II SA/Kr 364/24

II SA/Kr 364/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-05-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Joanna Człowiekowska /przewodniczący/
Magda Froncisz
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji w zakresie punktu 1
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 136 i art 137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. sprawy skargi B. Spółka z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 29 grudnia 2023 r., znak: WS-VI.7534.3.61.2023.BK w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz pkt 1 poprzedzającej ją decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 31 marca 2023 r.; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej B. Spółka z o.o. z siedzibą w K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Kr 364/24
UZASADNIENIE
Starosta Krakowski decyzją z dnia 31 marca 2023 r., znak: GN-II.6821.1.4.2021.WA, wydaną na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344), art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) odmówił B. Spółka z o.o. z siedzibą w K. (dawniej: "[...]" S.A. w K. ):
1) zwrotu nieruchomości oznaczonych jako:
- części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków w granicach działki nr [...] obręb ([...] [...],
- część działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków w granicach działki nr [...] obręb [...]) [...],
- części działek nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków w granicach działek: nr [...] i nr [...] obręb [...]) [...],
- części działek nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków w granicach działki nr [...] obręb ([...]) [...],
2) zwrotu nieruchomości oznaczonych jako:
- części działek nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków w granicach działki nr [...] obręb ([...]) [...].
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał na brak możliwości uznania nieruchomości za zbędne na cel wywłaszczenia, bo ich teren stanowił i nadal stanowi część infrastruktury związanej z funkcjonowaniem ul. [...] – ciągi piesze, przejście podziemne (pkt 1 rozstrzygnięcia), a także na brak możliwości zwrotu nieruchomości zajętej w całości pod pas drogowy drogi publicznej – ul. [...] i ul. [...] (pkt 2 rozstrzygnięcia).
Ustalono, że decyzją Prezydium Rady Narodowej, Urzędu Spraw Wewnętrznych Miasta Krakowa z dnia 17 czerwca 1967 r. nr USW IV-60/11/9/67 wywłaszczone zostały: część pow. 33 m2 z parceli l. kat. [...] i parcela l. kat. [...] o pow. 30 m2 pod budowę drogi dojazdowej do pawilonu handlowo- gastronomicznego w B. . Z kolei decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego Kraków - Podgórze Wydział Gospodarki Komunalnej z dnia 25 maja 1976 r. nr DZGT II 630/1/75/76 wywłaszczone zostały m.in. działki: nr [...] o pow. 30 m2, nr [...] o pow. 609 m2, nr [...] o pow. 1424 m2, nr [...] o pow. 126 m2, nr [...] o pow. 2123 ni2, nr [...] o pow. 50 m2, poł. w obr. [...]), b. gm. kat. [...] (działki te były niezbędne pod przebudowę ulicy [...] zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta Krakowa z dnia 28 grudnia 1971 r. nr BA.A.60-P/132/71).
Analiza dokumentacji geodezyjno-kartograficznej wykazała, że w oparciu o plan sytuacyjny podziału parcel nr [...] parcela l. kat. [...] o pow. 508 m2 podzieliła się na parcele: l. kat. [...] o pow. 33 m2 (pod drogę dojazdową) i l. kat. [...] o pow. 475 m2, ponadto podzielono parcelę l. kat. [...] o pow. 30 m2 na parcele: l. kat. [...] o pow. 25 m2 (pod drogę dojazdową) i l. kat. [...] o pow. 5 m2. Na podstawie wykazów zmian (równoważników) przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] ustalono, iż: cała parcela l. kat. [...] o pow. 508 m2 utworzyła działkę nr [...] o pow. 471 m2 obręb [...]) b. gm. kat. [...]; cała parcela l. kat. [...] o pow. 30 m2 utworzyła działkę nr [...] o pow. 30 m2 obręb [...]) b. gm. kat. [...]. Na podstawie wykazów synchronizacyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] ustalono, iż działce nr [...] obręb [...] b. gm. kat. [...] odpowiadają m.in. części działek: nr [...] i nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków. Na podstawie wykazów synchronizacyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] ustalono, iż: działce nr [...] obręb ([...] [...] odpowiadają m.in. części działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków; działce nr [...] obręb ([...] odpowiadają części działki nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków; działkom: nr [...] i nr [...] obręb ([...] odpowiadają części działek: nr [...], nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków; działce nr [...] obręb ([...] [...] odpowiadają m.in. części działek: nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków; działce nr [...] obręb [...] odpowiadają m.in. części działek: nr [...], nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków.
Ustalono, iż teren działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków w datach: 17.06.1967 r. oraz 25.05.1976 r. podlegał ustaleniom obowiązującego od 17.04.1967r. do 19.08.1977r. Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa zatwierdzonego Uchwałą Nr 117/VII/67 Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 31 marca 1967 r. (Dz. U. nr 9, z 17.04.1967r., poz. 28):
- działki: nr [...] i nr [...] w obszarach oznaczonych na rysunku planu symbolami: [...] istniejący park leśny, przeznaczony do utrzymania i uzupełnienia do 1970 r., M 116 KN II T - arteria ruchu normalnego KN II T równa w liniach regulacyjnych 50,0 m z wydzielonym 10,0 m torowiskiem tramwajowym,
- działka nr [...] w obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem: [...] - istniejący park leśny przeznaczony do utrzymania i uzupełnienia do 1970 r.,
- działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem: [...] - arteria ruchu normalnego [...] równa w liniach regulacyjnych 50,0 m z wydzielonym 10,0 m torowiskiem tramwajowym,
- działki: nr [...] i nr [...] w obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem: [...] - teren łąk i nieużytków, przeznaczony do 1970 r. pod zaplecze komunikacyjne.
Według stanu na dzień 25 maja 1986 r. teren działek podlegał ustaleniom planu zagospodarowania przestrzennego Krakowskiego Zespołu Miejskiego (zatwierdzonego Uchwałą Nr 34/77 Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 23 czerwca 1977 r.):
- działki: nr [...] i nr [...] w obszarach oznaczonych na rysunku planu symbolami: [...] - ulica ruchu normalnego, [...] - tereny parków i zieleńców, usług sportu i usług turystyki,
- działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem: [...] - tereny parków i zieleńców, usług sportu i usług turystyki,
- działka nr [...] w obszarach oznaczonych na rysunku planu symbolami: [...] - tereny parków i zieleńców, usług sportu i usług turystyki, [...] - tereny mieszkalnictwa o niskiej intensywności.
Decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury nr BAU-4402/43/66 z dnia 1 czerwca 1966 roku, ustaliło lokalizację szczegółową drogi dojazdowej do pawilonu handlowo-gastronomicznego w B. w rejonie pętli tramwajowej nr [...] przy ul. [...]. Z załącznika graficznego (w postaci mapy z zaznaczoną kolorem granicą lokalizacji drogi dojazdowej) wynika, iż wyznaczona lokalizacja drogi przez części m.in. aktualnych działek ewidencyjnych: nr [...] i nr [...].
Decyzją Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa, Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury nr BA-A.60/P/132/71 z dnia 28 grudnia 1971 roku, zatwierdzono plan realizacyjny przebudowy ul. [...] w Krakowie, odcinek I i II pod względem urbanistyczno-architektonicznym z projektami: drogowym, pętli w B. , stacji trafo przy ulicy [...], projektem kanalizacji, wodociągu, gazu, projektem teletechnicznym i elektrycznym. Wynika z niej, iż w następnej fazie projektu miała powstać pętla tramwajowa, której wykonanie miało nastąpić w wariancie III, a dodatkowo wskazano na konieczność sporządzenia opracowania dotyczącego zagospodarowania przystanków tramwajowych w rejonie B. , jak również projektu organizacji ruchu oraz projektu zieleni.
Z analizy rastru archiwalnej mapy sytuacyjno-wysokościowej nr [...] sporządzonej według stanu na 1990 rok, tj. [...]. rok od daty wywłaszczenia wynika, iż teren przedmiotowych działek poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków stanowił w części: teren na którym znajdowała się pętla tramwajowa, budynki handlowe, alejki połączone z przejściem podziemnym pod ul. [...], droga asfaltowa łącząca dojazd do pawilonu handlowo-gastronomicznego z ul. [...]. Z kolei z rastru archiwalnej mapy sytuacyjno - wysokościowej nr [...] sporządzonej według stanu na 1990 rok wynika, iż zagospodarowanie przedmiotowych działek poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków przedstawiało się podobnie, z tym że uwidoczniła się większa liczba budynków handlowo-usługowych.
Pozyskano projekt techniczny - plan szczegółowy dla obiektu ul. [...] w Krakowie z 1972 r. oraz projekt uporządkowania terenu wokół pawilonu "[...]" w [...] zatwierdzony pismem z dnia 20.02.1979 r. nr GP VII 8331 p/773/78.
W oparciu o przedmiotowe projekty zagospodarowania terenu ustalono, iż w obszarze wywłaszczonych nieruchomości planowano budowę pętli tramwajowej, asfaltowych alejek w układzie promienistym, przejścia podziemnego pod ulicą [...], chodnika stanowiącego łącznik pomiędzy pętlą tramwajową, pawilonem handlowo-usługowym a pętlą autobusową. Przestrzenie pomiędzy alejkami miały wypełnić zielone wysepki.
"Dokumentacja Techniczna obiektu ul. [...] odcinek [...]" składa się z części opisowej i graficznej i poza wymienioną "Klauzulą nr 380/71" zawiera również odpis decyzji Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 28 grudnia 1971 roku nr BA-A.60/P/132/71. Z treści "Klauzuli nr 380/71" wynika, iż opracowanie o nazwie "Założenia Techniczno-Ekonomiczne przebudowy ul. [...] w Krakowie" składało się z jedenastu części wymienionych w punktach. Zaznaczono w nim, iż zostało sprawdzone i " może być podstawą dalszego opracowania po zatwierdzeniu przez inwestora". Do projektów wymienionych w ww. założeniach nawiązuje wprost decyzja Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 28 grudnia 1971 r. nr BA-A.60/P/132/71.
Powyższe materiały wskazują na bardzo szeroki zakres planowanych robót, co oznacza, iż inwestycja budowlana określona w orzeczeniu Naczelnika Dzielnicy Kraków - Podgórze znak: DZGT II 630/1/75/76 z dnia 25 maja 1976 r. "przebudową ul [...]", zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny, nie ograniczała się wyłącznic do robót budowlanych dotyczących arterii komunikacyjnej ul. [...].
Decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia 28 grudnia 1971 r. nr BA-A.60-P/132/71 w części dotyczącej uwag do projektu technicznego wskazuje m.in. na konieczność wykonania pętli tramwajowej w wariancie III, opracowanie zagospodarowania przystanków tramwajowych w rejonie B. , opracowanie projektu organizacji ruchu oraz na opracowanie projektu zieleni.
Z kolei na mapie sporządzonej przez Miejskie Biuro Projektów w K. znak rej. KR 413/67 zatytułowanej "Odc. III zakres robót w odc. I-II" dokładnie zostały zakreślone granice odc. IlI projektowanej inwestycji. Obszar działek objętych wnioskiem o zwrot znajdował się w granicach projektowanej inwestycji. Na obszarze:
- działki nr [...] odpowiadającej obecnie częściom działek: nr [...] i nr [...] teren przeznaczony był pod ciągi piesze stanowiące łącznik pomiędzy pętlą tramwajową w B. a pawilonem handlowo-usługowym, a odpowiadającej obecnie częściom działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] teren był wolny od zabudowy i pozostawiony pod powstałe w późniejszym czasie budynki usługowe i alejki asfaltowe wraz z zielonymi wysepkami, z kolei odpowiadającej obecnie części działki nr [...] teren przeznaczony był pod projektowaną pętlę tramwajową,
- działki nr [...] odpowiadającej obecnie części działki nr [...] teren przeznaczony był pod projektowaną pętlę tramwajową,
- działki nr [...] odpowiadającej obecnie części działki nr [...] teren przeznaczony był pod przejście podziemne pod ul. [...] oraz pod ciągi piesze służące jako dojście z pętli tramwajowej do przejścia podziemnego pod ul. [...], a odpowiadającej obecnie częściom działek: nr [...] i nr [...] teren był wolny od zabudowy i pozostawiony pod powstałe w późniejszym czasie budynki usługowe.
Na mapie w granicach robót planowanej inwestycji projektowane były kable wysokiego napięcia (W.N.) i kable niskiego napięcia (N.N.), co potwierdza, iż stanowiły one element infrastruktury technicznej przebudowywanej drogi w postaci np. lamp oświetleniowych czy sygnalizacji świetlnej znajdującej się przy drodze, a także powstałych w późniejszym okresie budynków o charakterze handlowo-usługowym.
Na podstawie zdjęć lotniczych z 1970, 1975, 1982, 1993, 1997, 1998 i 2003 stwierdzono, że nieruchomości objęte wnioskiem o zwrot stanowiły kompleksowo zagospodarowany teren służący mieszkańcom wraz z pętlą tramwajową (została ona przesunięta w porównaniu do jej lokalizacji uwidocznionej na zdjęciu z 1970 roku), pętlą autobusową, budynkami handlowo-usługowymi oraz przejściem podziemnym pod ul. [...]. Na podstawie ortofotomap z lat 2004, 2013, 2017, 2018, 2019, 2020 oraz 2021 stwierdzono, że stan zagospodarowania nieruchomości nie uległ istotnej zmianie.
Podczas oględzin w dniu 4 października 2022 r. stwierdzono, że:
- działki nr [...] i nr [...] w granicach wywłaszczonej działki nr [...] w całości stanowią pas drogowy ul. [...] - ulicy oddzielającej część pętli autobusowej od części handlowej pętli tramwajowej,
- działka nr [...] w granicach wywłaszczonej działki nr [...] od strony północnej i zachodniej stanowi chodnik betonowy. Od strony wschodniej teren stanowi chodnik z kostki brukowej. Od strony południowej teren w większości stanowi obszar porośnięty wykoszoną trawą, część trawnika otoczoną niskim płotem, a w niewielkiej części stanowi chodnik betonowy. Teren działki w większości porośnięty jest wykoszoną trawą oraz posadowione są trzy drzewa, ponadto na działce znajdują się dwie lampy oświetleniowe,
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] zabudowana jest częścią budynku handlowo-usługowego, natomiast na pozostałej części działki posadowiony jest zadaszony skład zamknięty bramą z blachy (zaplecze, śmietniki),
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] od strony zachodniej i wschodniej stanowi chodnik betonowy, a w pozostałej części stanowi teren porośnięty wykoszoną trawą oraz posadowione jest jedno drzewo,
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] od strony południowej stanowi teren na którym postawione są stragany (warzywne, z tekstyliami), a od strony zachodniej stanowi chodnik betonowy. Od strony północno-wschodniej stanowi chodnik betonowy. Na obszarze działki znajdują się: budynek handlowy (piekarnia), placyk z płyt chodnikowych oraz latarnia,
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] w większości zajęta jest pod obszar pętli tramwajowej B. , na obszarze której znajdują się tory tramwajowe, sieć trakcyjna (słupy), lampa oświetleniowa. Od strony zachodniej teren stanowi chodnik betonowy,
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] w przeważającej części stanowi obszar pętli tramwajowej, a w pozostałej części stanowi chodnik betonowy,
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] zajęta jest przez część budynku handlowego murowanego 2-kondygnacyjnego wraz z zapleczem,
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] zajęta jest przez część budynku handlowego wraz z zapleczem,
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] stanowi chodnik przynależny do budynku z płytek ceramicznych oraz zajęta jest przez część budynku handlowego,
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] znajduje się pod budynkiem handlowym,
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] od strony północnej w przeważającej części stanowi obszar pętli tramwajowej B. . Od strony wschodniej teren stanowi chodnik betonowy częściowo służący jako parking samochodowy. Od strony zachodniej w większości teren stanowiący obszar pętli tramwajowej, a w pozostałej części stanowi chodnik betonowy służący jako parking dla samochodów. Od strony południowej teren porośnięty trawą stanowiący część większego terenu zielonego znajdującego się w sąsiedztwie alejek chodnikowych i budynków usługowych. Na działce znajduje się część budynku murowanego opisanego jako punkt kontroli MPK Kraków, część nadziemna zajęta jest pod lokal usługowy, a część podziemna zajęta jest pod lokal usługowy (usługi [...]),
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] w przeważającej części zajęta jest pod obszar pętli tramwajowej, a w pozostałej części stanowi chodnik betonowy. Na działce znajduje się słup metalowy (sieć trakcyjna),
- działka nr [...] w granicach działek: nr [...] i nr [...] stanowi obszar pętli tramwajowej oraz część chodnika betonowego, ponadto w jej obszarze znajduje się lampa oświetleniowa i słup trakcyjny,
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] stanowi teren porośnięty wykoszoną trawą w obszarze pętli tramwajowej,
- działka nr [...] w granicach działki nr [...] stanowi chodnik betonowy.
W tym miejscu organ pierwszej instancji opisał posiadane przez przedsiębiorstwa przesyłowe sieci i urządzenia na spornych nieruchomościach, a także umowy dzierżawy, których przedmiotem są sporne nieruchomości.
W świetle powyższego organ pierwszej instancji stwierdził, że cel wywłaszczenia (przebudowa ulicy [...] został zrealizowany). Przebudowa ulicy nie ograniczała się bowiem wyłącznie do robót budowlanych dotyczących arterii komunikacyjnej ul. [...]. Na uwagę zasługuje fakt, iż projektowane w rejonie przejścia podziemnego pod ul. [...]: promienisty układ asfaltowych alejek z zielonymi wysepkami, łącznik drogowy pomiędzy ul. [...] i pawilonem handlowo-usługowym, a także pętlą autobusowa istniały już w 1975 roku, czyli przed datą wywłaszczenia. Asfaltowe alejki służyły w początkowym okresie po przebudowie ul. [...] i pętli w B. wyłącznie do komunikacji pomiędzy pętlą tramwajową, przejściem podziemnym i pętlą autobusową. Przedmiotowe alejki wraz z pojedynczymi budynkami usługowymi stanowiły zatem element zaplecza komunikacyjnego dla znajdujących się w sąsiedztwie: pętli tramwajowej oraz pętli autobusowej. Również powstanie ciągów pieszych związane było z obsługą komunikacyjną obszaru pomiędzy pętlą tramwajową w B. , przejściem podziemnym pod ulicą [...] oraz zajezdnią autobusową MPK przy ul. [...]. Obszar objętych wnioskiem o zwrot nieruchomości związany jest ściśle z funkcjonowaniem ul. [...]. Pętla tramwajowa obsługuje do dnia dzisiejszego linie tramwajowe poruszające się torowiskiem wzdłuż ul. [...], a mieszkańcy Krakowa i podróżujący korzystali i korzystają aktualnie z ciągów pieszych, wysiadając z tramwajów i przemieszczając się, czy to w kierunku przejścia podziemnego pod ulicą [...], czy to w kierunku przystanków autobusowych zlokalizowanych w rejonie tej ulicy, czy też punktów handlowo-usługowych. Aktualny stan zagospodarowania spornego terenu i nieruchomości sąsiednich znajdujących się w pobliżu pętli komunikacji miejskiej wskazuje na to, iż w kolejnych latach po dacie wywłaszczenia, począwszy od 1982 r., zaczęły wzdłuż istniejących alejek asfaltowych powstawać kolejne budynki o charakterze handlowo-usługowym. Wspomniana infrastruktura w tamtym okresie służyła zatem mieszkańcom Krakowa i podróżującym do przemieszczania się pomiędzy pętlą tramwajową i pętlą autobusową, znajdującymi się przy ul. [...] oraz pozwalała korzystać z istniejących już punktów usługowych.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 29 grudnia 2023 r., znak: WS-VI.7534.3.61.2023.BK, wydaną na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania B. Spółka z o.o. z siedzibą w K. odnoszącego się do pkt 1 rozstrzygnięcia – utrzymał ww. decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował postępowanie przed organem pierwszej instancji i podkreślił, że powstanie pętli tramwajowej, istnienie asfaltowych alejek z zielonymi wysepkami oraz powstanie budynków usługowych, które stanowiły element zaplecza komunikacyjnego obszaru pomiędzy pętlą tramwajową w B. , przejściem podziemnym pod ulicą [...] oraz zajezdnią autobusową MPK przy ul. [...] było i pozostaje ściśle związane z funkcjonowaniem układu komunikacyjnego w tym rejonie Krakowa, w tym ul. [...], a zatem uznać należy, iż powstanie tej infrastruktury stanowi realizację celu wywłaszczenia. Z odpisu decyzji Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 28 grudnia 1971 r. nr BA-A.60/P/132/71 wynika, iż inwestycja budowlana określona w orzeczeniu Naczelnika Dzielnicy Kraków - Podgórze znak: DZGT II 630/1/75/76 z 25 maja 1976 r. "przebudową ul. [...]", nie ograniczała się wyłącznie do robót budowlanych dotyczących arterii komunikacyjnej ul. [...], ale w części dotyczącej uwag do projektu technicznego wskazuje m.in. na konieczność wykonania pętli tramwajowej w wariancie III, opracowanie zagospodarowania przystanków tramwajowych w rejonie B. , opracowanie projektu organizacji ruchu oraz na opracowanie projektu zieleni.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wywiodła B. Spółka z o.o. z siedzibą w K. , zarzucając:
1) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 136 ust. 3 u.g.n. i zasady ścisłej interpretacji celu wywłaszczenia przez błędne uznanie, iż w ramach celu wywłaszczenia w postaci "przebudowy ulicy [...]" mieściła się budowa placu handlowo-usługowego, w tym alejek z zielonymi wysepkami i budynków handlowo-usługowych, podczas gdy cel wywłaszczenia należy rozumieć ściśle, a przebudowa ulicy to pojęcie, które należy wiązać z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi polegającymi na przebudowie ulicy, a nie wznoszeniu innych obiektów, w szczególności, placów, alejek i pawilonów handlowo-usługowych;
2) błędne i dokonane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 136 ust. 3 u.g.n. i zasady ścisłej interpretacji celu wywłaszczenia ustalanie celu wywłaszczenia metodą dopasowania stanu faktycznego jaki zaistniał na nieruchomości po wywłaszczeniu do celu wywłaszczenia i wnioskowania o celu wywłaszczenia z faktów mających miejsce po wywłaszczeniu, podczas gdy w pierwszej kolejności konieczne jest właściwe ustalenie celu wywłaszczenia, a następnie zweryfikowanie jego realizacji;
3) błędne i dokonane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. uznanie, iż budowa placu z alejkami i wysepkami zieleni położonego w innym miejscu niż ulica [...] objęta była inwestycją w postaci przebudowy ulicy [...], podczas gdy z żadnego dowodu, w tym dowodu z dokumentu nie wynika, że budowa takiego placu objęta była tą inwestycją, a sam Wojewoda Małopolski nie stwierdził jednoznacznie, aby budowa ta była objęta wskazaną inwestycją, a jedynie wskazał, że była z nią rzekomo związana, a zatem ustalił, że dotyczyła inwestycji w jakiś sposób związanej z inwestycją w postaci przebudowy ulicy [...], ale nie ustalił, że mieściła się w zakresie inwestycji polegającej na przebudowy ulicy [...];
4) błędne i dokonane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. uznanie, iż potwierdzeniem celu wywłaszczenia ustalonego przez organ ma być rzekomo decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny tj. decyzja Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta Krakowa z 28 grudnia 1971 r. nr BA.A.60-P/132/71, do której odwołuje się decyzja wywłaszczeniowa, podczas gdy decyzja ta nie obejmuje zatwierdzenia inwestycji obejmującej budowę placu handlowo-usługowego, w tym alejek z zielonymi wysepkami i budynków handlowo-usługowych, decyzja nadto nie zatwierdza również projektu zieleni; w szczególności jak to jednoznacznie potwierdził WSA w Krakowie w wyrokach z 27 listopada 2013 r. (II SA/Kr 1090/13) i z 10 stycznia 2014 r. (II SA/Kr 1427/13) odnoszącym się do tej właśnie decyzji wywłaszczeniowej - gdyby celem wywłaszczenia rzeczywiście objęta miała być budowa takiego placu z alejkami asfaltowymi i wysepkami zieleni w sąsiedztwie ulicy [...], brak byłoby przeszkód, aby cel taki ująć w decyzji wywłaszczeniowej z odwołaniem się do decyzji lokalizacyjnej; brak ujęcia takiego celu w decyzji wywłaszczeniowej dowodzi, że celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji nie była inna inwestycja niż przebudowa ulicy;
5) błędne i dokonane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. rozstrzygnięcie kwestii celu wywłaszczenia przez powołanie się na plany budowy na nieruchomości alejek asfaltowych, podczas gdy istnienie ewentualnych planów budowy alejek asfaltowych na nieruchomościach, objętych następnie decyzją wywłaszczeniową nie oznacza, iż "przebudowa ulicy [...]" obejmowała również budowę alejek asfaltowych;
6) błędne ustalenie celu wywłaszczenia przez odwoływanie się przez Wojewodę Małopolskiego do przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, albowiem powołane zapisy nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, w oparciu o takie zapisy nie można bowiem weryfikować tego, czy zgodnie z decyzją wywłaszczeniową, w tym i decyzją realizacyjną na terenie wywłaszczonej nieruchomości można było zrealizować teren handlowo- usługowy z alejkami i z wysepkami zieleni;
7) błędne przyjęcie maksymalnie szerokiej interpretacji pojęcia "przebudowa ulicy [...]’’', podczas gdy zgodnie z zasadą ścisłego rozumienia celu wywłaszczenia wszelkie wątpliwości w tym zakresie organ winien rozstrzygnąć w kierunku wąskiego rozumienia celu wywłaszczenia, a w szczególności jakkolwiek organ posiłkując się dokumentami innymi niż decyzja wywłaszczeniowa może doprecyzować cel wywłaszczenia (np. ustalić jaki przebieg miała mieć ulica [...] stosownie do planów i jakie nieruchomości miała zajmować), to nie może - odwołując się do samego związku z inwestycją w postaci przebudowy ulicy - ustalić, że celem wywłaszczenia jest inwestycja, która nie polega na przebudowie ulicy (nie może w powyższy sposób ustalać, iż cel wywłaszczenia jest zupełnie inny niż wskazany w decyzji wywłaszczeniowej);
8) błędne i dokonane z naruszeniem zasady zakazu użycia (przeznaczenia) wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu uznanie, iż nieruchomość wywłaszczona decyzją Naczelnika Dzielnicy Kraków Podgórze z dnia 25 maja 1976 r. znak sprawy: DZGT II 630/1/75/76 wykorzystana została na cel wywłaszczenia w postaci "przebudowy ulicy [...]", podczas gdy nieruchomość ta wykorzystana została w celu budowy placu handlowo-usługowego, w tym alejek z zielonymi wysepkami i budynków handlowo-usługowych, którego to celu w żaden sposób nie można utożsamiać z "przebudową ulicy [...]", co oznacza, że nieruchomość ta nie została użyta na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej, lecz zrealizowano na niej inny cel;
9) naruszenie art. 136 ust. 3 i 137 u.g.n. przez błędne uznanie, iż nieruchomości wskazane w pkt 1 decyzji Starosty Krakowskiego wykorzystane zostały na cel wywłaszczenia w postaci przebudowy ulicy [...] i błędne odmówienie zwrotu tych nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi powołała orzeczenia odnoszące się do rozumienia celu wywłaszczenia określonego w decyzji z 1976 r. (II SA/Kr 1090/13, II SA/Kr 1427/13, II SA/Kr 695/14, II SA/Kr 1568/14, I OSK 760/14, I OSK 1048/14, I OSK 1765/15, I OSK 2449/17). Następnie wskazała na pozytywne rozstrzygnięcie dotyczące nieruchomości wywłaszczonych decyzją z 1976 r. (działki nr [...] i nr [...]), w którym organ odwoławczy podkreślił, że celem wywłaszczenia nie było urządzenie terenu zielonego w ramach wykonania układu komunikacyjnego pomiędzy pętlami autobusową i tramwajową w postaci alejek asfaltowych w układzie promienistym. W ocenie skarżącej uzasadnienia nie znajduje powoływanie się na rzekomo bardzo szeroki zakres planowanych robót wynikający z m.in. "Dokumentacji Technicznej obiektu ul. [...] odcinek [...] i wskazywanie, że zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny, przebudowa ul. [...] nie ograniczała się wyłącznie do robót budowlanych arterii komunikacyjnej ul. [...]. Organy ustaliły bowiem jedynie w ten sposób, że wskazana dokumentacja techniczna dotyczy inwestycji w jakiś sposób związanej z inwestycją w postaci przebudowy ulicy [...], nie ustaliły natomiast, czy projekt ten zawierał pasy zieleni, alejki lub pawilony handlowe na nieruchomości będącej przedmiotem decyzji wywłaszczeniowej. Podstawą tych spekulacji jest decyzja z dnia 28 grudnia 1971 r., co zostało już negatywnie ocenione przez sądy (II SA/Kr 695/14, I OSK 2449/17). Skoro zatem decyzja wywłaszczeniowa z 1976 r. stanowi, że celem wywłaszczenia jest przebudowa ulicy zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny, a decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny nie obejmuje projektu zieleni ani budowy placu handlowo-usługowego, w tym alejek z zielonymi wysepkami i budynków handlowo-usługowych, to nie można uznać, aby realizacja placu z alejkami i wysepkami zieleni i pawilonów handlowo-usługowych była celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji z 1976 r. Nie można zgodzić się z tym, że mapa znak rej. KR 413/67 dokładnie zakreśla granice projektowanej inwestycji, albowiem pokazuje ona jedynie granicę odc. III przez pogrubioną kreskę na mapie i to obejmującą wyłącznie cześć tych granic pod ul. [...]. Sam fakt, że granica odcinków biegnie tylko na tym obszarze pasa drogowego, dodatkowo potwierdza, że zakres inwestycji obejmował wyłącznie pas drogowy ulicy [...], a co za tym idzie nieruchomości będące przedmiotem niniejszego postępowania nie były objęte celem wywłaszczenia i nie zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia. Niezrozumiałe jest to, że w przypadku, gdy organ sam pisze o zakreśleniu granic jedynie odc. III projektowanej inwestycji, które to zakreślenie obejmuje tylko i wyłącznie fragment pod ulicę [...] (i nie obrazuje nawet wszystkich granic odcinka III), orzeka on o odmowie zwrotu działek, które nie leżą w obszarze wskazanego pasa drogowego. Błędne jest również odwoływanie się do konieczności ujęcia w ramach celu wywłaszczenia infrastruktury rzekomo związanej z taką budową. Nie stanowi bowiem infrastruktury związanej z przebudową drogi publicznej budowa alejek asfaltowych, wysepek zieleni czy budynków usługowych – pawilonów. Skarżąca wskazała, że aktualny stan zagospodarowania (mapy) potwierdza, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Potwierdzeniem powyższego stanowiska są w szczególności mapy obrazujące usytuowanie przedmiotowej nieruchomości w terenie. Na pierwszy rzut oka widać bowiem, że sporne nieruchomości nie znajdują się na terenie ulicy [...] czy też w jej pasie drogowym bądź w miejscu przejścia podziemnego pod ulicą [...], lecz na terenie placu handlowego w B. pod pawilonami handlowymi i nie stanowią ani części ulicy, ani żadnej infrastruktury związanej z ulicą [...] Na nieruchomości tej urządzono teren handlowo-usługowy, który tylko i wyłącznie w taki sposób był i jest wykorzystywany. Na koniec skarżąca wskazała, że istnienie na terenie nieruchomości infrastruktury technicznej nie może stanowić przesłanki uzasadniającej odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji (pkt 1) oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2024 r., znak: WS-VI.7534.3.61.2023.BK, wydanym na podstawie art. 9 u.g.n., Wojewoda Małopolski wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga jest uzasadniona.
Z art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm., dalej u.g.n.) wynika, iż nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości (ust. 1). W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części (ust. 2). Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (ust. 3).
Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest obiektywnie stwierdzona jej zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia.
Cel wywłaszczenia nieruchomości należy interpretować ściśle, stosownie do treści art. 136 ust. 1 u.g.n. zakazującego przeznaczania nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Cel wywłaszczenia nie może być zatem dorozumiany, czy interpretowany rozszerzająco (zob. wyrok NSA z 13 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 311/17). Podkreślił to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt K 6/05 (OTK-A 2008/3/41), wskazując na obowiązek dopuszczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w tych wszystkich wypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia. W innym wyroku (z 24 października 2001 r. sygn. akt SK 22/01, OTK 2001/7/216) Trybunał podkreślił natomiast, że po wejściu w życie Konstytucji RP zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta nie została użyta na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną i jest "oczywistą konsekwencją" art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, który dopuszczając wywłaszczenie "jedynie na cele publiczne" tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu i faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy. Innymi słowy, z art. 136 i art. 137 u.g.n. wynika, że nieruchomość może być użyta jedynie na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a jej zwrot następuje wtedy, gdy cel ten nie został zrealizowany.
W orzecznictwie akcentuje się również, że cel wywłaszczenia powinno się w pierwszej kolejności odkodowywać z treści decyzji wywłaszczeniowej (umowy sprzedaży) lub z innych aktów poprzedzających bezpośrednio proces wywłaszczenia (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego). Dopiero w sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych dowodów, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować (zob. wyrok NSA z 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1044/14). Innymi słowy, ocena celu wywłaszczenia musi się opierać w pierwszej kolejności na dokumentach (lub dowodach zmierzających do odtworzenia dokumentów), w oparciu o które dokonano wywłaszczenia. Dokumenty wytworzone po dokonaniu wywłaszczenia mogą być przydatne do określenia celu wywłaszczenia tylko wtedy, jeżeli są ściśle związane z samym wywłaszczeniem, tzn. gdy nie ma wątpliwości, że stanowią uszczegółowienie celu wywłaszczenia wskazanego np. w decyzji o wywłaszczeniu, umowie sprzedaży lub decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego.
W tej sytuacji dowody powołane przez organ w postaci ustaleń miejscowego planów zagospodarowania przestrzennego Krakowskiego Zespołu Miejskiego (zatwierdzonego Uchwałą Nr 34/77 Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 23 czerwca 1977 r.) pozostają nieprzydatne dla dokonania wiążących ustaleń co do celu wywłaszczenia.
W niniejszej sprawie problem sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy celem wywłaszczenia nieruchomości wskazanych w pkt. 1 decyzji organu I Instancji, była budowa ciągów pieszych (alejek asfaltowych) wraz z zielonymi wysepkami, pomiędzy pętlą tramwajową w B. a pawilonem handlowo-usługowym; budynków usługowych oraz pętli tramwajowej - jako część inwestycji polegającej na przebudowie ulicy [...].
Nie budzi wątpliwości, że nieruchomości będące przedmiotem niniejszego postępowania zostały wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego Kraków - Podgórze Wydział Gospodarki Komunalnej z 25 maja 1976 r. nr DZGT II 630/1/75/76 (dalej nazywaną w skrócie: decyzją wywłaszczeniową). Jako cel wywłaszczenia wskazano w decyzji: "na cele budowy ul. [...] w Krakowie". Z uzasadnienia decyzji wynika natomiast, że nieruchomości wywłaszczone są niezbędne pod przebudowę ulicy [...] zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta Krakowa z 28 grudnia 1971 r. nr BA.A.60/P/132/71 (dalej nazywaną w skrócie: decyzją z 28 grudnia 1971 r.) zatwierdzającą plan realizacyjny przebudowy ul. [...].
Dla sprecyzowania celu wywłaszczenia określonego w decyzji wywłaszczeniowej z 1976 r. należało więc przeanalizować odnalezioną i znajdującą się w aktach administracyjnych część decyzji z 28 grudnia 1971 r. (k. 516 akt adm.).
Decyzja ta "zatwierdza plan realizacyjny przebudowy ul. [...] w Krakowie odcinek [...] pod względem architektoniczno – urbanistycznym projektami: drogowym, pętli w B. , stacji trafo przy ul. [...], projektem przebudowy kina [...] w związku z poszerzeniem ulicy, projektem kanalizacji, wodociągu, gazu, projektem tramwajowym /część trakcyjna i sieciowa/, projektem teletechnicznym i elektrycznym (...)"
Skoro niewątpliwie w przedmiotowej sprawie decyzja wywłaszczeniowa z 1976 r. stanowi, że celem wywłaszczenia jest budowa ulicy zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny, a żadna z tych decyzji nie obejmuje realizacji alejek asfaltowych, zielonych wysepek czy obiektów handlowych, to ich realizacja zdaniem Sądu nie stanowi celu wywłaszczenia.
Stanowisko to zostało zresztą już zaprezentowane w licznych wyrokach WSA w Krakowie oraz wyrokach Naczelnego Sadu Administracyjnego (np. sygn.: II SA/Kr 1090/13; I OSK 760/14, II SA/Kr 1427/13, I OSK 1048/14), które to wyroki odnosiły się do tej właśnie decyzji wywłaszczeniowej, a postępowania toczyły się z wniosku wywłaszczonej poprzedniczki prawnej obecnej skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w tych wyrokach między innymi, że: "zawarty w obu skargach kasacyjnych zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. jest chybiony, ponieważ znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że celem wywłaszczenia była budowa alejek asfaltowych jako część inwestycji polegającej na przebudowie ulicy [...], co zresztą przekonywująco wywiódł i uzasadnił Sąd I instancji."
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z 19.05.1999 r., IV SA 2543/98, LEX nr 48643). Podzielić należy pogląd wyrażony w jednym z orzeczeń przez NSA, że jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd (zob. wyrok NSA z 24.11.2020 r., II FSK 1014/19, LEX nr 3109066), B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 170.
Wobec powyższego zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjąć należy, że ustalenie organu, że "przedmiotowe alejki wraz z pojedynczymi budynkami usługowymi stanowiły zatem element zaplecza komunikacyjnego dla znajdujących się w sąsiedztwie: pętli tramwajowej oraz pętli autobusowej. Również powstanie ciągów pieszych związane było z obsługą komunikacyjną obszaru pomiędzy pętlą tramwajową w B. przejściem podziemnym pod ulicą [...] oraz zajezdnią autobusową MPK przy ul. [...]. Obszar objętych wnioskiem o zwrot nieruchomości związany jest ściśle z funkcjonowaniem ul. [...]." – dokonane zostało z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa w związku z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rację ma skarżąca, że decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny nie obejmuje projektu zieleni ani budowy placu handlowo-usługowego, w tym alejek z zielonymi wysepkami i budynków handlowo-usługowych, a skoro tak, to nie można uznać, aby realizacja otoczenia punktu przesiadkowego komunikacji miejskiej ("zaplecza komunikacyjnego") tj. pętli tramwajowej i autobusowej stanowiła cel wywłaszczenia jakim była określona w decyzji wywłaszczeniowej "budowa ulicy [...]".
Inaczej zdaniem Sądu przedstawia się natomiast sprawa z budową samej pętli tramwajowej, bowiem decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny z 28 grudnia 1971 r. wprost wskazuje, że pętla taka była objęta planem realizacyjnym (decyzja z 1971 r. zatwierdza plan przebudowy ul. [...] w Krakowie wraz z "projektem pętli w B. "). Tym samym należy przyjąć, że na tych wywłaszczonych nieruchomościach, które zajęte zostały pod budowę pętli tramwajowej, cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Ponownie prowadząc postępowanie organ będzie obowiązany zastosować się do przedstawionych wyżej poglądów dotyczących realizacji celu wywłaszczenia.
Wobec zatem naruszenia przepisów postępowania a w ślad za tym przepisów prawa materialnego, orzeczono jak w pkt. I sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 697 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1923 z późn. zm.).