II SA/KR 3227/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-06-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówakt własności ziemisprostowanie błędunieruchomościpostępowanie administracyjneprawo geodezyjneWSAkontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uznając, że organ odwoławczy nieprawidłowo rozpoznał odwołanie dotyczące sprostowania aktu własności ziemi, zamiast stwierdzić jego niedopuszczalność lub umorzyć postępowanie.

Sprawa dotyczyła skargi W. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o zmianie w ewidencji gruntów. Skarżąca domagała się sprostowania aktu własności ziemi z powodu oczywistej omyłki, jednak organ odwoławczy rozpoznał jedynie kwestię zmiany ewidencji, nie odnosząc się do wniosku o sprostowanie aktu. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi W. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 listopada 2000 r., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2000 r. o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów. Zmiana ta polegała na oznaczeniu działki Nr [...] o pow. 0.0520 ha jako działki o numerze [...] o tej samej powierzchni. Skarżąca W. W. wniosła o sprostowanie aktu własności ziemi Nr [...] z dnia [...] 1976 r., twierdząc, że działka o numerze [...] o pow. 0.5665 ha, będąca jej własnością, została błędnie wpisana do aktu własności ziemi wydanego na rzecz Z. T. z powodu oczywistej omyłki. Burmistrz Miasta wydał decyzję o zmianie w ewidencji gruntów, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał ją w mocy, uznając, że sprostowanie aktu własności ziemi wymaga odrębnego postępowania. Skarżąca zaskarżyła decyzję organu odwoławczego, podnosząc, że nie rozstrzygnięto jej wniosku o sprostowanie aktu własności ziemi. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając, że organ odwoławczy dopuścił się uchybienia przepisom postępowania, rozpoznając odwołanie, które dotyczyło żądań nie rozstrzygniętych w decyzji organu I instancji. Zamiast tego, powinien był stwierdzić niedopuszczalność odwołania lub umorzyć postępowanie odwoławcze. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy dopuścił się uchybienia przepisom postępowania, gdyż zamiast stwierdzić niedopuszczalność odwołania lub umorzyć postępowanie odwoławcze, rozpoznał odwołanie dotyczące kwestii nieobjętych decyzją organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Odwołanie można wnieść od rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Jeśli decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia o wszystkich żądaniach, stronie służy prawo do żądania jej uzupełnienia w trybie art. 111 §1 kpa. Organ odwoławczy, któremu przedstawiono odwołanie dotyczące części żądań strony nie rozstrzygniętych w decyzji, w razie popierania takiego odwołania winien stwierdzić jego niedopuszczalność (art. 134 kpa), a w razie traktowania odwołania jako żądania uzupełnienia decyzji organu I instancji - umorzyć postępowanie odwoławcze (art. 138 §1 pkt 3 i 105 §1 i 2 w zw. z art. 140 kpa).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. art. 97 § §1

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowanie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do spraw wszczętych przed 1 stycznia 2004r.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 3 § §1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 134 § §1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § §1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji.

Pomocnicze

u.p.g.k. art. 7 § ust. 2 pkt 2, 20, 21, 22, 23 i 24

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.p.a. art. 111 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Żądanie uzupełnienia decyzji.

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania odwoławczego.

k.p.a. art. 105 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania.

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 205

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 210

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot nadpłaty.

Dz. U. Nr 107, poz. 464 art. 63

Ustawa o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nieprawidłowo rozpoznał odwołanie, które dotyczyło żądań nie rozstrzygniętych w decyzji organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy winien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony w jego wniesieniu. Jeżeli przy tak sformułowanym odwołaniu skarżąca nadal by je podtrzymywała - zachodziła niedopuszczalność odwołania, obligująca organ odwoławczy do wydania postanowienia opartego na przepisie art. 134 kpa w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Gdyby zaś skarżąca swoje 'odwołanie' traktowała jako skierowane do organu odwoławczego, żądanie uzupełnienia decyzji organu I instancji, to wywołane takim odwołaniem postępowanie odwoławcze winno ulec umorzeniu na podstawie art. 138 §1 pkt 3 i 105 §1 i 2 w zw. z art. 140 kpa.

Skład orzekający

Piotr Lechowski

przewodniczący sprawozdawca

Halina Jakubiec

sędzia

Wiesław Kisiel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odwołania od decyzji administracyjnej, gdy decyzja nie rozstrzyga wszystkich żądań strony, a także kwestie związane z korygowaniem błędów w ewidencji gruntów i aktach własności ziemi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i może wymagać uwzględnienia kontekstu konkretnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę błędów proceduralnych organu odwoławczego w kontekście odwołania od decyzji administracyjnej.

Błąd proceduralny organu odwoławczego uchylił decyzję w sprawie ewidencji gruntów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 3227/00 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-06-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2000-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Halina Jakubiec
Piotr Lechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesław Kisiel
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Sędziowie : WSA Halina Jakubiec NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r sprawy ze skargi W. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 14 listopada 2000 r, Nr : [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz skarżącej W. W. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie [...] zł ([...] złotych ) , III. zarządza zwrot przez sąd nadpłaty w kwocie [...] zł , ([...] złotych )
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania W. W., decyzją z dnia 14 listopada 2000r [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2000r. znak [...], orzekającą o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów w obrębie Andrychów, polegającej na zmianie w jednostce rejestrowej Nr [...] prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność K. i I. małż. Ż., oznaczenia działki Nr [...] o pow.0.0520 ha, na działkę o numerze [...] o tej samej powierzchni. Decyzję organu odwoławczego oparto na podstawie art. 138 § 1 pkt 1kpa oraz art. 7 "b" ust. 2 pkt 2, 20,21,22,23 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.).
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynikają następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.
W. W. wystąpiła do Starosty z wnioskiem o "sprostowanie aktu własności ziemi Nr [...] wydanego przez Naczelnika Miasta w [...] dnia [...] .1976 r., którym stwierdzono nabycie przez Z. M. T. z d. W. nieruchomości obejmującej m. in. działkę [...] o pow. 0.0520 ha". Działka ta objęta jest księgą wieczystą Nr [...] założoną dla nieruchomości małż. I. i K. Ż. -następców prawnych Z. T. i wykazana w pozycji rejestrowej [...] rejestru gruntów prowadzonego dla tych właścicieli.
Składająca wniosek podnosiła, że działka o takim samym oznaczeniu Nr [...] ha o powierzchni 0.5665 ha objęta jest też aktem własności ziemi Nr [...] z dnia [...].1976r., i wchodzi w skład jej nieruchomości, dla której założona jest księga wieczysta [...] i figuruje w pozycji [...] jednostki rejestrowej, rejestru gruntów.
Uważając, że nadanie własnej działce numeru [...] jest prawidłowe, W. W. wniosła o sprostowanie aktu własności ziemi wydanego na rzecz Z. T..
Burmistrz Miasta, któremu Starosta, z powołaniem na zawarte porozumienie z Kierownikiem Urzędu Rejonowego w [...] przekazał wniosek celem załatwienia, po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie sprostowania aktu własności ziemi Nr [...] i po przeprowadzeniu w dniu [...] .2000r rozprawy, podjął opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] 2000r, wprowadzającą zmianę przedmiotową w operacie ewidencji gruntów. W uzasadnieniu decyzji organ odwołał się do ustalenia, że w toku zakładania w latach 1969-1970 ewidencji gruntów miasta [...] nastąpił błąd polegający na oznaczeniu jednakowym numerem ewidencyjnym, dwóch różnych sąsiadujących ze sobą działek gruntowych, oraz do złożonego na rozprawie w dniu [...] .2000r oświadczenia przez K. i I. małż. Ż., w którym nie sprzeciwiali się zmianie oznaczenia swojej działki.
W odwołaniu od tej decyzji W. W. podnosiła, że sprostowano tylko ewidencję gruntów, a wniosek dotyczył także sprostowania aktu własności ziemi Nr [...] i o wszczęciu postępowania w tym przedmiocie zawiadomił Burmistrza Miasta [...] .
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, zajął stanowisko, że jedyną możliwą w aktualnym stanie prawnym drogą wyeliminowania istniejącego wiele lat błędu w ewidencji gruntów, którego następstwem były błędy w aktach własności ziemi stanowiło wydanie decyzji zmieniającej ewidencję gruntów. Organ odwoławczy zaakceptował uznanie oświadczenia małżonków Ż. jako wniosku o sprostowanie ewidencji gruntów, a zarazem wskazał, że biorąc pod uwagę treść żądania W. W. i jego uzasadnienie, które jednoznacznie wskazuje na żądanie uzyskania sprostowania aktu własności ziemi, Burmistrz winien zakończyć stosownym aktem prawnym, wszczęte zawiadomieniem z dnia [...] 2000r postępowanie administracyjne w tym przedmiocie, tym bardziej, że dane zawarte są w a.w.z obejmującym działkę [...] o pow. 0.5665 ha wydanym na rzecz W. W. nie ulegają zmianie.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła W. W.. Zaznaczając, iż skarga nie dotyczy i nie kwestionuje zmiany ewidencji gruntów, a zaskarżeniem objęta jest "część zawierająca negatywne rozstrzygnięcie wniosku w przedmiocie sprostowania aktu własności ziemi Nr [...] z dnia [...] .1976r. wydanego na rzecz Z. T.", podniesiono, że skarżąca domagała się sprostowania oczywistej omyłki tego aktu w trybie art. 113 §1 kpa.
Zdaniem skarżącej zebrany materiał dowodowy dawał podstawy do ustalenia, że działka [...] została wpisana do a.w.z [...] wskutek oczywistej omyłki, a właściwą formą rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania sprostowania winno być postanowienie, a nie "uzasadnienie" decyzji organu II instancji. Na poparcie swego stanowiska, że art. 63 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 107, poz. 464) nie wyłączył dopuszczalności stosowania art. 113 §1 i 3 kpa w prostowaniu błędów i omyłek aktów własności ziemi, przywołała skarżąca wyrok NSA z dnia 21.03.1996r II SA 432/95-ONSA 1997/1/34).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, że jej przedmiotem nie jest rozstrzygnięcie decyzji w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, lecz ta część uzasadnienia decyzji organu II instancji, w którym wskazano, że sprostowanie co do aktu własności ziemi winno być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, o którym nie orzeczono tą decyzją.
Na rozprawie dnia 8 czerwca 2004r przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, dopuszczono dowód z akt sprawy II SA/Kr 2951/01 tut. Sądu, z których wynika, że
-Burmistrz, postanowieniem z dnia [...] 2001 r znak [...] odmówił wnioskowi W. W. w przedmiocie sprostowania aktu własności ziemi Nr [...] z dnia [...] 1976r wydanego na rzecz Z. T. z d. W. c. F. i M.,
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , rozpatrując zażalenie W. W., postanowieniem z dnia [...] 2001 r. Kol. Odw. [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza,
- Od powyższego postanowienia W. W. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę do sygn. II SA /Kr 2951/01, a sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono przed dniem 1 stycznia 2004r. i przed tą datą postępowanie w sprawie nie zostało zakończone. Stosownie zatem do przepisu art. 97 §1 ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1271 z późn. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W sprawowaniu tej kontroli zgodnie ( z art. 134 §1), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany jednak zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z tego punktu widzenia skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn innych niż wskazane na jej poparcie.
Przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji jest wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów ( utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wprowadzającej taką zmianę). Z treści skargi wynika w sposób wyraźny, że przedmiotem skargi nie jest rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, lecz brak rozstrzygnięcia, co do wniosku o sprostowanie treści aktu własności ziemi Nr [...] z dnia [...] 1976r, co do którego organ administracji publicznej zawiadomił o wszczęciu postępowania.
Treść złożonego przez skarżącą odwołania z dnia [...] .2000r ( k. 26 akt) od decyzji organu I instancji z dnia [...] .2000r, wskazywała, że wniosek dotyczył także sprostowania aktu własności ziemi, a sprostowano tylko ewidencję gruntów i zawierała żądanie "wydania również decyzji w sprawie sprostowania aktu własności ziemi"
Odwołanie można wnieść od rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Jeśli decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia o wszystkich żądaniach, stronie służy prawo do żądania jej uzupełnienia w trybie art. 111 §1 kpa, do organu który wydał decyzję.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego, któremu przedstawiono tak określone odwołanie, winien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony w jego wniesieniu. Jeżeli przy tak sformułowanym odwołaniu skarżąca nadal by je podtrzymywała - zachodziła niedopuszczalność odwołania, obligująca organ odwoławczy do wydania postanowienia opartego na przepisie art. 134 kpa w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Gdyby zaś skarżąca swoje "odwołanie" traktowała jako skierowane do organu odwoławczego, żądanie uzupełnienia decyzji organu I instancji, to wywołane takim odwołaniem postępowanie odwoławcze winno ulec umorzeniu na podstawie art. 138 §1 pkt 3 i 105 §1 i 2 w zw. z art. 140 kpa.
Pogląd, że organ odwoławczy, któremu przedstawiono odwołanie dotyczące części żądań strony nie rozstrzygniętych w decyzji, w razie popierania takiego odwołania winien stwierdzić jego niedopuszczalność ( art. 134 kpa), a w razie traktowania odwołania jako żądania uzupełnienia decyzji organu I instancji - umorzyć postępowanie odwoławcze ( art. 138 §1 pkt 3 i 105 §1 i 2 w art. 140 kpa), ugruntowany został tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( por. np. post. SN z dnia 1988.07.07 III AZP 10/88-OSNC 1990/9/116), jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. np. wyrok NSA z 1998.04.01 I SA/Wr 796/96 - Lex Nr 32938).
Rozpatrzenie zatem odwołania skarżącej, które dotyczyło żądań nie rozstrzygniętych w decyzji organu I instancji, stanowiło uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż inny mógł być przedmiot rozstrzygnięcia organu odwoławczego o odwołaniu wniesionym dnia 04.10.2000r.
Okoliczność, że po wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia 14 listopada 2000r, organ I instancji rozstrzygnął dnia 17 kwietnia 2001 r w przedmiocie żądania sprostowania aktu własności ziemi i że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, zawisła sprawa ze skargi W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2001 r utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji, nie ma doniosłości prawnej, z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie I- szym wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 1 Lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art. 200 w zw. z art. 205 i 210 powołanej ustawy.
Wobec uchylenia tylko orzeczenia organu II instancji i treści skargi, nie zachodziły przesłanki do zastosowania przepisu art. 152 ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI