II SA 2059/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje dotyczące opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uznając przepisy rozporządzenia za niezgodne z Konstytucją.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nakładającą opłatę drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżący kwestionował ustalenia dotyczące nacisku pojazdu na osie oraz możliwość przemieszczenia ładunku. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisów rozporządzenia o opłatach drogowych z Konstytucją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Cz. F. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące rozbieżności w protokole kontroli pojazdu oraz wpływu przemieszczenia ładunku na nacisk na osie. Sąd, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. (P 6/02), uznał, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych, na podstawie których wydano decyzje, są niezgodne z Konstytucją RP. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, a także orzekł o ich niewykonywaniu. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził, że przepisy rozporządzenia o opłatach drogowych naruszały zakres ustawowego upoważnienia i miały charakter represyjny, co czyniło je niezgodnymi z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych art. 9 § 1 pkt. 2 i ust. 2
Przepisy uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § 1
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez WSA.
Ustawa o drogach publicznych art. 13 § 2a
Przepis, na podstawie którego organ II instancji rozstrzygnął sprawę, choć nie był podstawą dla decyzji I instancji.
k.p.a. art. 145a
Kodeks postępowania administracyjnego
Orzeczenie TK stanowi przesłankę wznowienia postępowania.
Ustawa prawo o ruchu drogowym art. 61 § 2 pkt.1
Przepis dotyczący obowiązku przewoźnika w zakresie umieszczenia towaru.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność przepisów rozporządzenia o opłatach drogowych z Konstytucją RP, stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące rozbieżności w protokole kontroli pojazdu i wpływu przemieszczenia ładunku na nacisk na osie (nie były rozpatrywane ze względu na podstawę uchylenia decyzji).
Godne uwagi sformułowania
przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego są niezgodne z art.92 ust. 1 Konstytucji RP. rozważanie zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne.
Skład orzekający
Andrzej Wieczorek
sprawozdawca
Grażyna Śliwińska
przewodniczący
Stanisław Gronowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uchylanie decyzji administracyjnych opartych na przepisach uznanych za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli skarga nie podnosiła bezpośrednio zarzutu niekonstytucyjności."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których podstawą decyzji były przepisy rozporządzenia o opłatach drogowych z 2000 r. lub podobne, które zostały zakwestionowane przez TK. Konieczność istnienia wyroku TK stwierdzającego niekonstytucyjność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet jeśli sąd nie był bezpośrednio proszony o ocenę konstytucyjności przepisów.
“Niezgodne z Konstytucją przepisy doprowadziły do uchylenia opłaty drogowej.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA 2059/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-08-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-06-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/ Grażyna Śliwińska /przewodniczący/ Stanisław Gronowski Skarżony organ Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Sliwińska Sędzia NSA Stanisław Gronowski Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Cz. F. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2003r.r. Nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2002 r., 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącego Cz. F. kwotę 107 (sto siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego i kwotę 615 (sześćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadnienie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia z dnia [...] marca 2003r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2002r., którą orzeczono o obciążeniu skarżącego Cz. F. - jako przewoźnika, opłatą drogową w wysokości [...] zł za przejazd w dniu [...] lipca 2001r. pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu tej decyzji podano wyniki stwierdzonych podczas kontroli przekroczeń dopuszczalnych parametrów pojazdu tj. nacisków na osie drugą, trzecią i czwartą. Powyższa decyzja została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono, że protokół kontroli pojazdu wskazywał, iż przekroczenie dopuszczalnych norm jedynie na osi drugiej natomiast zakwestionowana decyzja przyjęła nacisk na opisane wyżej osie. Tak dokonane przez organ ustalenia sugerują zdaniem skarżącego na rozbieżności skutkujące wysokością kary. Ponadto podniesiono, że przewożona glina mogła się przesunąć w trakcie jazdy i spowodować nacisk na jedną oś a na przemieszczanie ładunku wpływu nie miał przewoźnik. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż podczas postępowania skorygowano niedoskonałości protokołu. Wskazano, że ustalenie nacisku na pozostałe osie wynikało z protokołu kontroli nie zostało jednak zauważone przez inspektorów. Błąd ten został naprawiony w dalszym toku postępowania. Odnośnie zarzutu ewentualnego przemieszczania się ładunku wskazano, że to przewoźnik winien umieścić towar tak aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (art.61 ust.2 pkt.1 ustawy prawo o ruchu drogowym). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy (Dz.U. Nr 153, poz.1271), w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ustawa o p.p.s.a). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r., P 6/02 wdanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m. in. § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych z art. 2 i art. 92 ust.1 Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 W obszernym uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny powołał się na swój wcześniejszy wyrok z 27 dnia 27 kwietnia 1999r. P 7/98, w którym stwierdził, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Według Trybunału Konstytucyjnego ustalanie opłaty za przejazd pojazdem nie normatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłaty na podstawie § 4 ust. ł rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych, uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych pomimo wspomnianego, wcześniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 7/98 dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją RP. Mając to na względzie należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego są niezgodne z art.92 ust. 1 Konstytucji RP. W rozpoznawanej sprawie obie decyzja organu I instancji została wydana na podstawie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych. Natomiast organ II instancji z niezrozumiałych powodów rozstrzygnął na podstawie art.13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U z 2000r., Nr 71, poz.838, z póź.zm) Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego (potwierdzające niezgodność kwestionowanego przepisu z aktem wyższej rangi) ma wpływ na sposób załatwienia sprawy zawisłej przed Sądem. Takie orzeczenie stanowi przesłankę wznowienia postępowania (art. 145a kpa.) i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji. Stosownie, bowiem do art. 145 § 1 pkt. 1 litera b p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Można dodać, iż jeszcze na gruncie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdził występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle tej regulacji prawnej rozważanie zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne. Mając to wszystko na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 litera b p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy o p.p.s.a
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI