnością podniesionych przez niego zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w niniejszym postępowaniu było ustalenie czy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki z dnia 25 lipca 2023 r. zostało skarżącemu skutecznie doręczone oraz czy zażalenie skarżącego na ww. postanowienie zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 20 lipca 2023 r. J. M. poinformował organ I instancji, że skarżący udzielił mu pełnomocnictwa do reprezentowania go w postępowaniu administracyjnym prowadzonym pod znakiem ROIK I.5160.48.2017.MBU, a także w postępowaniu o jego wznowienie. Do pisma zostało dołączone pełnomocnictwo dla J. M. podpisane przez skarżącego. Mimo to postanowienie organu I instancji zostało wysłane na adres skarżącego, który jednak pomimo dwukrotnego awizowania w dniu 28 lipca i 7 sierpnia 2023 r. nie odebrał przesyłki listowej. W zaskarżonym postanowieniu organ II instancji uznał, że doręczenie postanowienia organu I instancji bezpośrednio skarżącemu było prawidłowe ponieważ jego pełnomocnik nie przedłożył do akt oryginału udzielonego mu przez skarżącego pełnomocnictwa.
W ocenie Sądu, stanowisko organu II instancji jest błędne. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej k.p.a.) pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (art. 33 § 2 k.p.a.). W myśl art. 33 § 3 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Konsekwencją ustanowienia w sprawie pełnomocnika jest obowiązek organu doręczania pism na adres ustanowionego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
Na tle powyższych przepisów stwierdzić należy, że art. 33 § 3 k.p.a. nakłada na pełnomocnika obowiązek polegający na dołączeniu do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Zatem ustawodawca zobowiązał właśnie pełnomocnika, a nie stronę postępowania do wykazania umocowania do działania w sprawie. Skoro zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a., to na pełnomocniku ciąży formalny obowiązek przedstawienia organowi dokumentu pełnomocnictwa, w razie braku takiego dokumentu, organ powinien zwrócić się o uzupełnienie tego braku formalnego do pełnomocnika. W myśl art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
W sytuacji zatem, gdy tak jak w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie przedłożył oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, organ nie może z pominięciem pełnomocnika i bez wcześniejszego wezwania go do usunięcia braków pisma, doręczać pism bezpośrednio skarżącemu.
Stwierdzić zatem należy, że organ I instancji błędnie przesłał postanowienie z dnia 25 lipca 2023 r. bezpośrednio na adres skarżącego. Organ I instancji winien był w pierwszej kolejności wezwać pełnomocnika skarżącego o nadesłanie oryginału pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonego odpisu pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Dopiero w przypadku bezskutecznego upływu tego terminu organ I instancji mógł doręczyć postanowienie z dnia 25 lipca 2023r. bezpośrednio skarżącemu (wniosek o wznowienie postępowania został podpisany przez skarżącego, a nie jego pełnomocnika). Organ II instancji dokonał błędnej oceny powyższych działań organu I instancji uznając je za prawidłowe, zaś doręczenie postanowienia z dnia 25 lipca 2023 r. bezpośrednio skarżącemu za skuteczne.
Powyższe uchybienia organu I instancji spowodowały, że nie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia z dnia 25 lipca 2023 r., a w konsekwencji nie można domniemywać, że zostało ono doręczone w dniu 11 sierpnia 2023 r. (art. 44 § 4 k.p.a.) i że rozpoczął bieg termin do wniesienia zażalenia. Jak wynika z akt sprawy, dopiero pismem z dnia 21 września 2023 r. organ I instancji wezwał J. M. do przedłożenia w terminie siedmiu dni oryginału pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonego odpisu pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Po nadesłaniu przez J. M. wymaganego pełnomocnictwa organ I instancji doręczył mu w dniu 18 października 2023 r. odpis postanowienia z dnia 25 lipca 2023r.
Dopiero w dniu 18 października 2023 r. doszło do skutecznego doręczenia w/w postanowienia organu I instancji i rozpoczął bieg termin do wniesienia zażalenia. Termin ten upływał z dniem 25 października 2023 r. Oznacza to, że wniesione przez pełnomocnika skarżącego w dniu 25 października 2023 r. (data stempla pocztowego) zażalenie zostało wniesione w terminie. Błędnie zatem organ II instancji stwierdził, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie – jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. – jak w punkcie 2 wyroku.