II SA/Kr 3328/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania A. J. dodatku mieszkaniowego. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania dodatku, powołując się na art. 39 ust. 1 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, że dodatek przysługuje osobom mającym tytuł prawny do lokalu. Skarżąca zajmowała lokal spółdzielczy na podstawie umowy użyczenia, jednakże z umowy tej wynikał jej obowiązek ponoszenia wszelkich kosztów związanych z używaniem lokalu, w tym opłat na rzecz spółdzielni. Organy uznały, że taka umowa nie jest umową użyczenia w rozumieniu art. 710 KC z uwagi na jej odpłatność, a ponoszone opłaty stanowią czynsz wolny, co zgodnie z art. 39 ust. 3 tej ustawy, wyklucza przyznanie dodatku mieszkaniowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że umowa użyczenia jest tytułem prawnym, a jej odpłatność nie jest równoznaczna z czynszem wolnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że o charakterze umowy decydują jej istotne cechy, a nie nazwa nadana przez strony. Ponieważ umowa użyczenia musi być nieodpłatna, a w tym przypadku skarżąca ponosiła koszty, umowa ta została zakwalifikowana jako odpłatna, co w kontekście przepisów ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, skutkowało uznaniem, że skarżąca opłaca czynsz wolny i nie przysługuje jej dodatek mieszkaniowy. Sąd powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia tytułu prawnego do lokalu w kontekście przyznawania dodatków mieszkaniowych, rozróżnienie między umową użyczenia a umową najmu, kwalifikacja odpłatności w umowie użyczenia jako czynszu wolnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji zajmowania lokalu spółdzielczego na podstawie umowy użyczenia z obowiązkiem ponoszenia opłat. Interpretacja może być stosowana do podobnych umów cywilnoprawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa użyczenia lokalu spółdzielczego, z której wynika obowiązek ponoszenia przez biorącego w użyczenie opłat eksploatacyjnych, może stanowić tytuł prawny do uzyskania dodatku mieszkaniowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka umowa, ze względu na jej odpłatny charakter, nie jest umową użyczenia w rozumieniu art. 710 KC, a ponoszone opłaty stanowią czynsz wolny, co wyklucza przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym elementem umowy użyczenia jest jej nieodpłatność. Ponieważ skarżąca zobowiązała się do ponoszenia kosztów związanych z używaniem lokalu, umowa ta miała charakter odpłatny i została zakwalifikowana jako umowa najmu z czynszem wolnym, co zgodnie z przepisami ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, uniemożliwia przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Czy odpłatność ponoszona przez osobę zajmującą lokal na podstawie umowy użyczenia stanowi czynsz wolny w rozumieniu ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa użyczenia ma charakter odpłatny, ponoszone opłaty można uznać za czynsz wolny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpłatność zastrzeżona w umowie użyczenia, polegająca na ponoszeniu przez biorącego w użyczenie opłat eksploatacyjnych, stanowi ekwiwalent świadczenia i pozwala zaliczyć taką umowę do umowy najmu z czynszem wolnym, co wyklucza prawo do dodatku mieszkaniowego.
Przepisy (9)
Główne
u.n.l.m.i.d.m. art. 39 § 1
Ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych
Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny.
u.n.l.m.i.d.m. art. 39 § 3
Ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych
Dodatek mieszkaniowy nie przysługuje najemcom opłacającym czynsz wolny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Pomocnicze
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
Umowa użyczenia jest umową, przez którą użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu do bezpłatnego używania rzeczy przez czas oznaczony lub nieoznaczony.
Dz.U. nr 153, poz. 1271 art. 97 § 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.
u.n.l.m.i.d.m. art. 20 § 2
Ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych
Definicja czynszu wolnego.
u.n.l.m.i.d.m. art. 25 § 1
Ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych
Określenie najemców opłacających czynsz regulowany.
p.sp. art. 356 § 2
Prawo spółdzielcze
Zobowiązanie członka spółdzielni.
k.c. art. 392
Kodeks cywilny
Zobowiązanie do świadczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa użyczenia lokalu spółdzielczego, z której wynika obowiązek ponoszenia opłat eksploatacyjnych, nie jest umową użyczenia w rozumieniu KC, a ponoszone opłaty stanowią czynsz wolny, co wyklucza przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Odrzucone argumenty
Umowa użyczenia jest tytułem prawnym do zajmowania lokalu spółdzielczego. • Odpłatność w umowie użyczenia nie jest równoznaczna z czynszem wolnym. • Przepis art. 39 ust. 3 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych dotyczy wyłącznie najemców, a nie osób zajmujących lokale na podstawie umowy użyczenia.
Godne uwagi sformułowania
O treści umowy nie decyduje bowiem nazwa, którą strony przyjęły, ale jej elementy przedmiotowo i podmiotowo istotne. • Takim istotnym przedmiotowo elementem umowy użyczenia jest jej nieodpłatność (art. 710 kc). • Ta odpłatność ponoszona przez A. J. z tytułu używania przedmiotowego lokalu stanowi czynsz wolny.
Skład orzekający
Krystyna Kutzner
przewodniczący
Elżbieta Kremer
członek
Dorota Dąbek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia tytułu prawnego do lokalu w kontekście przyznawania dodatków mieszkaniowych, rozróżnienie między umową użyczenia a umową najmu, kwalifikacja odpłatności w umowie użyczenia jako czynszu wolnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajmowania lokalu spółdzielczego na podstawie umowy użyczenia z obowiązkiem ponoszenia opłat. Interpretacja może być stosowana do podobnych umów cywilnoprawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu osób - prawa do dodatku mieszkaniowego w sytuacji nieuregulowanych stosunków prawnych do lokalu. Rozróżnienie między umową użyczenia a najmem ma istotne konsekwencje prawne.
“Czy użyczenie mieszkania spółdzielczego oznacza brak prawa do dodatku? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.