II SA/Kr 334/11

II SA/Kr 334/11 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2011-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1852/11 - Wyrok NSA z 2013-02-06
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 61 i art. 66 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Małgorzata Brachel –Ziaja WSA Jacek Bursa (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 grudnia 2010r., Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót w celu usunięcia nieprawidłowości skargę oddala
Uzasadnienie
II SA/Kr 334/11
Uzasadnienie
wyroku z dnia 29 kwietnia 2011 roku
Dnia 30 stycznia 2006 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki wpłynęło pismo P. U.L. datowane na dzień 25. stycznia 2006 r., w którym strona "w związku, że Spółdzielnia Mieszkaniowa pomimo moich pism nic nie robi w celu zlikwidowania niemiłych zapachów kuchennych, papierosowych, fetoru szamba" prosi "o interwencję" w niniejszej sprawie. W dniu 11. maja 2006 r. w PINB sporządzono protokół z przyjęcia strony tj. P. J.H. , który "przedłożył książkę obiektu budowlanego założoną w roku 2000 oraz komplet protokołów z corocznej kontroli budynku wraz z mieszkaniami oraz kserokopie korespondencji oraz protokołów kontroli mieszkania P. U.L. ". Dnia 26. czerwca 2006 r. PINB w K. przyjął P. U.L. , która poinformowała, że "mimo likwidacji kuchni (w korytarzu) na [...] wydobywają się przykre zapachy z szachu elektrycznego w przedpokoju oraz szachu montażowego w łazience".
W dniu 29 marca 2010 roku, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, PINB w K. Powiat Grodzki wydał decyzję nr znak: [...], którą nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" - zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w K. wykonanie następujących robót w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego wentylacji w lokalu mieszkalnym nr [...]:
1. zapewnić, aby wszystkie zamontowane okna z PCV w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w K. miały zamontowane nawiewniki o wartości współczynnika przepuszczania powietrza zgodnie z Polską Normą PN-83-B-03430,
2. uszczelnić na składaniu elementów kominowych przewody kominowe, wentylacyjne zbiorcze i przykanaliki wentylacji łazienkowej i kuchennej oraz przewód spalinowy zbiorczy i przykanalik w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. w terminie do 30 czerwca 2010 r. ".
Odwołanie od powyższej decyzji PINB w K. Powiat Grodzki z dnia [...]. marca 2010 r. złożyła P. U.L. zarzucając skarżonej decyzji, iż pomimo tylu pism do Spółdzielni Mieszkaniowej i Nadzoru Budowlanego nikt nie wykazał dobrej woli aby jej roszczenia zostały pozytywnie załatwione, w sprawie dotyczącej nieprzyjemnych zapachów i nawiewu z piecyka gazowego i kratek wentylacyjnych, i że w związku z powyższym nie wyraża zgody na zamontowanie nawiewników i wnosi o powołanie niezależnego eksperta do zbadania powyższej sprawy.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła również Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części obejmującej obowiązki nałożone na stronę odwołującą się i umorzenie postępowania w tym zakresie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki przekazał pismem z dnia 23 kwietnia 2010 r., znak: [...] w/w odwołania, stwierdzając brak przesłanek do zastosowania art. 132 K.p.a. oraz wskazał, iż odwołania wpłynęły w ustawowym terminie do ich wniesienia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 roku (Znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił skarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych robót budowlanych i w tym zakresie orzekł, iż w/w roboty należy wykonać w terminie do dnia 28 lutego 2011 r., natomiast w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję
W uzasadnieniu wskazał, że dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że Organ I instancji uczynił zadość treści przepisów prawa materialnego tj. ustawy Prawo budowlane nie uchybiając przy tym przepisom ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a skarżona decyzja została wydana prawidłowo. Przedmiotem niniejszego postępowania jest nieodpowiedni stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w K. w zakresie przewodów kominowych. Przymiot strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 K.p.a. w powiązaniu z art. 61 P.b. posiadają: Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]"- zarządca budynku przy ul. [...] w K. oraz P. U.L. - właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] położonego na dziewiątej kondygnacji w/w budynku. Powyższy sposób ustalenia interesu prawnego stron jest zgodny z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 29. maja 2008 r. (sygn. akt IOSK 826/07), który stwierdził , iż "Artykuł 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej, a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego". W ocenie Organu odwoławczego strony postępowania zostały ustalone prawidłowo i pozostają tożsame w postępowaniu odwoławczym. PINB w K. Powiat Grodzki po powzięciu informacji dotyczących nieprawidłowego stanu technicznego przewodów wentylacyjnych w lokalu [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], a zawartych w piśmie P. U.L. z dnia 25. stycznia 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne mające na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W trakcie prowadzonego postępowania w dniu 11 maja 2006 r. P. J.H. (Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]) przedstawił kserokopie protokołów z okresowej kontroli przewodów kominowych - spalinowych - wentylacyjnych przeprowadzonych w latach 2002 -2006 w budynku przy ul. [...] w K. , które wskazują iż przewody kominowe w w/w budynku podlegały okresowej kontroli, jednakże każdy z wyżej wymienionych protokołów ujawniał nieprawidłowości w zakresie przewodów kominowych. Ponadto w aktach postępowania PINB w K. Powiat Grodzki, zalega protokół sporządzony dnia 16 marca 2009 r. na okoliczność przeprowadzenia, przez posiadającego stosowe uprawnienia mistrza kominiarskiego P. A.D. , okresowej kontroli przewodów kominowych, spalinowych i wentylacyjnych w budynku przy ul. [...] w K. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono między innymi, że "przewody kominowe, spalinowe i wentylacyjne wykazują nieszczelności na składaniu elementów kominowych poniżej nadbudowanych nasadami ZK." W dniu 20 lipca 2009 r. Komisja Działu Techniczno-Eksploatacyjnego Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", sporządziła w obecności P. A.D. protokół "na okoliczność nawiew z pieca gazowego i nieprzyjemne zapachy", w którym stwierdzono "Kontrole urządzeniem MAS3 wykazały odwrotne ciągi wentylacyjne i spalinowe w łazience i kuchni. Prawidłowy ciąg występuje w kuchni przy rozszczelnionym oknie i zamkniętym oknie w pokoju. Kontrole komina na dachu nie wykazały usterek". Natomiast opinia z dnia 2 września 2009 r. sporządzona przez P. A.D. (mistrza kominiarskiego nr upr. [...] zgodnie z Dz.U. 89/04) na okoliczność "ustalenia prawidłowości podłączenia" oraz "ustalenia przyczyn wadliwego działania urządzeń" w mieszkaniu nr [...] wskazuje iż "Przewody kominowe, wentylacyjne zbiorcze i przykanaliki wentylacji łazienkowej i kuchennej oraz przewód spalinowy zbiorczy i przykanalik wykazują drobne nieszczelności na składaniu elementów kominowych. Przewody zbiorcze wentylacyjne i przykanaliki oraz przewód zbiorczy spalinowy i przykanalik są drożne. Urządzenia Pg6, Wł i Wk podłączone są prawidłowo. Badanie siły ciągu kominowego dokonano Anemometrem UAS-3 w czasie kontroli i przy szczelnie zamkniętych oknach w kratce wentylacji łazienkowej wykazał ciąg odwrotny, a w przykanaliku spalinowym brak prawidłowego ciągu, a przy rozszczelnieniu okna w kuchni i pokoju wykazał prawidłowy ciąg kominowy. Urządzenia Pg6, Wł i Wk działają wadliwie z przyczyn z małej ilości dopływu powietrza z zewnątrz ".
Następnie organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 61 pkt 1 P.b. "Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany (...) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2". Wskazany powyżej przepis stanowi, iż "Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7".
Dlatego też organ I instancji, korzystając z uprawnień nadanych przez ustawodawcę w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., który stanowi, iż "w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany (...) jest w nieodpowiednim stanie technicznym (...) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku", stosownie do wskazań opinii sporządzonej przez P. A.D. (mistrza kominiarskiego nr upr. [...] ) z dnia 2 września 2009 r., nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] - zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w K. wykonanie określonych w skarżonej decyzji robót w celu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu P. U.L , z dnia 12 kwietnia 2010 r. organ II instancji wskazał, iż dla zapewnienia prawidłowego ciągu w przewodach kominowych koniecznym jest (zgodnie z opinią mistrza kominiarskiego P. A.D. ) zapewnienie dopływu odpowiedniej ilości powietrza zewnętrznego, celem zagwarantowania bezpiecznego i prawidłowego funkcjonowania urządzenia Pg6 oraz wentylacji lokalu. Utrzymywanie budynku w należytym stanie technicznym, należy do ustawowych obowiązków właściciela lub zarządcy (w tym przypadku zarządcy) budynku i wymaga współdziałania właściciela lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość przedmiotowego budynku przez udostępnienie wyodrębnionego lokalu, gdyż przewody kominowe należą do części wspólnych budynku będących w zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Natomiast w przypadku braku realizacji robót nakazanych decyzją Organu I instancji przez zarządcę budynku zasadnym wydaje się rozważenie odłączenia urządzenia Pg6 z uwagi na zagrożenie zdrowia i życia mieszkańców lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w K.
Odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia 19 kwietnia 2010 r. organ II instancji zauważył, iż zamontowanie nawiewników jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania przewodów kominowych: spalinowych i wentylacyjnych, gdyż zapewnia stały i odpowiedni dopływ powietrza zewnętrznego do w/w przewodów kominowych.
Następnie organ podkreślił, iż nakaz określony w pkt 1 skarżonej decyzji dotyczy robót, które mają być wykonane w mieszkaniu nr [...], a które są ściśle związane z doprowadzeniem przewodów kominowych, będących częścią wspólną budynku, do odpowiedniego stanu technicznego zatem, a zatem PINB w K. - Powiat Grodzki prawidłowo nałożył obowiązek ich wykonania. Powyższe stanowisko WINB w K. znajduje oparcie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt II SA/Kr 683/05), który wskazał, iż "co do zasady bowiem przewody kominowe z uwagi na ich lokalizację oraz funkcjonowanie należą do części wspólnej budynku, nie zaś tam znajdujących się lokali stanowiących odrębne nieruchomości. Ich prawidłowe działanie może mieć jednak związek ze stanem technicznym innych części obiektu budowlanego - zarówno tych, które usytuowane są w lokalach stanowiących odrębne nieruchomości, jaki i poza tymi lokalami, przy czym występowanie w tym zakresie nieprawidłowości ma ogólny wpływ dla oceny stanu technicznego przewodów kominowych".
Podsumowując w ocenie Organu odwoławczego budynek mieszkalny wielorodzinny jest w nieodpowiednim stanie technicznym, a skarżona decyzja PINB w K. Powiat Grodzki została wydana prawidłowo, jednakże zaszła konieczność poddania reformacji w/w indywidualnego aktu prawnego w zakresie terminu wykonania nakazanego w nim obowiązku. Zatem zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił skarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych robót w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku, utrzymując w mocy decyzję Organu I instancji w pozostałym zakresie.
Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]grudnia 2010 roku (Znak: [...]) wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]" w K. , zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisów art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach art. 7 i 8 k.p.a., naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w szczególności przepisów art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (przez nie zastosowanie) oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Wskazując na powyższe zarzuty skargi, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazała, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]" nie kwestionuje ustalonego w decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w K. z dnia [...] marca 2010 r. oraz w utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2010 r. zakresu robót budowlanych nakazanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego wentylacji w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w budynku przy ul. [...] w K.
Naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów prawa materialnego strona skarżąca upatruje natomiast w obciążeniu SM "[...]" obowiązkiem wykonania całości zaleconych robót, z całkowitym pominięciem podziału obowiązków dotyczących użytkowania budynków mieszkalnych oraz utrzymania należytego stanu technicznego budynku. W odniesieniu do lokalu przy ul. [...], którego użytkownikiem jest uczestniczka Pani T.L. , nie znajdują zastosowania zasady podziału obowiązków dotyczących utrzymania stanu technicznego lokalu określone w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego z tej przyczyny, że - jak zostało to podniesione w odwołaniu od decyzji PINB - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" na podstawie umowy zawartej w dniu 05 czerwca 2009 r. do numeru Rep. A nr [...] przed notariuszem A.M. z Kancelarii Notarialnej w K. przy [...] ustanowiła odrębną własność lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku nr [;...] przy ul. [...] w K. i przeniosła na rzecz Pani T.L. własność tego lokalu. Zgodnie z postanowieniem art. 2 ust. 1 pkt 1 OchrLokU, przez "lokatora" (w rozumieniu tej ustawy) należy rozumieć "najemcę lokalu lub osobę używającą lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności". Uprawnienia i obowiązki właściciela lokalu mieszkalnego przy ul. [...] dotyczące napraw lokalu należy zatem oceniać z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - zwanej dalej "WłLokU" oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - zwanej dalej "SpMieszkU". Nie ulega bowiem wątpliwości, że wszystkie pozostające w zasobach mieszkaniowych Spółdzielni budynki, w których doszło do wyodrębnienia własności co najmniej jednego lokalu, stały się nieruchomościami "wspólnymi" w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, natomiast ogół właścicieli lokali w tych budynkach stanowi wspólnoty mieszkaniowe, w rozumieniu art. 6 WłLokU. Jednakże przepis art. 27 ust. 2 SpMieszkU stanowi, iż "Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio." W myśl cytowanego przepisu Spółdzielnia uprawniona jest wyłącznie do wykonywania zarządu "nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni", które - zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 2 WłLokU - stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Nie ulega wątpliwości, że ściany zewnętrzne i elewacja stanowią elementy konstrukcyjne budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali. Odmiennie zakwalifikować należy natomiast stolarkę okienną, z której korzysta wyłącznie właściciel lokalu. Skoro bowiem w orzecznictwie sądów cywilnych i administracyjnych przyjęto [por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2002 r. do sygn. akt III RN 153/01 - OSNP 2003/18/423; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2005 r. do sygn. akt VII SA/Wa 1498/04 - LEX nr 195009; uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2008 r. do sygn. akt III CZP 10/08 - OSNC 2009/4/51], że balkon przylegający do lokalu mieszkalnego, stanowiącego przedmiot odrębnej własności i służący do wyłącznego użytku jego właściciela, stanowi część składową tego lokalu, a koszty jego utrzymania w należytym stanie, w tym także jego odtworzenia, nie obciążają wspólnoty mieszkaniowej budynku, lecz właściciela lokalu mieszkalnego (z wyjątkiem elementów konstrukcyjnych), to tym bardziej zasada ta znajduje zastosowanie (wnioskowanie a maiori ad minus) do stolarki okiennej. Okna (a także drzwi balkonowe) są niewątpliwie częścią składową lokalu mieszkalnego jako rzeczy w rozumieniu przepisu art. 47 § 2 k.c, gdyż nie mogą być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu. Dlatego też w powołanym wyżej wyroku do sygn. akt VII SA/Wa 1498/04 WSA w Warszawie wskazał, że "adresat nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości musi być określony w zależności od ustalenia czy nakaz ma odniesienie do części wspólnych budynku (Wspólnota Mieszkaniowa), czy też do urządzenia i części budynku (np. balkony i tarasy) służących wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych (właściciel lokalu)". Skarżący ponadto zwrócił uwagę, że przepisy ustawy z dnia 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych nie określają zakresu prac remontowych obciążających spółdzielnię oraz jej członka, dlatego zagadnienia te powinny być uregulowane w statucie spółdzielni. Statut SM "[...]" przewiduje w § 114 ust. 3 pkt 2, że "Użytkownicy lokali obowiązani są w szczególności do: (...) naprawy i wymiany okien i drzwi". Oczywistym jest, że w sytuacji, gdy właściciel lokalu zainstalował okna zbyt szczelne i przez to zakłócające funkcjonowanie wentylacji grawitacyjnej w lokalu - jak to uczyniła Pani T.L. , świadomie i dobrowolnie rezygnując z wykonania w montowanych oknach z PCV szczelin infiltracyjnych zalecanych przez producenta - statutowy obowiązek naprawy okien rozciąga się również na obowiązek przebudowy stolarki okiennej, polegającej na montażu nawiewników. Zdaniem skarżącego, niemal cały powtórzony powyżej wywód prawny został przedstawiony w odwołaniu od decyzji PINB, jednakże organ II instancji argumentacji tej nie uwzględnił, "podpierając" swoje błędne stanowisko wyrwanym z kontekstu fragmentem uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 października 2007 r. do sygn. akt II SA/Kr 683/05 [LEX nr 394431]. Wnikliwa analiza uzasadnienia przytoczonego wyroku wskazuje, że stan faktyczny sprawy, na gruncie którego zapadł cytowany w zaskarżonej decyzji wyrok WSA, różni się od stanu będącego przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, przede wszystkim dlatego, że w sprawie do sygn. akt II SA/Kr 683/05 skarga dotyczyła nałożonego na właściciela lokalu na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane obowiązku dostarczenia ekspertyzy dotyczącej obiektu budowlanego (przez który należy rozumieć budynek, a nie lokal), a ponadto w stanie faktycznym tamtej sprawy ustalono "jako przyczynę niesprawnego działania przewodów wentylacyjnych i spalinowych w lokalu nr x nieprawidłowe zamontowanie zadaszenia przeciwdeszczowego, które zasłania wyloty spalinowe i wentylacyjne, osłabiając ciąg kominowy." Tym też należy tłumaczyć wywód Sądu, że prawidłowe działanie przewodów kominowych "może mieć jednak związek ze stanem technicznym innych części obiektu budowlanego - zarówno tych, które usytuowane są w lokalach stanowiących odrębne nieruchomości, jak i poza tymi lokalami, przy czym występowanie w tym zakresie nieprawidłowości ma ogólny wpływ dla oceny stanu technicznego przewodów kominowych". Z cytowanego w zaskarżonej decyzji fragmentu uzasadnienia wyroku WSA nie sposób jednak wywieść poglądu prawnego dotyczącego podziału obowiązków dotyczących wykonania robót budowlanych mających na celu przywrócenie sprawnego działania wentylacji grawitacyjnej w lokalu nr [...]. Ponieważ pani U.L. nadal konsekwentnie odmawia wykonywania w jej lokalu jakichkolwiek robót budowlanych, nie dostrzegając oczywistego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy usterkami przewodów kominowych (nota bene są to drobne nieszczelności) i nadmiernym doszczelnieniem stolarki okiennej, a zakłóceniami cyrkulacji powietrza w przewodach wentylacyjnych, skarżąca Spółdzielnia, w celu wykonania nakazu administracyjnego, będzie więc zmuszona do wystąpienia przeciwko właścicielce mieszkania z powództwem cywilnoprawnym o nakazanie udostępnienia lokalu celem wykonania zaleconych robót. Nie mogą zachodzić zatem żadne wątpliwości, co do podziału obowiązków zarządcy budynku i właściciela lokalu związanych z wykonywaniem robót nakazanych przez organy nadzory budowlanego. W przypadku prawidłowego nałożenia na Panią U.L . obowiązku zamontowania nawiewników we wszystkich oknach należącego do niej lokalu (tego rodzaju decyzję, dopuszcza przepis art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane), SM "[...]po wykonaniu zastępczym tych robót za użytkownika lokalu, może obciążyć jego właścicielkę kosztami robót budowlanych, które są następstwem nieracjonalnych decyzji technicznych, przez nią samą podjętych. Nakazanie wykonania tych robót, jako obowiązku własnego Spółdzielni spowodować może, że koszty tych prac poniosą użytkownicy pozostałych lokali, mimo, iż okna w mieszkaniu Pani U.L. służą wyłącznie do użytku właścicielki tego lokalu, a więc nie należą do części wspólnych budynku. Z powyższych przyczyn strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Uczestniczka postępowania U.L wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., a orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z treści skargi, merytoryczna zasadność nałożenia obowiązków wymienionych w decyzji organu I instancji nie budzi zastrzeżeń. Wystarczy zatem dodać, że jak wynika z protokołu Nr [...] z 16 marca 2009 roku z okresowej kontroli przewodów kominowych, spalinowych i wentylacyjnych w budynku przy ul. [...] w K. , przeprowadzonej przez posiadającego stosowe uprawnienia mistrza kominiarskiego A.D. , objęte kontrolą przewody kominowe oraz inne elementy urządzeń kominowych są zgodne z przepisami i mieszczą się w obowiązujących normach (pkt I protokołu). Natomiast z opinii Nr [...] z dnia 2 września 2009 r. sporządzonej przez mistrza kominiarskiego A.D. na okoliczność ustalenia prawidłowości podłączenia oraz ustalenia przyczyn wadliwego działania urządzeń w mieszkaniu nr [...] przy ul [...] w K. wynika, że "Przewody kominowe, wentylacyjne zbiorcze i przykanaliki wentylacji łazienkowej i kuchennej oraz przewód spalinowy zbiorczy i przykanalik wykazują drobne nieszczelności na składaniu elementów kominowych. Przewody zbiorcze wentylacyjne i przykanaliki oraz przewód zbiorczy spalinowy i przykanalik są drożne. Urządzenia Pg6, Wł i Wk podłączone są prawidłowo. Badanie siły ciągu kominowego dokonano Anemometrem UAS-3 w czasie kontroli i przy szczelnie zamkniętych oknach w kratce wentylacji łazienkowej wykazał ciąg odwrotny, a w przykanaliku spalinowym brak prawidłowego ciągu, a przy rozszczelnieniu okna w kuchni i pokoju wykazał prawidłowy ciąg kominowy. Urządzenia Pg6, Wł i Wk działają wadliwie z przyczyn z małej ilości dopływu powietrza z zewnątrz ". Ponadto w opinii stwierdzono, że "w celu osiągnięcia prawidłowego funkcjonowania urządzenia: należy doprowadzić powietrze zgodnie z Polską Normą PN-83-B-03430 i ze zmianą do normy Pr. Az 3 z dnia 08.02.2000r.. Zamontować w oknach nawiewniki powietrza zgodnie z DZ.U.Nr 201 poz. 1238 z dnia 13.11.2008r." M.in. z powyższych dokumentów wynika zatem jednoznacznie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy do nałożenia obowiązków o jakich mowa w decyzji organu I instancji.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, które dotyczą – bezpodstawnego zdaniem skarżącego - nałożenia w/w obowiązków na Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w K. należy wskazać, że zgodnie z przepisami Rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane, obowiązki w nim wymienione ciążą na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. W świetle przepisów prawa budowlanego, wyodrębniony hipotecznie lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym, nie jest obiektem budowlanym i dlatego na podstawie art. 66 ust. 1 prawa budowlanego organ nie może nałożyć obowiązków w nim wymienionych na właściciela tego lokalu. Tak więc nawet w sytuacji gdy obowiązek dotyczy usunięcia nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym, winien on być nałożony na zarządcę obiektu budowlanego lub wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego. Warto w tym miejscu przytoczyć pogląd wyrażony przez WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 14 marca 2008 roku (II SA/GI 656/05), w myśl którego: "Prawo budowlane z 1994 r. nie reguluje w czytelny sposób przesłanek ustalenia adresata decyzji opartej na treści art. 66 tego aktu prawnego, gdy chodzi o wybór między właścicielem obiektu budowlanego i jego zarządcą. W tej zaś sytuacji nie można sformułować pod adresem organów orzekających zarzutu naruszenia tego przepisu w zw. z art. 61 i 62 gdy obowiązek ten nałożyły one na zarządcę, a swoje stanowisko w tym względzie uzasadniły bez naruszenia treści art. 80 k.p.a." Dodać też należy, że zgodnie z wyrokiem WSA we Wrocławiu z 30 czerwca 2009 roku (II SA/Wr 8/09) "Żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Sam fakt korzystania z takiego komina czy kanału kominowego przez właściciela wyodrębnionego lokalu nie przesądza o przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym". Z powyższych poglądów, które tut sąd w całości aprobuje wynika zatem, że nałożenie na stronę skarżącą jako zarządcę obiektu budowlanego tj budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K. obowiązków o jakich mowa w decyzji PINB w K. Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2010 roku jest zgodne z prawem. Nie budzi również wątpliwości, że nieprawidłowo działające przewody kominowe i wentylacyjne w konkretnym lokalu mogą mieć wpływ na funkcjonowanie tych instalacji w całym budynku. Dlatego też w myśl utrwalonego orzecznictwa nie jest wykluczone nałożenia na podstawie art. 66 prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych robót, również w lokalu lub lokalach, znajdujących się w budynku wielorodzinnym. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w końcowej części skargi, warto przytoczyć poglądy zawarte w wyrokach NSA: z dnia 3 października 2006 roku (II OSK 1163/05), w myśl którego "Ocena, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego ponosi winę czy odpowiedzialność za zaistniały stan, wyczerpujący dyspozycję art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (...), nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji" oraz z dnia 15 marca 2006 roku (II OSK 637/05), zgodnie z którym "Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (art. 66 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego) na zarządcę obiektu budowlanego w żadnym wypadku nie oznacza stwierdzenia, iż uchybił on obowiązkom, jakie na zarządców nakłada Prawo budowlane. Nie przesądza też kogo będą obciążały koszty doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu".
Mając zatem na uwadze powyższe i uznając skargę z powyżej przytoczonych przyczyn za nieuzasadnioną, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.