II SA/KR 363/24

II SA/Kr 363/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-05-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Małgorzata Łoboz /sprawozdawca/
Piotr Fronc /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2909/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-16
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2024 r. sprawy ze skargi K. B. i M. B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 3 stycznia 2023 r. nr 1/2024 znak WOB.7722.192.2021.PBRZ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. B. i M. B. (dalej: skarżący) jest postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 3 stycznia 2023 r. nr 1/2024 znak WOB.7722.192.2021.PBRZ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów.
W stanie faktycznym sprawy postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 10 czerwca 2021 r., nr 847/202 znak: ROIK II.5160.129.2021.MKO na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane postanowiono Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w K. , A. M., G. M., K. B., M. B., właścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w K. , w którym wykonano roboty budowlane polegające na przebudowie wewnętrznej instalacji wentylacji mechanicznej, w wyniku której doszło do przebudowy lokali mieszkalnych nr [...] w ww. budynku, bez zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej.
I. Wstrzymać prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie wewnętrznej instalacji wentylacji mechanicznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy u. [...] w K. .
II. Nie nałożyć obowiązku wykonania niezbędnych zabezpieczeń z uwagi na zakończenie ww. robót budowlanych.
III. Nałożyć na inwestorów obowiązek przedłożenia w PINB w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia określonych dokumentów.
Organ wskazał, że w sprawie przeprowadzono czynności wyjaśniające i ustalono, że doszło do przebudowy lokali mieszkalnych nr [...], która wymagała pozwolenia na budowę.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazali, że nie wykonywali żadnych robót w budynku. Roboty te wykonywał deweloper.
Postanowieniem z 3 stycznia 2024 r. MWINB uchylił postanowienie I instancji i orzekł:
inwestorom robót budowlanych, polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. oraz budowy i przebudowy wewnętrznej instalacji wentylacji mechanicznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. , bez zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej: K. B., M. B.,
inwestorom robót budowlanych, polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. oraz budowy i przebudowy wewnętrznej instalacji wentylacji mechanicznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. , bez zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej: A. M., G. M.,
I. Wstrzymać prowadzenie robót budowlanych — polegających na budowie i przebudowie wewnętrznej instalacji wentylacji mechanicznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy u. [...] w K. .
II. Nie nałożyć obowiązku wykonania niezbędnych zabezpieczeń z uwagi na zakończenie ww. robót budowlanych.
III. Nałożyć na inwestorów obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia następujących dokumentów: "Inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej wszystkich wykonanych robót budowlanych (instalacyjnych i konstrukcyjnych), w zakresie budowy i przebudowy wewnętrznej instalacji wentylacji mechanicznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. , w wyniku robót budowlanych polegających na przebudowie lokali mieszkalnych nr [...] w ww. budynku, zrealizowanych bez zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej, Ekspertyzy technicznej dotyczącej wykonanych, wskazanych w inwentaryzacji wszystkich robót budowlanych wykonanych w związku z budową i przebudową wewnętrznej instalacji wentylacji mechanicznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. , w wyniku której doszło do przebudowy lokali mieszkalnych nr [...] w ww. budynku w zakresie sprawdzenia prawidłowości ich wykonania, zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej. Jednocześnie należy wskazać czy w wyniku przebudowy lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w K. doszło do zmiany sposobu użytkowania. W przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości w wykonanych robotach, ww. ekspertyza techniczna winna wskazywać rodzaj, zakres i sposób wykonania niezbędnych robót budowlanych doprowadzających wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem i zapewniającego bezpieczne użytkowanie obiektu. "
Zdaniem organu z uwagi na zmiany w układzie funkcjonalnym w lokalu nr [...], dokonane w trakcie realizacji obiektu polegające na wykonaniu robót budowlanych w wyniku których wydzielono nowe pomieszczenie oznaczone jako [...] a następnie wykonaniu robót instalacyjnych polegający na wykonaniu nowych instalacji wod. - kan., związanych z przeznaczeniem tego pomieszczenia na dodatkowe pomieszczenie sanitarne (wc., umywalka, brodzik), wykonano dodatkowy pionowy przewód wentylacyjny oznaczony jako WŁ9 do którego podłączono przewody wentylacyjne z powstałego dodatkowego pomieszczenia higieniczno - sanitarnego w
lokalu nr [...]. Nowy pionowy przewód wentylacyjny WŁ9 zgodnie przedłożonymi Projektem wykonawczym; Nadzór 6 z sierpnia 2020 r. został wyprowadzony poprzez otwory w stropach poszczególnych kondygnacji ponad dach i podłączony do istniejącego wentylatora oznaczonego jako WŁ5. Jak wynika z załączników dołączonych do zażalenia właścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] wniesionego na skarżone postanowienie PINB, na dzień 24 października 2019 r., projekt nie przewidywał wykonania dodatkowego pionu wentylacyjnego WŁ 9 do obsługi dodatkowego pomieszczenia sanitarnego w tym lokalu. (vide: k. 16 akt MWINB). Również na rysunku zmian nieistotnych, dołączonym do wniosku z dnia z dnia 16 czerwca 2020 r. nie naniesiono nowego przewodu wentylacyjnego WŁ9. W ocenie organu roboty instalacyjne związane z wykonaniem nowych pionowych przewodów wentylacyjnych WŁ9 ( pom. higieniczno - sanitarne lokal nr [...]), WŁ10 (dodatkowa łazienka w lokalu nr [...]) oraz WK8 (dodatkowy aneks kuchenny), a także przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] zostały wykonane bez uzyskania uprzednio na ww. roboty pozwolenia na budowę.
Organ wskazał, że za nieprawidłowe należy uznać nałożenie obowiązku na zarządcę budynku, a także właścicieli lokali nr [...] W ocenie organu inwestorami robót w lokalu nr [...] są skarżący. Przed zawarciem umowy przedwstępnej zostało ustalone z deweloperem tj. W. Sp. z o.o., że w ramach zmian lokatorskich w miejsce garderoby Deweloper przygotuje ubikacje z prysznicem i umywalką, czyli drugą łazienkę. Zatem powyższe wskazuje, że W. Sp. z o. o. była wykonawcą robót budowlanych w lokalu nr [...], a nie inwestorem. Dodatkowo z aktu notarialnego zawartego w dniu 26 listopada 2020 r. wynika, że przed zawarciem ustanowienia odrębnej własności lokalu, umowy przeniesienia własności lokalu nr [...] w dniu 26 listopada 2020 r., i co najmniej przed dniem złożenia przez Inwestora budynku wniosku o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie, w oparciu o uzgodnienia z przyszłymi właścicielami lokalu nr [...] tj. skarżącymi, wykonano roboty budowlane polegające na wydzieleniu w pomieszczeniu garderoby nowego pomieszczenia higieniczno - sanitarnego (łazienki) wraz z wykonaniem instalacji wod. –kan. i grzewczej w tym pomieszczeniu. Jednocześnie wykonanie dodatkowej łazienki w lokalu nr [...] doprowadziło do konieczności wykonania dodatkowego pionowego przewodu wentylacji mechanicznej z wyprowadzeniem nad dach z podłączeniem go do wentylatora dachowego. Powyższe również wskazuje, że inwestorem robót budowanych polegających na budowie nowego przewodu wentylacji mechanicznej (z wyprowadzeniem nad dach do wentylatora) do którego została podłączona wentylacja z pomieszczenia dodatkowej łazienki z lokalu nr [...] są obecni właściciele lokalu nr [...], tj. skarżący.
Organ dodał, że na całość instalacji wentylacji mechanicznej składają się urządzenia (min. wentylatory) i przewody, podłączenie nowych przewodów oraz zamontowanie nowych urządzeń (wentylator WK7), wskazuje także na dokonanie przebudowy istniejącej instalacji wewnętrznej w budynku z uwagi na zmianę parametrów technicznych i użytkowych tej instalacji.
MWINB wskazał, że z samego faktu, że właścicielem budynku jest również Wspólnota Mieszkaniowa nie wynika, że powinna być ona także adresatem obowiązku nałożonego w postanowieniu obok właścicieli lokalu nr [...] Wybór podmiotu zobligowanego do wykonania określonych obowiązków powinien być więc zawsze determinowany możliwością ich legalnego wykonania, co zależy od konkretnego stanu faktycznego. Inwestorzy mają dostęp do lokali, nie zachodzą okoliczności wskazujące na wystąpienie przyczyn uniemożliwiających wykonanie przez nich obowiązku.
Zdaniem organu materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że to inwestor budynku tj. W. Sp. z o.o. była inwestorem na własne potrzeby i z własnej inicjatywy, robót budowlanych w wyniku których w lokalu nr [...] wydzielono nowe pomieszczenie łazienki wraz z wewnętrznymi instalacjami, a w lokalu nr [...] wydzielono dodatkowe, nowe pomieszczenie aneksu kuchennego i nowej dodatkowej łazienki, czy też wykonano nowe przewody instalacji wentylacji mechanicznej wraz z wyprowadzeniem nad dach i włączeniem do nowego wentylatora dachowego oraz istniejącego wentylatora dachowego. Wykonane nowe przewody wentylacji mechanicznej służą tylko i wyłącznie w celu prawidłowego użytkowania lokalu nr [...] i lokalu nr [...]. Wobec powyższego w ocenie MWINB organ I instancji nieprawidłowo uznał, iż zobowiązanymi skarżonym postanowieniem winna być Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w K. oraz właściciele lokalu nr [...] i nr [...]. Materiał dowodowy pozwala na ustalenie inwestorów stwierdzonych w ww. budynku robót budowlanych. Jednocześnie nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające inwestorom wykonanie obowiązków wynikających tak ze skarżonego postanowienia jak i ewentualnych nakazów wynikających z przyszłego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 51 Pr.bud.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w zażaleniu w zakresie lokalu nr [...] MWINB wskazał, że materiał dowodowy, w tym rysunek zmian nieistotnych, dołączony do wniosku z dnia 16 czerwca 2020 r. wskazuje, że zmiany w układzie funkcjonalnym lokalu nr [...] w zakresie wydzielenia osobnego pomieszczenia i przeznaczenia go na pomieszczenie sanitarno - higieniczne (brodzik, umywalka, wc) zostały wykonane w trakcie realizacji budynku przed złożeniem wniosku o pozwolenie na jego użytkowanie. Dołączone do zażalenia kopie dokumentów dają podstawy do uznania, że inwestorem robót budowlanych związanych ze zmianą układu funkcjonalnego lokalu mieszkalnego nr [...] są jego właściciele. Powyższe potwierdzają załączniki do zażalenia. Wynika z nich bowiem, iż to w uzgodnieniu z nabywcami lokalu nr [...] wykonawca budynku dokonał zmian w układzie funkcjonalnym tego lokalu wraz z nowymi instalacjami. Jednocześnie w związku z dokonaniem zmian w lokalu nr [...] poprzez wydzielenie nowego pomieszczenia higieniczno - sanitarnego, wykonano na korytarzu budynku, nowy pionowy przewód wentylacji mechanicznej przez kondygnacje budynku ponad dach z włączeniem do istniejącego wentylatora dachowego. Ww. nowy, dodatkowy przewód wentylacyjny został wykonany w celu podłączenia wentylacji z wykonanego nowego pomieszczenia higieniczno-sanitarnego w lokalu nr [...]. Z rysunków wchodzących w skład dokumentacji odbiorowej instalacji wentylacji mechanicznej przedłożonych przez zarządcę budynku, datowanych na listopad 2019 r. wynika, że na dzień sporządzania dokumentacji w lokalu nr [...] nie dokonano zmian poprzez wydzielenie dodatkowego pomieszczenia higieniczno-sanitarnego oraz nie wykonano na korytarzu budynku dodatkowego pionowego przewodu wentylacji mechanicznej dla obsługi ww. pomieszczenia. Natomiast zgodnie Projektem wykonawczym Nadzór 6 - Dokumentacja powykonawcza w lokalu nr [...] wydzielono dodatkowe pomieszczenie higieniczno-sanitarne wraz z wykonaniem nowego pionowego przewodu wentylacji, oznaczonego jako WŁ-9 oraz włączeniem do niego wentylacji z ww. pomieszczenia. Zatem, co zostało wskazane w Projekcie wykonawczym Nadzór 6 - Dokumentacja powykonawcza z sierpnia 2020 r., opracowanie to obejmuje zmiany w zakresie instalacji wentylacji mechanicznej, a korekty wynikają z podziału mieszkania nr [...] na dwa mieszkania oraz wykonania nowej łazienki w mieszkaniu nr [...]. Wobec powyższego zachodzą okoliczności wskazujące, że to nabywcy lokalu nr [...] w związku z dokonanymi zmianami w tym lokalu (wykonanie nowej łazienki) są inwestorami nowej instalacji wentylacji mechanicznej w zakresie nowego pionowego przewodu wentylacyjnego WŁ - 9, wyprowadzonego ponad połać dachu. Jednocześnie z uwagi na podłączenie ww. przewodu do istniejącego wentylatora dachowego, a zatem do urządzenia stanowiącego z pozostałymi urządzeniami i przewodami całość instalacji wentylacji mechanicznej, zachodzą okoliczności wskazujące, że właściciele lokalu nr [...] są również inwestorami przebudowy instalacji mechanicznej budynku.
Skarżący zaskarżyli powyższe postanowienie w części, tj. w zakresie pkt I. II i III ppkt 3. i 4 postanowienia. Podnieśli zarzuty naruszenia:
1. art. 7 kpa, art. 7a § 1 kpa, art. 8 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz 80 kpa w związku z art. 140 kpa i art. 144 kpa przez podjęcie przez MWINB rozstrzygnięcia bez należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również poprzez brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie i w konsekwencji oparciu rozstrzygnięcia na materiale fragmentarycznym i dobranym tendencyjnie, w tym pominięcie przez Organ II instancji wniosku Skarżących złożonego na etapie postępowania przed PINB o wezwanie przez PINB do postępowania w charakterze strony inwestora Obiektu - dewelopera W. sp.k. z siedzibą w K., co w konsekwencji skutkowało:
(1) błędnym przyjęciem i ustaleniem przez MWINB oraz PINB, że Skarżący byli inwestorami robót budowlanych polegających na przebudowie Lokalu [...] w Budynku oraz budowy i przebudowy wewnętrznej instalacji wentylacji mechanicznej w Budynku bez zgody organu administracji architektoniczno- budowlanej,
(2) adresatem obowiązku nałożonego w pkt III ppkt 3 i 4 Postanowienia w zakresie przedłożenia inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej i ekspertyzy technicznej powinni być Skarżący zamiast dewelopera, który był faktycznym i prawnym inwestorem Obiektu,
2. art. 10 kpa w związku z art. 140 kpa poprzez niezagwarantowanie przez Organ II instancji Skarżącym czynnego udziału w ramach postępowania, w tym przed wydaniem Postanowienia MWINB umożliwił Skarżącym wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
3. art. 107 § 3 kpa w związku z art. 126 kpa, art. 140 kpa i art. 144 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie przez Organ II instancji zaskarżonego Postanowienia, w tym nie wyjaśnienie przez MWINB dlaczego nie uznał dewelopera za inwestora,
4. art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682, dalej: p.b.] poprzez błędne przyjęcie przez MWINB, iż wskazany przepis ma zastosowanie do Skarżących,
5. art. 52 p.b. poprzez dokonanie przez Organ II instancji błędnej wykładni pojęcia "inwestor", o którym mowa w przedmiotowym przepisie i w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie przedmiotowego przepisu przez MWINB i przyjęcie, iż Skarżący, którzy byli nabywcami Lokalu 3 od dewelopera w ramach realizowanej przez dewelopera inwestycji w postaci budowy Obiektu mają status "inwestora", o którym mowa w art. 52 p.b.
Skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części. Skarżący wskazali, że nabyli Lokal [...] od Dewelopera, który na podstawie stosownych pozwoleń na budowę zrealizował, tj. wybudował Obiekt, a następnie po wyodrębnieniu w Budynku samodzielnych lokali, w tym Lokalu [...] dokonał zbycia (sprzedaży) Lokalu [...] na rzecz skarżących. Skarżący żadnych robót budowlanych szczegółowo opisanych w treści Postanowienia, jak i innych, czy to w Lokalu [...] czy to w częściach wspólnych Budynku nie wykonywali. Organy błędnie uznały, że skarżący posiadają status "inwestora". Organy w tym zakresie powołują się na "Inwestora budynku" i na dokumentację przedłożoną co prawda przez Zarządcę Budynku, niemniej jest to dokumentacja techniczna, tj. powykonawcza, projekt wykonawczy, itd., którą Zarządca Budynku pozyskał i otrzymał od Dewelopera, który był inwestorem Obiektu i wybiórczo, abstrahując od treści dokumentów złożonych do akt sprawy przed PINB przez Skarżących, w szczególności zapisów Umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, umowie przeniesienia własności, umowie sprzedaży oraz aktu ustanowienia hipotek zawartej w dniu 26 listopada 2020 r. w formie aktu notarialnego, bazując na oświadczeniach Dewelopera złożonych w tym akcie notarialnym o następującej treści: "Lokal Mieszkalny i Garaż mają bezpośrednie wejścia od strony klatki schodowej względnie od zewnątrz Budynku, przy czym Lokal Mieszkalny składa się z dodatkowej łazienki (opisanej w Dokumentacji Powykonawczej jako garderoba) - wyposażonej w odpowiednie instalacje, wykonane przez Dewelopera przed wydaniem Lokalu Mieszkalnego w posiadanie Nabywcy." - czynią błędne ustalenie, iż na etapie przed zawarciem umowy przedwstępnej zostało ustalone z deweloperem, że w ramach zmian lokatorskich w miejsce garderoby Deweloper przygotuje ubikację z prysznicem i umywalką czyli drugą łazienką. Zatem powyższe wskazuje, że W. Sp. z o.o. była wykonawcą robót budowlanych w lokalu nr [...], a nie inwestorem. Skarżący dodali, że nie byli stroną postępowania o uzyskanie pozwolenia na budowę Obiektu, jak również nie byli stroną postępowania o oddanie Obiektu do użytkowania.
Jak podali skarżący, organ II instancji przed wydaniem Postanowienia nie umożliwił Skarżącym wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. O prowadzonym przez MWINB postępowaniu Skarżący dowiedzieli się dopiero w chwili doręczenia Postanowienia.
Dodali, że z treści Postanowienia nie wynika absolutnie co MWINB rozumie pod pojęciem "inwestora", dlaczego nie uwzględnił faktu, iż inwestorem Budynku był deweloper, jak również nie odniósł się Organ II instancji w żadnym aspekcie do zarzutów Skarżących podniesionych w zażaleniu.
Zdaniem skarżących organ II instancji naruszył również art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. błędnie przyjmując, iż wskazany przepis ma zastosowanie do Skarżących. W tym zakresie MWINB podzielił nieprawidłowe ustalenia PINB, cyt.: "W przedmiotowej sprawie przepis art. 50 ust. 1 Pr.bud. organ I instancji zastosował w związku ze stwierdzeniem dokonania zmian parametrów użytkowych i technicznych obiektu budowlanego, poprzez przebudowę wewnętrznej instalacji wentylacji mechanicznej (...)", w sytuacji gdy Skarżący żadnych prac, ani przebudowy czy to w Lokalu [...] (który nie spełnia przesłanek obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 p.b.) czy też w Budynku nie wykonywali. Poza tym, abstrahując w tym miejscu od okoliczności wskazanych powyżej, art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. dotyczy "wstrzymania postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych", natomiast w pkt II zaskarżonego Postanowienia Organ II instancji stwierdza, iż roboty budowlane zostały zakończone, co by oznaczało, że art. 50 ust. 1 pkt 1 nie ma w ogóle zastosowania w niniejszej sprawie.
Końcowo skarżący zaakcentowali, że to deweloper wykonywał prace, o których mowa w Postanowieniu i jest w posiadaniu całej dokumentacji projektowej, którą przekazał Zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej i organom w ramach prowadzonego postępowania. Tym samym nie ma żadnych przeszkód formalnoprawnych, aby wykonanie obowiązków w postaci przedłożenia dokumentacji, o której mowa w pkt III ppkt 3 i 4 Postanowienia Organ II instancji zaadresował do dewelopera jako faktycznego i formalnoprawnego inwestora Obiektu i robót budowlanych w tym Budynku i Lokalu [...], o których pisze Organ II instancji w uzasadnieniu Postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dla porządku należy zauważyć, że postanowienie zostało zaskarżone przez skarżących w części, tj. pkt I, II i III ppkt 3 i 4 w zakresie w jakim dotyczy skarżących. W pozostałym zakresie postanowienie nie zostało zaskarżone.
W sprawie nie jest sporne, że wykonana została nowa instalacja wentylacji mechanicznej, tj. roboty budowlane związane z wykonaniem nowych pionowych przewodów wentylacyjnych WŁ9 z nowej łazienki w lokalu nr [...], a wykonanie takiej instalacji nie było zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Istota sporu sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie uznał skarżących za inwestorów robót budowlanych, a co za tym idzie także za adresatów wstrzymania tych robót i nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów. W ocenie Sądu rację w tym sporze należy przyznać organowi.
Należy podkreślić, że to z wyjaśnień samych skarżących zawartych w zażaleniu (k. 22 akt MWINB) wynika, że przed zawarciem umowy przedwstępnej skarżący ustalili z deweloperem, że w ramach zmian lokatorskich w miejsce garderoby deweloper przygotuje ubikacje z prysznicem i umywalką, czyli drugą łazienkę. Dodatkowo organ dysponował kopią Aktu notarialnego zawartego w dniu 26 listopada 2020 r., gdzie wskazano, że "Lokal mieszkalny i Garaż mają bezpośrednie wejścia od strony klatki schodowej względnie od zewnątrz budynku, przy czym Lokal Mieszkalny składa się z dodatkowej łazienki (opisanej w Dokumentacji powykonawczej jako garderoba) - wyposażonej w odpowiednie instalacje, wykonane przez Dewelopera przed wydaniem Lokalu Mieszkalnego w posiadanie Nabywcy" (k. 14 akt MWINB). Z powyższego można wyprowadzić wniosek, co trafnie uczynił organ, że przed zawarciem ustanowienia odrębnej własności lokalu, umowy przeniesienia własności lokalu nr [...] w dniu 26 listopada 2020 r., i co najmniej przed dniem złożenia przez Inwestora budynku wniosku o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie, w oparciu o uzgodnienia z przyszłymi właścicielami lokalu nr [...] tj. Skarżącymi wykonano roboty budowlane polegające na wydzieleniu w pomieszczeniu garderoby nowej łazienki, co doprowadziło do konieczności wykonania dodatkowego pionowego przewodu wentylacji mechanicznej z wyprowadzeniem nad dach z podłączeniem go do wentylatora dachowego. Godzi się zauważyć, że w niniejszej sprawie nie było podmiotu, który złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę i z tego tytułu mógłby być uznany automatycznie za inwestora. Stało się tak ponieważ roboty budowlane zostały wykonane bez pozwolenia na budowę. To jednak skarżący z własnej inicjatywy i na własne potrzeby doprowadzili do robót instalacyjnych. Warto również zwrócić uwagę, co nie jest kwestionowane w sprawie, że wykonana instalacja służy tylko i wyłącznie skarżącym. Z sekwencji tych wydarzeń wynika, że inwestorem robót budowanych polegających na budowie nowego przewodu wentylacji mechanicznej (z wyprowadzeniem nad dach do wentylatora), do którego została podłączona wentylacja z pomieszczenia dodatkowej łazienki z lokalu nr [...] są skarżący. W ocenie Sądu organ dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, aby stwierdzić powyższą okoliczność, w tym wyjaśnieniami samych skarżących.
Oczywiste jest, że skarżący nie musieli wykonywać osobiście danych robót, żeby móc być uznanymi za inwestorów. Inwestor bowiem może wykonać roboty budowlane nie tylko samodzielnie, ale też za pośrednictwem innego podmiotu. Istotne jest, że inwestor wyraża wolę budowy oraz inicjuje budowę. Wobec powyższego organ miał prawo wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu określonych obowiązków, zaś adresatem tych obowiązków miał prawo uczynić skarżących.
W tych okolicznościach zbędne było wzywanie dewelopera w charakterze strony postępowania, czego domagali się skarżący. Sąd podziela ocenę organu, że za stronę powinien być uznany ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 K.p.a.). Deweloper, jako niebędący ani inwestorem, ani właścicielem, ani zarządcą obiektu nie może powołać się na taki interes.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 10 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niezagwarantowanie skarżącym czynnego udziału w postępowaniu II instancji i nieumożliwienie im wypowiedzenia się przed wydaniem skarżonego postanowienia, stwierdzić przychodzi, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że uchybienie art. 10 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 grudnia 2023 r., II SA/Gl 1422/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 listopada 2023 r., II SA/Sz 688/23). Trzeba podkreślić, że zarzut skarżących w tym zakresie został powołany jedynie hasłowo i nie jest umotywowany konkretnymi okolicznościami sprawy. Skarżący nie wskazali jakie czynności zostały im uniemożliwione i jaki miało to wpływ na wynik sprawy. Zupełnie bezzasadne jest twierdzenie skarżących, jakoby o postępowaniu MWINB dowiedzieli się oni dopiero w chwili doręczenia postanowienia II instancji, skoro to skarżący sami zainicjowali postępowanie drugoinstancyjne wnosząc zażalenie.
Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonego postanowienia – wbrew twierdzeniem skargi – spełnia wymogi stawiane przez art. 107 § 3 K.p.a. Organ w obszernym trzynastostronicowym uzasadnieniu wyjaśnił skarżącym motywy rozstrzygnięcia, w tym w szczególności wskazał dlaczego nie uznał dewelopera za inwestora. Na s. 8-9 uzasadnienia organ wyłożył skarżącym, że dewelopera należy uznać za wykonawcę robót budowlanych zleconych przez skarżących do wykonania przed wydaniem lokalu w ich posiadanie, jako nabywcy. Roboty te polegały na wydzieleniu nowej łazienki, co spowodowało konieczność budowy nowej wentylacji obsługującej łazienkę skarżących. Stąd deweloper nie został uznany za inwestora. Organ wyjaśnił również (s. 9), że z treści art. 52 ust. 1 P.b. wynika jednoznacznie, że to inwestor w pierwszej kolejności powinien być adresatem przedmiotowego postanowienia, zaś dopiero w drugiej kolejności obowiązki nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu. Stąd też postanowienie nie zostało skierowane do wspólnoty mieszkaniowej. W pierwszej kolejności określony nakaz powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej i ma tytuł prawny do obiektu. W niniejszej sprawie skarżący, jako właściciele lokalu, takim tytułem dysponują. Mając powyższe na względzie, nie sposób było podzielić zarzutów skarżących co do nienależytego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.