II SA/KR 3248/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-03-14
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieterminyustawa o kombatantachTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąwznowienie postępowaniauchylenie decyzjiKPAprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania o przyznanie uprawnień kombatanckich, uznając, że sprawa powinna zostać wznowiona po stwierdzeniu niezgodności z Konstytucją przepisu blokującego składanie wniosków po terminie.

Skarżący Z.Z. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie określonym w ustawie, co skutkowało umorzeniem postępowania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Po utrzymaniu decyzji w mocy, skarżący wniósł skargę, argumentując, że organ nie wziął pod uwagę przyczyn niedotrzymania terminu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu blokującego składanie wniosków po terminie, co otwiera drogę do wznowienia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi Z.Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która umorzyła postępowanie administracyjne o przyznanie uprawnień kombatanckich. Powodem umorzenia było złożenie wniosku po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który stanowił, że wnioski można było składać do 31 grudnia 1998 r. dla osób zamieszkałych w Polsce. Organ administracji uznał ten termin za materialnoprawny, niepodlegający przywróceniu, a jego uchybienie czyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Skarżący argumentował, że niedotrzymanie terminu wynikało z braku informacji o ustawie i jej końcowym terminie, a jego przeżycia zasługiwały na pozytywne rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., który stwierdził niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją RP. Przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 25 kwietnia 2003 r. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a., w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję, można żądać wznowienia postępowania. Ponieważ rozstrzygnięcie w tej sprawie opierało się wyłącznie na przepisie uznanym za niekonstytucyjny, sąd uznał, że zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylił decyzję organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchybienie terminu opartego na przepisie uznanym za niezgodny z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją RP, na podstawie którego wydano decyzję, otwiera możliwość żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.o.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis ten określał termin składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich. Został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten umożliwia żądanie wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.w.u.p.s.a. art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, na podstawie którego umorzono postępowanie, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Niezgodność przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Argument organu o materialnoprawnym charakterze terminu i braku możliwości jego przywrócenia (przed wyrokiem TK).

Godne uwagi sformułowania

organ nie badał zasadności wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich, w związku ze złożeniem go po dniu 31 grudnia 1998 r. zachodzi możliwość żądania wznowienia postępowania administracyjnego uchyla decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Andrzej Niecikowski

przewodniczący

Barbara Pasternak

sprawozdawca

Grażyna Firek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy decyzja opiera się na przepisie uznanym za niezgodny z Konstytucją, nawet jeśli pierwotnie złożono wniosek po terminie."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których decyzje zostały wydane na podstawie przepisów uznanych później za niekonstytucyjne, a termin do złożenia wniosku był materialnoprawny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet po upływie terminów, podkreślając wagę zgodności prawa z Konstytucją.

Nawet po terminie: jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego otworzył drogę do uprawnień kombatanckich.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 3248/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-03-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący/
Barbara Pasternak /sprawozdawca/
Grażyna Firek
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
Sygn. akt II SA/Kr 32487/ 02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Barbara Pasternak ( spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z.Z. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [....] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [....], II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego Z.Z. kwotę 10 ( dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [....] , wydaną na podstawie przepisu art. 105 § l kpa w związku z art. 22 ust. 3 Ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997 r. nr 142 póz. 950 z póżn. zm./ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne z wniosku Z.Z. o przyznanie uprawnień kombatanckich jako bezprzedmiotowe, wobec złożenia wniosku po terminie określonym w art. 22 ust. 3 przywołanej ustawy. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym wszczętym w trybie art. 61 § l i 3 kpa z wniosku o przyznanie uprawnień przewidzianych w ustawie z dnia 24. 01. 1991 r. o kombatantach.... , Kierownik Urzędu związany jest przesłanką określoną w art. 22 ust. 3 tej ustawy. Przepis ten stanowi .'"Wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane , w trybie, o którym mowa w ust. l /zarekomendowane przez stowarzyszenie właściwe dla określonego rodzaju prowadzonej działalności kombatanckiej lub doznawanych represji - wyj. Urzędu/, do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Termin ustawowy wyznaczony dla stron i uczestników postępowania administracyjnego jest terminem prawa materialnego, w odniesieniu do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Dlatego należało orzec w oparciu o przepis art. 105 § l kpa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.Z. podał, że złożenie wniosku po terminie spowodowane zostało brakiem informacji o wydanej ustawie , oraz ustaleniem końcowego terminu składania wniosków. Podniósł, że przyznanie mu uprawnień kombatanckich jest uzasadnione.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [....] wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l art. 127 § 3 kpa i art. 105 § l kpa, oraz art. 22 ust. 3 Ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. póz. 950 z póżn. zm./ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [....] o umorzeniu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Kierownik Urzędu stwierdził, iż wniosek ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po ustawowym terminie 31. 12. 1998 r. Wyjątki przewidziane przez te ustawę w zakresie terminu składania wniosków nie dotyczą tytułu wnioskowanego przez stronę.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.Z. zarzucił, że Kierownik urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zastosował suchą literę prawa, nie wnikając w przyczyny, które spowodowały niedotrzymanie terminu złożenia wniosku. Podniósł, że przeżycia związane z terrorem i eksterminacją ludności polskiej przez UPA, śmierć matki i rodzeństwa zasługiwały na pozytywne rozpatrzenie jego wniosku.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosło ojej oddalenie , powołując się na treść przepisu art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, oraz na datę złożenia wniosku o przyznanie uprawnień przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, póz. 12717, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm/.
Właściwym do rozpoznania skargi jest więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Skarga jest zasadna, ponieważ w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją zachodzi możliwość żądania wznowienia postępowania.
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r., OTK-A 2003/4/31, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, póz. 950 ze zm./jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Na skutek tego orzeczenia przepis art. 22 ust. 3 powyższej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 25 kwietnia 2003 r.
Zgodnie z przepisem art. 145 a § l kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową, lub ustawą, na podstawie której została wydana decyzja.
W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparte zostało wyłącznie na przepisie art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, uznanym następnie za sprzeczny z Konstytucją. Organ nie badał zasadności wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich, w związku ze złożeniem go po dniu 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z przepisem art. 145 a § l kpa zachodzi więc możliwość żądania wznowienia postępowania administracyjnego.
Stosownie do przepisu art. 145 § l pkt l lit b ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § l pkt. l lit. b, oraz art. 135 ustawy orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI