II SA/Kr 335/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części budynku mieszkalnego z powodu istotnych wad proceduralnych i materialnych, w tym niejasności co do zakresu pozwolenia i naruszenia praw stron postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi S. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. o pozwoleniu na użytkowanie części budynku mieszkalnego. Sąd stwierdził nieważność obu decyzji, wskazując na istotne naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Kluczowe wady obejmowały niejasności w określeniu zakresu pozwolenia, brak należytego zbadania zgodności z projektem budowlanym oraz naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę S. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która częściowo uchyliła i utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. o pozwoleniu na użytkowanie części budynku mieszkalnego. Sąd stwierdził nieważność obu decyzji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i proceduralnego. W szczególności, decyzje były wadliwe z powodu niejasności co do zakresu pozwolenia na użytkowanie (nieprecyzyjne określenie powierzchni i pomieszczeń), braku należytego zbadania zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym (niejasności co do istotnych i nieistotnych odstępstw) oraz naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (niezawiadomienie S. D. o kluczowych etapach postępowania). Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie nie służy rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych między współwłaścicielami, ale musi być prowadzone zgodnie z prawem administracyjnym. Z uwagi na stwierdzone wady, które stanowiły podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji pierwszej instancji (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie może być wydana na wniosek jednego z inwestorów, nawet jeśli drugi inwestor wyraża sprzeciw. Drugi inwestor jest stroną postępowania i adresatem decyzji, ale jego sprzeciw nie jest prawnie relewantny dla samego wydania pozwolenia, jeśli obiekt spełnia wymogi formalne.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa budowlanego nie wymagają zgody wszystkich inwestorów na złożenie wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Celem prawa budowlanego jest zapewnienie ochrony interesu publicznego, a nie rozstrzyganie sporów cywilnoprawnych między inwestorami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (47)
Główne
Pb art. 55
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 59 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 80 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 81 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 83 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 55 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 57
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 54
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 59 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 80 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 - 2
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 33
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 57 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 59a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 59a § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 36a § ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 59f § ust. 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 50 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § §1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 162 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 36
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 36a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 37
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
krio art. 36
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
krio art. 36.1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Pb art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 59c § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 61 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Istotne odstępstwa od projektu budowlanego nie zostały należycie zbadane i ocenione. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie była nieprecyzyjna i wewnętrznie sprzeczna, co czyniło ją niewykonalną. Naruszenie przepisów dotyczących kontroli obiektu budowlanego przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące rozstrzygania sporów cywilnoprawnych między współwłaścicielami w postępowaniu administracyjnym. Argumenty dotyczące interpretacji pojęcia 'inwestor' w liczbie pojedynczej jako wyłączającej możliwość działania przez więcej niż jednego inwestora.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nie może służyć rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych powstałych w trakcie realizacji inwestycji pomiędzy inwestorami. Zasadniczą, a pominiętą w postępowaniu odwoławczy wadą decyzji organu pierwszej instancji jest jej niewykonalność, która ma charakter trwały, co w myśl art. 156 §1 pkt 5 k.p.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.
Skład orzekający
Aldona Gąsecka-Duda
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Rynczak
członek
Janusz Kasprzycki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących pozwolenia na użytkowanie, w szczególności w kontekście współwłasności, istotnych odstępstw od projektu budowlanego oraz naruszeń proceduralnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między współwłaścicielami budynku mieszkalnego i wadliwości postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowania administracyjnego w budownictwie, konflikty między współwłaścicielami oraz znaczenie przestrzegania procedur przez organy administracji. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.
“Konflikt o pozwolenie na użytkowanie: Sąd stwierdza nieważność decyzji z powodu błędów proceduralnych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 335/08 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2008-08-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-04-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Aldona Gąsecka-Duda /przewodniczący sprawozdawca/ Ewa Rynczak Janusz Kasprzycki Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Nadzór budowlany Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118 art. 55, art. 50g Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156 par. 1 pkt 5 i inne Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 2, art. 134 par. 2 i inne Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie: WSA Ewa Rynczak AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Uzasadnienie Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...].09.2007r., znak [...], na wniosek B. D., na podstawie art. 55 pkt 3, art. 59 ust. 1 i 3 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07. 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity -Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. udzielono pozwolenia na użytkowanie części budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem - w kondygnacji parteru wraz z infrastrukturą towarzyszącą ( przyłącz wod-kan i energetyczny ), usytuowanego w miejscowości [...], gmina J., na działkach nr "1" oraz nr "2". W osnowie decyzji wskazano jako inwestorów B. i S. D., podano w tabeli dane techniczne całego obiektu oraz części oddawanej do użytku ( część parteru). Pozwolenie na użytkowanie części budynku mieszkalnego zostało udzielone pod warunkiem : 1. zamontowania stolarki okiennej w otworze okiennym pomieszczenia kotłowni na poziomie piwnic, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) oraz zatwierdzonym projektem budowlanym (decyzja Wójta Gminy J. znak [...] z dnia [...].08.2003r); 2. zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o realizacji powyższego warunku do dnia 31.12.2007r. W osnowie decyzji zawarto ponadto pouczenie, w myśl którego, w przypadku niewykonania powyższych zaleceń w oznaczonym terminie, zostanie wszczęte postępowanie administracyjne zgodnie z art. 162 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji podano, że B. D., wypełniając dyspozycje art. 55 pkt 3 w ustawy Prawo budowlane, w dniu 9.08.2007r. złożyła wniosek o udzielenie pozwolenie na użytkowanie części realizowanej inwestycji, tj. budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem. Budynek zlokalizowany jest na działkach nr "1" i nr "2" położonych we wsi [...], w gminie J.. Wartość 96,91 m2 określająca wielkość wnioskowanej powierzchni użytkowej wskazywała na całą kondygnację parteru łącznie z garażem. Roboty budowlane zrealizowano w oparciu o decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...].08.2002r., znak [...], udzielającą małżonkom B. i S. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem wraz z infrastrukturą towarzyszącą (przyłącz wod-kan i energetyczny). B. D. dołączyła do wniosku o pozwolenie na użytkowanie : mapę z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, oświadczenie kierownika budowy, rysunek ukazujący zmiany nieistotne, protokół z dokonania kontroli oraz sprawdzenia przewodów dymowych i wentylacyjnych, protokół z odbioru technicznego przyłącza energetycznego, a także wyrok Sądu Okręgowego w N. z dnia [...].07.2006r, sygn. akt [...], orzekający separacje małżeństwa B. S. D., ustalający w punkcie V sposób korzystania stron ze wspólnego mieszkania (tj. z wykończonych pomieszczeń zlokalizowanych w kondygnacji parteru realizowanego budynku), jak również oświadczenie, że dziennik budowy jest w posiadaniu męża S. D., który nie zechciał go udostępnić. Za wyjątkiem dziennika budowy B. D. przedłożyła zatem wszystkie wymagane przepisem art. 57 Prawa budowlanego dokumenty, a wśród nich oświadczenie kierownika budowy, z którego wynika, że budynek został dotychczas zrealizowany bez istotnych odstępstw i w części wnioskowanej nadaje się do użytkowania. W związku z art. 55 pkt 3 Prawa budowlanego wyznaczony został termin przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, której dokonał w dniu [...].08.2007r. pracownik organu w obecności wnioskodawczyni, sporządzając protokół opisowy uwzględniający obecny stan obiektu. Podczas kontroli nie stwierdzono istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a nieistotne odstępstwa wykazane zostały na załączniku graficznym. Budynek mieszkalny jednorodzinny, to budynek konstrukcji murowanej, trzykondygnacyjny (piwnica, parter, poddasze), z dachem wielospadowym pokrytym blachodachówką. Na dzień kontroli budynek był w stanie surowym zamkniętym, z częściowo wykończoną kondygnacją parteru. Wszystkie balkony w budynku oraz otwory drzwiowe i okienne w kondygnacji poddasza zabezpieczone zostały tymczasowo drewnianymi deskami. W piwnicy zlokalizowane zostało pomieszczenie kotłowni z kotłem na paliwo stale. W pomieszczeniu tym pozostawiono otwór okienny zasłonięty płytą pilśniową, w którym dotychczas nie została zamontowana stolarka. Otwór ten wymaga skutecznego zabezpieczenia przed dostępem do pomieszczenia bezpośrednio z poziomu terenu oraz ze względu na konieczność zabezpieczenia pomieszczenia przed sezonem grzewczym. Wejście do piwnicy z klatki schodowej zabezpieczone jest drzwiami zamykanymi na klucz. Z uwagi na powyższe ustalenia wydana decyzja zawiera warunki, do spełnienia których zobowiązano inwestorów w określonym terminie. Ponadto ustalono, że koniecznym jest zabezpieczenie klatki schodowej tak, aby uniemożliwić wejście na poddasze budynku pozostające w stanie surowym ( z zabitymi otworami okiennymi i balkonowymi) oraz zabezpieczyć zejście do pomieszczeń piwnicznych balustradą zabezpieczającą schody. Jak wyjaśniono dalej, pismem z dnia 29.08.2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. wezwał S. D. do złożenia wyjaśnień w sprawie i przedłożenia dziennika budowy. Stawiający się nie przedłożył dziennika budowy twierdząc, że jest on w posiadaniu kierownika budowy, nie poparł też wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku. Wezwany celem przedłożenia dziennika budowy kierownik budowy oświadczył, że nie posiada dziennika budowy, który wraz z innymi dokumentami przekazany został inwestorom wiele miesięcy wcześniej i najprawdopodobniej jest w posiadaniu S. D.. Zobowiązano kierownika budowy do przedłożenia dokumentu zastępującego dziennik budowy, tj. opinii dotyczącej stanu technicznego obiektu. Opinia taka złożona została w dniu [...].09.2007r. Ponadto, w dniu 11.09.2007r. B. D. złożyła oświadczenie, z którego wynika, że zostały wykonane niezbędne zabezpieczenia na klatce schodowej. Po zapoznaniu się z oświadczeniem męża z dnia 3.09.2007r. ograniczyła swój wniosek do pomieszczeń przydzielonych jej wyrokiem sądu, z wyłączeniem pomieszczenia garażu. Powierzchnia użytkowa tak wyszczególnionych pomieszczeń wyniosła 57,86 m2. W tym kontekście wskazano, że zważywszy na fakt braku poparcia wniosku przez drugiego inwestora tj. S. D., przychylono się do żądania B. D. udzielając w decyzji pozwolenia na użytkowanie wskazanej przez nią części obiektu. Przystąpienie do użytkowania obiektu jest normalną konsekwencja prawidłowej realizacji pozwolenia na budowę. Z Prawa budowlanego wynika, że pozwolenie na użytkowanie adresowane jest do inwestora, a więc tego podmiotu, który był adresatem pozwolenia na budowę i który realizował roboty budowlane. Pozwolenie to może być wydane wyłącznie na wniosek inwestora, a nie na wniosek innego podmiotu, ani z urzędu. W sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana na rzecz dwóch podmiotów, pomiędzy którymi zaistniał konflikt, nie ma powodu, dla którego podmiot uprawniony nie mógłby przystąpić do użytkowania prawidłowo wybudowanego obiektu. Równocześnie, uprawnienia z zakresu prawa administracyjnego nie są udzielane podmiotom, które nie są zainteresowane ich uzyskaniem i nie składają wniosku o ich udzielenie (drugi z inwestorów). Nikogo nie można zmusić do korzystania z uprawnień administracyjnoprawnych, ale także nikomu nie można zabronić korzystania z nabytych uprawnień. Celem prawa budowlanego jest nie rozstrzyganie konfliktów pomiędzy inwestorami, lecz zapewnienie ochrony interesu publicznego w budownictwie. Z punktu widzenia celów prawa administracyjnego nie ma wiec przeszkód do użytkowania prawidłowo wybudowanego obiektu. Każdy z inwestorów może samodzielnie ubiegać się o pozwolenie na użytkowanie. Nie znaczy to, że stroną w postępowaniu i adresatem pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie ten inwestor, który taki wniosek złożył. W tym przypadku obowiązuje przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Przepis ten nie stoi jednak na przeszkodzie uznaniu za stronę także drugiego inwestora, gdyż nie stanowi on, że stroną jest wyłącznie wnioskodawca. Drugi inwestor jest "bierną" stroną postępowania, ale również stroną, a więc i adresatem pozwolenia na użytkowanie. Drugi inwestor może brać czynny udział w postępowaniu, w tym składać środki odwoławcze, ale okoliczność, że nie wyraża on zgody na użytkowanie, nie jest relewantna prawnie. W postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie bada się bowiem wyłącznie okoliczności wskazane w art. 57 Prawa budowlanego i co do tych okoliczności drugi z inwestorów może się wypowiedzieć, gdyż również jest odpowiedzialny za ich prawidłowe wykonanie. Ponieważ adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę jest S. D., drugi równoprawny inwestor, jest on równocześnie stroną w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniósł w terminie S. D., który domagał się jej uchylenia co do udzielenia pozwolenia na użytkowanie części budynku przez B. D. w sposób tam określony, bądź też zmiany w ten sposób, że również jemu jako inwestorowi przyznaje się dotychczas zajmowany pokój z prawem korzystania z salonu oraz kuchni, a nadto dostępem do kotłowni. Skarżący zarzucał, że poprzez tak sformułowaną decyzję został praktycznie w pełny sposób pozbawiony możliwości korzystania z przydzielonego mu przez Sąd pokoju. Nie jest możliwe przebywanie jedynie w pokoju bez korzystania także z części wspólnych. Zaznaczył, że do kotłowni istnieje odrębny, bezkolizyjny dostęp bezpośrednio z podwórka i nie ma potrzeby przechodzenia do tego pomieszczenia z klatki schodowej, jest to pomieszczenie, w którym trudno zwłaszcza w zimie utrzymać porządek i w tym właśnie celu wykonano osobne wejście. Dodał także, że nie był i nie jest w posiadaniu dziennika budowy. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18.01.2008r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r.- Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...].09.2007r, znak [...], w części dotyczącej terminu wykonania montażu stolarki okiennej w otworze okiennym pomieszczenia kotłowni na poziomie piwnic, orzekając w to miejsce o obowiązku o wykonaniu montażu stolarki okiennej w otworze okiennym pomieszczenia kotłowni na poziomie piwnic w terminie do 31.03.2008r. W pozostałej części utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając powyższe nawiązano do przebiegu postępowania oraz materiału zgromadzonego przez organem pierwszej instancji, wskazano na wydane rozstrzygnięcie oraz wniesione odwołanie stwierdzając, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo budowlane. Podano w tym zakresie, że B. D. w dniu 9.08.2007r. jako jeden z inwestorów budynku mieszkalnego zrealizowanego na działkach nr "1" i "2" w miejscowości [...] przedłożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. W dniu [...].08.2007r. została przeprowadzona kontrola przedmiotowego obiektu budowlanego, w wyniku której stwierdzono nieistotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, a także ustalono, że do bezpiecznego użytkowania części parteru niezbędne jest wykonanie zabezpieczeń na wewnętrznej klatce schodowej. Zabezpieczenia, o których mowa w protokole kontroli zostały wykonane przez inwestora. W dniu [...].09.2007r. do organu pierwszej instancji wpłynęła opinia o stanie technicznym przedmiotowego budynku mieszkalnego. Zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. W przedmiotowym przypadku wniosek B. D. dotyczył udzielenia przez organ nadzoru budowlanego pozwolenia na częściowe użytkowanie budynku mieszkalnego. W tej sytuacji, zgodnie z art. 55 ust 1 pkt 3 powyższej ustawy, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli przystąpienie do użytkowania .obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. Z treści przepisu art. 57 ust 1 Prawa budowlanego wynika, że obowiązek zawiadomienia właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania lub złożenia wniosku o pozwolenie na użytkowanie spoczywa na inwestorze. W przedmiotowej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę Wójta Gminy J. z dnia [...].08.2002r, znak [...], została wydana na rzecz dwóch inwestorów – B. D. i S. D.. Wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie został złożony natomiast przez jednego z nich i stanowi realizację obowiązku prawnego zawiadomienia właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy oraz zamiarze przystąpienia do użytkowania. Przepisy Prawa budowlanego nie wskazują, że obowiązek ten winien być dokonany przez wszystkich inwestorów. W związku z tym, mając na uwadze tezę wyroku NSA w Warszawie z dnia 10.03. 2006r. sygn. akt. II OSK 617/05 ( publ. LEX nr 198201), stosownie do której przepisy Prawa budowlanego nie zawierają wymogu dokonania zgłoszenia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania przez wszystkich inwestorów realizujących dane zamierzenie, zatem wystąpienie z takim zawiadomieniem chociażby przez jednego z nich stanowi podstawę do podjęcia stosownych działań przez organy nadzoru budowlanego prowadzących do wydania decyzji na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. zaskarżoną decyzją udzielił wnioskodawczyni pozwolenia na użytkowanie części budynku mieszkalnego. Decyzja ta została również przesłana do drugiego z inwestorów – S. D., co czyni zadość regulacji z art. 59 ust 7 Prawa budowlanego. Odnosząc się dalej do zarzutów odwołania podano, że postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nie może służyć rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych powstałych w trakcie realizacji inwestycji pomiędzy inwestorami. Organ nadzoru budowlanego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia pozwolenia na użytkowanie, zgodnie z posiadanymi kompetencjami rozpatruje kwestię zgodności realizacji inwestycji z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, przesądzając o możliwości użytkowania obiektu budowlanego, natomiast nie bada kwestii własności. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że zasadne było wydanie przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części przedmiotowego budynku mieszkalnego, o którą wnioskowała B. D.. Mając jednakże na uwadze upływ terminu do realizacji nałożonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. obowiązku wykonania montażu stolarki okiennej w otworze okiennym pomieszczenia kotłowni na poziomie piwnic, w ramach posiadanych kompetencji organu odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylono skarżoną decyzję organu w części dotyczącej terminu i orzeczono ponownie w tym zakresie. Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18.01.2008r, znak [...], S. D. zakwestionował ją w całości. Zarzucając, że zaskarżona decyzja narusza jego uprawnienia jako współwłaściciela nieruchomości do współdecydowania o przebiegu procesu budowlanego wnosił o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania. Skarżący podnosił, że organu obu instancji przyjęły w sposób nieuzasadniony, że w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego więcej niż jedna strona może mieć przymiot inwestora. Z art. 28 Prawa budowlanego wyraźnie wynika, że inwestor jest jedną ze stron postępowania administracyjnego, związanego z procesem budowlanym, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym nie posiada liczby mnogiej w odniesieniu do słowa "inwestor". Jeśli bowiem ustawodawca chciałby, aby więcej niż jedna strona mogła posiadać przymiot inwestora to w powołanym przepisie użyłby sformułowania " inwestorzy", tak jak używa określenia właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości". Ponadto prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przysługuje wszystkim współwłaścicielom łącznie. Jeśli któryś z nich nie wyraża zgody pozostali współwłaściciele muszą zwrócić się do sądu. Jest to bowiem czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu. Nie można przyjąć, że każdy ze współwłaścicieli prowadzi proces budowlany na własną rękę z osobna, lecz że podejmują oni decyzję jako jedna strona wspólnie. Tak więc stosunki cywilnoprawne (współwłasność występująca w powyższej sprawie) odgrywają istotną rolę w ustaleniu rozumienia inwestora jako strony postępowania. Jeśli bowiem inwestorem było małżeństwo i ono uzyskało pozwolenie na budowę, to przymiot inwestora nabyty w tej decyzji zachowuje walor prawny w postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Konkludując należy przyjąć, że prawa inwestora z decyzji mogli wykonywać tylko B. i S. D. wspólnie i oni razem mogli wystąpić o pozwolenie na częściowe użytkowanie budynku określonego w decyzji. Brak przyłączenia się skarżącego do wniosku skutkuje tym, że zgłoszenie nie zostało skutecznie dokonane. Wobec tego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie powinien wydawać przedmiotowej decyzji, a w razie wszczęcia postępowania byłoby to postępowanie wszczęte z urzędu, które w braku wniosku zainteresowanej strony należało umorzyć. Zdaniem S. D., takie działanie organu administracji budowlanej narusza jego interes prawny - został on pozbawiony możliwości swobodnego podejmowania decyzji dotyczącej nieruchomości, w której ma udział. Samo złożenie wniosku powinno odbywać się za jego pełną aprobatą i w momencie, kiedy uzna on to za stosowne. Natomiast gdyby przyjąć stanowisko organu wyższego stopnia to powstanie sytuacja, w której każdy ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości będzie składał odmienne oświadczenia i potwierdzenia, a organ samowolnie zdecyduje któremu ze współwłaścicieli przyznać rację. Organ administracyjny nie jest upoważniony do podejmowania takich czynności, należą one do sądu. Jest to naruszenie prawa własności. W piśmie procesowym stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy dnia 27.06.2008r. skarżący wskazywał też na treść art. 36 i art. 36. 1 krio, opisywał zmiany dokonane w trakcie realizacji przedmiotowego budynku w relacji do zatwierdzonego projektu budowlanego, które polegają na : wymurowaniu ściany w miejsce okna w elewacji wschodniej budynku, wykonaniu nieprzewidzianych w projekcie budowlanym drzwi do piwnicy, oraz z okien o wymiarach i kształcie innym , niż ujęte w projekcie budowlanym ; wybudowaniu jednego zamiast dwóch okien w elewacji zachodniej budynku, które to okno jest rozmiarów innych, niż projektowane, wybudowaniu nieprzewidzianego w nim okna, braku projektowanych schodów i balkonów; znacznym podwyższeniu wysokości przyziemia po stronie elewacji południowej, a także wybudowaniu okna o znacznie zwiększonych rozmiarach, niż przewidziane w projekcie budowlanym; niewybudowaniu po stronie elewacji północnej projektowanego balkonu i dwóch okien w części parterowej budynku. W tym kontekście skarżący zarzucił, że obiekt został zbudowany w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, zaś dokonane zmiany nakazują uznać, że nie jest to już budynek, którego ono dotyczy. Na rozprawie dnia 29.08.2008r. skarżący wskazał dodatkowo również jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego realizację nieprzewidzianego w nim, drugiego komina. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestniczka B. D. wnosiła o oddalenie skargi uznając zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji z prawidłowe. Uznawała za niezrozumiałe i nieracjonalne działanie skarżącego w niniejszej sprawie na szkodę jej i dzieci. Wskazywała, że to maż jest odpowiedzialny za zarzucane odstępstwa od projektu budowlanego, to on bowiem czuwał nad budową i robotnikami, zaś rola uczestniczki ograniczała się do ich żywienia. Ponosiła dalej, że mąż korzysta z garażu pomimo braku pozwolenia na jego użytkowanie, uznawała też za niezrozumiałe, że w sprawie niniejszej działa na szkodę dzieci. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 §1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych, w tym do wydawania decyzji lub innych aktów rozstrzygających sprawę co do istoty, albo kończących formalnie postępowanie administracyjne. Z tej to przyczyny, uwzględniając zasady orzekania wynikające z art. 145 p.p.s.a. - art. 152 p.p.s.a , nie może zostać uwzględniony zawarty w skardze wniosek o umorzenie postępowania administracyjnego. Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uwzględnić, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej podawane. Obie kontrolowane decyzje zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo Budowlane ( tekst jednolity - Dz. U. Nr 156 z 2006r., poz. 1118 z późn. zm.), która reguluje przebieg procesu budowlanego, prawa i obowiązki jego uczestników, kwestie związane z użytkowaniem oraz utrzymaniem obiektów budowlanych, jak również określa właściwość i zasady działania organów administracji publicznej w tych sprawach. Przepisy powołanej ustawy stanowią materialnoprawną podstawę wydawania przez te organy rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach oraz określają ich kompetencje do kształtowania określonych stosunków na wniosek stron lub z urzędu. Zgodnie z regułą zawartą w art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Powołany przepis winien być interpretowany z przepisami praw materialnego, które wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji oraz normują inicjatywę co do powstania stosunku prawnego określonej treści. W przypadku, gdy przepis prawa nie reguluje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych przyjmuje się, że jeżeli przedmiotem postępowania jest określenie ciążących na jednostce obowiązków, ograniczenie lub cofnięcie uprawnień - wszczęcie postępowania następuje z urzędu. Jeżeli zaś chodzi o ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie jej uprawnień, zgodnie z zasadą, że jednostka rozporządza swoim prawem wszczęcie postępowania następuje na jej wniosek. Tak rozpoczęcie budowy jak i sfinalizowania procesu budowlanego, którego końcowym etapem jest zgodne z prawem przystąpienie do użytkowanie obiektu zostało pozostawione inicjatywie inwestorów, organy administracji publicznej pozbawione są możliwości wszczynania z urzędu takich postępowań, co wynika z art. 33, art. 54 w zw. z art. 57 ust. 1 i art. 55 w związku z art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego ( por. postanowienie NSA z 28.02.1989r. IVSA116/89, OPS 1991, Nr 1, poz. 27). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek B. D., zaś miało za przedmiot wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, wraz z infrastrukturą towarzyszącą ( przyłącza wod-kan i energetyczny ), usytuowanego w miejscowości [...], gmina J., na działkach nr "1" oraz nr "2". Żądanie wnioskodawczyni dotyczyło pierwotnie pozwolenia na użytkowanie całej kondygnacji parteru wraz z infrastrukturą towarzyszącą, zaś na następnie, po jego zmianie uwidocznionej w załączniku do pisma B. D. z dnia 11.09.2007r, ograniczyło się do niektórych pomieszczeń kondygnacji parteru oznaczonych linią w kolorze zielonym, wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Prawidłowo ustalono w obu decyzjach, że przedmiotowy budynek mieszkalny wraz z infrastrukturą techniczną został zrealizowany na podstawie decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...].08.2002r, znak [...], zaś zgłoszone żądanie rozpatrzono we właściwym trybie określonym w art. 55 - art. 50g ustawy z dnia 7.07. 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jednolity - Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 z późn. zm. - dalej także w skrócie Pb ). W decyzji organu pierwszej instancji, w obszernych, nie budzących zastrzeżeń wywodach, przy użyciu właściwych argumentów wskazano na związanie żądaniem wniosku, na dopuszczalność wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części przedmiotowego budynku wraz z infrastrukturą techniczną na wniosek tylko jednego z inwestorów, pomimo sprzeciwu drugiego z nich, akcentując przy tym słusznie, że w takiej sytuacji S. D. jest nie tylko stroną postępowania, ale także adresatem wydanej decyzji. Analogiczne stanowisko zaprezentował w omawianej kwestii organ drugiej instancji przytaczając dla jego poparcie poglądy orzecznictwa aktualne także w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w której również występuje równolegle sytuacja wspólności praw wynikających z aktu administracyjnego oraz stosunku cywilnoprawnego. Jak trafnie wywodzi się w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10.03.2006r, sygn. akt II OSK 617/05 (zam zb. LEX nr 198201 )- " 1. Zawiadomienie o zakończeniu budowy i wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie mieści się w szeroko pojmowanym zakresie postępowania o pozwolenie na budowę i stanowi po prostu jego kolejny w tym wypadku końcowy etap. 2. Powiadomienie o zakończeniu budowy jako element obowiązku prawnego wynikającego z decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być rozpatrywane w kategoriach oświadczeń woli (...) Zgłoszenie takie zatem jako element końcowy postępowania w zakresie pozwolenia na budowę oceniane musi być nie tyle w świetle prawa cywilnego, lecz z punktu widzenia prawa publicznego (administracyjnego). 3. Przepisy Prawa budowlanego nie zawierają wymogu dokonania zgłoszenia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania przez wszystkich inwestorów realizujących dane zamierzenie, zatem wystąpienie z takim zawiadomieniem chociażby przez jednego z nich stanowi podstawę do podjęcia stosownych działań przez organy nadzoru budowlanego prowadzących do wydania decyzji na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy. " Słusznie zatem przyjmuje się w obu decyzjach, że w zainicjowanej wnioskiem inwestora sprawie dotyczącej wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie mają już znaczenia kwestie dotyczące własności, czy innych praw upoważniających do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odmienne stanowisko, prezentowane przez S. D. w toku postępowania administracyjnego, następnie w skardze oraz piśmie z dnia 26.06.2008r. pomija specyfikę, samodzielność i niezależność regulacji normujących stosunki administracyjnoprawne - jako stosunki publicznoprawne. Gdyby nawet jednak mieć na względzie w sprawie niniejszej normy prawa cywilnego regulacje zawarte w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym uwzględniając treść art. 37 Pb, wystąpienie o pozwolenia na użytkowanie należałoby traktować jako czynność zachowawczą, którą można podjąć skutecznie, nawet pomimo sprzeciwu osoby współuprawnionej. Powołany przepis stanowi, bowiem, że decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 2 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata, wystąpieniu których to negatywnych skutków zapobiega uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu w całości lub w części. Artykuł 3, a także inne przepisy ustawy z dnia ustawy z dnia 7.07. 1994 r. Prawo budowlane nie zawierają definicji pojęcia " inwestor ". W języku potocznym słowo to ma liczbę mnogą - " inwestorzy ", zaś oznacza osobę lub przedsiębiorstwo dokonujące inwestycji (tak Słownika języka polskiego pod red. nauk. M. Szymczaka (t. l., str. 806, PWN W-wa 1978 ). Fakt, że w przepisach powyższej ustawy pojęcie to jest używane każdocześnie w liczbie pojedynczej nie oznacza, ani że inwestorem może być tylko jedna osoba, ani też, że wiele osób lub przedsiębiorstw dokonujących wspólnie inwestycji, należy traktować jako jeden podmiot zbiorowy, bowiem do takich wniosku nie upoważniając względy gramatyczne, logiczne, funkcjonalne, czy systemowe. Przedstawiona w skardze wykładnia gramatyczna art. 28 ust. 2 Pb jest niepełna i wewnętrznie sprzeczna , zaś jej przyjęcie prowadziłoby w konsekwencji do nieuprawnionych wniosków, że stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być właściciel, użytkownik wieczysty zarządca nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, w sytuacji gdy wymieniony w tym przepisie tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu przysługuje tylko jednemu podmiotowi. Pomimo pozytywnych uwag dotyczących wykładni i stosowania w niniejszej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N., a potem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. art. 55 pkt 3 Pb i art. 59 pkt 7 Pb oraz art. 61 § 1 k.p.a., ostateczna ocena legalności kontrolowanych aktów nie pozwala na ich pozostawienie w obrocie prawnym. Powyższe ma związek z naruszeniem przez organy administracji publicznej obu instancji szeregu przepisów prawa materialnego, a także przepisów proceduralnych, w szczególności zaś tych, których wystąpienie stanowi w świetle art. 156 § pkt 5 k.p.a. podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że tak zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie spełniają wymogów wynikających z powyższych przepisów w istotnej dla wydania pozwolenia na użytkowanie części przedmiotowego budynku mieszkalnego, a stwierdzonej przecież w obu decyzjach kwestii realizacji tego obiektu w sposób odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Zważyć należy, że decyzja w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego pomimo niezakończenia wszystkich robót budowlanych jest wydawana nie tylko po przedstawieniu przez inwestorów wymaganych w myśl art. 57 ust. 1 Pb dokumentów, które stanowią materiał dowodowy dla dokonania koniecznych ustaleń, ale także, stosownie do art. 59 ust. 1 Pb, po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a . Jak wynika z ust. 1 tego ostatniego przepisu kontrola budowy ma na celu stwierdzenie prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Stosownie do art. 59 a ust. 2 obejmuje ona sprawdzenie: 1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu; 2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie: a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, a) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych), b) wykonania urządzeń budowlanych, c) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem, d) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego; 3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego; 4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu; 5) uporządkowania terenu budowy. Regulacje zawarte w kolejnych przepisach dotyczą terminu kontroli i obowiązków uczestnictwa w niej inwestora (art.59c Pb ), obowiązku sporządzenia protokołu kontroli i z nim związanych kwestii proceduralnych ( 59d Pb ), upoważnienia do kontroli ( 59e Pb ). Artykuł 59f ust. 1 - 5 dotyczy kary jaką wymierza się inwestorom w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 , natomiast art. 59f ust.6 stanowi, że w przypadku wymierzenia kary właściwy organ, w drodze decyzji, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie, o którym mowa w art. 51. Z wyżej powołanych przepisów wynika, po pierwsze waga jaką przywiązuje ustawodawca do realizacji budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę poprzez wprowadzenie dla dokonania stosownych ustaleń obowiązkowej kontroli obiektu budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie. Po wtóre, wprowadzenie w art. 59a ust.2 korespondującego z art. 36a ust. 5 enumeratywnego wyliczenia spraw podlegających sprawdzeniu , w toku obowiązkowej kontroli oraz brzmienie art. art. 59f ust. 6 Pb wskazuje, że stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie określonym w art. 59a ust. 2 obliguje do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie. W sprawie niniejszej organ pierwszej instancji podaje, że podczas przeprowadzonej kontroli dnia [...].08.2007r. nie stwierdzono istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a nieistotne odstępstwa wykazane zostały na załączniku graficznym. Protokół kontroli nie zawiera jednakże jednego załącznika graficznego wykazującego takie odstępstwa. Załącznikami do protokołu są dwie karty ( opisane jako załącznik nr 1 i nr 2 ), z których pierwsza zawiera kolorowe kserokopie czterech nieopisanych zdjęć obrazujących dwie elewacje budynku i dwa pomieszczenia, zaś na druga - kserokopię jednego zdjęcia elewacji budynku, na której bez dalszych uwag zaznaczono okno do kotłowni. Nie jest zatem wiadomym jakich w istocie odstępstw dokonano i czy za odstępstwa uznał w ogóle organ pierwszej instancji zmiany wykazane w załączniku do oświadczenia kierownika budowy inż. A. S. z dnia 12.03.2007r., który nie stanowi załącznika graficznego do protokołu oględzin, a nie został wymieniony w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji jako obrazujący odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. W decyzji nie przeprowadzono także żadnych rozważań, z których wynikałby sposób kwalifikacji dokonanych zmian jako odstępstw nieistotnych, pomimo, że nie tylko właściwe ich stwierdzenie, ale i odpowiednia ocena co do wszelkich zrealizowanych robót budowlanych ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie całości obiektu budowlanego, albo jego części ma bowiem znaczenie legalizacyjne i uniemożliwia późniejsze stosowanie procedur z art. 51 ust. 7 Pb w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 Pb. Co do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji nie podano także, czy pomimo braku wniosku dotyczącego pozwolenia na użytkowanie usytuowanego na niższej kondygnacji pomieszczenia kotłowni inne zasadnicze elementy wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniają użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Analogiczne uchybienia dotyczą decyzji organu drugiej instancji, który także wyżej wskazane okoliczności pozostawił poza ustaleniami i rozważaniami. Ponadto, decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem 10 k.p.a. i innych przepisów proceduralnych stanowiących gwarancje realizacji zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Zważyć należy, że S. D. wbrew wymogom z art. 61 § 4 k.p.a. nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. Wyżej wymieniony nie uczestniczył w kontroli dnia [...].08.2007r. pomimo, że w myśl art. 59c ust. 2 Pb inwestor jest obowiązany uczestniczyć w obowiązkowej kontroli. Brak w aktach dowodu, że S. D. o terminie kontroli został zawiadomiony. Brak też dowodu zawiadomienia go o ograniczeniu przez B. D. żądania wniosku i wykonaniu części koniecznych prac, a także zawiadomienia stron o złożeniu przez kierownika budowy inż. A. S. dnia 11.09.2007r. oświadczenia w przedmiocie posiadania dziennika budowy, oraz o przedstawieniu dnia 25.09.2007r. opinii o stanie technicznym przedmiotowego budynku mieszkalnego. Strony nie zostały zawiadomione przez organ pierwszej instancji w trybie art. 10 k.p.a. o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a zatem skarżący bezpośrednio przed wydaniem decyzji nie miał możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W aktach brak przy tym adnotacji o przyczynach odstąpienia od zasady określonej w art. 10 §1 k.p.a. Powyższych uchybień nie dostrzegł Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., pomimo że należą one do istotnych wad proceduralnych, zaś alternatywne wnioski odwołania naprowadzały pośrednio na kwestie naruszenia w postępowaniu przed organem pierwszej instancji praw procesowych S. D. jako inwestora. Zasadniczą, a pominiętą w postępowaniu odwoławczy wadą decyzji organu pierwszej instancji jest jej niewykonalność, która ma charakter trwały, co w myśl art. 156 §1 pkt 5 k.p.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. W szczególności, decyzja Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...].09.2007r., znak [...], została tak skonstruowana, że osnowa tego aktu nie pozwala na ustalenie, której części parteru mającego powierzchnię użytkową 96,91m2 dotyczy to rozstrzygnięcie, w tym jakie znajdujące się na tej kondygnacji pomieszczenia składają się na objętą pozwoleniem na użytkowanie powierzchnię 57,86m2. Nie jest zatem wiadomo, którą część kondygnacji parteru oddano do użytku. Osnowa decyzji zawiera też wewnętrzne sprzeczności, które mają wpływ na jej niewykonalność, bowiem z danych podanych w tabeli wynika, że część oddawana do użytku ma kubaturę 815.00m3, a więc kubaturę całego trzykondygnacyjnego budynku mieszkalnego z garażem, co pozostaje w sprzeczności z rozstrzygnięciem, w myśl którego pozwolenie na użytkowanie dotyczy li tylko części jednej kondygnacji budynku wraz z infrastrukturą techniczną. Powyższych niedokładności i niespójności nie wyjaśnia uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji. O ile jest w im mowa, że B. D. ograniczyła swój wniosek do pomieszczeń przydzielonych jej wyrokiem sądu, z wyłączeniem pomieszczenia garażu, takie stwierdzenie pozostaje w sprzeczności z załącznikiem do pisma wnioskodawczyni z dnia 11.09.2007r., gdzie poza częścią wnioskowaną do odbioru pozostał nie tylko garaż, ale także jeden pokój przyznany w myśl zgodnych twierdzeń stron obu małżonkom do wspólnego korzystania wyrokiem Sądu Okręgowego w N. z dnia [...].07.2006r., sygn. akt [...]. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstawę treść art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. l. sentencji wyroku, zaś rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie eliminacja wytkniętych uchybień oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Zapadły w sprawie wyrok, w kontekście zawartych w nim zaleceń oraz prezentowanej uprzednio ocena dotychczasowego przebiegu postępowania administracyjnego może zostać uznany w kategoriach obiektywnych za orzeczenie niekorzystne dla skarżącego. Skoro jednak w sprawie niniejszej doszło do naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności wydanych decyzji brak podstaw do uwzględnienia zakazu reformationis in peius, zaś takie rozstrzygnięcie odpowiada zasadom orzekania z art. 134 § 2 p.p.s.a. Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a. Skarżący działając w sprawie przez pełnomocnika będącego adwokatem nie złożył wniosku o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI