II SA/Kr 313/25

II SA/Kr 313/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Magda Froncisz
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 271 pkt 2 , art 281
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Magda Froncisz Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Ochrony Środowiska i Praw Człowieka z siedzibą w K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1499/24 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 września 2024 r. znak: SKO.OŚ/4170/384/2023 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne skargę oddala.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 23 sierpnia 2023 r., znak: WS-08.6222.249.2023.AK, wydaną na podstawie art. 152 ust. 4a pkt 2 w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm.), wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia P. Sp. z o.o. w W. dotyczącego instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne [...] przy ul. T. w K..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 12 września 2024 r., znak: SKO.OŚ/4170/384/2023, wydaną po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. w W., utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
Na powyższą decyzję P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 1499/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję organu odwoławczego.
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2025 r., znak SKO.OŚ/4170/299/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie dopuściło Polskie Stowarzyszenie na [...] w K. do udziału w postepowaniu dotyczącym decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 sierpnia 2023 r., którą orzeczono o wniesieniu sprzeciwu wobec zgłoszenia P. sp. z o.o. z siedizbą w W. instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne [...] zlokalizowanej przy ul. T. w K..
Pismem z dnia 24 marca 2025 r. Polskie Stowarzyszenie na [...] w K. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2024 r., II SA/Kr 1499/24. Jako podstawę wznowienia podano przepis art. 271 pkt 2 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.
W uzasadnieniu strona skarżąca podała, że pismem z dnia 3 sierpnia 2024 r. (data wpływu do organu 6 sierpnia 2024 r.) zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem P. Sp. z o.o. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 sierpnia 2023 r. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie dopuściło Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu. Ww. postanowienie wraz z decyzją z dnia 12 września 2024 r. doręczono Stowarzyszeniu w dniu 20 stycznia 2025 r.
Stowarzyszenie podniosło, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym został złożony w toku postępowania administracyjnego i przed jego zakończeniem, wobec tego nie jest bezprzedmiotowy. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dopatrzył się, że w aktach administracyjnych zalega nierozpoznany wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w sprawie. Sąd rozpatrując sprawę i biorąc pod uwagę, że organ odwoławczy nie rozpoznał wniosku przed wydaniem decyzji, winien był uchylić decyzję organu odwoławczego z powodu naruszenia art. 31 § 2 kpa w zw. z art. 10 §1 k.p.a., a nie wydawać wyroku co do istoty sprawy. W konsekwencji, na skutek błędów organu oraz Sądu strona została wykluczona z udziału w postępowaniu administracyjnym
i sądowoadministracyjnym, a tym samym nie miała żadnego wpływu na tok sprawy.
Według strony skarżącej skoro wyrok podlega uchyleniu z racji przesłanki wznowieniowej, to Sąd musi ponownie ocenić zasadność skargi na ww. decyzję organu odwoławczego. Skarga P. sp. z o.o. zdaniem Stowarzyszenia jest bezzasadna.
Stowarzyszenie podało, że sprawa dotyczy zgłoszenia eksploatacji stacji bazowej telefonii komórkowej. Wydany przez Prezydenta sprzeciw uniemożliwił użytkowanie stacji bazowej, wobec czego stacja bazowa nie rozpoczęła wytwarzać promieniowania elektromagnetycznego. Sporna stacja bazowa ma całodobowo wytwarzać silne pola elektromagnetyczne, zapewniając przez to cały czas wysoki zasięg telefoniczny, które jest potencjalnie silnie szkodliwe dla zdrowia ludzkiego (nawet potencjalnie rakotwórcze - co uznała WHO) oraz nie ma niezbitych dowodów nieszkodliwości dla zdrowia tego typu promieniowania.
Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi Stowarzyszenie podało, że organy winny zapewnić należytą ochronę interesów osób trzecich, środowiska i zdrowia ludzi co do emisji pola elektromagnetycznego - a więc powinno być uzyskane pozwolenie na budowę – wobec czego słusznie wniesiono sprzeciw. W organu I instancji wyjaśniono, że: "w przedmiotowej sprawie instalacja objęta zgłoszeniem nie spełnia wymogów określonych w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy p.o.ś., wskazujących na konieczność zastosowania odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. Nie można bowiem w omawianym przypadku mówić
o prawidłowym zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technologicznych, skoro ze względu na zakres przeprowadzonych prac zachodzi konieczność uzyskania decyzji pozwolenia na budowę, a decyzji takiej wnioskodawca nie posiada". Organ ustalił, że inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę, ale go nie uzyskał.
Zdaniem Stowarzyszenia absurdem byłaby sytuacja, w której inwestor nielegalnie buduje stację bazową i może przystąpić do jej użytkowania, a żaden organ państwa nie może się temu sprzeciwić. W praktyce doszłoby do tego, że obywatele mogliby jedynie złożyć do nadzoru budowlanego wniosek o wszczęcie postępowania w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. i domagać się rozbiórki stacji bazowej, lecz ona cały czas by pracowała i narażała ludzi na promieniowanie, a dopiero po latach nadzór budowlany nakazałby jej rozbiórkę.
Dalej Stowarzyszenie przedstawiło swoje stanowisko co do wykładni art. 152 ust. 4a pkt 2 oraz art. 76 ust. 2 pkt 1-2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Według strony skarżącej w nin. sprawie zasadnym jest uchylenie zaskarżonego wyroku oraz oddalenie skargi wobec jej bezzasadności. Uwzględnienie skargi skutkowałoby przyzwoleniem na użytkowanie samowoli budowlanej, oddziałującej silnym promieniowaniem elektromagnetycznym na ludzi z pominięciem postępowania ws. pozwolenia na budowę, w którym strony mogłyby się wypowiedzieć.
Na poparcie swojego stanowiska strona skarżąca powołała orzecznictwo sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy przy tym wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W wyniku przeprowadzenia kontroli w tak zakreślonych ramach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga o wznowienie postepowania nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, skierowanym przeciwko prawomocnemu wyrokowi. Środek ten może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego inicjuje postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym, w którym obowiązuje szczególny tryb postępowania. Po pierwsze, dotyczy ono wyłącznie orzeczeń prawomocnych (art. 270 p.p.s.a.). Po drugie, podstawy jego wszczęcia i prowadzenia są ściśle określone w ustawie (art. 271-273 p.p.s.a.). Po trzecie, na złożenie skargi o wznowienie strona ma określony termin (art. 277 p.p.s.a.). Po czwarte, sąd przystępuje do rozpoznania sprawy wznowieniowej dwuetapowo: najpierw bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia - w braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (art. 280 § 1 p.p.s.a), na której rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca skargę, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia (zachowanie terminu, wskazanie ustawowej podstawy wznowienia) z rozpoznaniem sprawy (art. 281 p.p.s.a.). Po piąte, rozstrzygnięcia sądu po merytorycznym rozpoznaniu sprawy ze skargi o wznowienie postępowania są ściśle określone przez ustawę (art. 282 § 2 p.p.s.a.), przy czym sąd orzekający w postępowaniu ze skargi o wznowienie nie rozpoznaje sprawy na nowo w całości, ale w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie spełnione zostały formalne przesłanki wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, możliwe zatem było merytoryczne odniesienie się do podstawy wznowienia określonej w skardze.
Jak wskazano powyżej skarżące Stowarzyszenie jako podstawę żądania wznowienia wskazało art. 271 pkt 2 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Zgodnie zaś z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważność postępowania (sądowoadministracyjnego) zachodzi jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
Stan faktyczny sprawy, której dotyczy skarga o wznowienie przedstawia się następująco. W dniu 5 sierpnia 2024 r. skarżące Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu toczącym się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Krakowie w trybie art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium tego wniosku nie rozpatrzyło przed wydaniem decyzji, co nastąpiło w dniu 12 września 2024 r. W wyniku skargi wniesionej przez wnioskodawcę (P. sp. z o.o. w W.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 grudnia 2024 r., II SA/Kr 1499/24 uchylił zaskarżoną decyzję. W tym postępowaniu skarżąca nie brała udziału. Kolegium dopuściło stowarzyszenie do udziału w postępowaniu administracyjnym postanowieniem z 17 stycznia 2025 r.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia wnoszącego skargę o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie, przesłanka wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. nie ziściła się.
Zauważyć trzeba, że o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1144/10, orzeczenia.nsa.gov.pl) albo gdy z przyczyny niezależnej od strony zainteresowanej nie mogła ona wziąć udziału w postępowaniu lub w istotnej jego części (wyrok NSA z 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 131/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia wymaga przy tym, że brak możliwości działania musi być wynikiem naruszenia przez sąd procedury polegającym na tym, że dany podmiot miał prawo czynnego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, ale został tego prawa pozbawiony.
W sprawie, której dotyczy skarga o wznowienie (II SA/Kr 1499/24), skarżące Stowarzyszenie nie było ani skarżącym, ani uczestnikiem postępowania w rozumieniu art. 12 p.p.s.a., ani też nie zgłosiło wniosku o dopuszczenie do udziału w nim. W stosunku do skarżącego Stowarzyszenia, które było jedynie potencjalnym uczestnikiem postępowania administracyjnego, Sąd nie naruszył żadnego z przepisów art. 33 p.p.s.a., w szczególności § 1 stanowiącego, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.
Wobec tego Sąd obecnie orzekający stwierdził, że nie zaszła przesłanka wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, o której stanowi art. 271 pkt 2 p.p.s.a. wskazana w skardze o wznowienie.
Co się tyczy zarzutu skarżącego, że WSA w Krakowie w wyroku z 19 grudnia 2024 r. nie uwzględnił okoliczności braku wydania przez Kolegium Odwoławcze postanowienia w przedmiocie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym, Sąd wskazuje, że jest to kwestia, którą można by rozpatrywać jedynie jako merytoryczny zarzut do wyroku Sądu, nie zaś w kontekście przesłanek wznowienia postępowania sądowego, które – jak stwierdzono powyżej – nie miały miejsca.
W tych realiach sprawy Sąd skargę o wznowienie oddalił na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a.