II SA/Kr 3205/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-12-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieAKMOrepresje wojenneokres powojennyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiKarta Polaka

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje pozbawiające R.S. uprawnień kombatanckich, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem jego działalności w AK i późniejszego skazania.

Skarżący R.S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich przyznanych za działalność w MO w okresie utrwalania władzy ludowej. W odwołaniu podniósł, że działał w AK, a do MO wstąpił na polecenie tej organizacji. Po wojnie został aresztowany i skazany za działalność AK. WSA uchylił decyzje organów administracji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i konieczność zbadania wszystkich okoliczności, w tym działalności w AK i skazania, które mogą wpływać na przyznanie uprawnień kombatanckich.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji pozbawiającej R.S. uprawnień kombatanckich, które zostały mu przyznane za działalność w Milicji Obywatelskiej w okresie utrwalania władzy ludowej. Organ administracji uznał, że R.S. uzyskał uprawnienia wyłącznie z tego tytułu, co zgodnie z przepisami skutkowało pozbawieniem tych uprawnień. W toku postępowania R.S. podniósł, że w czasie okupacji działał w Armii Krajowej, a do MO wstąpił na polecenie AK. Po wojnie został aresztowany i skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy na 6 lat więzienia za działalność AK, z czego odsiedział 3,5 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu administracji. Sąd uznał, że organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego. W szczególności, organ powinien był zbadać informacje dotyczące działalności R.S. w AK, przesłuchać go i świadka, a także wyjaśnić okoliczności jego aresztowania i skazania, które mogły mieć związek z walką o niepodległość i suwerenność. Sąd wskazał również na nieuprawnione powoływanie się przez organ na przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że organ administracji powinien zbadać te okoliczności, gdyż mogą one mieć wpływ na zachowanie uprawnień kombatanckich.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji, który nie zbadał wyczerpująco materiału dowodowego. Konieczne jest wyjaśnienie działalności w AK i skazania skarżącego, które mogą być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.o.k. art. 25 § ust. 2 pkt. 2

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Pozbawienie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.

p.o.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "c"

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

u.o.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP, dotyczący terminu składania wniosków o przyznanie uprawnień.

u.o.k. art. 4 § ust. 1 pkt. 4

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Możliwa podstawa do przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu działalności związanej z walką o suwerenność i niepodległość.

u.n.s.a. art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 kpa). Konieczność zbadania przez organ działalności skarżącego w AK i jego późniejszego skazania. Nieprawidłowe powoływanie się przez organ na przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

Godne uwagi sformułowania

nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 15.04.2003r. orzekł o niezgodności tego przepisu z art. 2 i 32 Konstytucji RP

Skład orzekający

Izabela Dobosz

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Stanisław Biernat

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym, znaczenie działalności w AK i represji powojennych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i przepisów obowiązujących w momencie wydania orzeczenia. Wyrok WSA, nie NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność przyznawania uprawnień kombatanckich i konflikt między różnymi okresami działalności historycznej obywatela. Pokazuje też, jak ważne jest dokładne badanie faktów przez organy administracji.

Czy służba w AK i więzienie po wojnie mogą przywrócić utracone uprawnienia kombatanckie?

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 3205/00 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-12-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2000-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Izabela Dobosz /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Stanisław Biernat /przewodniczący/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie NSA Izabela Dobosz (spr) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004r przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. K. K. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego R. S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania .
Uzasadnienie
Sygn. akt II SA/ Kr 3205/ 00
UZASADNIENIE
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].07.2000r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono R.S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...].1987r. z tytułu utrwalania władzy ludowej [...].02.1945r. do [...].04.1948r. (łącznie 3 lata i 3 miesiące, leg. ZBOWiD nr [...]). Jak ustalono na podstawie akt b. ZBOWiDu R.S. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w organach MO, a zatem uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", co obecnie skutkuje pozbawieniem uprawnień. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż organ nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i 4 ustawy o kombatantach (...).
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R.S,. twierdzi, że w czasie okupacji działał w A.K. [...].1940r. złożył przysięgę. Do pracy w MO wstąpił po rozbrojeniu się oddziału A.K. w 1945r. i na polecenie tej organizacji. Komendantem posterunku MO był również członek A.K. F.S. . R.S. podaje, że w 1948r. został zdekonspirowany i aresztowany przez Wydział Specjalny w Ł. . W trakcie przeprowadzonej u niego rewizji znaleziono broń ( dwa pistolety krótkie i jeden pistolet maszynowy "MP"), Rejonowy Sąd Wojskowy w Ł. skazał go na 6 lat więzienia. Po 3,5 roku więzienia został warunkowo zwolniony, ale był pozbawiony praw publicznych na 5 lat. Twierdzi, że wcześniej nie wnosił o przyznanie uprawnień kombatanckich z tego tytułu, powodowany obawą. Zaczął się starać w 1987r. i wtedy złożył również dokumenty dotyczące A.K., jednakże Prezes ZBOWiD K. przekonał go, że szybciej uzyska uprawnienia kombatanckie w oparciu o dokumenty dotyczące pracy w MO. Do wniosku R.S. dołączył zeznanie świadka A.K.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].11.2000r. Nr [...], utrzymano w mocy decyzję własną z [...].07.2000r. Podstawą wydanej decyzji był art. 138§1 pkt l w zw. z art. 127§3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142, póz. 950 ze zm.). Organ podtrzymał swoje poprzednie stanowisko i stwierdził, że okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczące służby w A.K. nie mają wpływu na wynik sprawy, gdyż 31.12.1998r. upłynął termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień ( art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach (...)
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R.S. powołuje się na fakt aresztowania go po wojnie za działalność na rzecz A.K. i skazania na 6 lat więzienia, z czego odsiedział 3,5 roku. Był pozbawiony praw publicznych na 5 lat. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty w zaskarżonej decyzji.
W sprawie wziął udział prokurator, który na rozprawie w dniu [...].12.2004r. wniósł o uwzględnienie skargi
.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien przeanalizować informacje skarżącego dotyczące jego domniemanej działalności w A.K. i w tym celu przesłuchać go, jak również świadka A.K. , który złożył zeznanie ( k. [...] akt administracyjnych ). Powoływanie się bowiem na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach (...) jest nieuprawnione, gdyż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 15.04.2003r. ( Dz. U. nr 72, poz. 658 ) orzekł o niezgodności tego przepisu z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Wyjaśnienia wymaga także kwestia aresztowania i skazania skarżącego, a zwłaszcza to, czy wyrok ten miał związek z działalnością polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość ( art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z 24.01.1991r.). W tym celu organ powinien zwrócić się do Ministerstwa Sprawiedliwości o stosowne informacje, a nadto zbadać akta wspomnianej sprawy. Wszystkie te bowiem okoliczności mogą mieć wpływ na ewentualne zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.).
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002r. p.o.p.p.s.a. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97§1 ustawy z 30.08.2002r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI