II SA/Kr 329/23

II SA/Kr 329/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź
Piotr Fronc /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art 37 d
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Monika Niedźwiedź Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2023 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2023 r. znak: SKO.ZP/415/575/2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wywieszenie tablic reklamowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2023 r. znak SKO.ZP/415/575/2022, po rozpatrzeniu odwołania G. sp. z o.o., utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 31 października 2022 r. nr AU-2-1/6851/13/2022 o nałożeniu na spółkę G. i kary pieniężnej w wysokości 2179,30 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że powodem nałożenia powyższej kary było ustalenie, że skarżąca spółka umieściła na budynku znajdującym się w K. , przy ul. [...] tablicę reklamową wykorzystującą projekcję LED, zabronioną w świetle § 9 ust. 8 uchwały nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń oraz ogrodzeń (Dz.Urz.Woj.Małop. z 2020 r. poz. 1984, zwanej dalej uchwałą krajobrazową).
W odwołaniu spółka zarzuciła, że nie została poinformowana o przekroczeniu dozwolonych rozmiarów tablicy reklamowej. Ponadto jej zdaniem nie doszło do naruszenia ważnego interesu publicznego, skoro nie było zagrożenia życia lub zdrowia. Podkreślono niewielki rozmiar reklamy, wynoszącej tylko 0,27 m2 oraz niewspółmierną wysokość nałożonej kary, którą spółce trudno będzie uiścić.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W opinii organu nałożenie kary znajduje uzasadnienie w brzmieniu art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 503, zwanej dalej u.p.z.p.). Kwestią bezsporną jest, że kwestionowany baner reklamowy został umieszczony na budynku przez skarżącą spółkę oraz że wykorzystana na nim projekcja LED jest na tym obszarze niedopuszczalna w świetle § 9 ust. 8 uchwały krajobrazowej.
Organ odwoławczy nie miał również zastrzeżeń co do wysokości wymierzonej kary. Wskazał, że została ona obliczona w sposób prawidłowy, stosując jednocześnie właściwą stawkę części zmiennej opłaty oraz części stałej opłaty. W związku z tym, że Rada Miasta Krakowa nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej, przyjęto zgodnie z art. 37d ust. 9 u.p.z.p. maksymalne stawki opłaty reklamowej określone w Obwieszczeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2022 (Monitor Polski z 2021 r., poz. 724), tj. dla części zmiennej 0,25 zł, a dla części stałej 2,80 zł.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 37d ust. 4 u.p.z.p. karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie. Moment wszczęcia postępowania należy przy tym rozumieć jako podjęcie pierwszej czynności, o której strona została powiadomiona. Nie ma przy tym znaczenia moment zawiadomienia strony o danej czynności, lecz moment dokonania tej czynności.
Kolegium nie znalazło podstaw do zastosowania art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. z 2022 r. poz.2000 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), bowiem naruszenie prawa nie miało związku z ochroną wyższych lub równych wartości niż wartości chronione przez naruszane przepisy, ani nie stanowiło działania w interesie publicznym, czy ważnym interesie strony.
Odpowiadając na zarzuty odwołania organ stwierdził, że dla wymierzenia kary nie ma znaczenia zagrożenie dla życia, zdrowia czy mienia ani również fakt, że spółka nie była w przeszłości obciążana takimi karami. O braku znikomego charakteru naruszenia świadczy także fakt, że naruszenie to nie miało charakteru jednorazowej czynności lecz miało charakter ciągły, a strona miała od dnia wejścia w życie uchwały w dniu 26 lutego 2020 r. uchwały krajobrazowej wystarczającą ilość czasu na dostosowanie się do ustanowionych tam zasad.
Powyższą decyzję ukarana spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jej uchylenie w całości.
W odpowiedzi na skargi organ II instancji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" oraz kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 37d u.p.z.p., zgodnie z którym podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej (ust. 1). Karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (ust.4). Wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności uchwalonej przez radę gminy stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 17a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 oraz z 2021 r. poz. 401, 1558, 2192 i 2290), powiększony o 40-krotność uchwalonej przez radę gminy stawki części stałej tej opłaty, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 (ust. 8). Jeżeli rada gminy nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej, o których mowa w ust. 1, wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 (ust. 9).
W przedmiotowej sprawie kwestią bezsporną jest fakt umieszczenia przez skarżącą spółkę reklamy wykorzystującą projekcję LED. W świetle jednoznacznie brzmiącego zapisu § 9 ust. 8 uchwały, na terenie Krakowa obowiązuje zakaz lokalizowania tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych z wykorzystaniem projekcji świetlnych i elementów ruchomych lub emitujących światło o zmieniającym się natężeniu (błyskowe lub pulsujące), takich jak: telebimy, ekrany LED, LCD, z wyjątkiem:
1) paneli reklamowych,
2) w Podobszarze 1 III Strefy innej tablicy reklamowej lub innego urządzenia reklamowego, stanowiących wyposażenie przystanków komunikacji miejskiej,
3) poza Podobszarem 1 III Strefy słupów plakatowo-reklamowych ("okrąglak"),
4) tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych zlokalizowanych na obiektach budowlanych na działkach nr 1/179, 1/180, 1/181, 1/182, 1/183, 1/184, 1/185 obr. 52 Nowa Huta,
5) tymczasowych tablic reklamowych i urządzeń reklamowych związanych z organizacją przedsięwzięcia plenerowego, o ile nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników ruchu drogowego.
Wobec tego, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą opisane powyżej wyjątki, skarżąca spółka nie miała prawa do wykorzystywania zakwestionowanej przez organy tablicy reklamowej.
Zarówno nałożenie kary pieniężnej, jak i przyjęcie wymienionych w decyzji stawek nie budzi zastrzeżeń Sądu. Wadliwie natomiast przyjęto okres, za który kara została wymierzona.
Jak wskazano już powyżej, zgodnie z art. 37d ust. 4 u.p.z.p., karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. W przedmiotowym wypadku za datę wszczęcia postępowania organ uznał datę dokonania czynności w sprawie, o której następnie zawiadomił stronę, a nie datę zawiadomienia strony, który to pogląd Sąd uznał za nietrafny.
Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego – co do zasady – nie formalizują sposobu wszczęcia postępowania z urzędu, a zatem nie przewidują orzekania o tym, że postępowanie zostaje wszczęte. W orzecznictwie przyjęto, że za datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu należy uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem że o czynności tej powiadomiono stronę (wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., II OSK 1679/10, LEX nr 1151992; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1999 r., I SA/Lu 1262/98, LEX nr 40366; wyrok NSA z dnia 26 października 1999 r., III SA 7955/98, LEX nr 43944; postanowienie NSA z dnia 4 marca 1981 r., SA 654/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 15). Zwykle taką pierwszą czynnością urzędową, którą podejmują organy administracji publicznej, gdy zamierzają wszcząć postępowanie z urzędu, jest zawiadomienie strony lub znanych już wówczas stron o wszczęciu postępowania. Powszechnie w literaturze przyjmuje się, że wszczęcie postępowania z urzędu następuje z chwilą podjęcia pierwszej czynności procesowej w sprawie. Pozytywnie należy ocenić te poglądy doktryny, w których przyjmuje się, że taką czynnością będzie przede wszystkim dzień zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a w braku takiego zawiadomienia – dzień pierwszego wezwania w sprawie (R. Hauser, Wszczęcie postępowania..., s. 9).
Za przyjęciem powyższej koncepcji zdaniem Sądu przemawiają także względy słusznościowe. Dotkliwe skutki finansowe nie powinny bowiem powstać od chwili zdarzenia, o którym strona nie miała żadnej świadomości.
Uwzględniając powyższe oraz okoliczności niniejszej sprawy, za dzień wszczęcia kontrolowanego postępowania administracyjnego należy zatem uznać dzień doręczenia stronie skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, czego konsekwencją jest błędny sposób obliczenia wysokości kwestionowanej kary pieniężnej.
Mając zatem na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.