II SA/Kr 3255/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił decyzję Wojewody odmawiającą odszkodowania za nieruchomość przejętą pod budowę osiedla, uznając, że mimo nadania części działek innym osobom, poprzednim właścicielom przysługuje odszkodowanie.
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości przeznaczonej pod budowę osiedla. Wojewoda uchylił decyzję pierwszej instancji i odmówił odszkodowania, argumentując, że działki zostały nadane na własność innym osobom w trybie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co wykluczało przejęcie przez Skarb Państwa. Sąd uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych i brak wyjaśnienia kluczowych okoliczności, w szczególności statusu osób, którym nadano własność części działki, oraz faktu nieustalenia i niewypłacenia odszkodowania poprzednim właścicielom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi K. P. na decyzję Wojewody z dnia 31 października 2002 r., która odmawiała ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości stanowiącej przed parcelacją osiedla "W. – H." działkę nr [...]. Decyzja ta uchyliła wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania. Wojewoda uznał, że działki powstałe z parcelacji nie zostały przejęte przez Skarb Państwa, ponieważ zostały nadane na własność W. S. i S. S. w trybie art. 9 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Sąd stwierdził naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a., wskazując na niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że działka nr [...] została objęta zarządzeniem o podziale na działki budowlane, a następnie przeszła z mocy prawa na własność Państwa z dniem 1 grudnia 1975 r. (art. 5 ust. 2 ustawy z 1972 r.). Mimo to, odszkodowanie za tę nieruchomość nigdy nie zostało ustalone ani wypłacone poprzednim właścicielom, małżonkom P. Sąd zakwestionował również status W. S. i S. S. jako osób, którym mogły zostać nadane działki w trybie art. 9 ustawy, wskazując na brak dowodów, że byli oni członkami rodziny poprzednich właścicieli. Sąd podkreślił, że przejęcie nieruchomości przez Państwo nastąpiło z mocy prawa, a ewentualne nadanie działek innym osobom nie pozbawiało poprzednich właścicieli prawa do odszkodowania. W związku z tym, postępowanie w zakresie odszkodowania nie zostało zakończone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, poprzednim właścicielom przysługuje odszkodowanie, nawet jeśli część nieruchomości została nadana innym osobom, o ile nie były to osoby wskazane przez właścicieli zgodnie z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z 1972 r. Fakt nadania części działek innym osobom w trybie art. 9 tej ustawy nie pozbawiał poprzednich właścicieli prawa do odszkodowania, jeśli nie spełniono warunków określonych w ustawie (np. wskazanie członków rodziny).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.t.b.j. art. 2
Ustawa o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach
u.t.b.j. art. 5 § ust. 2
Ustawa o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach
u.t.b.j. art. 8 § ust. 6
Ustawa o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach
u.t.b.j. art. 9 § ust. 1
Ustawa o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach
u.t.b.j. art. 10 § ust. 1
Ustawa o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach
Pomocnicze
u.g.n. art. 9a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 97 § par 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § par l
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § par l pkt l lit "c"
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k.w.i.h. art. 10 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.z.t.w.n. art. 8 § ust. 8 i 9
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.z.t.w.n. art. 12 § ust. 3
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.z.t.w.n. art. 13
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewyjaśnienie przez organy administracji istotnych okoliczności faktycznych dotyczących statusu osób, którym nadano własność części nieruchomości, oraz faktu nieustalenia i niewypłacenia odszkodowania poprzednim właścicielom. Przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło z mocy prawa, a późniejsze nadanie części działek innym osobom nie pozbawiało poprzednich właścicieli prawa do odszkodowania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji o bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na nadanie działek innym osobom. Argumentacja Wojewody o braku podstaw do ustalenia odszkodowania, gdyż działki nie zostały przejęte przez Skarb Państwa.
Godne uwagi sformułowania
Przejęcie na własność Państwa przedmiotowych nieruchomości, nastąpiło z mocy prawa (art. 5 ust. 2 ustawy) i dla oceny tego faktu nie ma znaczenia okoliczność, czy Skarb Państwa ujawnił swoje prawo własności (lub nie) w księdze wieczystej. Nadanie zaś przedmiotowych działek W. S. i S. S. (...) nie mogło pozbawić poprzednich właścicieli należnego im z mocy ustawy odszkodowania za przejęte przez Państwo nieruchomości.
Skład orzekający
Małgorzata Brachel - Ziaja
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Daniel
sędzia
Piotr Głowacki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przejmowania nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne w latach 70-tych, prawa do odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, oraz obowiązków organów administracji w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów z lat 70-tych, które mogły ulec zmianie, jednak zasady dotyczące prawa do odszkodowania i obowiązków organów pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność prawną procesów przejmowania nieruchomości w przeszłości i walkę o odszkodowanie po latach, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w nieruchomościach oraz dla osób, które doświadczyły podobnych sytuacji.
“Po latach walki o odszkodowanie za ziemię przejętą pod budowę osiedla – sąd staje po stronie obywatela.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 3255/02 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2006-06-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-12-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Krystyna Daniel Małgorzata Brachel - Ziaja /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Głowacki Symbol z opisem 618 Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / Sędziowie WSA Krystyna Daniel Piotr Głowacki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody z dnia 31 października 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej K. P. kwotę 30 /trzydzieści/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie Decyzją z dnia 31.10.2002 r., znak: [...], Wojewoda na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 46 poz. 543 z 2000 roku - tekst jednolity z późn. zm./ oraz art. 138 par. l pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Prezydenta Miasta K. - miasta na prawach powiatu z dnia [...].05.2002 r., nr [...], orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości stanowiącej przed parcelacją osiedla "W. – H." działkę nr [...] obręb [...] jedn. ewid. P., oznaczoną aktualnie jako działki nr [...] o pow. 0,0110 ha i nr [...] o pow. 0,0006 ha obręb [...] jedn. ewid. P. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł: o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości stanowiącej przed parcelacją osiedla "W. – H." działek nr [...] obręb [...] jedn. ewid. P., oznaczoną aktualnie jako działki nr [...] o pow. 0,0110 ha i nr [...] o pow. 0,0006 ha obręb [...] jedn. ewid. P.. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, co następuje: Działka nr [...] obr. [...], obj. Lwh [...] g. gm.kat. W. D., została objęta Zarządzeniem Nr 36 Naczelnika Dzielnicy Kraków - Podgórze z dnia 25.09.1974 r. w sprawie terenu budownictwa jednorodzinnego "Wielicka – Heltmana" i jego podziału na działki budowlane opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej m. Krakowa Nr 12, poz. 49 z 1975 r.), na podstawie art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 27, poz. 192). Zgodnie z wykazem zmian gruntowych l.ks.Rob. [...] z dnia [...]. 06.1997 r. działka nr [...] odpowiada w aktualnej ewidencji gruntów działkom nr nr: [...] o pow. 0,0082 ha, [...] - o pow. 0,0025 ha, [...] - o pow. 0,0213 ha, [...] o pow. 0,0110 ha, [...] - o pow, 0,0106 ha, [...] o pow. 0,0070 ha, [...] o pow. 0,0006 ha i [...] o pow. 0,0207 ha. Przedmiotowa działka nr [...] stanowiła uprzednio współwłasność, A. P. i M. P. w 1/2 części. Jak ustalono, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. – P. z dnia [...].01.1983 r. sygn. akt [...], oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla K.– P. z dnia [...].06.1983 r. sygn. akt [...], spadkobiercami po A. P. i M. P. zostali B. P., H. D., J. P.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. –P. z dnia [...].10.1994 r. sygn. akt [...] spadek po zmarłym B. P. nabyli: G. J. P. i I. G.. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. –P. z dnia [...]. 07.1994 r. sygn. akt [...], spadek po zmarłej G. P. nabyła K. P.. Natomiast zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w J. z dnia [...].11.1994 r. sygn. akt [...] prawo do spadku po zmarłej H. D. nabyli J. P. i I. G.. Spadek po zmarłym J. P. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...].02.1994 r., sygn. akt [...] nabyły: Z. P., W. O., M. K. i K. W.. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...].10.2001 r. sygn. akt [...] spadek po zmarłej Z. P. nabyły: W. O., M. K. i K. W.. W toku postępowania organ I instancji ustalił także, że część działki nr [...] odpowiadająca obecnie działkom ozn. nr [...] i nr [...] została decyzjami Naczelnika Dzielnicy K. – P. z dnia [...].01.1982 roku Nr [...] oraz Nr [...] wydanymi w trybie art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 6 lipca 1972 roku o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach nadana na własność na rzecz: pierwsza – W. S., druga – S. S.. Wówczas też założono odrębne księgi wieczyste Kw Nr [...] dla działki nr [...] i Kw Nr [...] dla działki nr [...]. Umową przeniesienia własności z dnia [...] marca 1993 roku Rep. A. Nr [...] działkę nr [...] obj. Kw nr [...] nabył na własność S. P.. Na podstawie umowy z dnia [...] listopada 1992 roku Rep. A. Nr [...] Z. P. stała się zaś właścicielem działki nr [...] obj. Kw [...]. W tym stanie rzecz organ I instancji powołując się na treść przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach stwierdził, że postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania należy umorzyć jako bezprzedmiotowe, bowiem wymienione działki nigdy nie były przejęte na rzecz Skarbu Państwa. W niniejszej sprawie z uwagi na spełnienie przesłanki z art. 9 ust. l wyżej wymienionej ustawy, powstałe w wyniku "parcelacji" działki o nr nr: [...] i [...] zostały nadane decyzjami administracyjnymi Naczelnika Dzielnicy K. – P. na własność W. S. i S. S. Tym samym zdaniem organu I instancji powstał skutek w postaci pośredniego przejścia prawa własności z poprzednich właścicieli tych nieruchomości na wskazane przez nich osoby. Decyzje o nadaniu własności nieruchomości przeznaczonej pod budownictwo jednorodzinne spowodowały bowiem, iż Skarb Państwa nie nabył własności przedmiotowych nieruchomości. Od decyzji Prezydenta Miasta K. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] odwołanie wniosła K. P. domagając się ustalenia i wypłaty odszkodowania za powstałe w wyniku parcelacji działki nr [...] i [...]. Odwołująca się w pierwszej kolejności podniosła, iż działki o nr [...] i [...] obr. [...] P., o zwrot, których się ubiega od 1994 r., zostały nadane decyzją Naczelnika Dzielnicy – P. na własność W. S. i S. S.. W. i S. S. - współwłaściciele działek nr nr: [...],[...],[...], graniczących z działką nr [...], w tajemnicy przed poprzednimi współwłaścicielami działki nr [...], zrzekli się na rzecz Państwa swoich działek, a od Naczelnika Dzielnicy K. – P. w zamian dostali część budowlanej działki nr [...]. Ponieważ jak wyjaśnia odwołująca się projekt budowy osiedla "H." upadł, wyżej wymienione osoby nie dokonały zabudowy przedmiotowej działki, a tylko ją sprzedały, osobie, która przedmiotową działkę nr [...] zbyła na rzecz H. S., aktualnej jej właścicielki. Rozpoznając odwołanie K. P. oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda stwierdził, co następuje: Na podstawie art. 2 ustawy z dnia 6.07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /Dz.U. Nr 27, poz. 192/ Naczelnik Dzielnicy Kraków-Podgórze Zarządzeniem nr 36 z dnia 25.09.1974 r., w sprawie terenu budownictwa jednorodzinnego "Wielicka – Heltmana" i jego podziału na działki budowlane (publ. Dz. Urz. Rady Narodowej miasta Krakowa nr 12 poz, 49 z 1975 r.) przeznaczył pod budownictwo jednorodzinne m. in. nieruchomość ozn. nr [...] położoną w obr. [...] jedn. ewid. P.. O powyższym świadczy wykaz działek i ich właścicieli objętych podziałem geodezyjnym na osiedlu "W. – H." Nr ks. rób, [...], jak również projekt szczegółowy osiedla budownictwa indywidualnego "W. – H." Działka ta stanowiła wówczas współwłasność M. i A. P. obj. Iwh [...] b. gm. kat. W., w którym to wpisano wzmiankę o wszczęciu podziału tej nieruchomości. Stosownie do wykazu zmian gruntowych 1. ks. rób. [...] z dnia [...].12.1999 r., oraz aktualnej mapy ewidencyjnej terenu, działka nr [...] odpowiada działkom nr nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], oraz działce nr [...]. Stosownie do przepisu art. 5 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, "nieruchomości lub ich części, objęte zarządzeniem o ustaleniu terenu budowlanego z wyjątkiem działek, które właściciele zgodnie z art. 8 zachowali na własność lub które zostały w trybie art. 9 nadane na własność członkom ich rodzin, przechodzą z mocy prawa na własność Państwa po upływie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie zarządzenia". Zgodnie z art. 10 ust. l ustawy, "za nieruchomości, które przeszły na własność Państwa na podstawie art. 5 ust. 2 wypłaca się odszkodowanie na podstawie przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości". Z mocy zarządzenia nie następowało przejęcie przez Skarb Państwa własności nieruchomości objętych terenami budowlanymi, co do których nastąpiło rozdysponowanie w trybie art. 8 i art. 9 ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na spełnienie przesłanek, określonych w art. 9 ust. l powołanej ustawy, powstałe w wyniku "parcelacji" m. in. z części działki nr [...] i [...] działki nr [...] i nr [...] zostały nadane decyzjami administracyjnymi z dnia [...].01.1982 r., Nr [...] oraz [...] Naczelnika Dzielnicy K. – P. na własność W. S. i S. S.. Powstał tym samym skutek w postaci bezpośredniego przejścia prawa własności z poprzednich właścicieli tych nieruchomości na wskazane tymi orzeczeniami osoby. W związku z powyższym należy uznać, iż działki nr [...] i nr [...] nigdy nie zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6.07.1972 r., o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, nie wszystkie nieruchomości objęte Zarządzeniem Naczelnika Dzielnicy stawały się z mocy prawa własnością Państwa. Wskazany przepis wyraźnie stanowił, iż z przejęcia na rzecz Państwa wyłączone są te działki, które właściciele zgodnie z art. 8 zachowali na własność lub które zostały w trybie art. 9 nadane na własność członkom ich rodzin. Wobec powyższego należy stwierdzić, że Prezydent Miasta K. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej słusznie przyjął, że z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 9 ust. l ustawy, przedmiotowe działki (nr nr: [...] i [...]) nie były przejęte na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast nie można zgodzić się z poglądem, że postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe. Dokonane przez organ I instancji ustalenia, w kwestii nadania przedmiotowych nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 6.07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, nie może zwalniać ten organ od merytorycznego rozpoznania sprawy. W sprawie nie zachodzą bowiem okoliczności, które czyniły postępowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 par. l k.p.a Z tych przyczyn należało uchylić decyzję Prezydenta Miasta K. i orzec o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości stanowiącej przed parcelacją osiedla "W. – H." działkę nr [...] obręb [...] jedn. ewid. P., oznaczoną aktualnie jako działki nr [...] o pow. 0,0110 ha i nr [...] o pow. 0,0006 ha obręb [...] jedn. ewid. P.. Zarzuty skarżącej, dotyczące przeniesienia (w tajemnicy przed skarżącą) własności przedmiotowych nieruchomości tj. działki nr [...] i [...] na rzecz W. S. i S. S. powołanymi wyżej decyzjami z dnia [...].01.1982 r., Naczelnika Dzielnicy K. – P. nie mogły odnieść zamierzonego skutku, w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r., o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. Jak wynika z akt sprawy (k. 71 i 72) "działka nr [...] i działka nr [...], które stosownie do powołanego wyżej wykazu zmian gruntowych odpowiadają części działki nr [...] objęte są kolejno Kw nr [...] (działka [...]) i Kw nr [...] (działka [...]), w których w dziale II jako właściciele wpisani są: S. P. (Kw [...]) i Z. P. (Kw [...]). Umową przeniesienia własności z dnia [...].03.1993 r., Rep. A. Nr [...] działkę nr [...] obj. Kw nr [...] nabył na własność S. P.. Na podstawie umowy z dnia [...].11.1992 r., Rep. A. Nr [...] Z. P. stała się zaś właścicielem działki nr [...] obj. Kw [...]. Tymczasem jak wynika z odpisu Księgi wieczystej Kw nr [...] podział działki nr [...] obr. [...] P. nie został w niej dotąd ujawniony mimo, iż w dziale III wpisana jest wzmianka o wszczęciu postępowania podziałowego odnośnie tej nieruchomości, w dziale II, jako właściciel co do całej nieruchomości wpisana jest zaś H. S.. H. S. nabyła na własność działkę nr [...] obr. [...] o pow. 0,0840 ha na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dniał [...] marca 1996 r. Rep. A Nr [...] (k. 35). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym (por. post S. Apel. I ACZ 231/96 OSA 1997/5/51) gdy dwie różne osoby wpisane są do odrębnych ksiąg wieczystych jako właściciele tej samej nieruchomości, to tego rodzaju sytuacja prawna powinna być rozstrzygana w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. l ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku ustawa o księgach wieczystych i hipotece). Ten sam tryb właściwy jest w sytuacji, gdy ta sama część większej nieruchomości objęta jest dwiema księgami wieczystymi, w których ujawnieni są różni właściciele (por. uchwała SN z 31.01.96r. III CZO 200/95 publ, OSNC 1996/5/67). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. P., zarzuciła, że decyzje obu organów są dla niej krzywdzące, gdyż w wyniku parcelacji terenu pod budowę projektowanego osiedla "W. – H." część działki nr [...] odpowiadająca obecnie działkom ozn, nr [...] i [...] została nadana na własność przez Naczelnika Dzielnicy P. W. S. i S. S., którzy nie wybudowali żadnego domu na tym gruncie, tylko sprzedali te działki. Zaś projekt budowy planowanego osiedla upadł. Dotychczas postępowanie w sprawie odszkodowania nie zostało zakończone. Za działki przekazane S. poprzedni ich właściciele nie otrzymali żadnego odszkodowania. W ten sposób z całej sprawy odniosły korzyści obce osoby. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, argumentując podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. Zatem stosownie do treści przepisu art. 97 par 1. ustawy z dnia 30.08.2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Stosownie do treści art. 134 par l prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w nich podstawą prawną. Skarga jest zasadna. W toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. Nie zostały bowiem wyjaśnione okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. 1/Bezsporną w sprawie jest okoliczność, że na podstawie art. 2 ustawy z dnia 6.07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /Dz.U. Nr 27 poz. 192/, Naczelnik Dzielnicy Kraków - Podgórze zarządzeniem z dnia 25.09.1974 r. w sprawie terenu budownictwa jednorodzinnego "Wielicka – Heltmana" i jego podziału na działki budowlane, opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej m. Krakowa, z dnia 20.06.1975 r. Nr 12, poz. 49, przeznaczył pod budownictwo jednorodzinne m.in. nieruchomość ozn, nr [...] położoną w obr. [...] jedn. ewid. P.. Zarządzenie to zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 20.06.1975 , a weszło w życie z dniem 1.10.1975 r. W dacie ogłoszenia Zarządzenia Nr 36 współwłaścicielami przedmiotowej działki obj, powyższym Zarządzeniem, ozn. nr [...] byli małżonkowie M. P. i A. z G. P. po połowie każdy. Bezsporną jest okoliczność, że decyzjami z dnia [...].01.1982 r. znak [...] i znak [...], Naczelnik Dzielnicy K. – P. nadał w trybie art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 6.07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, działki powstałe z podziału dz. [...] tj. ozn. nr [...] – W. S., a działkę ozn. [...] – S. S. /brak wymienionych decyzji w aktach sprawy/ oraz, że nie zostało ustalone ani wypłacone odszkodowanie za wymienione działki na rzecz poprzednich ich właścicieli tj, małż. M. i A. P., /k. 16/. 2/ Przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6.07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /Dz. U. Nr 27, poz. 192 ze zm./ stanowił, iż przejęcie nieruchomości objętych uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego przechodzą z mocy prawa na własność Państwa po upływie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały, wolne ciążących na niech praw rzeczowych ograniczonych i innych obciążeń, z wyjątkiem działek, które właściciele zgodnie z art. 8 zachowali na własność lub które zostały w trybie art. 9 nadane na własność członkom ich rodzin. W świetle powyższego trzeba stwierdzić, iż zgodnie z postanowieniem zawartym w ust. 5 Zarządzenia Nr 36, weszło ono w życie z dniem 1.10.1975 r. Zatem przejście nieruchomości objętych tym zarządzeniem na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło ex lege z dniem 1.12.1975 r. Przepis art. 10 ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego /w brzmieniu zmienionym przez art. 4 ustawy z dnia 22.11.1973 r. o zmianie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości Dz. U. z 1973 r., Nr 48, poz. 282/ stanowił, iż, za nieruchomości, które przeszły na własność Państwa na podstawie wyżej przytoczonego art. 5 ust. 2, wypłaca się odszkodowanie na podstawie przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości. Przepis ten odsyłał więc do bezpośredniego stosowania ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12.03.1958 r., o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zakresie wypłaty odszkodowania. Miały więc w tym przypadku zastosowanie przepisy art. 8 ust. 8 i 9, art. 12 ust. 3 i art. 13 tej ustawy, wedle których należało ustalić i wypłacić odszkodowanie za nieruchomości, które z mocy art. 5 ust. 2 ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach przeszły na własność Państwa. Obowiązek organu administracji państwowej do orzeczenia odszkodowania wynikał wiec z powołanych wyżej przepisów prawa materialnego. Skoro działki nr [...] i nr [...] położone przy ul. H. - pierwsza stanowiąca własność M. P., druga: współwłasność po połowie małż. M. i A. P., - wymienione w "Wykazie działek i ich właścicieli objętych podziałem geodezyjnym na osiedlu "Wielicka – Heltmana" - zostały objęte przedmiotowym opublikowanym zarządzeniem nr 36, Naczelnika Dzielnicy Kraków -Podgórze, to z dniem 1.12.1975 r. przeszły one z mocy prawa na własność Państwa zgodnie z przepisem art. 5 ust. 2 ustawy z d. 6.07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. Jednakże - co jest bezsporne - nigdy nie ustalono wysokości odszkodowania i nie nastąpiła wypłata odszkodowania na rzecz poprzednich właścicieli przejętych działek tj. małż. M. i A. P.. /por. k. 16 pismo Urzędu Rejonowego w K. Odział Geodezji i Gospodarki Gruntami/, w tym także za przekazane powołanymi wyżej aktami nadania Naczelnika Dziel. K. – P. z dnia [...].01.1982 r. na własność S. S. i W. S.. 3/ W świetle powyższego istotną, a niewyjaśnioną okolicznością w sprawie jest status S. i W. S.. Z akt sprawy nie wynika bowiem aby byli oni współwłaścicielami działek nr [...] i nr [...], lub wskazanymi przez małż. P. członkami ich rodzin. Nadanie im na własność przez Naczelnika Dziel. P., części dawnej działki A. i M. P. oznaczonej d, nr [...], a aktualnie numerami [...] i [...], wedle organu I instancji "skutkuje pośrednim przejściem na nich prawa własności z poprzednich właścicieli tych nieruchomości, jako na wskazane przez nich osoby". Zaś decyzje o nadaniu własności nieruchomości przeznaczonej pod budownictwo jednorodzinne spowodowały, iż Skarb Państwa nie nabył własności przedmiotowej nieruchomości. Organ odwoławczy przyjął, że z mocy zarządzenia 36, nie następowało przejęcie przez Państwo terenów budowlanych "co do których nastąpiło rozdysponowanie w trybie art. 8 i art. 9 ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego..". Powstawał w takim przypadku skutek w postaci bezpośredniego przejścia prawa własności z poprzednich właścicieli tych nieruchomości na wskazane orzeczeniami osoby. Należy zauważyć, że z treści przepisu art. 5 ust. 2 ustawy jednoznacznie wynika kiedy nieruchomości objęte uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego nie przechodzą z mocy prawa na własność Państwa. Wyjątek ten dotyczy: a/ działki, którą właściciele zgodnie z art. 8 zachowali na własność b/ działki, które w trybie art. 9 zostały nadane na własność członkom ich rodziny - co nie przystaje do omawianej sytuacji. Zbadania przeto wymaga kwestia czy S. i W. S. spełniali warunki o jakich mowa w art. 9 i 8 ustawy. Brak w aktach powołanych wyżej decyzji Naczelnika Dzielnicy P. o nadaniu im własności wymienionych działek uniemożliwia ocenę ich wpływu na sferę praw spadkobierców małż. M. i A. P.. Zwłaszcza, że skarżąca twierdzi, iż S. i W. S. byli "obcymi", współwłaścicielami sąsiedniej działki. Z akt sprawy wynika zaś, że współwłaścicielami "sąsiedniej" działki nr [...], położonej przy ul. H. byli W. i J. S., a ich działka była również objęta zarządzeniem nr 36 /por. k. 227/. W każdym razie realizacja własnych uprawnień rodziny S. przysługujących im z mocy ustawy, jako właścicielom przejętej ich działki nie kolidowała z obowiązkiem organu orzeczenia odszkodowania za przejętą z mocy prawa tym samym aktem (Zarządzenie Nr 36 Naczelnika Dzielnicy Kraków -Podgórze) nieruchomość będącą własnością małż. P.. Przejęcie na własność Państwa przedmiotowych nieruchomości, nastąpiło z mocy prawa (art. 5 ust. 2 ustawy) i dla oceny tego faktu nie ma znaczenia okoliczność, czy Skarb Państwa ujawnił swoje prawo własności (lub nie) w księdze wieczystej. Nadanie zaś przedmiotowych działek W. S. i S. S. (gdyby okazało się, że nie są oni członkami rodzin A. P. i M. P. wskazanymi przez nich jako właścicieli działki nr [...]) - czyli "rozdysponowanie nimi na ich rzecz" nie mogło pozbawić poprzednich właścicieli należnego im z mocy ustawy odszkodowania za przejęte przez Państwo nieruchomości. Postępowanie w zakresie odszkodowania nie zostało zatem zakończone. Biorąc pod uwagę powyższe, wobec naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par l pkt l lit "c" w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylając decyzję obu instancji wydane w ramach postępowania administracyjnego. Takie rozstrzygnięcie sięgające "w głąb" sprawy jest w tym wypadku niezbędne dla końcowego jej załatwienia, O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI