II SA/Kr 320/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2017-01-30
NSAbudowlaneWysokawsa
samowola budowlananakaz rozbiórkiprawo budowlanegazociągbezpieczeństwolegalizacja budowywsakraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące nakazu rozbiórki garażu, wskazując na błędy w ustaleniu stron postępowania i stanu faktycznego, jednocześnie odrzucił skargę jednego ze współwłaścicieli z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku garażowo-gospodarczego, który według organów nadzoru budowlanego znajdował się na trasie gazociągu średniego ciśnienia. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na błędy w ustaleniu, kto powinien być adresatem nakazu rozbiórki, oraz na konieczność dokładniejszego zbadania stanu faktycznego, w tym rzeczywistego przebiegu instalacji gazowej i stanu zdrowia inwestora. Jednocześnie sąd odrzucił skargę jednego ze współwłaścicieli z powodu nieuiszczenia należnego wpisu sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skarg A.R.-H. oraz F.H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 grudnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nakazującą rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego. Budynek ten został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a organy uznały, że znajduje się on na trasie gazociągu średniego ciśnienia, co uniemożliwia jego legalizację. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Kluczowe zarzuty dotyczyły nieprawidłowego ustalenia adresata nakazu rozbiórki (nie można nakazać rozbiórki osobie, która nie ma prawa do dysponowania nieruchomością) oraz konieczności dokładniejszego zbadania stanu faktycznego, w tym rzeczywistego przebiegu instalacji gazowej i stanu zdrowia inwestora F.H., którego oświadczenia budziły wątpliwości. Sąd podkreślił, że należy ustalić, czy pod budynkiem przebiega gazociąg, czy jedynie przyłącz gazu, oraz czy przyłącz ten jest nadal aktywny. Jednocześnie, postanowieniem z tej samej daty, sąd odrzucił skargę F.H. z powodu nieuiszczenia należnego wpisu sądowego, mimo wezwań do jego zapłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego nieprawidłowo określił adresata nakazu rozbiórki, ponieważ nie można nałożyć takiego obowiązku na inwestora, który nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie orzekania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że adresatem decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki musi być podmiot posiadający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tej sprawie nie ustalono, czy F.H. posiadał takie prawo, a właścicielka nieruchomości A.R.-H. kwestionowała jego rolę jako inwestora i jego zdolność do podejmowania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji, gdy zachodzi konieczność uchylenia decyzji organu odwoławczego.

p.p.s.a. art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis stanowiący podstawę do odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia lub skargi o wznowienie postępowania, od których mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis.

u.p.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane

Przepis dotyczący nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 48 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane

Przepis określający przesłanki uniemożliwiające legalizację samowoli budowlanej.

Pomocnicze

u.p.b. art. 52

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane

Obowiązek inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do dokonania czynności nakazanych w decyzji o rozbiórce.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ogólny dotyczący rozstrzygania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe art. 6 § 1

Minimalna odległość budynku od sieci gazowej średniego ciśnienia.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie art. 110

Aktualne przepisy dotyczące warunków technicznych dla sieci gazowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe ustalenie adresata decyzji nakazującej rozbiórkę. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego (lokalizacja budynku względem gazociągu, stan zdrowia inwestora). Nieuiszczenie wpisu sądowego przez F.H. jako podstawa do odrzucenia jego skargi.

Godne uwagi sformułowania

Nie można orzec nakazu rozbiórki wyłącznie wobec inwestora - sprawcy samowoli budowlanej, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Ustalenie, że F.H. leczy się psychiatrycznie powoduje konieczność szczególnie ostrożnego traktowania jego oświadczeń jako dowodów w sprawie administracyjnej.

Skład orzekający

Małgorzata Łoboz

przewodniczący

Krystyna Daniel

członek

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie adresata decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej, ocena dowodów w sprawach dotyczących osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych, znaczenie dokładnego ustalenia stanu faktycznego w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji z instalacją gazową i stanu zdrowia inwestora.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowań budowlanych, gdzie kluczowe są nie tylko przepisy, ale także dokładne ustalenie stanu faktycznego, prawa własności i stanu zdrowia stron. Dodatkowo, aspekt kolizji z infrastrukturą gazową dodaje jej praktycznego znaczenia.

Sąd uchyla nakaz rozbiórki garażu: kluczowe błędy organów i stan zdrowia inwestora.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 320/16 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2017-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Krystyna Daniel
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 220 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2017 r. sprawy ze skarg A.R.-H. oraz F.H. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 grudnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej A.R.-H. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów Syg n. akt II S A/K r 320/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2017 r. sprawy ze skarg A.R.-H. oraz F.H. na decyzję nr [...] ,[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 grudnia 2015 r, znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia odrzucić skargę F.H. .
Uzasadnienie
wyroku z dnia 30 stycznia 2017 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia 24 czerwca 2015 roku znak: [...] na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm.) - w sprawie budowy budynku garażowo - gospodarczego o konstrukcji drewnianej zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości W. gm. W. nakazał inwestorowi F.H. wykonać rozbiórkę budynku garażowo - gospodarczego o konstrukcji drewnianej zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości W. gm. W. , wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że pismem z dnia 3 marca 2015 roku znak: [...] [...] Spółka Gazownictwa Sp. z o. o. Oddział w T. zwróciła się do PINB o podjęcie postępowania w sprawie nieprawidłowości powodujących zagrożenie bezpieczeństwa w związku z umieszczeniem na trasie gazociągu stalowego średniego ciśnienia, między innymi budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości W. gm. W.
W dniu 10 kwietnia 2015 roku przeprowadzono kontrolę, podczas której stwierdzono, że na działce nr [...] w W. znajduje się między innymi budynek garażowo - gospodarczy (bez zabudowanej jednej ściany lub bramy wjazdowej). Jest to budynek wolnostojący parterowy z poddaszem, o konstrukcji drewnianej z wypełnieniem ścian płytami OSB z dociepleniem z zewnątrz, przekryty dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej pokrytej blachą. W połaci południowej i północnej dachu znajduje się lukarna z otworem okiennym i drzwiowym. Budynek posiada wymiary: 12,50 m x 5,40 m i wysokość do stropu 3,30 m oraz wysokość do kalenicy dachu 5,85 m. Nad parterem budynku wykonany jest strop drewniany. Obecny podczas kontroli F.H. oświadczył do protokołu z kontroli, że:
← w miejscu gdzie znajduje się obecnie budynek garażowo - gospodarczy znajdowała się stara wiata drewniana w większości zbliżona do obecnej, która była wybudowana w roku 1980,
← w latach 1995 - 1996 została wybudowana nowa obecnie istniejąca wiata drewniana, która później sukcesywnie była obijana płytami OSB,
← nowa wiata jest wyższa od starej,
← jest inwestorem wiaty, nie posiada pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, ponieważ uzyskał informację w Urzędzie Gminy W. , że na budowę wiaty nie potrzeba zgłoszenia ani pozwolenia na budowę.
Spółka Gazownictwa przekazała do akt postępowania informację, że sieć gazowa została wybudowana przez społeczny komitet gazyfikacyjny w 1989 roku i przekazana protokołem zdawczo - odbiorczym w dniu 5 października 1989 roku na majątek [...] Okręgowego Zakładu Gazowniczego. Na kopii mapy z inwentaryzacji geodezyjnej sieci gazowej, przekazanej przy przejęciu sieci, nie jest uwidoczniony przedmiotowy budynek garażowo - gospodarczy, co dowodzi, że budynek został wybudowany po gazyfikacji.
Inwestor – F.H. wybudował w latach 1995 - 1996 wiatę drewnianą, którą następnie obudował płytami OSB. Inwestor obudowując wiatę oraz wykonując kanał najazdowy i strop wybudował budynek garażowo - gospodarczy. Na budowę budynku nie posiadał pozwolenia na budowę, a zatem zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Na podstawie dołączonych do akt sprawy: kopii mapy zasadniczej oraz informacji uzyskanej od zarządcy sieci gazowej średniego ciśnienia, ustalono że przedmiotowy budynek garażowo - gospodarczy położony jest na sieci gazowej średniego ciśnienia. Zgodnie z informacją uzyskaną od[...] Spółki Gazownictwa sp. z o. o. przedmiotowy gazociąg wybudowany został w roku 1989. Przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 139, poz. 686) stanowi, że minimalna odległość budynku od sieci gazowej średniego ciśnienia powinna wynosić 1,5 m.
Skoro budynek garażowo - gospodarczy usytuowany jest bezpośrednio na gazociągu średniego ciśnienia, to jego usytuowanie narusza przytoczone wyżej przepisy warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Takie usytuowanie budynku zagraża również bezpieczeństwu życia i mienia, a zatem narusza przepisy w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
PINB za strony niniejszego postępowania uznał inwestora F.H. i właściciela działki nr [...] w W. na której usytuowany jest przedmiotowy budynek A.R.-H.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli F.H. i A.R.-H.
F.H. nie zgodził się z decyzją o rozbiórce i zażądał odłączenia przyłącza gazu.
A.R.-H. wskazała, że jej mąż F.H. nie jest inwestorem budowli. Wskazała na zły stan zdrowia męża, który okresami nawet nie pamięta swojego imienia i nazwiska. Ze względu na stan zdrowia nie ma upoważnienia do podejmowania w imieniu żony jakichkolwiek decyzji. Dalej skarżąca podniosła, że według jej wiedzy i oznaczeń w terenie przyłącz do budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej przebiegać miał w zupełnie innym miejscu. Świadkowie wizyty pracowników gazowni twierdzą, iż mieli oni mapkę z zaznaczonym przebiegiem przyłącza na posesji obok. Szukali sprzętem specjalistycznym. Ze zdziwieniem odkryli faktyczny przebieg przyłącza. Nigdy Spółka Gazownictwa nie zwracała się do skarżącej w tej sprawie, nie informowano jej o zamiarze kontroli. Według wiedzy skarżącej przez teren jej posesji przebiega odgałęzienie od głównego gazociągu do ściśle określonej ilości domów. Pod budynkiem, którego dotyczy decyzja nie przebiega gazociąg tylko przyłącz do budynków znajdujących się na jej posesji i w każdej chwili przyłącz gazu może być odłączony lub przeniesiony w inne miejsce. A.R.-H. podkreśliła, że główny gazociąg (pomijając odgałęzienia) nie przechodzi przez jej działkę. Znajduje się on po przeciwnej stronie drogi głównej.
Po rozpatrzeniu obu odwołań [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 22 grudnia 2015 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że na podstawie oświadczenia inwestora i wobec braku innych dowodów kwestionujących to oświadczenie przyjęto, że roboty budowlane zostały wykonane w latach 1995-1996. Zatem postępowanie podlega przepisom prawa budowlanego, wprowadzonego ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Roboty budowlane polegały na budowie budynku gospodarczego. Przedmiotowy obiekt posiada wymiary 12,5 x 5,40 m. Ze względu na swoją powierzchnię analizowany obiekt przekracza wymogi pozwalające na procedowanie w trybie art. 49b w zw. z art. 29 ust. 1 u.p.b. Na wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego niezbędne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zwrócono uwagę, że na mapce z roku 1991 będącej elementem projektu budynku mieszkalnego jednorodzinnego parterowego z poddaszem użytkowym zlokalizowanym na działce nr [...] w W. znajduje się sieć gazociągowa, natomiast nie ma naniesionego przedmiotowego budynku gospodarczego, co potwierdza, iż budynek powstał po wybudowaniu sieci gazociągowej.
Mając na uwadze powyższe, organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w trybie art. 48 u.p.b.
Przedmiotowy obiekt budowlany, wybudowany bez właściwego pozwolenia na budowę, powinien być oceniany przede wszystkim pod kątem możliwości jego legalizacji. Zdaniem WINB organ I instancji niewłaściwie zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 139, poz.686). Gazociąg powstał w 1989 r., natomiast przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany już po przeprowadzeniu gazociągu (zgodnie z oświadczeniem Inwestora: w 1995-1996 r.). Obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej zatem obiekt będzie legalizowany na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Nie ma żadnej podstawy, aby dla obiektów legalizowanych w pobliżu sieci gazociągowej stosować normatywy odległościowe wynikające z nieobowiązujących już przepisów.
Aktualnie kwestie odnoszące się do gazociągów reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 4 czerwca 2013 r. poz. 640). Przytoczono treść § 110, załącznika nr 2 i § 2 pkt 30 i § 10 rozporządzenia.
Na podstawie szkicu załączonego do pisma [...] Spółki Gazownictwa sp. z o. o. Oddział w T. z dnia 3 marca 2015 r., znak: [...] należy wskazać, iż przedmiotowy obiekt leży na trasie gazociągu. Zatem przedmiotowy obiekt narusza przepisy rozporządzenia. Zalegalizowanie wykonanej budowy budynku gospodarczego, wobec naruszenia art. 48 ust.2 pkt. 2 u.p.b. nie jest możliwe.
W świetle obowiązujących przepisów organ I instancji prawidłowo wydał nakaz rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego, wobec nie spełnienia przesłanek do wdrożenia legalizacji.
Odnosząc się do odwołania F.H. wskazano, że podnoszone przez niego kwestie nie mają wpływu na rozstrzygnięcie.
Organ I instancji pomimo powołania niewłaściwego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, wydał skarżoną decyzję prawidłowo wobec stwierdzenia braku podstaw do legalizacji.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.R.-H. Podniosła, że jej mąż jest osobą chorą i podlega stałemu leczeniu od wypadku w 1986 r. Pod budowlą położoną na działce [...] przebiega przyłącz gazowy do jednego odbiorcy. Na pewno jego przebieg nie jest zgodny z dokumentacją na mapkach. Osoby wykonujące przyłącz poinformowały skarżącą, że rury wkopano dokładnie pomiędzy kanałem a zakotwiczeniem konstrukcji jednego z boków budynku. Gdyby to robiono na istniejącym przyłączu, na pewno by go uszkodzono. Zdaniem skarżącej rozbieżność przebiegu faktycznego a w dokumentacji jest prawdopodobnie duża. Według relacji świadków pod jej nieobecność pracownicy gazowni dwukrotnie szukali faktycznego przebiegu przyłącza. Nie znaleźli go w miejscu zgodnym z dokumentacją, lecz w innym. Fakt ten świadczy, że musiano tak przeprowadzić przyłącz jak na to pozwalał już istniejący budynek.
Skarżąca podkreśliła, że wybudowany obiekt nie leży na gazociągu lecz przyłączu do jednego odbiorcy. Przyłącz gazu można przenieść w inne miejsce, można go również zlikwidować. Według wiedzy skarżącej nikt nie wyraził zgody na przebieg gazociągu i przyłącza gazowego przez działkę nr [...] .
Na mapkach i szkicach z 1991 r. nie ma spornego obiektu, ale nie ma go również na mapkach z 2011 czy też 2015 r. mimo, iż fizycznie już wówczas istniał.
Skarżąca zarzuciła, że dowody zostały sporządzone i zbadane stronniczo.
Dalej zwróciła uwagę, że [...] Spółka Gazownictwa nie traktuje jej poważnie, nie odpisuje na korespondencję lub odpisuje wymijająco, nie zawiadamia jej jako właścicielki nieruchomości o podejmowanych w sprawie nieruchomości czynnościach. Skarżąca zwróciła uwagę, że mieszka i pracuje w W. Każdorazowy przyjazd na wezwanie urzędników jest bardzo trudny.
Zdaniem skarżącej w dalszym ciągu istnieje możliwość doprowadzenia budynku do stanu prawnego z czasów jego budowy, przed budową przyłącza gazowego i przeniesienia lub likwidacji przyłącza gazu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 7 grudnia 2016 r. (k. [...] skarżąca podniosła, że obecnie właściciel działki nr [...] zrezygnował z przyłącza gazu, a [...] Spółka Gazownictwa zabrała licznik gazu. Skarżąca wskazała też, że oczekuje na decyzję spółki odnośnie takiego przeprowadzenia przyłączy do budynku, które nie będzie powodowało żadnych kolizji.
Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2017 r. skarżąca oświadczyła, że działka nr [...] stanowi współwłasność jej i jej męża. Sieć gazowa biegnie prostopadle pomiędzy działką [...] i [...] , a w każdym razie przecina tę granicę. Budynek gospodarczy stoi na przyłączu do budynku nr [...] położonego na działce nr [...] , który nie posiada licznika gazu od 4 lat. Do akt sprawy złożyła zaświadczenie, iż F.H. leczy się w poradni zdrowia psychicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a zatem z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo obie decyzje naruszają przepisy prawa materialnego, co również uzasadnia ich uchylenie.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, na treść art. 52 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51".
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się, że adresatem decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego musi być ten podmiot, który aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie można nałożyć takiego obowiązku na inwestora, który ze względu na brak władztwa nad nieruchomością nie będzie mógł wykonać nałożonego obowiązku. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyroku z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. II OSK 1278/16 (LEX nr 2190739) stwierdził: "W pierwszej kolejności podmiotem zobowiązanym do rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu. Nie można orzec nakazu rozbiórki wyłącznie wobec inwestora - sprawcy samowoli budowlanej, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu".
Decyzja o nakazie rozbiórki dotyczy obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości W. gm. W . Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że właścicielką tej nieruchomości jest A.R.-H. Nie ustalono w postępowaniu, czy - i ewentualnie z jakiego tytułu prawnego – F.H. posiada prawo do dysponowania nieruchomości na cele budowlane. Z kolei właścicielka nieruchomości podnosi, że jej mąż nie ma upoważnienia do dokonywania żadnych czynności ani też do składania jakichkolwiek oświadczeń w jej imieniu. Należy więc dojść do wniosku, że adresat nakazu rozbiórki został w zaskarżonej decyzji określony nieprawidłowo.
Trzeba też zwrócić uwagę, że F.H. leczy się psychiatrycznie, na co skarżąca przedstawiła do akt sądowych zaświadczenia lekarskie. Już na etapie postępowania administracyjnego - w odwołaniu podnosiła, że jej mąż "okresami nawet nie pamięta swojego imienia i nazwiska". Zakwestionowała również ustalenie, jakoby to właśnie F.H. był inwestorem przedmiotowych robót budowlanych.
Tymczasem organ odwoławczy wskazał, że "podczas całego postępowania oświadczenia F.H. jako inwestora nie były kwestionowane" i "nie ma uzasadnionych podstaw by nie dać wiary oświadczeniom złożonym przez inwestora do protokołu z dnia 10 kwietnia 2015 r.". Stwierdzono też: "Inwestor ani właściciel działki nr [...] nie przedłożyli żadnych dokumentów, które uzasadniałyby twierdzenie iż PINB błędnie ustalił stan faktyczny".
Skoro skarżąca w odwołaniu kwestionowała ustalenie, że to jej mąż jest inwestorem przedmiotowych robót budowlanych, to nie jest zgodne z prawdą stwierdzenie, że oświadczenia F.H. jako inwestora nie były kwestionowane. Drugi z cytowanych fragmentów uzasadnienia zaskarżonej decyzji stoi w jaskrawej sprzeczności z zarzutami odwołania dotyczącymi stanu zdrowotnego F.H. Wreszcie ostatni zacytowany fragment zdaje się sugerować, że dla skutecznego zakwestionowania poczynionych przez organ ustaleń faktycznych konieczne jest przedłożenie dowodu z dokumentu, co stoi w oczywistej sprzeczności z zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie przypisuje dowodom z dokumentów większej mocy dowodowej niż innym rodzajom dowodów.
Ustalenie, że F.H. leczy się psychiatrycznie powoduje konieczność szczególnie ostrożnego traktowania jego oświadczeń jako dowodów w sprawie administracyjnej. Dlatego też oparcie się przy ustalaniu stanu faktycznego głównie na jego twierdzeniach należy ocenić jako nieprawidłowe.
Drugim dowodem, który okazał się kluczowy dla poczynienia w sprawie ustaleń faktycznych były pisma [...] Spółki Gazownictwa:
← z dnia 3 marca 2015 r., na podstawie którego wszczęto postępowanie,
← z dnia 27 kwietnia 2015 r., którego fragmenty wprost przepisano w decyzji organu I instancji.
W pierwszym z powołanych pism stwierdzono, że przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest bezpośrednio na trasie gazociągu stalowego średniego ciśnienia, a organy obu instancji przyjęły takie właśnie ustalenie pomimo, że skarżąca kwestionowała je w odwołaniu. W ocenie Sądu wymaga szczegółowego ustalenia, czy pod przedmiotowym budynkiem przebiega faktycznie gazociąg średniego ciśnienia, czy też jedynie przyłącz gazu, tym bardziej, że według słów skarżącej jest to przyłącz do budynku na działce nr [...] stanowiącego współwłasność jej i męża, który to budynek nie posiada licznika gazu od 4 lat. Na wiarogodność słów skarżącej może wskazywać treść umowy darowizny (kopia k. [...] akt sądowych) obejmującej jedynie "dopływ", a nie "sieć gazową".
Poczynienie ustaleń w zakresie tego, czy pod spornym budynkiem przebiega gazociąg średniego ciśnienia, czy też nieczynny przyłącz gazu niewątpliwie jest istotne dla możliwości ewentualnego zalegalizowania tego budynku.
Prowadząc ponownie postępowanie organy nadzoru budowlanego winny poczynić nie budzące wątpliwości ustalenia w powyższych kwestiach. Należy przy tym zgromadzić wszystkie dokumenty związane z funkcjonowaniem sieci gazowej bądź też przyłącza pod budynkiem garażowo - gospodarczym. Oświadczenia F.H. ze względów wskazanych wyżej należy oceniać przy uwzględnieniu jego stanu zdrowia, natomiast niewątpliwie organ prowadzący postępowanie winien odebrać oświadczenie (zeznanie) od A.R.-H. jako strony postępowania i właścicielki nieruchomości. Ponieważ skarżąca przebywa na co dzień za granicą, możliwe jest przyjęcie takiego oświadczenia na piśmie, bądź też wyznaczenie terminu osobistego stawiennictwa z takim wyprzedzeniem, aby skarżąca miała faktyczną możliwość przyjazdu do Polski i stawienia się w inspektoracie nadzoru budowlanego.
Jak wynika z powyższego zakres ustaleń koniecznych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy wykraczał poza zakres postępowania odwoławczego, a zatem zachodziła konieczność uchylenia również decyzji organu I instancji.
W tych okolicznościach Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a oraz art. 135 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Sygn. akt II SA/Kr 320/16
UZASADNIENIE
postanowienia o odrzuceniu skargi
Stosownie do przepisu art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm.) - dalej określanej jako p.p.s.a. - od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania.
Skarżący F.H. wnosząc skargę nie uiścił opłaty. W związku z tym zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2016 r. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł należnego od skargi. Wpis ten winien zostać uiszczony w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 26 kwietnia 2016 r. W terminie otwartym do wniesienia wpisu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który to wniosek został pozostawiony bez rozpoznania prawomocnym zarządzeniem referendarza z 24 czerwca 2016 r.
Wezwaniem z 22 czerwca 2016 r., doręczonym skarżącemu w dniu 26 sierpnia 2016 r. skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2016 r. i uiszczenie wpisu od skargi. F.H. wpisu nie uiścił.
Z tego względu sąd odrzucił jego skargę, działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI