II SA/Kr 35/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-04-07
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościwłasność lokalisamodzielność lokaluzaświadczenieprawo administracyjnezmiana sposobu użytkowaniabudyneklokal niemieszkalnyterminydokumentacja

WSA w Krakowie oddalił skargę spółki na odmowę wydania zaświadczenia o samodzielności lokali, uznając, że mimo powstania budynku przed 1995 r., zmiana sposobu użytkowania i wyodrębnienie lokali po tej dacie wymaga spełnienia aktualnych wymogów prawnych.

Spółka G. sp. z o.o. wniosła o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali niemieszkalnych w budynku, który powstał przed 1995 r. Organy administracji odmówiły, wskazując, że po 1995 r. nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku (z hotelu robotniczego na inne cele) i wyodrębnienie lokali, co wymaga spełnienia wymogów z art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że kluczowa jest data powstania lokali w ich aktualnym kształcie, a nie data powstania całego budynku.

Sprawa dotyczyła skargi spółki G. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy odmowę wydania zaświadczenia o samodzielności lokali niemieszkalnych. Spółka argumentowała, że budynek powstał przed 1995 r., co powinno pozwolić na zastosowanie wyjątku z art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali, zwalniającego z konieczności spełnienia wymogów z art. 2 ust. 1a (zgodność z planem zagospodarowania, pozwoleniem na budowę itp.). Organy administracji uznały jednak, że po 1995 r. nastąpiła istotna zmiana sposobu użytkowania budynku (z hotelu robotniczego) oraz wyodrębnienie nowych lokali, co powoduje, że do tych nowych lokali stosuje się art. 2 ust. 1a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielił to stanowisko, podkreślając, że wykładnia celowościowa przepisu art. 2 ust. 1b wskazuje na datę powstania lokali w ich aktualnym kształcie, a nie datę powstania całego budynku. Sąd uznał, że skoro lokale powstały w wyniku adaptacji i przebudowy po 1995 r., to muszą spełniać aktualne wymogi prawne, a brak stosownej dokumentacji uniemożliwia wydanie zaświadczenia. Skargę oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie ma zastosowania, jeśli po 1 stycznia 1995 r. nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku lub przebudowa skutkująca powstaniem nowych lokali w ich aktualnym kształcie.

Uzasadnienie

Sąd przyjął wykładnię celowościową art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali, zgodnie z którą kluczowa jest data powstania lokali w ich obecnym kształcie, a nie data powstania całego budynku. Jeśli lokale powstały po 1995 r. w wyniku adaptacji lub przebudowy, muszą spełniać aktualne wymogi prawne określone w art. 2 ust. 1a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.l. art. 2 § ust. 1a, ust. 2 i ust. 3

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 1b

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a" - "c"

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 217 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 219

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana sposobu użytkowania budynku i wyodrębnienie lokali po 1 stycznia 1995 r. powoduje, że do tych lokali stosuje się wymogi z art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali, nawet jeśli budynek powstał przed tą datą. Brak dokumentacji potwierdzającej legalność powstania lokali i zgodność z przepisami prawa budowlanego jest podstawą do odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności.

Odrzucone argumenty

Literalna wykładnia art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali, zgodnie z którą wystarczy, że budynek powstał przed 1995 r., niezależnie od późniejszych zmian. Naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości prawnych na niekorzyść strony. Naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. Naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez działanie wbrew zasadzie zaufania do władzy publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie chodzi w nim o datę wybudowania budynku, lecz o datę powstania lokalu będącego przedmiotem oceny w trybie wydawania zaświadczeń. Z całą pewnością ustawodawca nie zamierzał w ten sposób umożliwić inwestorom robót budowlanych wykonywanych obecnie obejścia tych aktualnych wymogów – tylko dlatego, że budynek, w którym te roboty są wykonywane powstał przed 1995 rokiem. Zaświadczenie o samodzielności lokalu nie może stanowić zatwierdzenia przebudowy czy zmiany sposobu użytkowania lokalu.

Skład orzekający

Piotr Fronc

przewodniczący

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Małgorzata Łoboz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali w kontekście zmian sposobu użytkowania i wyodrębniania lokali w budynkach starszych niż 1995 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przeznaczenia i wyodrębniania lokali w budynkach powstałych przed 1995 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości - możliwości wyodrębniania lokali w starszych budynkach, co ma znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli i inwestorów.

Czy lokal w starym budynku można wyodrębnić? Sąd wyjaśnia kluczową datę.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 35/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-04-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Małgorzata Łoboz
Piotr Fronc /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II OSK 1972/22 - Wyrok NSA z 2024-01-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1048
art. 2 ust. 1a, ust. 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Piotr Fronc SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) SWSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia skargę oddala.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. [...] orzekł o odmowie wydania na wniosek G. Sp. z o.o. zaświadczenia o samodzielności lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne oznaczonych nr [...], [...], [...] w budynku nr [...] na [...] w K. .
Po rozpatrzeniu zażalenia G. sp. z o.o. w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 3 listopada 2021 r., znak SKO.Z/4100/89/2021 utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 217 § 2 pkt 2 i art. 219 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 ust. 1a, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1048) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735).
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że organ I instancji przyjął, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali. W konsekwencji - ponieważ w ocenie organu I instancji powyższy wyjątek nie znajduje zastosowania, sam fakt wydzielenia ścianami lokalu nie wystarcza do wydania zaświadczenia o jego samodzielności. Konieczne jest zbadanie takiego stanu faktycznego z ustaleniami miejscowego planu, innymi aktami prawa miejscowego, decyzją o warunkach zabudowy, decyzją o pozwoleniu na budowę, skutecznie dokonanym zgłoszeniem lub pozwoleniem na użytkowanie. Innymi słowy konieczne jest zbadanie, czy samodzielny lokal został wyodrębniony zgodnie z prawem.
Obie kwestie zostały zbadane przez Kolegium w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy.
Stosownie do art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości (ust. 1). Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy (ust. 1a). Przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą (ust. 1). Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne (ust. 2). Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia (ust. 3).
W ramach postępowania, którego efektem ma być wydanie zaświadczenia w trybie art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali w zw. z art. 217 k.p.a. organ administracji publicznej powinien zbadać (poza wyjątkiem wynikającym z art. 2 ust. 1 b ustawy) nie tylko spełnienie przez lokal wymogu samodzielności, ale także zbadać, czy lokal (lokale) którego ma dotyczyć zaświadczenie o samodzielności powstał legalnie i czy ewentualnie zmiana jego użytkowania również dokonana została leganie. Jedynie w sytuacji ustalenia, że budynek w którym znajdują się lokale, istniał przed dniem 1 stycznia 1995 r. (lub wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą), organy wydające zaświadczenia na postawie art. 2 ust. 3 ustawy, tracą uprawnienie do żądania przedłożenia przez wnioskodawcę dokumentów określonych w art. 2 ust. 1a ustawy oraz do badania czy lokale, których dotyczy wniosek pozostają zgodne z ww. dokumentami.
Strona ubiegająca się w nim o możliwość skorzystania z wyjątku od zasady, którym jest odstępnie od spełnienia określonych wart. 2 ust. 1a ustawy wymogów, winna w sposób niebudzący wątpliwości wykazać przesłanki umożliwiające skorzystanie z art. 2 ust. 1b ustawy. Dyspozycja przepisu art. 2 ust. 1a ustawy obejmuje swym zasięgiem również sytuacje, w których po 1995 r. nastąpiła np. przebudowa/dobudowa budynku istniejącego przed 1995 r. (lub powstałego na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed 1 stycznia 1995 r.) W sytuacji, gdy ewentualna przebudowa lub zmiana sposobu użytkowania lokalu nastąpiła po 1 stycznia 1995 r., to wówczas wydanie stosownego zaświadczenia o samodzielności takiego lokalu poprzedzone powinno być spełnieniem warunków z art. 2 ust. 1a u.w.l.
Mimo, iż wydane w oparciu o ten przepisy zaświadczenie starosty polega na "urzędowym potwierdzeniu określonych faktów"- to odmiennie, niż wynika to z art. 218 § 1 k.p.a. - opiera się najczęściej na określeniu stanu samodzielności lokalu nie tylko na podstawie materiałów znajdujących się w wyłącznym posiadaniu organu (rejestru, baz danych), lecz także na podstawie dokumentacji przedstawionej przez ubiegającego się o wydanie zaświadczenia. Tym samym badanie, czy lokal może być wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem (innym niż mieszkalne), następować również na podstawie dokumentacji architektoniczno-budowlanej przedłożonej przez wnioskodawcę. Okoliczność, że wnioskodawca nie jest w posiadaniu takiej dokumentacji nie może stanowić przesłanki do wydania zaświadczenia.
Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że przedmiotowy budynek istniał przed 1995 r. Pierwotnie w miejscu, w którym obecnie znajdują się przeznaczone do wyodrębnienia lokale znajdowały się natryski (karta 19B) stanowiąc funkcjonalna całość w ramach działającego w budynku hotelu. W 2015 r. prowadzone były prace ociepleniowe budynku, który był budynkiem mieszkalnym, a w opisie technicznym ujawniono piwnice wylewane na mokro (karta 7 oraz 12A). Zatem nie było już natrysków.
Pismem z dnia 22 września 2021 r. Kolegium zwróciło się do Wnioskodawcy G. Sp. z o.o. o złożenie wyjaśnień, w szczególności o:
1. Przedłożenie dokumentu inwentaryzacji lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne w budynku mieszkalnym [...] w K. , która była podstawą wydania zaświadczenia z dnia 17 września 2014 r. sygn. [...] o samodzielności lokalu nr 01 o przeznaczeniu innym niż mieszkalne;
2. Udzielenie informacji w przedmiocie aktualnego sposobu wykorzystania lokali o przeznaczeniu niemieszkalnym oznaczonych nr [...], [...], [...] w budynku nr [...] na [...] w K.
3. Wskazanie daty, od kiedy budynek przestał pełnić funkcję hotelową (hotelu robotniczego) oraz jakie zmiany w substancji budynku były z tym związane.
W odpowiedzi na wezwanie wyjaśniono, że strona nie posiada dokumentu inwentaryzacji lokali, gdyż stała się właścicielem nieruchomości już po wydaniu zaświadczenia z dnia 17 września 2014 r. Odwołująca się nie ma także wiedzy od kiedy budynek przestał pełnić funkcję hotelową. Obecnie z uwagi na brak zaświadczenia lokale nie mogą być wykorzystywane na cele niemieszkalne, mimo, że zaświadczenie takie uzyskano na dzień 17 września 2014 r.
W ocenie Kolegium brak jest podstaw do zastosowania art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali.
Wprawdzie nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy budynek powstał przed 1995 r., jednak po 1995 r. nie funkcjonował w niezmienionym stanie. Z czasem przestał bowiem pełnić funkcję hotelu robotniczego w ramach którego wszystkie pomieszczenia służyły do obsługi hotelu i stanowiły z nim funkcjonalną całość i nie stanowiły niezależnych od siebie pomieszczeń. W 2014 r. uzyskano zaświadczenie o samodzielności lokalu nr [...]. Jednak pamiętać należy, że stan prawny obowiązujący wówczas obligował organ jedynie do sprawdzenia, czy lokal jest wydzielony ścianami trwałymi. Tak wydzielony lokal składał się z 12 pomieszczeń (zob. wniosek sygn. [...]). Skoro lokal został wyodrębniony jako samodzielny utracił funkcję służebną jako służący do obsługi innych lokali mieszkalnych, jaką pełnił przed 1995 r. Bez wątpienia zmienił się zatem charakter użytkowy tej części budynku po 1995 r. Samodzielny lokal nr [...], z którego mają być wyodrębnione kolejne lokale samodzielne o przeznaczeniu innym niż mieszkalne powstał zatem w 2014 r. i to z niego mają być wydzielone dalsze lokale, o których samodzielności ma zaświadczyć organ. Lokal ten nie mógł zatem w tym kształcie funkcjonować przed 1995 r.
Argument ten jest w ocenie organu kluczowy dla uznania, że w sprawie zastosowanie znajduje art.2 ust. 1a ustawy o własności lokali. W konsekwencji lokale powinny spełniać warunki wynikające m.in. z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać warunki i ich usytuowanie. Podzielić należy argumentację organu i Instancji, że w świetle art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali stan techniczny budynku jest powiązany z przeznaczeniem lokali, czyli funkcją, którą mają spełniać one w sposób docelowy, zaspokajając potrzeby osób korzystających z tych lokali. Obecnie zatem (t.j. po 2019 r.) właściwości architektoniczno-funkcjonalne determinują samodzielność lokalu. Zaświadczenie o samodzielności lokalu nie może stanowić zatwierdzenia przebudowy czy zmiany sposobu użytkowania lokalu. Także okoliczność braku stosownej dokumentacji nie może sankcjonować tych zmian. W przedmiotowej sprawie zatem na chwilę obecną brak jest podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści, albowiem zachodziłaby rozbieżność między stanem faktycznym a treścią zaświadczenia. Nie jest przy tym wykluczone, że po określeniu sposobu użytkowania lokali oraz przeprowadzeniu postępowania w celu przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] zgodnie z przepisami architektoniczno-budowlanymi i po przedłożeniu stosownej dokumentacji wydanie takiego zaświadczenia będzie możliwe w przyszłości.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. sp. z o.o., zarzucając mu
I. naruszenie prawa materialnego, a to:
a) art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali poprzez jego niezastosowanie w konsekwencji błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, iż jego dyspozycja nie obejmuje sytuacji, w których po 1 stycznia 1995 r. nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku, podczas gdy literalna wykładnia przepisu prowadzi do wniosku, iż swoją dyspozycją obejmuje on wszystkie budynki istniejące przed 1 stycznia 1995 r. bądź wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą, niezależnie od zmian sposobu ich użytkowania;
II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mogące wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 7a §1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie przez organ wątpliwości co do treści normy prawnej w sposób sprzeczny z żądaniem Strony, a w konsekwencji odmowę wydania żądanego zaświadczenia, mimo braku jednoznacznych przesłanek tej odmowy;
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez działanie organu z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, wbrew obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, skutkujące wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia bez wyjaśnienia sprawy w niezbędnym zakresie;
c) art. 8 k.p.a. poprzez działanie organu wbrew zasadzie zaufania do władzy publicznej polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 24 czerwca 2021 r., mimo wydania go bez wyjaśnienia niejasności które stanowiły podstawę uchylenia przez SKO w Krakowie, w innym składzie, pierwszego postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 15 grudnia 2020 r. w tożsamym przedmiocie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, postanowieniem z dnia 24 marca 2021r.; [...].
Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uwzględnienie niniejszej skargi przez organ w całości na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. W przypadku nieuwzględnienia skargi przez organ i przekazania jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniesiono o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
2. orzeczenie o kosztach niniejszego postępowania, wg norm prawem przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.
Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zakres zastosowania art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali w przypadku budynków, które wprawdzie powstały przed 1995 r., jednakże po tej dacie dokonywano w nich robót budowlanych związanych z lokalem przeznaczonym do wyodrębnienia.
Utrwalone orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie stoi na stanowisku prezentowanym przez SKO w zaskarżonym postanowieniu. Oprócz powołanego w zaskarżonej decyzji prawomocnego wyroku sygn. II SA/Kr 601/19 takie samo stanowisko zaprezentowano w prawomocnych wyrokach sygn. II SA/Kr 376/20 oraz II SA/Kr 550/20 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W ostatnim z powołanych orzeczeń wskazano: "(...) Wprawdzie w art. 2 ust. 1b u.w.l. mowa jest o "budynkach istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą", jednakże wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie chodzi w nim o datę wybudowania budynku, lecz o datę powstania lokalu będącego przedmiotem oceny w trybie wydawania zaświadczeń. Celem tego przepisu – dodanego w 2018 roku - było bowiem umożliwienie prawnego wyodrębnienia lokali istniejących od kilkudziesięciu lat, jednak niespełniających aktualnie obowiązujących norm. Z całą pewnością ustawodawca nie zamierzał w ten sposób umożliwić inwestorom robót budowlanych wykonywanych obecnie obejścia tych aktualnych wymogów – tylko dlatego, że budynek, w którym te roboty są wykonywane powstał przed 1995 rokiem. W świetle omawianego przepisu kluczowa powinna być nie data powstania budynku, lecz data powstania lokali będących przedmiotem postępowania w ich aktualnym kształcie: jeżeli nastąpiło to po 1 stycznia 1995 roku, to do zaświadczenia o samodzielności lokalu w pełni stosuje się wymogi z art. 2 ust. 1a u.w.l., a zatem przed wydaniem zaświadczenia należy badać zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodność z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodność z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy".
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten całkowicie podziela. Tym samym za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, odwołujący się jedynie do literalnej wykładni art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali.
Nie można również zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 7a § 1 k.p.a., stanowiącego o obowiązku rozstrzyganiu wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony. Zastosowanie innych rodzajów wykładni przepisów niż literalna jest całkowicie prawidłowe i w żaden sposób nie świadczy o istnieniu wątpliwości co do treści normy prawnej.
Strona skarżąca uważa, że obowiązek zastosowania korzystnej dla niej wykładni omawianych przepisów wynika z wydanego wcześniej w tej sprawie postanowienia SKO z dnia 24 marca 2021 r. ([...]), mocą którego uchylono postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 15 grudnia 2020 r. Kolegium zawarło w tym postanowieniu następujące wskazania:
- prawidłowo zebrać materiał dowodowy i w oparciu o ten materiał rozstrzygnąć, czy przedmiotowe lokale były przebudowywane po 1995 r.;
- dokonać prawidłowego zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, tj. w ten sposób, że przepis ten stosuje się odpowiednio (a nie wprost) również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
Wbrew zarzutom skargi wskazania te zostały wykonane. Prezydent Miasta Krakowa jednoznacznie wskazał, że wnioskowane "lokale" powstały po 1995 r., a nawet po 2015 r., bo w inwentaryzacji datowanej na ten okres, a stanowiącej element projektu budowlanego do pozwolenia na budowę (ocieplenie budynku) jeszcze ich nie ma. I rzeczywiście rysunki znajdujące się na k. 12A do 12D (a będące załącznikiem do dokumentacji pozwolenia na budowę) różnią się od rysunku załączonego do wniosku już choćby samą powierzchnią: na rysunku z 2015 r. większość piwnic ma powierzchnię 19,15 m2, podczas gdy na załączniku do wniosku poszczególne objęte wnioskiem pomieszczenia mają powierzchnię od 17,02 m2 do 18,17 m2. Słusznie również przyjęto, że "jeżeli po dniu 1 stycznia 1995 r. nastąpiła zmiana (kształt lokalu, rozkład pomieszczeń, ich ilość, sposób użytkowania itp.) to wyjątek wprowadzony przez ust. 1b nie może mieć zastosowania i lokale muszą spełniać wymogi wskazane w ust. 1a (...) Jeśli lokale powstały w wyniku adaptacji i przebudowy pomieszczeń piwnicznych to powinien istnieć dokument potwierdzający, iż przebudowa i zmiana sposobu użytkowania została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wnioskodawca chcąc uzyskać stosowane rozstrzygnięcie winien przedstawić dokumenty potwierdzające, że lokale powstały zgodnie z prawem i warunkami technicznymi. Należy więc uznać, że nie jest możliwe wydanie zaświadczeń o żądanej przez wnioskodawcę treści".
Tym samym wszystkie istotne okoliczności zostały wyjaśnione, a zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., 8 k.p.a. i 77 k.p.a. należy uznać za bezpodstawne.
Trzeba też odnieść się do zarzutu, że "organ I instancji w sposób całkowicie nieuzasadniony odmówił mocy dowodowej zaświadczeniu o samodzielności lokalu nr 1 przedłożonemu przez skarżącą, stwierdzając, iż stanowi ono jedynie załącznik do aktu notarialnego, przedkładanego do sądu wieczystoksięgowego, a nie jest samodzielnie potwierdzeniem wydzielenia lokalu". Zarzut ten jest nieprawdziwy. Organ I instancji nie oceniał mocy dowodowej wskazanego dokumentu, natomiast wyjaśnił, że fakt posiadania takiego zaświadczenia nie stanowi dowodu prawnego wydzielenia lokalu jako odrębnej nieruchomości. Takie wyodrębnienie następuje na mocy konstytutywnego wpisu do księgi wieczystej umowy, jednostronnej czynności prawnej albo orzeczenia sądu znoszącego współwłasność. Z kolei z "Informacji opisowej z rejestru budynków" wynika, że w budynku nr [...] przy [...] nie ma żadnego lokalu o przeznaczeniu innym niż mieszkalne. W niniejszej sprawie nie mamy więc do czynienia z podziałem wyodrębnionego wcześniej lokalu na [...] mniejszych, lecz z zamiarem wyodrębnienia lokali z tzw. "nieruchomości wspólnej".
W świetle powyższego należało uznać zaskarżone postanowienie za prawidłowe, a skargę jako bezzasadną oddalić – na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI