II SA/Kr 3171/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję o wymeldowaniu, uznając, że naruszono prawo strony do udziału w postępowaniu i że kluczowy przepis ustawy o ewidencji ludności został uznany za niekonstytucyjny.
Sprawa dotyczyła skargi E. R. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o odmowie wymeldowania T. B. z lokalu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją, stwierdzając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przesłuchanie świadków poza rozprawą oraz wskazując na niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę decyzji (art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi E. R. na decyzję Wojewody z dnia 20 września 2001 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2001 r. odmawiającą wymeldowania T. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...]. Organy administracji uznały, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ponieważ T. B. nie utracił uprawnień do przebywania w lokalu, a jego ojciec sprzeciwiał się wymeldowaniu. Skarżąca E. R. zarzuciła, że T. B. od listopada 1999 r. nie mieszka w lokalu, co potwierdzają liczne dowody, a także naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przesłuchanie świadków poza rozprawą. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, wskazując na naruszenie procedury administracyjnej oraz na fakt, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który stanowił podstawę decyzji, został uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002 r. (K 20/01). W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, opierając się głównie na oświadczeniu T. B. i ignorując szereg dowodów świadczących o opuszczeniu lokalu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na szereg dowodów (oświadczenia żony, wyłączenie prądu, informacje dzielnicowego, zeznania świadków) świadczących o wątpliwościach co do faktycznego zamieszkiwania T. B. w lokalu, które organ powinien był wyjaśnić.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.e.l. art. 15 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
u.e.l. art. 9 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem TK K 20/01, utracił moc obowiązującą. Potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu nie może być uznane za okoliczność istotną do zameldowania.
p.p.s.a.
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie poprzez przesłuchanie świadków poza rozprawą, co uniemożliwiło udział skarżącej w postępowaniu.
k.p.a. art. 145a § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnej decyzji.
k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 1b
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
u.NSA art. 46 § ust. 2
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § par. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ administracyjny art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przesłuchanie świadków poza rozprawą, co uniemożliwiło udział skarżącej w postępowaniu. Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie zamieszkiwania T. B. w lokalu, mimo istnienia licznych dowodów przeciwnych. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisu (art. 9 ust. 2 u.e.l.), który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Niedopuszczalne i nieskuteczne jest nadużywanie instytucji zameldowania w celu osiągnięcia rezultatu mieszczącego się w granicach innej sprawy, której przedmiotem jest uprawnienie do zajmowania lokalu.
Skład orzekający
Bożenna Blitek
sprawozdawca
Elżbieta Kremer
członek
Wiesław Kisiel
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie procedury administracyjnej (art. 10 k.p.a.), znaczenie wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla postępowań administracyjnych, prawidłowe ustalanie stanu faktycznego w sprawach meldunkowych, rozróżnienie między stanem faktycznym a prawnym w kontekście ewidencji ludności."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale zasady proceduralne i dotyczące wpływu orzeczeń TK są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i niekonstytucyjność przepisów mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych, a także podkreśla znaczenie dowodów faktycznych nad formalnymi przesłankami.
“Sąd uchyla decyzję o wymeldowaniu: kluczowe naruszenie procedury i niekonstytucyjny przepis.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 3171/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-10-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-10-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bożenna Blitek /sprawozdawca/ Elżbieta Kremer Wiesław Kisiel /przewodniczący/ Symbol z opisem 605 Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Bożenna Blitek sprawozdawca WSA Elżbieta Kremer Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r sprawy ze skargi E. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 20 września 2001 r, Nr: [...] w przedmiocie wymeldowania I uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, II zasądza od Skarbu Państwa – Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie Decyzją z dnia 20.09.2001r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].2001 r. Nr [...] odmawiającą wymeldowania T. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...]