II SA/Kr 3224/01

II SA/Kr 3224/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-01-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Szkodzińska /przewodniczący/
Barbara Pasternak /sprawozdawca/
Krystyna Daniel
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Sygn. akt IISA/ Kr 3224/ 01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA : Krystyna Daniel Barbara Pasternak ( spr. ) Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 19 września 2001r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...]sierpnia 2001r.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust 2 pkt 2 Ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997 r. Nr. 42, poz. 950 z póżn. zm./ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił M. D. uprawnień kombatanckich przyznanych mu przez ZBOWiD w [...] z tytułu "walki o utrwalanie władzy ludowej " w okresie od [...] . 11. 1948 r. do [...]. 12. 1948 r., łącznie 2 miesiące. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że M. D., w okresie od 06. 1948 r. do 10. 1950 r. pełnił służbę w Wojsku Polskim i nie brał udziału w walkach z oddziałami, o których mowa w art. l ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. Na podstawie przeprowadzonego dowodu z wywiadu w Centralnym Archiwum Wojskowym Kierownik Urzędu ustalił, że żołnierze [...] W, w którym M. D. pełnił służbę od czerwca 1948 r. do września 1948 r. brali udział w zwalczaniu NSZ poakowskiego zbrojnego podziemia oraz band rabunkowych. Natomiast w dokumentach Zakładu Tresury Psów Służbowych oraz [...] W nie odnaleziono danych dotyczących udziału żołnierzy w zwalczaniu jakichkolwiek oddziałów zbrojnego podziemia. W związku z tym, uznał twierdzenia M. D. o jego udziale w walkach z UPA za nieudowodnione. Skoro tak, to jako osobę, która otrzymała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944- 1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej , należy na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 cyt. ustawy uprawnień tych pozbawić. Ustosunkowując się do twierdzenia M. D. o posiadanym innym tytule uprawnień kombatanckich- służbie w Armii Krajowej, Kierownik Urzędu stwierdził, że wnioski o przyznanie uprawnień określonych w art. 1-4 z zastrzeżeniem ust. 4 cyt. ustawy mogą być kierowane w trybie, o którym mowa w ust. l przez osoby zamieszkałe w Polsce, do dnia 31 grudnia 1998 r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. D. podniósł, że Decyzja jest dla niego niesprawiedliwa i krzywdząca. Twierdził, że starając się o przyznanie uprawnień kombatanckich przez ZBOWiD przedłożył takie same dokumenty, jak w toku weryfikacji /zeznania świadków/, ale prawdopodobnie wygodniej było napisać w tamtym okresie jako podstawę przyznania uprawnień utrwalanie władzy ludowej, niż przynależność do Armii Krajowej. Zarzucił, że załączone zeznania świadków nie stanowią wniosku o przyznanie uprawnień, lecz informację o stanie faktycznym.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 19 września 2001 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § l i art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. nr 142 póz. 950 z poz. zm./ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] .
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że M. D. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej . W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt. 6 cyt. ustawy. W myśl art. 25 ust.
2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uprawnienia te uzyskały wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Odnośnie twierdzeń strony o udziale w ruchu oporu uznano, że rozpatrzenie tego wniosku byłoby sprzeczne z przepisami art. 22 ust. l i art. 22 ust. 3 cyt. Ustawy , z uwagi na brak udokumentowania wniosku, brak rekomendacji, oraz upływ terminu do jego złożenia z dniem 31 grudnia 1998 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. D. podtrzymał dotychczasowe zarzuty. Podniósł nadto, że oświadczenia świadków dotyczące przynależności do Armii Krajowej złożone zostały przez niego dopiero w 2000 roku, gdyż Urząd do Spraw Kombatantów przeprowadził postępowanie weryfikacyjne w jego sprawie dopiero po pięciu latach od przejęcia dokumentacji z Zarządu Wojewódzkiego Kombatantów RPI byłych więźniów politycznych w [...]. Skarżący wniosło podjęcie decyzji umożliwiającej mu odzyskanie uprawnienia kombatanckiego.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr. 153, poz. 1270 ze zm./, w skrócie ppsa.
Właściwym do rozpoznania skargi jest więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie zważyć należy, iż ustalenia i stanowisko Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odnośnie charakteru uprawnień kombatanckich skarżącego, przyznanych przez ZBOWiD są prawidłowe. Zasadnie Kierownik Urzędu w obydwu decyzjach uznał, że uprawnienia te przysługiwały skarżącemu z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej, w okresie od [...] . 11. 1948 r. do [...].12.1948 r. Skarżący nie wykazał żadnymi dowodami swojego udziału w tym okresie, ani w całym okresie pełnienia służby wojskowej w walkach z oddziałami wymienionymi w przepisie art. l ust. 2 pkt. 6 cyt. ustawy. Nie wykazał tego również dowód przeprowadzony przez organ prowadzący sprawę - wywiad w Centralnym Archiwum Wojskowym. Z pisma CAW /k. 22 akt adm./ wynika, że jednostka, w której skarżący pełnił służbę wojskową - [...] W brała udział w zwalczaniu NSZ poakowskiego zbrojnego podziemia oraz band rabunkowych. Brak także jakichkolwiek danych dotyczących udziału żołnierzy Zakładu Tresury Psów Wojskowych oraz [...] W dotyczących udziału żołnierzy w zwalczaniu jakichkolwiek oddziałów zbrojnego podziemia. Zasadnie więc Kierownik Urzędu uznał, że zachodzi podstawa do zastosowania przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy w stosunku do skarżącego.
Pozostałe ustalenia organu, jak i stanowisko prawne co do oceny przedłożonych przez skarżącego dowodów na okoliczność udziału w ruchu oporu są błędne i skutkować muszą uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się do twierdzenia organu zawartego w zaskarżonej decyzji, że rozpatrzenie przez Kierownika Urzędu wniosku o przyznanie nowego tytułu uprawnień kombatanckich bez udokumentowanego wniosku i rekomendacji właściwego stowarzyszenia, a nadto złożonego z uchybieniem terminu określonego w myśl przepisu art.. 22 ust. 3 cyt. ustawy - 31.12. 1998 r. jako ostateczny termin składania wniosków o przyznanie uprawnień, o którym mowa w cyt. ustawie, stwierdzić należy, co następuje :
zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4. 03. 2002 r. /ONSA 20027 4/1327, wniosek /zarzut/ osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie , powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.
Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt. 2 cyt. ustawy można zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w ustawie. Oznacza to, ze w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taka osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy. Skoro tak, to Kierownik Urzędu obowiązany jest przeprowadzić w tym zakresie postępowanie dowodowe zgodnie z regułami określonymi w przepisach art. 7 i 77 kpa. W takim stanie prawnym stanowisko organu, że rozpoznanie wniosku skarżącego byłoby naruszeniem art. 22 ust. l cyt. ustawy z uwagi na brak stosownej rekomendacji i udokumentowania wniosku nie może się ostać. W sytuacji bowiem kiedy zarzut skarżącego dotyczący istnienia po jego stronie innych jeszcze tytułów do posiadania uprawnień kombatanckich winien być rozpoznany w postępowaniu weryfikacyjnym o pozbawienie tych uprawnień, to na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek wynikający z przepisu art. 9 kpa.
Odnośnie braku możliwości rozpoznania wniosku o przyznanie nowego tytułu uprawnień kombatanckich z uwagi na termin określony przepisem art. 22 ust. 3 cyt. ustawy Sąd zważył:
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r., OTK-A 2003/4/31, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis art.22 ust 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, póz. 950 ze zm./. jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek tego orzeczenia przepis art. 22 ust. 3 powyższej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 25 kwietnia. 2003 r.
Zgodnie z przepisem art. 145 a § l kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową, lub z ustawą, na podstawie której została wydana decyzja.
W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparte zostało m. in. na przepisie art.22 ust. 3 ustawy o kombatantach..... uznanym następnie za sprzeczny Konstytucją. Zgodnie z art. 145a §1 kpa zachodzi więc możliwość żądania wznowienia postępowania administracyjnego.
Stosownie do przepisu art. 145 § l pkt. l lit. b i lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie przepisów art. art. 145 § l pkt. l lit. b i c, oraz art. 135 ustawy orzeczono jak w Wyroku.
Z uwagi na brak żądania skarżącego nie orzeczono o zwrocie kosztów, zgodnie z treścią art. 210 ustawy ppsa.