II SA/KR 327/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-04-02
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
renta socjalnapomoc społecznarenta inwalidzkaprawo administracyjneświadczenianiezdolność do pracyZUS

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania renty socjalnej, uznając, że prawo nie pozwala na przyznanie tego świadczenia osobie już uprawnionej do renty inwalidzkiej.

Skarżący R. T. domagał się przyznania renty socjalnej, jednak zarówno Ośrodek Pomocy Społecznej, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły mu tego świadczenia. Podstawą odmowy był art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który wyłącza przyznanie renty socjalnej osobie uprawnionej do renty lub emerytury (z wyłączeniem renty rodzinnej). Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepis, a skarżący, posiadając prawo do renty inwalidzkiej, nie mógł otrzymać dodatkowego świadczenia w postaci renty socjalnej. Sąd oddalił skargę, wskazując jednocześnie na możliwość skorzystania z innych form pomocy społecznej.

Sprawa dotyczyła skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania renty socjalnej. Skarżący argumentował swoją trudną sytuacją życiową i zdrowotną. Organy administracji odmówiły przyznania renty socjalnej, powołując się na art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że renta socjalna nie przysługuje osobie uprawnionej do renty lub emerytury (z wyłączeniem renty rodzinnej). Skarżący był uprawniony do renty inwalidzkiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zważył, że kontrola sądu administracyjnego polega na ocenie legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej podejmowania. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepis art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Ponieważ skarżący był uprawniony do renty inwalidzkiej, nie mógł otrzymać renty socjalnej. Sąd podkreślił, że choć renta socjalna nie przysługuje, trudna sytuacja życiowa skarżącego może uzasadniać przyznanie pomocy społecznej w innej formie, o czym pouczył organ odwoławczy. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, renta socjalna nie przysługuje osobie uprawnionej do renty lub emerytury, z wyłączeniem renty rodzinnej.

Uzasadnienie

Przepis art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej w sposób bezwzględnie obowiązujący wyłącza możliwość przyznania renty socjalnej osobie, która już posiada uprawnienie do renty lub emerytury innej niż rodzinna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.s. art. 27a § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

Renta socjalna nie przysługuje osobie uprawnionej do renty lub emerytury, z wyłączeniem renty rodzinnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym renta socjalna nie przysługuje osobie uprawnionej do renty innej niż rodzinna.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej, która nie mogła stanowić podstawy do przyznania renty socjalnej wbrew przepisom prawa.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy ustawy są w tym zakresie bezwzględnie obowiązujące i nie pozostawiają organowi administracji swobodnego uznania przy orzekaniu. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niekwestionowana trudna sytuacja bytowa skarżącego opisana również w złożonej skardze nie mogła stanowić podstawy do przyznania mu renty socjalnej, co nie oznacza, że nie uzasadniała przyznania pomocy społecznej w innej formie.

Skład orzekający

Izabela Dobosz

przewodniczący

Małgorzata Brachel - Ziaja

członek

Wojciech Jakimowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących renty socjalnej i jej wyłączeń, a także zakres kontroli sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnej sytuacji osoby ubiegającej się o świadczenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak przepisy prawa mogą ograniczać przyznawanie świadczeń, nawet w obliczu trudnej sytuacji życiowej. Jest to typowy przykład interpretacji przepisów przez sądy administracyjne.

Czy trudna sytuacja życiowa zawsze pozwala na przyznanie świadczenia? Sąd wyjaśnia ograniczenia renty socjalnej.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 327/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Izabela Dobosz /przewodniczący/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Wojciech Jakimowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Dobosz Sędziowie WSA: Wojciech Jakimowicz (spr.) WSA: Małgorzata Brachel- Ziaja Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie renty socjalnej I. skargę oddala; II. Zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 13 stycznia 2003 r., znak: [...] działające na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 27a ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 z 1998 r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania R. T. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] 2002 r, znak: [...] w sprawie odmowy przyznania renty socjalnej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji kolegium wskazało, że pismem z dnia [...] 2002 r. R. T. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie mu renty socjalnej. Decyzją z dnia [...] 2002 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] odmówił przyznania R. T. renty socjalnej z uwagi na fakt, że zainteresowany posiada uprawnienie do renty inwalidzkiej. Od powyższej decyzji odwołał się R. T. wnosząc o podwyższenie jego świadczenia z ZUS poprzez przyznanie mu renty socjalnej. Odwołujący się opisał szczegółowo swoją sytuację rodzinną i zdrowotną i wniósł o uwzględnienie przedstawionych okoliczności przy podejmowaniu decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że zgodnie z art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej osobie, o której mowa w ust. 1 i 2, uprawnionej do renty lub emerytury, z wyłączeniem renty rodzinnej, renta socjalna nie przysługuje. Przepisy ustawy są w tym zakresie bezwzględnie obowiązujące i nie pozostawiają organowi administracji swobodnego uznania przy orzekaniu. Wskazano, że z dołączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że R.T. ma orzeczoną grupę inwalidzką i jest uprawniony do otrzymywania renty inwalidzkiej. Ponadto, decyzją z [...] 2002 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał R. T. dodatek do renty inwalidzkiej w postaci dodatku pielęgnacyjnego. Nie ma zatem możliwości prawnych przyznania odwołującemu się dodatkowego świadczenia z pomocy społecznej w postaci renty socjalnej.
Niezależnie od podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniosło, że ustawa o pomocy społecznej przewiduje wiele różnorakich form pomocy, z których przy spełnieniu określonych przesłanek R. T. może skorzystać.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 stycznia 2003 r., znak: [...] złożył w ustawowym terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego R. T. opisując swoją trudną sytuację życiową i wnosząc o przyznanie "zasiłku socjalnego". Na skomplikowaną sytuację zdrowotną skarżący wskazywał również w piśmie z dnia [...] 2007 r. (data wpływu).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wraz z jego argumentacja i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2007 r. pełnomocnik skarżącego wnosił o uwzględnienie skargi potwierdzając, że skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 stycznia 2003 r., znak: [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi R. T. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia ani aktualna sytuacja faktyczna skarżącego, ani aktualny stan prawny w zakresie przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, a w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 z późn. zm.) oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Ze względu na powyższą zasadę kontroli oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 stycznia 2003 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] 2002 r., znak: [...] o odmowie przyznania renty socjalnej. Sprawowanie przez sąd administracyjny kontroli działań organów administracji publicznej z punktu widzenia zgodności tych działań z prawem nie daje możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej poprzez zmianę zaskarżonej decyzji, o co wnioskował skarżący w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Skarga - złożona w ustawowym terminie - nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r, nr 153, poz. 1269)).
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie przed organami administracji publicznej była kwestia przyznania renty socjalnej, o której stanowił art. 27a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t. jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). Wniosek o tego rodzaju świadczenie z dnia 1 września 2002 r. został podtrzymany w piśmie z dnia [...] 2002 r. i [...] 2002 r. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji pochodzi wprawdzie z dnia [...] 2002 r., jednakże z akt sprawy wynika, że w ustawowym terminie do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] 2002 r. odwołujący się podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] 2002 r. dołączając dokumenty adresowane do organu odwoławczego (notatka służbowa z dnia [...] 2002 r. - k. 22, pismo odwołującego się z dnia [...] 2002 r. - k. 29).
Renta socjalna przysługiwała osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, a także osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego w trakcie nauki w szkole ponadpodstawowej, ponad gimnazjalnej lub w szkole wyższej, przed ukończeniem 25 roku życia, a także w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej, niezależnie od dochodu. Jednakże zgodnie z treścią art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej renta socjalna nie przysługiwała osobie uprawnionej do renty lub emerytury, z wyłączeniem renty rodzinnej.
Konstrukcja art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej prowadzi do wniosku, iż w sytuacji, gdy wnioskodawca był osobą uprawnioną do renty lub emerytury, nie istniała możliwość podjęcia pozytywnej decyzji w przedmiocie przyznania renty socjalnej. Mając na uwadze, że skarżący jest osobą uprawnioną do renty, która nie ma charakteru renty rodzinnej (decyzja ZUS z dnia [...] 2002 r. - k. 41 akt administracyjnych, odcinki renty z [...] 2002 r. i z [...] 2003 r. - k. 42 akt sądowych), organy administracji nie miały podstaw prawnych do przyznania skarżącemu świadczenia w postaci renty socjalnej.
Niekwestionowana trudna sytuacja bytowa skarżącego opisana również w złożonej skardze nie mogła stanowić podstawy do przyznania mu renty socjalnej, co nie oznacza, że nie uzasadniała przyznania pomocy społecznej w innej formie, o czym organ odwoławczy pouczył R. T. w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji realizując tym samym obowiązki wynikające z zasad ogólnych k.p.a., zwłaszcza art. 8 i 9 k.p.a.
Jak wykazuje analiza stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, nie dawał on podstaw do przyznania pomocy społecznej w formie określonej w art. 27a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, jednakże nie wyklucza dopuszczalności uzyskania pomocy społecznej w innej formie. Interes prawny skarżącego w uzyskaniu pomocy społecznej, ewidentny na gruncie zgromadzonej w aktach dokumentacji i nie kwestionowany przez organy administracji publicznej, może uzyskać ochronę na podstawie regulacji ustawowych dotyczących np. przesłanek uzyskiwania świadczeń w formie zasiłków celowych.
Z powyższych powodów skargę, jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.