II SA/Kr 325/21

II SA/Kr 325/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-05-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Paweł Darmoń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2558/21 - Wyrok NSA z 2024-09-11
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
odrzucono skargę 1 skarżącego
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. Z. i M. Z. na decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. Odrzuca skargę A. Z.; II. Oddala skargę M. Z..
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją nr [...] z dnia 28 maja 2018r., znak: [...] nakazał A. i M. Z. rozbiórkę na własny koszt obiektu budowlanego - muru oporowego o długości 27,00 m wybudowanego na dz. ew. nr [...], wzdłuż dz. ew. nr [...], położonych w miejscowości P. , gmina N., powiat l. woj. [...]
Po rozpatrzeniu odwołania A. Z. oraz M. Z. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 stycznia 2021 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 48 ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: u.p.b.).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że za strony postępowania zostali uznani A. i M. Z. - jako współwłaściciele działki ew. nr [...] oraz inwestorzy budowy przedmiotowego muru oporowego, właściciel działki nr [...] - Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę oraz użytkownik wieczysty działki nr [...] - J. P.. Organ odwoławczy po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.
Przedmiotem postępowania jest ocena zasadności nałożenia na A. i M. Z. obowiązku rozbiórki na własny koszt obiektu budowlanego - muru oporowego o długości 27,00 m wybudowanego na dz. ew. nr [...], wzdłuż dz. ew. nr [...], położonych w miejscowości P. , gmina N., powiat [...] woj. [...]
Jak wyjaśnił organ odwoławczy - w sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020r. to jest przed nowelizacją ustawy Prawo budowlane, na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471).ał
Organ odwoławczy wskazał, że PINB w L. dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie w stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce budowa muru oporowego o długości 27,00 m na dz. ew. nr [...], wzdłuż dz. ew. nr [...], położonych w miejscowości P. , gmina N.. Zgodnie art. 3 ust 3 u.p.b. budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak między innymi konstrukcje oporowe. W myśl art. 3 pkt 6 u.p.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
Materiał dowodowy, w tym opis obiektu oraz jego pomiary, znajdujący się w aktach sprawy daje pełne podstawy do właściwej oceny jaki charakter ma przedmiotowy obiekt. Nie budzi wątpliwości organu odwoławczego, iż obiekt ten służy przede wszystkim zabezpieczeniu mas ziemi z terenów o różnych poziomach. Okoliczność ta przesądza, iż organ nadzoru budowlanego stwierdzając realizację przedmiotowego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, mógł wszcząć postępowanie, w którym mowa w art. 48 ustawy, w tym wydać postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nakazania przedstawienia koniecznej do legalizacji dokumentacji. Ponadto z dokumentacji zdjęciowej dołączonej do protokołu nr [...] z przeprowadzonej kontroli w dniu 9 października 2017r. obrazującej przedmiotową konstrukcję jednoznacznie wynika, że funkcją wykonanego przez A. i M. Z. obiektu budowlanego jest powstrzymywanie naporu masy ziemi znajdującej się na ich działce przed osypaniem się niżej. Dlatego też obiekt ten musi zostać uznany za mur oporowy.
Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 w/w ustawy. Przepis art. 29 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed obowiązującej od dnia 19 września 2020 r. nowelizacji) zawiera katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tj. do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 tej ustawy. Katalog określony w art. 29 ustawy Prawo budowlane enumeratywnie wylicza przypadki, które nie wymagają uzyskania pozwolenia. Oznacza to, że wyłącznie obiekty i roboty w nim wymienione mogą być wykonane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Z analizy w/w przepisów wynika, iż budowa muru oporowego nie mieści się w tym wyliczeniu.
Wobec powyższego przedmiotowy mur oporowy wymagał przed jego realizacją pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie posiadali. Z tego względu organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności budowy przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia 20 października 2017r., znak: [...], działając w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.p.b., wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego oraz nałożył na A. i M. Z. obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w L., w terminie do dnia 15 kwietnia 2018 roku wskazanych w w/w postanowieniu dokumentów.
W wyznaczonym terminie żądane dokumenty nie zostały przedłożone, co oznacza, iż strony nie skorzystały z możliwości zalegalizowania przedmiotowej budowy.
Jak wskazuje organ odwoławczy - z uwagi na nie wywiązanie się przez A. i M. Z. z nałożonego obowiązku, PINB w L. prawidłowo wydał skarżoną decyzję, którą nakazał inwestorom rozbiórkę na własny koszt obiektu budowlanego - muru oporowego o długości 27,00 m wybudowanego na dz. ew. nr [...], wzdłuż dz. ew. nr [...], położonych w miejscowości P. , gmina N., powiat l. woj. [...]
Organ I instancji prawidłowo, zgodnie z art. 48 ust. 4 u.p.b., wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. Podkreślono, że organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodą, co do dalszego trybu postępowania, gdyż konstrukcja powołanej normy nie pozostawia mu uznaniowości ani też możliwości odmiennego od wskazanego rozstrzygnięcia sprawy.
Na marginesie zaznaczono, iż w ocenie MWINB, wyznaczony przez organ termin (do dnia 15 kwietnia 2018 roku) przedłożenia dokumentacji określonej w art. 48 ust. 3 u.p.b., zapewniał inwestorom realną możliwość spełnienia obowiązków nałożonych w/w postanowieniem. Ponadto w postanowieniu nr [...] z dnia 20 października 2017r., znak: [...] zostali oni pouczeni o konsekwencjach niepodjęcia procedury legalizacyjnej, tj. wydaniu nakazu rozbiórki obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów także w postępowaniu toczącym się przed organem II instancji.
Skarżący w odwołaniu zarzucają organowi wydanie decyzji z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarówno A. Z., jak również M. Z. - działający przez pełnomocnika adw. P. S. wskazali w złożonych odrębnie, ale tożsamych treściowo odwołaniach, iż "Nie budzi zatem w ocenie skarżących, że wyjaśnienie kwestii legalizacji budowli wykonanej bez stosowego pozwolenia, wymaga uregulowania stanu prawnego do posiadania przez skarżących. Zatem tocząca sprawa przed Sądem Rejonowym w L. przesądza, iż zachodzą pełne podstawy do zawieszeni postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kp.a. - ujawniona została bowiem kwestia prawa w trakcie postępowania, co do której rozstrzygnięcia jest kompetentny wyłącznie sąd powszechny w odrębnym postępowaniu a kwestia ta rozstrzyga o możliwości wywiązania się z obowiązku nałożonego na skarżących przez organ administracyjny".
Odnosząc się do powyższego wskazano, iż w toku postępowania, na 2 dni przed upływem terminu wskazanego w postanowieniu PINB w L. nr [...] z dnia 20 października 2017r., znak: [...] U 1.2017 została nadana w placówce pocztowej przesyłka zawierającą pismo zatytułowane Prośba. W w/w piśmie A. i M. Z. zwrócili się do organu I instancji o przesunięcie terminu przedłożenia dokumentów legalizacji z uwagi na trudności w tworzeniu projektu budowlanego w/w obiektu budowlanego. W piśmie napisano: "Uzyskanie aktualnych map koniecznych do legalizacji jest utrudnione nieuregulowanym stanem posiadania gruntu na którym ma nastąpić legalizacja obiektu.(...). Nadmieniamy, że w Sądzie Rejonowym w L. toczy się sprawa sygn. akt I Ns 412/16 dotycząca zasiedzenia części działki [...] w P. na której stoi mur i przypisanie jej do naszej działki [...]".
MWINB wskazał, iż postępowanie cywilne w sprawie o zasiedzenie nieruchomości nie daje podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie samowolnej budowy muru oporowego w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Orzeczenie sądu powszechnego w sprawie wniosku o zasiedzenie spornej nieruchomości na rzecz inwestorów nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej, prowadzonej w oparciu o art. 48 ust. 2 u.p.b. rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W sprawie nie występował bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. odnośnie samowolnie wybudowanego muru oporowego, a sprawą o zasiedzenie części nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy mur oporowy toczącą się przed Sądem Rejonowym w L.. Wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia spornej nieruchomości nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż to, czy inwestorzy posiadają ukształtowane prawo do zabudowy nieruchomości ma znaczenie przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W tym stanie rzeczy MWINB podziela argumentację rozstrzygnięcia organu I instancji, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. Z. i M. Z., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:
- art. 7 k.p.a. - poprzez załatwienie sprawy bez względu na interes społeczny i słuszny interes obywateli, w szczególności wystąpienia niebezpieczeństwa powstania trudnej do odwrócenia szkody,
- art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w zgodzie z zasadą prawdy materialnej, w szczególności przez nieuwzględnienie faktu toczącego się postępowania o sygn. I Ns 412/16 oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia 24 września 2018 r. (znak: [...]),
Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o uchylenie decyzji organu I instancji w całości, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ dokonał prawidłowego ustalenia faktu, iż skarżący wykonał w latach 2001-2002 r. roboty, polegające na wybudowaniu muru oporowego. Mur powstał w celu zapobiegnięcia osuwania się ziemi. Celem działania inwestorów było zapobiegnięcie powstania szkody, w postaci osunięcia się warstw ziemi na tereny sąsiednich działek. Mur od lat pełni funkcję ochronną, stanowi barierę zarówno dla nieruchomości, której właścicielami są A. i M. Z., jak i sąsiednich działek. Jest to teren osuwiskowy, co zostało potwierdzone Uchwałą Gminy Niedźwiedź nr XXIII/143/2020 z dnia 21 października 2020 r.
W dniu 25 października 2017 r., wbrew woli skarżących, zostały wykonane prace polegające na zburzeniu muru oporowego, co powodowało osunięcie się znajdującej się nad nim ziemi w konsekwencji został odsłonięty betonowy fragment ogrodzenia posesji, który następnie popękał, a zamontowane na nim betonowe słupki i tralki przewróciły się w wyniku czego powstały straty w kwocie 62.738,54 zł. W związku z tym niezaprzeczalnym jest, iż rozebranie muru spowodowałoby powstanie trudnej do odwrócenia szkody dużych rozmiarów, nie tylko w majątku skarżących, ale również właścicieli okolicznych działek. Byłoby to działanie wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi obywateli.
Decyzją nr [...] z dnia 24 września 2018 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nakazał skarżącym usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości przy istniejącym murze oporowym celem możliwości bezpiecznego użytkowania obiektu i doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej, w szczególności do stanu bezpiecznego użytkowania, niezagrażającego życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Organ nakazał skarżącym między innymi uzupełnienie kruszywem powstałego zasypu w narożu muru i ogrodzenia. Z treści tej decyzji jednoznacznie wynika, że istnieje konieczność utrzymania muru w dobrym stanie technicznym, aby w odpowiedni sposób mógł spełniać swoje funkcje.
Utrzymanie w mocy decyzji nr [...] przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. jest sprzeczne z treścią decyzji nr [...] i czyni bezprzedmiotowym jej wykonie.
Ponadto podkreślono, że tocząca się przed Sądem Rejonowym w L. sprawa o zasiedzenie przesądzała, iż zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania, ponieważ została ujawniona kwestia prawa, co do której rozstrzygnięcia był kompetentny wyłącznie sąd powszechny w odrębnym postępowaniu. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2018 r. Sąd Rejonowy orzekł, iż A. i M. Z. przysługuje tytuł do dysponowania nieruchomością o nr ew. [...], natomiast w wyrokiem z dnia 29 września 2019 r.. Sąd Okręgowy w N. S. oddalił apelację uczestnika.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.
Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym w dacie wyrokowania w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).
Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 kwietnia 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Skarga A. Z. została odrzucona z uwagi na jej wniesienie po terminie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi M. Z. nie mogą odnieść skutku.
Organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, wyjaśniając wszystkie istotne dla sprawy okoliczności i prawidłowo zastosowały art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem – w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie - właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1).
Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo;
b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2).
W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3).
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4).
Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5).
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że prawidłowo zakwalifikowano przedmiotowy obiekt budowlany, jako mur oporowy - na budowę, którego było wymagane pozwolenie na budowę. Kwestia ta została szczegółowo omówiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie jest przez strony kwestionowana.
Również niesporne jest, że inwestorzy tj. A. Z. i M. Z. takiego pozwolenia na budowę muru oporowego nie posiadali, a zatem organy nadzoru budowlanego prawidłowo wszczęły i prowadziły postępowanie w trybie przytoczonego wyżej art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z ust. 2 i 3 art. 48 ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem z 20 października 2017 r. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zgodności budowy z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – do dnia 15 kwietnia 2018 r. Skarżący mieli prawie sześć miesięcy na wykonanie nałożonych obowiązków. Co istotne – w treści postanowienia inwestorzy zostali poinformowani o konsekwencjach niewykonania nałożonych na nich obowiązków. Żadna ze stron postępowania nie zaskarżyła tego postanowienia zażaleniem.
Nie ulega wątpliwości, że nałożonych obowiązków skarżący nie wykonali – ani w terminie zakreślonym w postanowieniu, ani też w terminie późniejszym, co musiało skutkować nakazem rozbiórki muru oporowego niezależnie od innych okoliczności. Dotyczy to w szczególności podnoszonego w skardze argumentu, iż "rozebranie muru spowodowałoby powstanie trudnej do odwrócenia szkody dużych rozmiarów, nie tylko w majątku skarżących, ale również właścicieli okolicznych działek. Byłoby to działanie wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi obywateli". Z kolei powołany w skardze wyrok NSA z 11.6.1981 r., SA 820/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 57 dotyczy decyzji uznaniowych, a procedura opisana w art. 48 ustawy Prawo budowlane do takich nie należy. Przepis ten, w sytuacji braku realizacji procedury legalizacyjnej, przewiduje bezwzględnie wydanie nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego.
Z tych samych względów nie ma znaczenia okoliczność, że przedmiotowy obiekt położony jest na terenie osuwiskowym oraz treść wyroku nakazowego z dnia 13 listopada 2020 r, sygn. akt II K 459/20, ani powołana w skardze decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia 24 września 2018 r. (znak: [...]) . Trzeba wskazać, że do akt sprawy nie dołączono wspomnianej decyzji, a zatem Sąd nie jest w stanie szczegółowo odnieść się do jej treści.
W kwestii toczącego się przed Sądem Rejonowym w L. postępowania o sygn. akt I Ns 412/16 w przedmiocie zasiedzenia działki o nr ew. [...] trzeba przypomnieć, że skarżący w piśmie z dnia 11 kwietnia 2018 r., skierowali wniosek organu I instancji o przesunięcie terminu do przedłożenia stosownych dokumentów, który został załatwiony odmownie postanowieniem PINB z 19 kwietnia 2018 r. Sąd podziela również stanowisko organów obu instancji, że postępowanie to nie stanowiło zagadnienia wstępnego dla oceny samowoli budowlanej.
W tym miejscu trzeba podkreślić, że postępowanie to zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w N. S. z dnia 29 września 2019 r., a zaskarżona decyzja został wydana w dniu 4 stycznia 2021 r., czyli ponad 15 miesięcy później. Nie było żadnych przeszkód, by wymaganą do legalizacji dokumentację skarżący przygotowali w tym okresie i dołączyli do akt sprawy na etapie postępowania odwoławczego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. II OSK 1893/14 (LEX nr 2081343) termin, o którym mowa w art. 48 ust. 3 p.b. jest terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego i może być przedłużany stosownie do uznania organu z jego woli bądź też może zostać wydłużony na żądanie stron jeżeli zachodzą ku temu szczególne okoliczności. A zatem w tym zakresie organ dysponuje tzw. luzem decyzyjnym, gdyż zakres i bieg terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu administracji. Dlatego też uznanie przez organ, nawet po upływie ww. terminu, iż obowiązek został wykonany daje podstawę do legalizacji zabudowy, która nie narusza prawa ani interesów prawnych inwestora.
Z tych względów, wobec nieprzedłożenia na żadnym etapie postępowania dokumentów umożliwiających legalizację przedmiotowych robót budowlanych organy nadzoru budowlanego były zobowiązane do orzeczenia nakazu rozbiórki muru oporowego, niezależnie od okoliczności podniesionych w skardze.
Skarga, jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.