II SA/Kr 34/22

II SA/Kr 34/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Małgorzata Łoboz /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Sygn. powiązane
I OSK 1558/22 - Wyrok NSA z 2025-08-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2021 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
Uzasadnienie:
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 31 sierpnia 2021 r., nr [...], na podstawie art. 200 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.), § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 23 poz. 120) odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w W. powstałą w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą "Polskie Koleje Państwowe" w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z dnia 1 grudnia 2000 r. Rep. A Nr [...], wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m. W. XII Wydział Gospodarczy pod nr [...] prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w K., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow 0,1594 ha, obr. jedn. ewid. K.-Ś., objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K. - P. w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych oraz prawa użytkowanie wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy K. oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,4833 ha, obr[...]. ewid. K. - Ś., objętej księgą wieczystą [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K. - P. w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych - na cele infrastruktury kolejowej wraz z prawem własności obiektów trwale z gruntem związanych wymienionych w wykazie środków trwałych według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 17 lipca 2020 r.
Organ ustalił, że nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym PKP PŁK S.A. na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia 15 lipca 2016 r., nr [...], o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej [...] na odcinku [...] wraz z dobudową torów linii aglomeracyjnej na odcinku K. -G. - K. P. - K. B.. Natomiast działka nr [...] stanowi własność Gminy Miejskiej K. na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia 9 grudnia 2015 r., nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 1 czerwca 2017 r., nr [...]
Organ wskazał, że zgromadzono informacje o stanie prawnym nieruchomości będących przedmiotem postępowania. W dniu 27 maja 1990 r. w rejestrze ewidencji gruntów jednostki ewidencyjnej Ś., obręb [...] figurowała działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,6740 ha, a jako władający wpisane były m. in. Polskie Koleje Państwowe. Operatem z dnia 29 lipca 1991 r. nr [...] działka nr [...] o pow. 0,6740 ha podzieliła się na działki ewidencyjne nr [...] o pow. 0,0284 ha i nr [...] o pow. 0,6456 ha. Zgodnie z operatami modernizacji nowej ewidencji gruntów nr [...] działka nr [...] o pow. 0,6456 ha utworzyła działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 0,6427 ha, obręb [...]. ewid. Ś.. Następnie operatem [...] działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] o pow. 0,1594 ha i nr [...] o pow. 0,4833. Teren działek nr [...] i [...] podlega ustaleniom obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]" zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 11 lipca 2012 r., zgodnie z którym znajduje się w terenach zamkniętych oznaczonym symbolem [...]
W toku prowadzonego postępowania, na potwierdzenie prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości, wnioskodawca przedstawił oświadczenia z dnia 17 lipca 2020 r. złożone przez osoby działające w strukturach spółki, z których wynika, że objęte postępowaniem działki zagospodarowane są fragmentem linii kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym, mającej istotne znaczenie dla obronności państwa. Ponadto ww. nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. były - i do chwili obecnej są - zabudowane infrastrukturą kolejową. W skład zagospodarowania działek wchodzą również urządzenia uzbrojenia terenu nieobjęte wnioskiem, w tym podziemna infrastruktura kolejowa z elementami naziemnymi. W trakcie przeprowadzonej w dniu 9 października 2020 r. rozprawy administracyjnej przy udziale PKP S.A. oraz PKP PŁK, połączonej z oględzinami nieruchomości, stwierdzono, iż na działce nr [...] znajdują się tory kolejowe wraz z infrastrukturą kolejową. Natomiast na działce nr [...] są usytuowane tory kolejowe wraz z towarzyszącą infrastrukturą, zaś w pozostałej części działka jest porośnięta drzewami i krzewami oraz stanowi plac ziemny. Ponadto na przedmiotowej działce znajduje się budynek mieszkalny oznaczony nr [...]. Przedmiotowy budynek pozostaje z zarządzie gminnej jednostki organizacyjnej - Zarządu Budynków Komunalnych w K.. W wyniku kwerendy akt archiwalnych Urzędu Miasta K., Archiwum Narodowego w K., Starostwa Powiatowego w K., [...] Urzędu Wojewódzkiego w K., Urzędu Marszałkowskiego Województwa M. oraz Archiwum Akt Nowych w W. nie stwierdzono, żeby istniały dokumenty potwierdzające prawo zarządu wnioskodawcy do działek nr [...] oraz [...] w rozumieniu art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto spółka nie dostarczyła dodatkowych dokumentów, relewantnych dla stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego tego terenu.
W ocenie organu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PKP S.A. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości utworzonych z działek nr [...] i [...]. Kwestia ustalenia istnienia dokumentacji świadczącej o wykonywaniu zarządu w stosunku do nieruchomości utworzonych z działek nr [...] i [...] została także zbadana w prowadzonym przez Wojewodę [...] postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym wydaniem decyzji z dnia 9 grudnia 2015 r., nr [...], stwierdzającej nabycie z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb [...]. ewid. Ś.. W treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji wskazano, że nie zostało ustanowione, w formie prawem przewidzianej, prawo zarządu do przedmiotowego gruntu na rzecz przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe.
Organ I instancji podkreślił, że sam fakt korzystania przez spółkę z nieruchomości, czy też posadowienia na nich elementów infrastruktury kolejowej, nie kreuje prawa. Instytucja zarządu była już uregulowana w dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, a także rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych, na podstawie których wydawane były decyzje o przekazaniu gruntów. Z kolei na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, prawo zarządu na rzecz przedsiębiorstw państwowych mogło zostać ustanowione w drodze decyzji organu administracji państwowej stopnia podstawowego, o oddaniu nieruchomości w użytkowanie. W późniejszym okresie oddanie nieruchomości w zarząd następowało w wyniku wydanej w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zgodnie z którą państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabycie nieruchomości. W związku z powyższym, dla ustanowienia zarządu na nieruchomościach państwowych ustawodawca wymagał decyzji administracyjnej wydawanej przez organ. W przypadku braku takiej decyzji odnoszącej się do konkretnej nieruchomości, bezwzględnie należy przyjąć, że nieruchomość należała do terenowego organu administracji państwowej.
Organ wskazał, że wnioskodawca wywodzi istnienie prawa zarządu z oświadczenia z dnia 17 lipca 2020 r., złożonego przez osoby pracujące w strukturach spółki, z treści którego wynika, że nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. oraz, że działki nr [...] i nr [...] znajdowały się w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego Polskich Kolei Państwowych. Oceniając powyższe oświadczenie organ wywiódł, iż nie może ono przesądzać o istnieniu w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyły Polskie Koleje Państwowe S.A. w W., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego wskazanej w decyzji nieruchomości gruntowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że Prezydent Miasta K. wadliwie przyjął, że PKP S.A. nie wykazała, że jej poprzednik prawny - Przedsiębiorstwo Państwowe PKP posiadało prawo zarządu w stosunku do działek nr [...] obr. [...] — Ś. oraz nr [...] obr. 8 [...]. Przedmiotowe działki zabudowane są infrastrukturą kolejową, stanowią fragment linii kolejowej nr [...] relacji [...], co również organ ustalił i potwierdził w uzasadnieniu decyzji. Organ przyjął brak istnienia decyzji ustanawiającej zarząd bez przeprowadzenia postępowania w tym przedmiocie. Organ nie przeprowadził żadnego dowodu, z którego wynika, iż decyzja o ustanowieniu zarządu nie zaginęła ani nie uległa zniszczeniu. Organ bez żadnego oparcia w materiale dowodowym stwierdza, iż odwołującej nie przysługiwało prawo zarządu przedmiotowych działek. O tytule prawnym byłego przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe do mienia Skarbu Państwa nie przesądza fakt legitymowania się decyzją administracyjną o przekazaniu nieruchomości w zarząd. PP PKP nie zostało utworzone w oparciu o przepisy ustawodawstwa zwykłego, a status jego był zawsze regulowany w drodze aktów szczególnych.
Odwołująca podniosła, że organ dokonał błędnej oceny przedłożonego materiału dowodowego. W sposób całkowicie nieuprawniony uznał za niewystarczający dla stwierdzenia istnienia zarządu, dowód w postaci złożonego przez przedstawicieli odwołującej oświadczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 listopada 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1899), art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j.: Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zważywszy na treść art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami kwestią kluczową jest ustalenie, czy działki nr [...] i [...], obr. [...]. ewid. K. - Ś. w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawały w zarządzie poprzednika prawnego odwołującej, czyli Przedsiębiorstwa Państwowego "Polskie Koleje Państwowe".
Kolegium podniosło, że kwestia pozostawania gruntów w zarządzie PKP była przedmiotem licznego orzecznictwa sądowoadministracyjnego. W dniu 27 lutego
2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podjął uchwałę (sygn. akt I OPS 2/16), iż pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). W dniu 26 lutego 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny również w składzie 7 sędziów podjął kolejną uchwałę (sygn. akt I OPS 5/17) o treści dokładnie takiej samej jak uchwała z dnia 27 lutego 2016 r.
Organ II instancji przytoczył argumentację jaka legła u podstaw uchwały NSA z dnia 27 lutego 2016 r. (sygn. akt I OPS 2/16), podkreślając, że brak udokumentowania tytułu prawnego w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) wyklucza uznanie, że nieruchomość pozostawała we władaniu przedsiębiorstwa PKP, a co za tym idzie, brak możliwości wykazania tytułu władania gruntem prowadzi do wniosku, że nieruchomość ta należała na dzień 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy, wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) i jako taka podlegała ustawowej komunalizacji, to jest nabyciu przez gminę prawa własności nieruchomości na podstawie cyt. art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił również, co stanowiło i może stanowić źródło powstania zarządu mieniem państwowym lub samorządowym. W szczególności sąd wskazał, że skutkiem prawnym, wywołanym uchyleniem rozporządzenia Prezydenta RP z 1926 r. przez ustawę z 1960 r., było m.in. to, że wolą suwerena uchylony został tytuł prawny (ustawowy) do zarządczego władania gruntami przez PKP. Polskie Koleje Państwowe utraciły tym samym z dniem 8 grudnia 1960 r. zarząd nieruchomościami, przyznany cyt. rozporządzeniem z 1926 r., gdyż zarząd powstały ex legę nie może istnieć bez ważnej i obowiązującej podstawy prawnej jego powstania. Ustawa o kolejach nie potwierdziła bowiem przysługiwania tego szczególnego prawa w rozdziale 2 "Przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe", przyznając temu przedsiębiorstwu uprawnienie wyłącznie do "budowy, utrzymania i eksploatacji kolei użytku publicznego". Oznacza to również, że nie było wolą ustawodawcy potwierdzenie przysługiwania PKP zarządu, o którym stanowiło uchylone rozporządzenie Prezydenta RP z 1926 r. po zmianach.
W myśl przepisu art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 września
1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, która weszła w życie 5 grudnia 1990 r., państwowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej uzyskują grunty stanowiące własność Skarbu Państwa w zarząd na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej lub na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej albo umowy, o której mowa w art. 8 ust. 2. Przepis ten stosuje się odpowiednio do komunalnych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej. Dokonując wykładni przepisu art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zakres użytego w tym przepisie zwrotu "mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego" obejmuje nieruchomości pozostające we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 z późn. zm.). Z treści tej uchwały wynika zatem wniosek, że nieruchomości pozostające we władaniu przedsiębiorstwa PKP nie są nieruchomościami "należącymi do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego", o ile prawo do tych nieruchomości może być udokumentowane w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, tj. decyzją organu administracji publicznej, na mocy której PKP uzyskała grunt państwowy w zarząd albo umowa zawarta, za zezwoleniem organu, o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umową o nabyciu nieruchomości (tak NSA w uchwale z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17).
Tymczasem w przedmiotowej sprawie Polskie Koleje Państwowe S.A. nie wykazały w sposób przewidziany w przepisie art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, iż poprzednikowi prawnemu (czyli Przedsiębiorstwu Państwowemu "Polskie Koleje Państwowe") przysługiwał zarząd działek nr [...] i [...]. W toku postępowania Strona nie przedstawiła decyzji organu administracji publicznej, na mocy której PKP uzyskała grunt państwowy w zarząd, nie przedstawiła również żadnej umowy potwierdzającej powyższy fakt.
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w zarządzie lub użytkowaniu, właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z wymienionych w przepisie dokumentów. Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 97/13, w trybie przepisu § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 10 lutego
1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo zarządu nieruchomości było ustanowione, lecz nie zachowały się dokumenty stwierdzające tę okoliczność. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie jest przesądzone, że prawo zarządu działek nr [...] i [...], obr. [...] jedn. ewid. K. - Ś. było ustanowione. Tak wiec złożone wraz z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego oświadczenie z dnia 17 lipca 2020 r., złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania, przez T. M. oraz V. S. nie może przesądzić o istnieniu prawa zarządu.
Jednocześnie w decyzji Wojewody [...] z dnia 9 grudnia 2015 r., nr [...] wskazano, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że nie zostało ustanowione w formie prawem przewidzianej, prawo zarządu do przedmiotowego gruntu na rzecz przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową decyzją z dnia 1 czerwca 2017 r., nr [...], która orzekała po rozpatrzeniu odwołania Polskich Kolei Państwowych S.A.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że organ I instancji naruszył obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., Kolegium wskazało, że to na stronie wywodzącej skutki prawne z konkretnego faktu spoczywa zasadniczo ciężar wykazania zaistnienia takiego faktu. Kolegium podkreśliło, że w toku postępowania organ I instancji zwracał się do różnych organów o odszukanie w zasobach archiwum akt archiwalnych dotyczących nieruchomości objętych postępowaniem, w szczególności decyzji dotyczących przekazania nieruchomości w zarząd przez dniem 5 grudnia 1990 r. poprzednikowi prawnemu PKP S.A. W żadnym z archiwów nie została odnaleziona taka decyzja. Jednocześnie pismem z dnia 24 listopada 2020 r. organ zwrócił się do wnioskodawcy o przeprowadzenie kwerendy w zasobach archiwalnych spółki.
Na zakończenie Kolegium wskazało na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2020 r., w sprawie I OSK 2943/19, gdzie zaznaczono, że istnienia zarządu nie można domniemywać, jak również nie można go było uzyskać w sposób dorozumiany, a zatem jego powstanie musiało wynikać z określonego zdarzenia prawnego, np. z decyzji administracyjnej.
Polskie Koleje Państwowe S.A. w W. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie przepisu art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegające na błędnym przyjęciu,
że nie doszło do nabycia przez stronę skarżącą z mocy prawa użytkowania wieczystego działek położonych w K., oznaczonej nr [...] obr. [...] oraz [...] K. - Ś.;
naruszenie § 4 ust. 1 pkt. 6 oraz ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu poprzez stwierdzenie, iż przedłożone przez skarżącą dowody nie spełniają wymogów zawartych w powołanym przepisie rozporządzenia
oraz naruszenie w sposób rażący przepisów postępowania, a to: art 7, 77, 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu spółka wywodziła, że w sposób całkowicie nieuprawniony, organ uznał za niewystarczający dla stwierdzenia istnienia zarządu, przedłożony dokument, w postaci złożonego oświadczenia przedstawicieli PKP S.A. Sam organ w uzasadnieniu wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie jest przesądzone, że prawo zarządu było ustanowione, zatem organ przyznaje, że istnieje nadal wątpliwość co do tego faktu. PP PKP nie zostało utworzone w oparciu o przepisy ustawodawstwa zwykłego, a status jego był zawsze regulowany w drodze aktów szczególnych.
Strona skarżąca (podobnie jak Poczta Polska, CPN - obecnie [...]) było przedsiębiorstwem państwowym wykonującym zadania o charakterze ogólnokrajowym. Ustawowo powierzone w zarząd PKP jako stan faktyczny mienie pozwalało tej jednostce realizować zadania, cel społeczno-gospodarczy oraz stanowić podstawy do działania tej jednostki w imieniu własnym, jak i Skarbu Państwa, w stosunku do powierzonego mienia. Okoliczność wprowadzenia w życie regulacji prawnej, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, po roku 1990 nie wykluczała możliwość powołania dowodu w postaci złożonego oświadczenie przedstawicieli PKP S.A. Rozporządzenie to w żadnym zakresie nie wprowadza cezury czasowej dla możliwości zastosowania powołanego dowodu ani nie wyklucza zastosowania § 4 ust. 3 rozporządzenia dla potwierdzenia przez prawa zarządu do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.
W ocenie skarżącej, nie wnikając w dogłębną analizę powołanego paragrafu już z jego literalnego brzmienia bezsprzecznie wynika, że każdy jeden z dowodów wymienionych enumeratywnie w tym przepisie wystarczy dla potwierdzenia prawa zarządu, przysługującego państwowej osobie prawnej na dzień 5 grudnia 1990 r.
Organ nie wykazał, iż podjęte zostały skuteczne próby zbadania w zasobach archiwalnych istnienia decyzji o ustanowienia prawa zarządu na rzecz PKP, a mimo to bezpodstawnie doszedł do przekonania, iż decyzja o ustanowieniu zarządu nigdy nie istniała, nie badając nawet czy nie doszło do jej zaginięcia lub zniszczenia.
Przywołane przez organ orzecznictwo ukształtowane zostało na gruncie art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. -przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r., nr 32, poz. 191 z późn. zm.) W dacie wejścia w życie tej ustawy, tj. 10 maja 1990 r., nie obowiązywało rozporządzenie z dnia 10 lutego 1998 r. i dlatego też judykatura uznaje, że decyzja o opłatach nie jest wystarczającym dowodem na okoliczność ustanowienia zarządu.
Cytując Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 6 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1401/09, przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest mieniem stanowiącym część infrastruktury kolejowej. Stanowi fragment linii kolejowej nr [...] relacji W. Z. - K. G..
W dacie 5 grudnia 1990 r. PP PKP było przedsiębiorstwem państwowym, utworzonym w celu zarządzania i eksploatacji państwowych kolei użytku publicznego Dla przedsiębiorstwa państwowego PKP funkcję organu założycielskiego, zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" wykonywał Minister Żeglugi i Łączności; na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 ustawy mienie PKP stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, a w skład tego mienia wchodziły środki nabyte przez PKP w toku jego dalszej działalności, jego nieruchomości należały do przedsiębiorstwa państwowego, podległego naczelnemu organowi administracji, pozostawały w jego dyspozycji.
W związku z powyższym w ocenie skarżącej, brak było podstaw do przekazania mienia PP PKP przez organy terenowe, skoro z mocy wyżej wymienionej ustawy mienie to należało do administracji centralnej. Natomiast PP PKP nabywało prawo do nieruchomości z mocy samego prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.
W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( DZ.U. z 2020r.poz.1842 t.j. z późn. zmianami), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy.
Na wstępie wymaga zaznaczenia, że bazowym dla rozstrzygnięcia problemów prawnych występujących w sprawie jest ocena prawidłowości ustaleń faktycznych. W tej kwestii skarga zarzuca naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., podnosząc, że organ zaniechał dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności skarżąca kwestionowała ocenę oświadczenia przedstawicieli PKP S.A./k.182/, a zwłaszcza to, że według organu nie stanowi ono wystarczającego dowodu na przyznanie skarżącej nabycia z mocy prawa – prawa użytkowania wieczystego.
W ocenie Sądu zarzut pod adresem organów jest bezpodstawny. Organ I instancji poszukiwał usilnie decyzji dotyczącej zarządu. W tym celu zwracał się do Archiwum Narodowego w K. /k.66 i 92 akt adm./, a nadto poszukiwał dokumentów w Archiwum Zakładowym Urzędu Marszałkowskiego w K. /k. 62 i 95/ w Archiwum Akt Nowych w W. /k.64 i 138/, Starostwie Powiatowym /k.70 i 81/, Archiwum Zakładowym [...] Urzędu Wojewódzkiego /k.68 i 80/. Zwracano się również do skarżącej spółki /k.152/. Trudno jest wskazać, co jeszcze mógłby zrobić organ w poszukiwaniu dokumentu, oraz śladów jego istnienia. Trzeba bowiem mieć na względzie, że żaden inny dokument nie potwierdził istnienia dokumentu o przekazaniu w zarząd; nigdzie i nigdy nie natrafiono na ślad tego, by taki dokument istniał. Trudno zatem z braku okoliczności wywodzić okoliczność korzystną dla skarżącej– że mianowicie dokument był ale zaginął. Nic bowiem nie wskazuje na to, że kiedykolwiek istniał.
Należy też zauważyć, że w decyzji Wojewody [...] z 9.12.2015r. . [...] dotyczącej uwłaszczenia działki nr [...] wskazano, że nie zostało ustanowione w formie prawem przewidzianej prawo zarządu przedmiotowej nieruchomości na rzecz PKP S.A. /k.166/. W decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 1 czerwca 2017r.. [...] wskazano, że w aktach sporawy nie ma żadnych dowodów wskazujących na prawo zarządu nieruchomością objętą postępowaniem, przysługującą PKP /k.160 i 183/.
Tak więc dwa prowadzone odrębnie postępowania, w tym jedno długoletnie, nie doprowadziły do wykrycia śladów takiego dokumentu. W ocenie Sądu wnioski wyciągnięte przez organy nie tylko o jego braku, lecz także o jego nieistnieniu, są prawidłowe, a zarzuty w tym względzie zupełnie bezzasadne.
Co się tyczy prawnej oceny powyższego stanu faktycznego, dokonanej przez organy, to jest ona prawidłowa, a interpretacja przepisów bezbłędna.
Zgodnie z § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. (Dz.U.1998.23.120, dalej "Rozporządzenie"):
§ 4.
1. Właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów:
1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,
2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,
4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,
5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,
6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,
7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,
9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.
2. Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których mowa w ust. 1, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie.
3. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym.
4. Dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, o której mowa w art. 200 ust. 1 pkt 2.
Ponieważ nie ma sporu, że brak jest dokumentów wymienionych w ust. 1 § 4, powstaje pytanie o interpretację § 4 ust. 3. W aktach sprawy znajduje się bowiem oświadczenie skarżącej złożone w trybie art. 75 k.p.a., że przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990r. była w zarządzie PKP /k.182/. Zdaniem skarżącej, przepis ten ma zastosowanie w przypadku braku dokumentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgadza się ze skarżącą, że w świetle § 4 ust. 3 Rozporządzenia stwierdzenie dotychczasowego prawa zarządu nie musi opierać się tylko na dokumentach określonych w ust. 1 tego przepisu. Prawodawca ustalił bowiem, że może istnieć sytuacja, w której wymienione w tym przepisie dokumenty się nie zachowały. Wówczas stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. "Koresponduje to z poglądem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 9 kwietnia 2001 r. (U 10/00), że "Norma art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uchyla zasady swobodnej oceny dowodów i nie stanowi wskazówki dowodowej, ale zobowiązuje Radę Ministrów do wskazania rodzaju dokumentów, które zgodnie z regułami obowiązującymi w systemie zarządzania gospodarką narodową stanowią wiarygodne potwierdzenie pochodzenia środków wykorzystywanych na wybudowanie lub nabycie budynków lub urządzeń. Brak takich dokumentów nie wyklucza zastosowania ogólnych reguł dowodowych i wykazania faktu wydatkowania środków własnych na wybudowanie lub zakup budynków, na podstawie oświadczeń. Do organu prowadzącego postępowanie zależy zaś ocena, czy dana okoliczność została udowodniona." Skarżąca kasacyjnie nie zauważa jednak, że przepis § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia umożliwia na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron stwierdzenie - co należy zaakcentować - "dotychczasowego prawa zarządu", a zatem prawo to musiało być ustanowione w przeszłości, skoro "dotychczas" istnieje. Tym samym, zeznania świadków czy oświadczenia stron muszą określać, w jaki sposób prawo zarządu zostało ustanowione w przeszłości. Oświadczenia złożone w niniejszej sprawie nie dały odpowiedzi w tym zakresie w przedmiotowej kwestii" (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 435/14, oraz wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., I OSK 30/15 ).
Podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 11 maja 2018 r. I SA/Wa 1833/17: "Jeżeli zaś chodzi o kwestię dokumentowania istnienia prawa zarządu na podstawie innych, niż dokumenty, środków dowodowych (oświadczenia strony lub zeznań świadków) to Sąd zauważa, że dowody te mogą potwierdzić istnienie prawa zarządu tylko wtedy, gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1998 r. Wobec tego, wnioskodawca uwłaszczenia winien wykazać, że miał w swej dyspozycji konkretne dokumenty potwierdzające określone prawo (zarząd użytkowanie), które później zaginęły, czy uległy zniszczeniu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 207/09, opubl. CBOSA, podobnie wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 stycznia 2014 r., II SA/Ke 1019/13, LEX nr 1498052).
Warto także przytoczyć szerzej stanowisko NSA zajęte w wyroku z dnia 9 listopada 2018 r., I OSK 76/17: "Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów, że dokumenty te w ogóle nie istniały, co nie jest tożsame ze stwierdzeniem, że dokumenty te "nie zachowały się". Strona skarżąca kasacyjnie twierdząc, że "niezachowanie się dokumentów w rozumieniu § 4 ust. 3 rozporządzenia należy rozumieć w ten sposób, że organ prowadzący postępowanie uwłaszczeniowe nie odnalazł dokumentu (...), przy czym przyczyna niemożności odnalezienia takiego dokumentu jest nieistotna" nie odniosła się do zasadniczej kwestii, tj. okoliczności, że dokument, który nigdy nie istniał, nie może być traktowany jako dokument, który się "nie zachował", a tym samym nie podważyła wykładni § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia przedstawionej przez Sąd I instancji akceptujący w tym zakresie stanowisko organów. Na marginesie wskazać należy, że kwestia sposobu wykazywania istnienia zarządu jako m.in. przesłanki nabycia, z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w poszerzonych składach. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r., I OPS 2/16 oraz z dnia 26 lutego 2018 r., I OPS 5/17, konsekwencją braku możliwości wykazania się dokumentami o przekazaniu gruntu w formie przewidzianej prawem jest odmowa stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w tych uchwałach, że zarząd nie może być dorozumiany, a prawna podstawa istnienia zarządu wykazana w postępowaniu w sposób pewny".
Zdaniem Sądu, w trybie § 4 ust. 3 Rozporządzenia można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo to było ustanowione, lecz jedynie nie zachowały się dokumenty (wskazane w § 4 ust. 1 pkt 1-10 rozporządzenia) stwierdzające powyższą okoliczność. Zauważyć przy tym trzeba, że powołane wyżej oświadczenie P.k.p. S.A. złożone przez osoby działające w strukturach strony skarżącej - także nie wskazuje na żaden konkretnie zindywidualizowany dokument, który ustanawiałby na rzecz PKP S.A. (lub jej poprzednika prawnego) prawo zarządu przedmiotowymi działkami. Samo więc oświadczenie, że prawo zarządu przysługiwało spółce, bez jednoczesnego wskazania konkretnego tytułu nabycia tego prawa, nie mogło jeszcze stanowić samoistnej podstawy do potwierdzenia istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. omawianego prawa zarządu. Zasadne więc jest stanowisko orzekających w sprawie organów administracji publicznej, że prawo tego rodzaju, względem spornej działki, ustanowione nie było. Podkreślić przy tym należy, że istnienia prawa zarządu konkretnej nieruchomości nie można domniemywać. Nadto, o bycie tego prawa nie świadczy ani przeznaczenie gruntu ani też wykorzystywanie nieruchomości pod infrastrukturę kolejową, ani też samo faktyczne władanie przez PKP takim gruntem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 września 2018 r., sygn. II SA/Kr 754/18, publ. w bazie cbois).
Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 10.12.2021r. I OSK 80/19 CBOISA: "Tym samym w świetle § 4 ust. 3 rozporządzenia stwierdzenie dotychczasowego prawa zarządu nie musi opierać się tylko na dokumentach określonych w ust. 1 tego przepisu, albowiem może istnieć sytuacja, w której wymienione w tym przepisie dokumenty się nie zachowały i wówczas stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym; jednak § 4 ust. 3 odnosi się do "dotychczasowego prawa zarządu", a zatem prawo to musiało być ustanowione w przeszłości, skoro "dotychczas" istnieje. Tym samym, zeznania świadków czy oświadczenia stron muszą określać, w jaki sposób prawo zarządu zostało ustanowione w przeszłości. Zatem oświadczenie złożone w niniejszej sprawie nie dało odpowiedzi w tym zakresie w spornej kwestii (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 435/14 oraz wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 30/15). Zatem jeżeli chodzi o kwestię dokumentowania istnienia prawa zarządu na podstawie innych, niż dokumenty, środków dowodowych (oświadczenia strony lub zeznań świadków) to dowody te mogą potwierdzić istnienie prawa zarządu tylko wtedy, gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1998 r. Wobec tego, wnioskodawca uwłaszczenia winien wykazać, że miał w swej dyspozycji konkretne dokumenty potwierdzające określone prawo (zarząd użytkowanie), które później zaginęły, czy uległy zniszczeniu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 207/09. Nie sposób zatem zgodzić się ze skargą kasacyjną, że sam fakt złożenia oświadczenia o przysługiwaniu Spółce prawa zarządu do stanowiącej przedmiot postępowania nieruchomości, wypełniał przesłankę ustaloną przepisem art. 200 u.g.n."( tak samo wyroki NSA z 3 listopada 2015 r., I OSK 435/14 oraz z 30 listopada 2016 r., I OSK 30/15 oraz z 21 stycznia 2022r. I OSK 400/19)
W efekcie stwierdzić trzeba, że skoro nie wykazano istnienia w przeszłości dokumentu przekazującego w zarząd przedmiotową działkę nr [...], fakt istnienia zarządu nie może być wykazany w trybie § 4 ust. 3 Rozporządzenia poprzez oświadczenie strony.
Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na zas. art. 151 p.p.s.a.