II SA/KR 352/23

II SA/Kr 352/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Jacek Bursa
Magda Froncisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 1144/24 - Wyrok NSA z 2025-06-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 66 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2023 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Nowa Huta w Krakowie Anny Tuszyńskiej sprawy ze skargi K. T. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 29/2023 z dnia 17 stycznia 2023 r. znak WOB.7721.360.2022.JKUT w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki decyzją nr 668/2021 z 11 czerwca 2021 r. znak: ROIK II.5160.30.2020.PSA, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej "P.b.", nakazał:
- Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w Krakowie wykonanie robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, a tym samym do usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego w zakresie przewodów kominowych spalinowych i wentylacyjnych dla mieszkań nr [...] oraz przywrócenia bezpiecznego użytkowania ww. budynku mieszkalnego, poprzez:
I. rozbiórkę fragmentu komina w celu usunięcia istniejących przewodów;
II. zabezpieczenie wlotów do przewodów kominowych w mieszkaniach nr [...] przed nalotem pyłu i gruzu;
III. usunięcie z przewodów kominowych, murowanych, rury stalowe zawężające średnice przewodów do średnicy 13 do lokali mieszkalnych [...];
IV. wykonanie rozwiercenia frezowania kanałów komina w celu dostosowania do ułożenia przewodów o zwiększonej średnicy;
V. usuniecie z wnętrza komina gruzu i pyłu;
VI. ułożenie nowych rur stalowych w kanałach wentylacyjnych oraz rur kwasoodpornych dla wentylacji spalinowej do lokali mieszkalnych [...] od góry z poziomu strychu w celu uniknięcia wykonywania odkrywek bezpośrednio z ww. lokali mieszkalnych. Poprowadzenie (ułożenie) nowych przewodów na całej ich długości o średnicy minimum 150 mm, ze szczególnym uwzględnieniem zminimalizowania odchylenia przewodu od pionu. W razie przekroczenia dopuszczalnego odchylenia ponad 30 stopni od pionu w każdym kanale zamontować otwory rewizyjne zgodnie z obowiązującą normą PN-B-10425:1989 wraz ze zmianą Az3:2000 oraz ekspertyzą techniczną rys. nr 6 tj. pod załamaniem przewodu. Otwory rewizyjne winny być umiejscowione od pomieszczenia strychu w celu lepszego do nich dostępu;
VII. wykonanie szczelnych połączeń nowych przewodów kominowych z wlotami przewodów w lokalach mieszkalnych nr [...];
VIII. odtworzenie rozebranego fragmentu komina w technologii w jakiej został on pierwotnie wykonany tj. murowany z cegły;
IX. wykonanie zakończeń przewodów zgodnie z Polską Normą stosowanych do funkcji przewodów tj. otwór górny dla przewodów spalinowych (z daszkiem), a pod czapą kominową wykonanie przelotów bocznych o powierzchni zgodnej z Polską Normą dla przewodów wentylacyjnych;
X. po zakończeniu prac montażowych przeprowadzenie czyszczenia pozostałych przewodów kominowych w budynku oraz wykonanie ponownej kontroli działania przewodów kominowych;
- współwłaścicielom lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w Krakowie, tj. K. T. oraz A. T.:
I. przywrócenie właściwego funkcjonowania systemu wentylacji grawitacyjnej, poprzez zamontowanie we wszystkich oknach o dużej szczelności nawiewników okiennych zalecane ciśnieniowe lub higrosterowalne o wydajności sumarycznej minimum 70 m3/h w kuchni oraz wydajności sumarycznej minimum 50 m3/h w pokojach o wydajności zgodnej z Polską Normą PN-83/B/B-03430 wraz ze zmianą Az3 2000;
II. wykonanie w łazience podcięcia lub zamontowanie kratki wentylacyjnej w drzwiach o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 0,022 m2.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W wyniku ustaleń dokonanych w trakcie przeprowadzonych w dniu 2 grudnia 2016 r. przez organ I instancji czynności kontrolnych, wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w Krakowie w zakresie przewodów kominowych.
Po parokrotnym uchyleniu rozstrzygnięć PINB przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie organ I instancji wydał ww. decyzję z 11 czerwca 2021 r.
Od powyższej decyzji K. T. złożyła odwołanie, w którym zakwestionowała zarówno zasadność nałożenia na nią obowiązków, a także polemizowała z rodzajem prac, którymi organ I instancji obciążył wspólnotę mieszkaniową.
MWINB decyzją z 24 sierpnia 2021 r. znak: WOB.7721.339.2021.JKUT utrzymał w mocy ww. decyzję PINB z 11 czerwca 2021 r., m.in. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowym budynku w latach 2001, 2003 i 2009 prowadzone były roboty budowlane polegające na remoncie i uporządkowaniu przewodów kominowych, które zgodnie art. 29 ust. 2 pkt 1 P.b. zwolnione były spod reglamentacji prawnobudowlanej w postaci obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania skutecznego zgłoszenia. Ponadto w przedmiotowym budynku wielorodzinnym dokonano przebudowy części powierzchni strychowej na cele mieszkalne, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 7 listopada 1997 r. znak: AP-01-5.7351-02086-2167/97.
Kolejno wskazał, że jak wynika z ekspertyzy z marca 2021 r., w przedmiotowym budynku wszystkie przewody kominowe zostały pierwotnie wykonane jako murowane z cegły. W wyniku przeprowadzenia prac remontowych zostały wyburzone przegrody pomiędzy poszczególnymi przewodami tworząc jeden duży kanał. Wewnątrz komina zostały zamontowane rury stalowe o średnicy 130 mm, podczas gdy zgodnie z § 140 punkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - przewody kominowe dla wentylacji grawitacyjnej nie mogą posiadać mniejszej powierzchni przekroju niż 0,0016 m2.
W związku z powyższym przeprowadzone prace mające na celu uszczelnienie przewodów kominowych zostały wykonane niepoprawnie. Zastosowane rury stalowe zawężające powierzchnię do 0,0013 m2 nie spełniając tym samym warunku zapewnienia minimum 0,0016 m2 powierzchni przekroju przewodu. Potwierdzono ponadto odchylenie od pionu wykonanych przewodów kominowych o ponad 30 stopni. Zgodnie z obowiązującą w okresie remontu normą PN-B-10425:1989 oraz wcześniejszą normą PN-B-10425:1959 w takich przypadkach należy wykonać otwory rewizyjne, których brak na przewodach kominowych z mieszkania nr [...] Dodatkowo długość odcinków odchylonych od pionu przekracza dopuszczalne w normach 2 m.
Organ odwoławczy zaaprobował ustalenie PINB, że ww. roboty budowlane w zakresie przewodów kominowych wykonane zostały w sposób niezgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tak że spełniona została hipoteza przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.
Ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, jakie czynności należy podjąć. Materiał dowodowy w szczególności obejmuje opinię biegłego Sądu Okręgowego w Krakowie mgr inż. M. S. z czerwca 2012 r., protokół uzupełniającego nr 2 z kontroli przewodów kominowych z 4 lutego 2019 r., protokół kominiarski z 17 września 2019 r. - uzupełnienie do protokołu z 9 września 2019 r. oraz ekspertyzę techniczną z marca 2021 r. wraz z uzupełnieniem z kwietnia 2021 r.
Wnioski i zalecenia zawarte w ww. opracowaniach wskazują na konieczność nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych zarówno na wspólnotę mieszkaniową przedmiotowego budynku, jak i na współwłaścicieli lokalu nr [...]. Wszelkie obowiązki nakładane wobec części budynku, które nie zaliczają się do nieruchomości wspólnej dotyczą interesu prawnego właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych, a nie wspólnoty. Stąd nałożenie obowiązków na współwłaścicieli lokalu nr [...] było zasadne.
Odpowiadając na twierdzenia skarżącej, że po wybudowaniu instalacji do nowo powstałego lokalu mieszkalnego [...] nastąpiły nieodwracalne zmiany w substancji mieszkaniowej w postaci braku wentylacji i deficytu swobodnego przepływu powietrza w lokalu skarżącej, organ odwoławczy wskazał, że teza ta nie znajduje potwierdzenia w sporządzonej ekspertyzie. Autorzy ekspertyzy jednoznacznie stwierdzili brak wpływu wykonania przewodów kominowych dla mieszkania nr [...] na działanie przewodów kominowych mieszkania skarżącej, wskazując, że dla mieszkania nr [...] zostały wykonane dodatkowe przewody kominowe, w innej części budynku niż miejsce prowadzenia przewodów kominowych z mieszkania skarżącej.
Jeżeli zaś chodzi o wykonane przez skarżącą otwory w drzwiach łazienki organ odwoławczy wyjaśnił, że cztery okrągłe otwory o średnicy 4,00 cm (powierzchnia czterech otworów: 0,005 m2) w drzwiach łazienkowych nie posiadają wymaganego sumarycznego przekroju 0,022 m2, a więc nie spełniają wymagań określonych w ww. § 79 ust. 1 rozporządzenia. Organ stwierdził też, że mieszkanie skarżącej nie spełnia wymogów, gdyż nie zostały zamontowane nawiewniki okienne, które były wymagane protokołami kominiarskim.
MWINB analizując powyższe stwierdził, że wobec braku zapewnienia dopływu świeżego powietrza umożliwiającego poprawne działanie wentylacji grawitacyjnej, PINB miał uzasadnione podstawy do nakazania współwłaścicielom mieszkania nr [...] zamontowanie we wszystkich oknach o dużej szczelności nawiewników okiennych o wskazanych parametrach.
Od powyższej decyzji MWINB z 24 sierpnia 2021 r. K. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie licznych przepisów postępowania, m.in. art. 75 §1, art. 77 § 1, art. 80, art. 6, art. 7, art. 8 § 1 K.p.a. oraz prawa materialnego, m.in. art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.
W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała wnioski płynące z opinii biegłej M. S. i stwierdziła, że jej zdaniem istnieją alternatywne sposoby rozwiązania problemów wentylacyjnych w postaci dobudowania komina lub usunięcia rur stalowych z przewodów wentylacyjnych i zastąpienie ich rozprężonym wielowarstwowym rękawem z włókna szklanego i aluminium.
Ponadto skarżąca nie zgadza się z nałożonym na nią obowiązkiem wykonania wskazanych w decyzji prac, gdyż po pierwsze czynności te nie przywrócą prawidłowej wentylacji, a po drugie to ewentualnie wspólnota mieszkaniowa powinna być adresatem tych obowiązków.
WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 20 kwietnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 1149/21 uchylił decyzję MWINB z 24 sierpnia 2021 r.
W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził m.in., że decyzja organu odwoławczego naruszała prawo w sposób powodujący konieczność jej uchylenia, jednakże z innych względów, niż zostały podniesione w skardze.
Zasadnicza kwestia dotycząca braku odpowiedniej wentylacji w lokalu należącym do skarżącej jest bezsporna. Została też potwierdzona przez autorów sporządzonych w sprawie ekspertyz oraz w protokołach kominiarskich.
Jak ustaliły organy, jednym z powodów zaistniałej sytuacji są wadliwie przeprowadzone roboty budowlane polegające na remoncie i uporządkowaniu przewodów kominowych. Wewnątrz komina zostały zamontowane rury stalowe o zbyt małej średnicy, nieodpowiadającej minimalnym wymaganiom wynikającym z § 140 punkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., co spowodowało zmniejszenie powierzchni przekroju do 0,0013 m2, podczas gdy wymagany minimalny przekrój wynosi 0,0016 m2.
Potwierdzono ponadto odchylenie od pionu wykonanych przewodów kominowych o ponad 30 stopni oraz brak wymaganych w tej sytuacji, zgodnie z obowiązującą w okresie remontu normą PN-B-10425:1989 oraz wcześniejszą normą PN-B-10425:1959, otworów rewizyjnych na przewodach kominowych z dwóch lokali, w tym z lokalu skarżącej. Dodatkowo okazało się, że długość odcinków odchylonych od pionu przekracza dopuszczalne w normach 2 m.
Natomiast powodem problemów wentylacyjnych nie były – jak twierdziła skarżąca – prace budowlane związane z budową nowego lokalu mieszkalnego, co również wynika ze sporządzonej ekspertyzy.
W oparciu o wspomnianą ekspertyzę organy nałożyły na inwestora robót, które zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.), tj. na wspólnotę mieszkaniową, obowiązek wykonania szeregu prac mających na celu doprowadzenie wadliwie wykonanych przewodów kominowych do stanu zgodnego z prawem.
W odpowiedzi na zarzuty skarżącej, która kwestionowała potrzebę i zakres prac, do których wykonania zobowiązana została wspólnota mieszkaniowa, WSA wskazał, że prace te nie zostały określone przez organ w sposób dowolny, lecz wynikają ze wskazań zawartych w odpowiedniej ekspertyzie, której wiarygodność nie została przez skarżącą skutecznie podważona. Autorami sporządzonych w sprawie ekspertyz są profesjonaliści, tj. osoby, legitymujące się odpowiednim wykształceniem i uprawnieniami budowlanymi, a w związku z pełnioną przez siebie funkcją, są osobami zaufania publicznego i ponoszą odpowiedzialność za prawidłowość poczynionych ocen i wskazań. Aby podważyć wiarygodność sporządzonej w sprawie ekspertyzy, konieczne byłoby poczynienie konkretnych zarzutów względem niej, tymczasem skarżąca ograniczyła się do twierdzenia, że jej zdaniem organy błędnie zinterpretowały sporządzoną w sprawie opinię biegłej M. S.. Tymczasem choć organy wzięły pod uwagę również tę opinię, w głównej mierze oparły się na szczegółowych zaleceniach zawartych w innej ekspertyzie z 2021 r., sporządzonej przez R. G. i T. S., w stosunku do której skarżąca nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń.
Podsumowując WSA stwierdził, że organy administracyjne w pełni zasadnie zobowiązały wspólnotę mieszkaniową do wykonania wyszczególnionych w decyzji prac, ponieważ w świetle sporządzonych w ramach postępowania ekspertyz, prace te zmierzają do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, naprawiając tym samym uchybienia, które miały miejsce podczas przeprowadzonych wcześniej robót budowlanych, których inwestorem była wspólnota. W powyższym zakresie zaistniały zatem przesłanki do zastosowania trybu naprawczego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.
O konieczności uchylenia decyzji organu odwoławczego zadecydowała natomiast część rozstrzygnięcia, w której organy nałożyły na skarżącą obowiązek wykonania prac w jej mieszkaniu.
Sąd podkreślił przy tym, że nie podważa ani konieczności wykonania wyszczególnionych w decyzjach prac, ani też faktu, że obowiązek ich wykonania powinien spocząć na skarżącej. Konieczność wykonania tych a nie innych czynności wynika również ze sporządzonej ekspertyzy, która ze wskazanych powyżej względów zasadnie została włączona w zakres materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Sąd nie zgodził się również ze skarżącą, że organy wadliwie wskazały adresata tych obowiązków. Wykonanie odpowiednich podcięć lub zamontowanie kratki wentylacyjnej w drzwiach łazienki, podobnie jak zainstalowanie nawiewników okiennych nie stanowi prac dotyczących części wspólnej nieruchomości, lecz lokalu będącej odrębną własnością skarżącej. To skarżąca zatem, a nie wspólnota mieszkaniowa, jest zobowiązana do doprowadzenia własnego lokalu do stanu zgodnego z przepisami w zakresie, w jakim konieczne prace nie dotykają części wspólnej nieruchomości, lecz jej własności odrębnej, a za taką należy bez wątpienia uznać drzwi łazienkowe oraz okna.
WSA stwierdził dalej, że o ile zatem organy miały podstawy faktyczne, aby zobowiązać skarżącą do wykonania wyszczególnionych prac w jej mieszkaniu, to dokonały tego w nieodpowiednim trybie, nie było bowiem podstaw, aby uczynić to w ramach postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.
Tryb ten jest bowiem w sposób ścisły związany z art. 50 ust. 1 P.b., a zatem zmierza do naprawienia wadliwości wykonanych przez adresata decyzji robót budowlanych. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie była natomiast inwestorem w zakresie niepoprawnie wykonanych robót budowlanych, te realizowała bowiem wspólnota mieszkaniowa, a montaż nawiewników okiennych i kratki wentylacyjnej w drzwiach łazienkowych – choć poprawi wentylację w lokalu skarżącej – nie naprawi błędów popełnionych w ramach źle przeprowadzonych robót w przewodach kominowych.
W ramach ponownego rozpoznania sprawy Sąd nakazał organowi odwoławczemu poszukanie odpowiedniej podstawy prawnej do nałożenia na skarżącą obowiązku dokonania koniecznych prac, rozważając zastosowanie w tym zakresie art. 66 ust. 1 P.b.
Ponownie rozpoznając sprawę MWINB decyzją z 17 stycznia 2023 r. znak: WOB.7721.360.2022.JKUT, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), dalej: "K.p.a.", uchylił decyzję PINB z 11 czerwca 2021 r. w całości i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 P.b. nakazał współwłaścicielom przedmiotowego lokalu mieszkalnego nr [...] przywrócenie właściwego funkcjonowania systemu wentylacji grawitacyjnej w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] w Krakowie, poprzez zamontowanie we wszystkich oknach o dużej szczelności nawiewników okiennych zalecane ciśnieniowe lub higrosterowalne o wydajności sumarycznej minimum 70 m3/h w kuchni oraz wydajności sumarycznej minimum 50 m3/h w pokojach, o wydajności zgodnej z Polską Normą PN-83/B/B-03430 wraz ze zmianą Az3 2000.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził m.in., że prowadząc czynności wyjaśniające w sprawie organ I instancji przeprowadził 8 lutego 2018 r. oględziny w lokalu mieszkalnym nr [...] w przedmiotowym budynku. Stwierdzono wówczas, że w kuchni zainstalowany jest piecyk gazowy do podgrzewania wody podłączony do przewodu kominowego rurą typu "Spiro" oraz kuchenka gazowa. Okap kuchenny nie był podłączony do przewodu kominowego. W pomieszczeniach kuchni oraz łazienki znajdowały się kratki wentylacyjne.
Organ I instancji pozyskał do akt sprawy kserokopie: książki obiektu budowlanego (tom II), protokołu z 18 lipca 2018 r. z okresowej rocznej kontroli stanu technicznego budynku, protokołu uzupełniającego z 4 lutego 2019 r. z kontroli przewodów kominowych, protokołu z 26 marca 2001 r. z odbioru robót: "uporządkowanie przewodów kominowych", opinii z 6 grudnia 2003 r. z przeprowadzonych oględzin grzewczo-kominowych, protokołu z 11 grudnia 2003 r. z odbioru robót: "Remont przewodów kominowych, protokołu z okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego budynku".
W dniu 23 września 2019 r. zarządca obiektu budowlanego (Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe "A.") przedłożył w siedzibie PINB protokół z 17 września 2019 r. stanowiący uzupełnienie protokołu kominiarskiego z dnia 9 sierpnia 2019 r.
W dniu 30 września 2019 r. upoważnieni pracownicy organu I instancji przeprowadzili oględziny w przedmiotowym budynku, w trakcie których potwierdzono:
- w lokalu mieszkalnym nr [...] nie prowadzono żadnych robót budowlanych w zakresie przewodów kominowych,
- w 2001 r. (vide: wpis w książce obiektu budowlanego) w przedmiotowym budynku prowadzone były roboty budowlane obejmujące doszczelnienie przewodów kominowych.
Ponadto w trakcie ww. oględzin dokonano ponownych pomiarów skuteczności wentylacji grawitacyjnej i spalinowej, które wykazały, iż dla prawidłowego ciągu przewodów wentylacyjnych i spalinowych w pomieszczeniach kuchni oraz łazienki lokalu mieszkalnego nr [...] konieczne jest zapewnienie doprowadzenia normatywnej ilości powietrza zewnętrznego.
Za pismem z 19 marca 2021 r. zarządca nieruchomości P.P.U. "A. " S.A. w K. przesłał do PINB ekspertyzę techniczną z marca 2021 r. Następnie 9 kwietnia 2021 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło uzupełnienie ww. ekspertyzy.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że prowadząc ponownie postępowanie po wyroku WSA w Krakowie z 20 kwietnia 2022 r., postanowieniem nr 727/2022 z 14 września 2022 r., na podstawie art. 136 § 1 K.p.a. zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie poprzez przeprowadzenie oględzin przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, mających na celu w szczególności ustalenie, czy wykonano obowiązki wyszczególnione w punktach I-IX zaskarżonej decyzji, a w przypadku stwierdzenia wykonania robót budowlanych, które uległy zakryciu lub są niemożliwe do wizualnej oceny w toku oględzin - pozyskanie stosownych dokumentów potwierdzających ich wykonanie.
Organ I instancji przesłał do MWINB materiał dowodowy uzupełniony o protokół z czynności kontrolnych z 12 października 2022 r. W trakcie ww. kontroli przedstawiciele organu I instancji ustalili, że obowiązek nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową określony w punktach I-IX decyzji I instancji, został wykonany. Do protokołu z kontroli dołączono dokumentację fotograficzną oraz dokumenty przedłożone przez Wspólnotę Mieszkaniową.
Z kolei w toku postępowania odwoławczego K. T. poinformowała MWINB, że wykonała w drzwiach łazienkowych kratkę wentylacyjną, a także zainstalowała w pomieszczeniu kuchni dwa nawiewniki okienne - protokół z 28 listopada 2022 r. z przyjęcia wniesionego ustnie podania.
MWINB wezwaniem z 9 grudnia 2022 r., na podstawie art. 50 § 1 K.p.a., wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień poprzez przedłożenie "dowodów (oświadczeń lub dokumentów) potwierdzających okoliczność, że kratka wentylacyjna, która została zamontowana w drzwiach łazienki mieszkania nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. spełnia wymogi § 79 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (...)".
W dniu 28 grudnia 2022 r. na dziennik podawczy MWINB wpłynęło pismo skarżącej, w którym wskazano, że kratka wentylacyjna przelotowa zamontowana w drzwiach łazienkowych mieszkania nr [...] posiada wymiary 13,6 cm x 46,2 cm x 4,5 cm.
Kolejno organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą przepisy P.b. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją obowiązującą od 19 września 2020 r.
Podkreślił, że zobowiązany był do uwzględnienia i zastosowania się do oceny prawnej sprawy zaprezentowanej przez orzekający w niej sąd administracyjny.
Następnie wskazał, że przeprowadzone przez organ I instancji 12 października 2022 r. czynności kontrolne wykazały, że obowiązek nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową, określony w punktach I-IX decyzji I instancji z 11 czerwca 2021 r. został wykonany. Jednocześnie do protokołu z czynności kontrolnych dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą: przemurowanie ścian w miejscach przebiegu przewodów kominowych w części strychu oraz klatki schodowej, wykonanie rewizji w części strychowej oraz wykonanie zakończeń przewodów kominowych. Ponadto Wspólnota Mieszkaniowa przedłożyła dokumenty potwierdzające zakres wykonanych robót budowlanych oraz ich prawidłowość:
- notatkę służbową z 29 września 2021 r. spisaną przez mgr inż. P. N. (uprawnienia budowlane nr [...] do kierowania robotami bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych) i M. Z. (uprawnienia budowlane nr [...] do wykonywania samodzielnych funkcji kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej) na okoliczność wykonania następujących robót budowlanych:
1. Dokonano niezbędnych rozkuć od strony klatki schodowej w celu usunięcia istniejących przewodów z rur stalowych o średnicy 130 mm;
2. Zabezpieczono wloty do przewodów kominowych murowanych w mieszkaniach nr [...] przed nalotem pyłu i gruzu;
3. Usunięto z przewodów kominowych murowanych rury stalowe zawężające średnice przewodów do 130 mm do lokali mieszkalnych [...];
4. Wykonano poszerzenie kanałów komina w celu dostosowania do ułożenia przewodów o zwiększonej średnicy. Usunięto z wnętrza komina gruz i pył;
5. Ułożono nowe rury stalowe w kanałach wentylacyjnych o średnicy 150 mm oraz rury kwasoodpome o średnicy 130 mm dla przewodów spalinowych do lokali mieszkalnych [...]. Przeprowadzone nowe przewody na całej długości mają szczelne połączenia. Pod załamaniami przewodów na strychu umiejscowiono drzwiczki rewizyjne;
6. Wykonano szczelne połączenia nowych przewodów kominowych z wlotami przewodów w lokalach mieszkalnych nr [...] Pod przewodami spalinowymi w lokalach zamontowano szczelne drzwiczki rewizyjne.
- notatkę służbową z 8 października 2021 r. spisaną przez mgr inż. P. N. i M. Z. na okoliczność wykonania następujących robót budowlanych:
1. Odtworzono rozebrany fragment komina w technologii w jakiej został pierwotnie wykonany tj. murowany z cegły;
2. Wykonano zakończenia przewodów zgodnie z Polską Normą stosowanych do funkcji przewodów tj. otwór górny dla przewodów spalinowych zakończony daszkiem, a pod czapą kominową wykonanie przelotów bocznych o powierzchni zgodnej z Polską Normą dla przewodów wentylacyjnych;
3. Po zakończeniu prac montażowych przeprowadzono czyszczenie pozostałych przewodów kominowych w budynku oraz wykonano ponowną kontrolę działania przewodów kominowych.
4. Klatka schodowa w miejscach rozkuć została odmalowana i doprowadzona do należytego stanu.
- kserokopię opinii nr 00206 z 17 listopada 2021 r. autorstwa mistrza kominiarskiego D. K. z przeprowadzonych oględzin podłączeń przewodów kominowych spalinowych i wentylacyjnych w przedmiotowym budynku - przewody kominowe drożne oraz szczelne; przy normatywnych doprowadzeniu powietrza zewnętrznego ciąg w przewodach kominowych dobry;
- kserokopię opinii nr 01/2022 z 31 stycznia 2022 r. autorstwa mistrza kominiarskiego S. Ś. z przeprowadzonych oględzin podłączeń przewodów kominowych spalinowych i wentylacyjnych w przedmiotowym budynku - przewody kominowe drożne oraz szczelne. Przeprowadzony w mieszkaniu nr [...] pomiar ciągu kominowego przy zamkniętych oknach i otwartych dwóch nawiewnikach o nieustalonej przepustowości wyniósł: wentylacja łazienki 0,84 m3/h, przewód spalinowy 0,90 m3/h, wentylacja kuchni - nadmuch 0,70 m2/h. W ww. opinii zalecono również: "W celu prawidłowego działania urządzeń grawitacyjnych należy zapewnić odpowiedni dopływ powietrza zewnętrznego zgodnie z PN, tj. 70 m3/h do pomieszczenia kuchni, oraz 50 m3/h do pomieszczenia łazienki";
- kserokopię deklaracji właściwości użytkowych zastosowanych materiałów budowlanych.
MWINB uznał zatem, że zobowiązana Wspólnota Mieszkaniowa zrealizowała pełen zakres wymaganych robót budowlanych (zaaprobowanych przez WSA w Krakowie w wyroku z 20 kwietnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 1149/21), niezbędnych do doprowadzenia przewodów kominowych spalinowych i wentylacyjnych dla mieszkań nr [...] do stanu zgodnego z przepisami oraz przywrócenia bezpiecznego użytkowania budynku.
Dalej organ II instancji wskazał, że winien był uwzględnić powyższą zmianę stanu faktycznego sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.). W ocenie MWINB zaistniała na etapie postępowania przed organem odwoławczym zmiana stanu faktycznego analizowanej sprawy spowodowała, że postępowanie w zakresie zobowiązania Wspólnoty Mieszkaniowej do wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia przewodów kominowych spalinowych i wentylacyjnych dla mieszkań nr [...] do stanu zgodnego z przepisami oraz przywrócenia bezpiecznego użytkowania budynku, stało się bezprzedmiotowe w tym zakresie.
Przechodząc kolejno do obowiązków nałożonych decyzją PINB z 11 czerwca 2021 r. na K. T. i A. T., jako współwłaścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] w przedmiotowym budynku, organ I instancji wskazał, że w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku (sygn. II SA/Kr 1149/21) WSA w Krakowie nie podważył ani konieczności wykonania wyszczególnionych prac ani też podmiotu zobowiązanego do ich zrealizowania. Sąd wprost wskazał, że to skarżąca, a nie wspólnota mieszkaniowa, jest zobowiązana do doprowadzenia własnego lokalu do stanu zgodnego w przepisami w zakresie drzwi łazienkowych oraz okien, jednak obowiązek ten został nałożony na podstawie niewłaściwego przepisu prawa, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Jednocześnie WSA uchylając wyłącznie decyzję MWINB nr 397/2021 z 24 sierpnia 2021 r. znak: WOB.7721.339.202l.JKUT, podkreślił, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy organ II instancji winien "poszukać odpowiedniej podstawy prawnej do nałożenia na skarżącą obowiązku dokonania koniecznych prac, rozważając zastosowanie w tym zakresie art 66 ust 1 ustawy Prawo budowlane".
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami w zakresie przywrócenia właściwego funkcjonowania systemu wentylacji grawitacyjnej w lokalu nr [...] winien zostać nałożony na właścicieli ww. lokalu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b.
Po analizie akt niniejszej sprawy oraz mając na uwadze stanowisko WSA MWINB doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie koniecznym jest nałożenie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. ww. obowiązku, bowiem niezapewnienie normatywnej ilości powietrza zewnętrznego powoduje wadliwe działanie systemu wentylacji, co stanowi stan faktyczny wypełniający normę prawną, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., co potwierdzają zapisy w następujących dokumentach zalegających w aktach sprawy:
1. opinii biegłego Sądu Okręgowego w Krakowie mgr inż. M. S. z czerwca 2012 r.:
- mieszkanie nr [...] "posiada szczelną stolarkę okienną i drzwiową, przy zamkniętych oknach i drzwiach winien być zapewniony dopływ powietrza w ilości 70 m2/h dla kuchni wyposażonej w przybory gazowe i 50 m3/h do pomieszczeń łazienki, do pozostałych pomieszczeń mieszkalnych 20 m3/h. Przedmiotowe mieszkanie nie spełnia w/w wymogów gdyż nie zostały zamontowane nawiewniki okienne, które były wymagane protokołami kominiarskimi. (...) Badania ciągów grawitacyjnej wentylacji pomieszczeń przy pomocy anemometru w dniu oględzin przy zamkniętych otworach okiennych - wykazały brak ciągu. Nawet przy otwartych oknach ciąg być niewystarczający, powodem tego było, iż temperatura w badanym pomieszczeniu była niższa niż temperatura zewnętrzna przy wylocie komina (upalny dzień), w związku z powyższym biegła zwróciła się do pani K. T. o powtórzenie tych badań w innym dniu. Niestety biegła nie mogła powtórzyć tych badań ze względu na odmowę właścicielki mieszkania",
- "parametry drzwi wejściowych do łazienki nie spełniają wymogi § 79.1. jak również wielkość wykonanej w nich kratki wentylacji nawiewnej nie odpowiada wymaganiom §77.1 i § 79.1 Rozporządzenia";
2. protokole uzupełniającym nr 2 z kontroli przewodów kominowy z 4 lutego 2019 r.: "W mieszkaniu nr [...] w dniu kontroli z powodu braku normatywnej ilości powietrza zewnętrznego / tylko mikrouchył w jednym oknie / wystąpił minimalnie nieprawidłowy ciąg w przewodzie kominowym wentylacji kuchni. W celu prawidłowego działania przewodów kominowych spalinowych i wentylacyjnych należy do pomieszczeń dostarczyć normatywną ilość powietrza zewnętrznego poprzez zamontowanie odpowiedniej ilości nawiewników okiennych";
3. protokole kominiarskim z 17 września 2019 r. - uzupełnienie do protokołu z 9 września 2019 r.: "W celu uzyskania prawidłowego działania przewodów wentylacji grawitacyjnej (...) konieczne jest wykonanie przez właściciela lokalu nr [...] prac polegających na: - zamontowaniu odpowiedniej ilości nawiewników okiennych lub ściennych w celu uzyskania dopływu normatywnej ilości powietrza zewnętrznego dla prawidłowego ciągu w przewodach wentylacyjnych i spalinowym (120 m3/h). - montażu w drzwiach do pomieszczenia łazienki kratki nawiewnej o pow. nie mniejszej niż 0,022 m2 dla dopływu powietrza"
4. ekspertyzie technicznej z marca 2021 r. wraz z uzupełnieniem z kwietnia 2021 r., zawierającym następujące zalecenia: "(...) zaleca się zamontować nawiewniki okienne lub ścienne, ciśnieniowe lub higrosterowalne o wydajności sumarycznej minimum 70 m3/h w kuchni oraz o wydajności sumarycznej minimum 50 m3/h w pokojach (...). Aby wentylacja działała poprawnie drzwi do pokoi oraz łazienki muszą być wyposażone w podcięcia lub kratki wentylacyjne o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 0,022 m2 dla pojedynczych drzwi";
5. opinii nr 01/2022 z oględzin urządzeń grzewczo-kominowych w mieszkaniu nr [...] z 31 stycznia 2022 r.: "Przeprowadzono pomiar ciągów w mieszkaniu nr [...]. Przy oknach zamkniętych i otwartych dwóch nawiewnikach o nieustalonej przepustowości ciąg kominowy wynosił: wentylacja łazienki 0,84 m3/h, przewód spalinowy 0,90 m3/h. wentylacja kuchni - nadmuch 0,70 m3/h. Przewody kominowe drożne oraz szczelne. W celu prawidłowego działania urządzeń grawitacyjnych należy zapewnić odpowiedni dopływ powietrza zewnętrznego zgodnie z PN, tj. 70 m3/h do pomieszczenia kuchni, oraz 50m3/h do pomieszczenia łazienki";
6. opinii nr 004781 z oględzin urządzeń grzewczo-kominowych w mieszkaniu nr [...] z 25 listopada 2022 r.: "W czasie kontroli przy zamontowanych dwóch nawiewnikach okiennych oraz zamkniętej stolarce okiennej stwierdzono ciąg wsteczny w wentylacji kuchni o strumieniu powietrza - 0,7 m/s. Po rozszczelnieniu stolarki okiennej ciąg w wentylacji kuchni prawidłowy, strumień powietrza wynosił 0,95 m/s. Użytkownik lokalu wyposażonego".
MWINB wskazał, że zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. nie jest decyzją uznaniową. W okolicznościach wymienionych w tym przepisie właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, co oznacza, iż ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. wskazuje zatem, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi taka przesłanka jak nieodpowiedni stan techniczny obiektu, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz ponadto zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Odczytanie normy art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. rozpocząć trzeba od spostrzeżenia, że jest ona konsekwencją przepisów nakładających na właściciela obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 5 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 P.b.). Mimo braku przepisu odsyłającego do konkretnych przepisów, w trakcie stosowania dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., z uwagi na posłużenie się w art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 oraz w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. określeniem o należytym lub odpowiednim stanie technicznym, przyjąć należy, że ustawa pośrednio odwołuje się do obowiązujących w systemie prawnym przepisów technicznych powszechnie obowiązujących, istotnych w materii rozstrzyganej w danej sprawie. Można zatem stwierdzić, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi.
Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że w wyroku z 20 kwietnia 2022 r. WSA zaaprobował zakres czynności niezbędnych do przywrócenia właściwego funkcjonowania systemu wentylacji grawitacyjnej w lokalu mieszalnym nr [...], w ocenie MWINB brak jest podstaw do dokonywania ponownych ustaleń w powyższym zakresie. MWINB przywołał i obszernie wyjaśnił treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "P.p.s.a.".
Organ odwoławczy wskazał jednak, że na etapie postępowania odwoławczego K. T. poinformowała, że zamontowała w drzwiach łazienkowych mieszkania nr [...] kratkę wentylacyjną przelotową o wymiarach 16,3 cm x 46,2 cm x 4,5 cm, a także w pomieszczeniu kuchni zainstalowała dwa nawiewniki okienne Ventec VT501.
MWINB zatem uznał, że drzwi do łazienki w lokalu mieszkalnym nr [...] spełniają obecnie wymagania określone w § 79 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.: "Drzwi do łazienki, umywalni i wydzielonego ustępu powinny otwierać się na zewnątrz pomieszczenia, mieć, z zastrzeżeniem § 75 ust. 2, co najmniej szerokość 0,8 m i wysokość 2 m w świetle ościeżnicy, a w dolnej części - otwory o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 0,022 m2 dla dopływu powietrza".
Odnosząc się natomiast do zamontowanych w pomieszczeniu kuchni dwóch nawiewników okiennych Ventec VT501, MWINB zauważył, że jak wynika z informacji zamieszczonej na stronie producenta (Krajowa Deklaracji Właściwości Użytkowych nr 04/2022, Katalog produktów - http://www.ventec.com.pl/) nawiewnik powietrza Ventec VT501 zapewnia nominalny przepływ powietrza wynoszący 30 m3/h. Tak więc dwa nawiewniki Ventec VT501 zainstalowane w pomieszczeniu kuchni zapewnią sumaryczny przepływ powietrza na poziomie wynoszącym maksymalnie 60 m3/h, a zatem w dalszym ciągu w mieszkaniu nr [...] nie jest zapewniony odpowiedni dopływ powietrza zewnętrznego zgodnie z Polską Normą PN-83/B/B-03430 wraz ze zmianą Az3 2000, tj. 70 m3/h w kuchni.
Podsumowując wszystko powyższe organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami w zakresie przywrócenia właściwego funkcjonowania systemu wentylacji grawitacyjnej w lokalu mieszalnym nr [...] koniecznym było nakazanie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. K. T. i A. T., jako współwłaścicielom lokalu mieszkalnego nr [...], zamontowania we wszystkich oknach o dużej szczelności nawiewników okiennych zalecane ciśnieniowe lub higrosterowalne o wydajności sumarycznej minimum 70 m3/h w kuchni oraz wydajności sumarycznej minimum 50 m3/h w pokojach, o wydajności zgodnej z Polską Normą PN- 83/B/B-03430 wraz ze zmianą Az3 2000.
Natomiast wobec zaistniałej na etapie postępowania odwoławczego zmiany stanu faktycznego sprawy (wykonanie przez Wspólnotę Mieszkaniową wszystkich robót budowlanych nakazanych jej w zaskarżonej decyzji PINB) zakres nakładanych w nin. decyzji obowiązków musiał ulec zmianie. Dlatego też MWINB korzystając z przysługującego mu prawa, wynikającego z treści art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił w całości decyzję PINB z 11 czerwca 2021 r. i orzekł jak w sentencji.
W ocenie organu II instancji powyższe działanie nie narusza art. 139 ani art. 15 K.p.a.
Na powyższą decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 29/2023 z dnia 17 stycznia 2023 r. znak WOB.7721.360.2022.JKUT K. T. wniosła skargę do WSA w Krakowie, wnosząc o ponowne przeanalizowane wydanej decyzji ze szczególnym uwzględnieniem źle działającej instalacji wywiewnej mieszkania skarżącej. Ponadto skarżąca wskazała, że wykonała nakaz poprzez zainstalowanie nawiewników okiennych, lecz zamontowane nawiewniki w ocenie skarżącej nie zlikwidowały zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego w lokalu, ponieważ nadal istnieje ciągły nadmuch przez kratki wentylacyjne do wewnątrz pomieszczeń. Mieszkanie jest bardzo wychłodzone i zanieczyszczone smogiem.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 31 maja 2023 r. skarżąca wniosła o powołanie biegłego z zakresu kominiarstwa w celu sporządzenia ekspertyzy technicznej przedmiotowego lokalu z uwagi na ciągły nadmuch z kratek wentylacyjnych do wewnątrz kuchni i łazienki. Poinformowała też, że wykonała nakaz MWINB przez zamontowanie w kuchni dwóch nawiewników okiennych oraz po jednym w każdym pokoju o sumarycznej wydajności 120 m3/h. Załączyła kopię opinii mistrza kominiarskiego nr 19/XLV/23 z 21 lutego 2023 r. ustalającej prawidłowość działania przewodów kominowych w budynku.
Pismem z 12 lipca 2023 r. udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków-Nowa Huta w Krakowie.
Przy piśmie procesowym złożonym 18 września 2023 r. skarżąca załączyła kopie dodatkowej dokumentacji odnoszącej się do prawidłowości wentylacji w budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem w odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony zawiadomione o tym, nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a.
Z istoty kontroli wynika również, co należy w niniejszej sprawie szczególnie podkreślić, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu.
Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Jak bowiem słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji MWINB z 17 stycznia 2023 r., w niniejszej sprawie organ II instancji przede wszystkim był zobligowany do zastosowania się do wskazań oraz oceny prawnej zawartej w wydanym w niniejszej sprawie prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z 20 kwietnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 1149/21.
Zarówno MWINB jak i WSA w Krakowie rozpoznając obecnie tę sprawę, są związane treścią art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dodatkowo, w myśl art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 maja 2018 r., sygn. IV SA/Po 348/18 - powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Znaczy to, że nie mogą one formułować oceny sprzecznej z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania mu się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09).
Art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2018 r., sygn. II FSK 353/16).
W powyżej wskazanym wyroku z 20 kwietnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 1149/21 WSA odniósł się szczegółowo zarówno do obowiązków, które zostały nałożone przez orzekające w sprawie organy na wspólnotę mieszkaniową, jak i do obowiązków, jakie organy nałożyły na skarżącą oraz drugiego współwłaściciela lokalu nr [...]. Sąd wyraźnie i jednoznacznie zaaprobował zarówno treść jak i zakres ww. nakazanych obowiązków oraz ich adresatów.
W odniesieniu do obowiązków nałożonych na Wspólnotę Mieszkaniową MWINB słusznie uznał, że organ I instancji w pełni zasadnie zobowiązał ww. Wspólnotę do wykonania wyszczególnionych w decyzji prac, ponieważ w świetle sporządzonych w ramach postępowania ekspertyz, prace te miały doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem, naprawiając tym samym uchybienia będące skutkiem przeprowadzonych wcześniej robót budowlanych, których inwestorem była Wspólnota. W tym zakresie na chwilę wydawania decyzji I instancji, to jest 11 czerwca 2021 r., niewątpliwie zaistniały przesłanki do zastosowania trybu naprawczego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.
Z kolei w odniesieniu do obowiązków nałożonych na skarżącą MWINB słusznie, zgodnie z sugestią WSA, dokonał zmiany podstawy orzeczonych nakazem obowiązków na art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b.
Ponadto w pełni zasadnie MWINB uwzględnił zmiany stanu faktycznego zaistniałe pomiędzy datą wydania decyzji I instancji - 11 czerwca 2021 r., a chwilą ponownego orzekania w sprawie - 17 stycznia 2023 r. Nie ulega wątpliwości, że skoro w ponownie prowadzonym po wyroku WSA postępowaniu odwoławczym zmianie uległ stan faktyczny sprawy, zmianę tę organ odwoławczy zobligowany był wziąć pod uwagę.
Jak słusznie wskazał organ II instancji, organ odwoławczy zobowiązany jest dążyć z urzędu do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Ponadto organ wydający rozstrzygnięcie administracyjne jest obowiązany uwzględnić stan faktyczny ustalony w chwili wydania rozstrzygnięcia. Odnosi się to nie tylko do organu orzekającego w I instancji, ale również do organu wydającego decyzję w postępowaniu odwoławczym. Do postępowania tego mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami I instancji. Z tych powodów organ odwoławczy obowiązany był uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem decyzji I instancji i II instancji.
W orzecznictwie podkreśla się, że zgodnie z art. 138 K.p.a. organ odwoławczy powinien orzec w sprawie mając na względzie zmiany stanu faktycznego, które zaszły w sprawie, a zatem podejmując rozstrzygnięcie w sprawie organ powinien dysponować całym, zaktualizowanym materiałem dowodowym istniejącym w chwili orzekania, a nie tylko w chwili wydania decyzji czy też postanowienia pierwszoinstancyjnego (por. wyroki WSA w Krakowie z 9 stycznia 2008 r., sygn. II SA/Kr 619/07, z 14 marca 2016 r. sygn. II SA/Kr 593/15).
Jeżeli stan faktyczny sprawy ulegnie zmianie w czasie między wydaniem decyzji w I instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obwiązany jest uwzględnić nowy stan faktyczny.
Jak jednoznacznie wykazał zgromadzony przez MWINB materiał dowodowy, obowiązki nałożone na Wspólnotę Mieszkaniową zostały wykonane, co organ odwoławczy szczegółowo uzasadnił i co Sąd opisał w pierwszej części uzasadnienia. W związku z tym postępowanie w zakresie tego nakazu stało się bezprzedmiotowe.
W odniesieniu zaś do obowiązków nałożonych na skarżącą i jej męża (jak szczegółowo wyjaśnił to organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), zostały one wykonane częściowo, w zakresie montażu w drzwiach łazienkowych zgodnej z przepisami kratki wentylacyjnej przelotowej.
Nadal istniała jednak konieczność zamontowania odpowiednio wydajnych nawiewników okiennych (którą to konieczność również zaaprobował Sąd w wydanym w sprawie prawomocnym wyroku z 20 kwietnia 2022 r.).
W związku zatem z wytycznymi zawartymi w tym wyroku, uchylającym jedynie decyzję organu odwoławczego, organ II instancji prawidłowo uznał, że zgodnie ze wskazaniami Sądu konieczne było nałożenie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. na współwłaścicieli lokalu nr [...] obowiązku, mającego na celu przywrócenie właściwego funkcjonowania systemu wentylacji grawitacyjnej w powyższym lokalu. Przy tym formułując zakres nakazu, słusznie uwzględniono częściowe wykonanie przez skarżącą wcześniej nałożonych na nią obowiązków.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w skardze Sąd wskazuje, że brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Skarżąca konsekwentnie od lat uskarża się na źle jej zdaniem działającą instalację wywiewną jej mieszkania. Podniosła ponadto, że wykonała nakaz poprzez zainstalowanie nawiewników okiennych, lecz zamontowane nawiewniki w jej ocenie nie zlikwidowały zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego w lokalu, ponieważ nadal istnieje ciągły nadmuch przez kratki wentylacyjne do wewnątrz pomieszczeń.
Jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, zakres nałożonych na skarżącą i jej męża obowiązków został zaaprobowany w wydanym w niniejszej sprawie prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z 20 kwietnia 2022 r., którym to wyrokiem organ i Sąd orzekający w niniejszej sprawie są związane. Przy tym brak jest podstaw do uznania, by stwierdzone w sprawie zmiany stanu faktycznego, polegające na wykonaniu obowiązków przez Wspólnotę i częściowe wykonanie obowiązków przez skarżącą, mogły wpłynąć na istotne ustalenia wynikające ze stanowiących podstawę przyjętego przez WSA stanowiska ekspertyz i opinii biegłych. Przeciwnie, ze zgromadzonych dokumentów wynika, że obecnie wentylacja budynku po wykonaniu koniecznych prac przez Wspólnotę, spełnia wreszcie normy, i umożliwia przy prawidłowym ukształtowaniu cyrkulacji powietrza przez okna w mieszkaniu skarżącej, zapewnienie ciągu wentylacji we właściwym, pożądanym kierunku.
W związku z powyższym MWINB nie miał podstaw do formułowania innego nakazu kierowanego do skarżącej, zobligowany był jedynie do uwzględnienia zmiany stanu faktycznego w postaci faktu wykonania kratki wentylacyjnej w drzwiach łazienki - w związku z czym nie było podstaw do nakazania prac w tym już wykonanym zakresie.
Odnośnie argumentacji skarżącej, że zamontowane przez nią nawiewniki nie zlikwidowały problemu nadmuchu przez kratki wentylacyjne do wewnątrz pomieszczeń, jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, w aktach sprawy MWINB zalega pismo zarządcy przedmiotowego budynku z 23 lutego 2023 r. (k. 93 akt adm.) z którego wynika, że skarżąca nie wykonała ciążącego na niej obowiązku w całości (zamontowała nieco mniej wydajne nawiewniki).
Podsumowując należało uznać, że MWINB zebrał w niniejszej sprawie kompletny materiał dowodowy, który stanowił uzasadnioną podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych i podjęcia rozstrzygnięcia.
Organ II instancji w pełni zastosował się też do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku WSA w z 20 kwietnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 1149/21.
Na marginesie Sąd wskazuje, jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę, że kwestie sporów i wzajemnych rozliczeń pomiędzy członkami wspólnoty mieszkaniowej, jak również między właścicielami lokali a wspólnotą mieszkaniową, nie są przedmiotem badania organów nadzoru budowlanego, lecz są rozstrzygane na drodze cywilnoprawnej.
Końcowo Sąd wyjaśnia, że wniosek dowodowy złożony przez skarżącą o powołanie biegłego i sporządzenie ekspertyzy nie mógł zostać przez Sąd uwzględniony, ze względu na brak spełnienia przesłanek z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do powoływania biegłych.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że MWINB prawidłowo uwzględnił zarówno wytyczne WSA, jak i obiektywnie zaistniałe zmiany stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji sformułował prawidłowe rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie zgodne z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych w tym przedmiocie. Prawidłowo stosując art. 153 P.p.s.a. organ odwoławczy wywiązał się z nałożonych nań obowiązków. Zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.
Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd uchyla zaskarżony akt na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, dlatego orzekł jak w sentencji oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.