. Na uzasadnienie decyzji podano, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984r. Nr32, poz. 174 z późn.zm.), albowiem T. B. nie utracił uprawnień do przebywania w spornym lokalu. Organy obu instancji podały, że co prawda T. B. nie posiada samoistnych uprawnień do przebywania w lokalu, ale posiada pochodne, bowiem najemca lokalu, jego ojciec nie cofnął mu tych uprawnień, a nawet sprzeciwia się wymeldowaniu syna, a fakt posiadania uprawnień wyklucza możliwość wymeldowania. Organ II instancji zaznaczył, że z akt sprawy nie wynika, by T. B. opuścił lokal, a wynika, że robił remont i przez jakiś czas przebywała tam jego żona. Organ I instancji podniósł natomiast, że według oświadczeń T. B. w lokalu tym, co prawda - przez pewien czas nikt nie mieszkał, bowiem przebywał on w areszcie a jego ojciec za granicą, nie mniej stwierdził, że w nim przebywa i prowadzi remont. Z decyzją tą nie zgodziła się E. R. będąca administratorką i właścicielką budynku wnosząc o jej uchylenie i zarzuciła, że podobnie jak we wniosku o wymeldowanie oraz w odwołaniu do organu II instancji udowadniała, że T. B. od listopada 1999r. nie mieszka w przedmiotowym lokalu, co kilkakrotnie potwierdzili dzielnicowy podczas kontroli dyscypliny meldunkowej, komornicy i urzędnicy skarbowi, że wcześniej przebywał dokonując bezprawnych i bez wiedzy właścicieli przeróbek jak wyburzenie pieca grzewczego, a od początku roku 2000 nikt w tym lokalu nie mieszka choćby dlatego, że zakład energetyczny wyłączył dopływ prądu do lokalu. Podała też, że T. B. zamieszkuje wraz z żoną w jej lokalu pod adresem zalegającym w aktach, a także, że organ administracyjny przesłuchał św. T. i J. B. a także H. O. poza rozprawą, co uniemożliwiło udział skarżącej w postępowaniu, co jest sprzeczne z art. 10 par. 1 kpa. W odpowiedzi na skargę z dnia [...].2002r. organ administracyjny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji i podkreślił, że T. B. nie utracił uprawnień do lokalu, a nadto, że przedmiotowy lokal nie został opuszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona Z akt wynika, że istotnie organ administracyjny przesłuchał świadków poza rozprawą uniemożliwiając udział skarżącej w postępowaniu, a tym samym naruszył art. 10 par. 1 kpa. Dla przyjęcia przez organ faktu zamieszkiwania przez T. B. w spornym lokalu decydujące znaczenia miało oświadczenie samego zainteresowanego a nie szereg dowodów zalegających w aktach świadczących o opuszczeniu lokalu od co najmniej listopada 2000r. przez T. B. takich jak pismo na [...] Komisariatu Policji [...] Miasto o oświadczeniu żony T. B., że mąż mieszka z nią pod adresem ul. [...], wyłączenie prądu w spornym lokalu przez zakład energetyczny, informacje dzielnicowego przeprowadzającego kontrolę dyscypliny meldunkowej, komorników czy urzędników skarbowych, a wreszcie zeznania świadków J. P. na [...], czy H. O. na [...]. Wszystko to świadczy, że fakt zamieszkiwania T. B. w spornym lokalu jest co najmniej wątpliwy i winien być wyjaśniony w sposób nie budzący żadnych wątpliwości przy zebraniu pełnych informacji na ten temat i właściwej ocenie zebranych dowodów. Zdaniem Sądu - należy mieć na względzie to, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. W szczególności niedopuszczalne i nieskuteczne jest nadużywanie instytucji zameldowania w celu osiągnięcia rezultatu mieszczącego się w granicach innej sprawy, której przedmiotem jest uprawnienie do zajmowania lokalu, a z treści akt należy wnioskować, że o takie uprawnienie chodzi T. B. (w/g wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 3 czerwca 2003r. - SA/Bd 1242/2003). Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że po wydaniu zaskarżonej decyzji ostatecznej Trybunał Konstytucyjny wydał 27.05.2002r wyrok (K 20/01, OTK-A 2002/3/34), którym stwierdził, że art.9 ust.2 cyt. ustawy o ewidencji ludności jest niezgodny z Konstytucją. Wskutek tego orzeczenia art.9 ust.2 cyt. ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 19.06.2002r. i w konsekwencji potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu nie może być uznane za okoliczność istotną do zameldowania. Art. 9 ust. 2 cyt. ustawy obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in., że przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był nie tylko art. 15 ust.2 cyt. ustawy mówiący m.in., że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art.9 ust.2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, ale również art.9 ust.2 tej ustawy. Skoro podstawą do wydania decyzji przez organy administracyjne obu instancji był przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego to uznać należy, że zachodzą podstawy z art. 145a par. 1 kpa do wznowienia postępowania w sprawie i zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu zgodnie z art. 145 par. 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie - Sąd na mocy powołanych wyżej przepisów orzekł jak w pkt I wyroku. Na mocy art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę (...) (Dz.U. nr 153, poz. 1271) w związku z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368) orzeczono o kosztach jak w pkt. II wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI