II SA/Kr 3128/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-11-30
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęwarunki technicznezgoda sąsiadaTrybunał Konstytucyjnyrozporządzenieniezgodność z prawemwznowienie postępowaniasąsiedztwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji w sprawie pozwolenia na budowę, uznając, że oparto je na przepisach rozporządzenia uznanych za niezgodne z prawem.

Skarżący domagali się pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego na obiekt usługowo-mieszkalny. Organy administracji odmówiły wydania pozwolenia, powołując się na brak zgody sąsiadów i nieusunięcie braków formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że postępowanie zostało oparte na przepisach rozporządzenia, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z prawem.

Sprawa dotyczyła wniosku Z. i J.K. o pozwolenie na przebudowę i adaptację istniejącego budynku gospodarczego na obiekt usługowo-mieszkalny. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, wskazując na nieusunięcie przez inwestorów nieprawidłowości w terminie, w tym braku zgody sąsiadów. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący zarzucili organom błędną interpretację przepisów i formalne podejście do sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z prawem. W szczególności chodziło o wymóg uzyskania zgody sąsiada na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki. Sąd stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja oparta na przepisach uznanych za niezgodne z prawem jest wadliwa i może stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisach rozporządzenia, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z delegacją ustawową. Dotyczyło to w szczególności wymogu uzyskania zgody sąsiada na usytuowanie budynku przy granicy działki. Naruszenie to uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

prawo budowlane art. 35 § ust. 1 i 2

Ustawa - Prawo budowlane

Organy zobowiązane są sprawdzać zgodność projektu z przepisami, kompletność projektu oraz posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. W razie naruszeń nakładają obowiązek usunięcia nieprawidłowości, a po bezskutecznym upływie terminu wydają decyzję o odmowie.

prawo budowlane art. 35 § ust. 3

Ustawa - Prawo budowlane

W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. l i 2, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 12 § ust. 1

Nakazuje dostosowanie usytuowania budynku do planów miejscowych, zapewnienie odległości między budynkami i od granic działki.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 12 § ust. 6

Dopuszcza usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody właściciela sąsiedniej działki. Przepis ten został uznany za niezgodny z prawem.

prawo budowlane art. 7 § ust. 2 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje organów administracji oparte na przepisach rozporządzenia uznanych za niezgodne z prawem przez Trybunał Konstytucyjny.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów oparte na formalnym braku usunięcia nieprawidłowości i braku zgody sąsiadów, podczas gdy przepisy wymagające tej zgody były wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji publicznej działają na podstawie prawa przepisy techniczno-budowlane zawarte zostały w rozporządzeniu przepisy ust. 7 § 12 cyt. rozporządzenia wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 11.05.1999r., sygn. akt P. 9/98 uznane zostały za niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ust.6 § 12 tegoż rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Grażyna Danielec

przewodniczący

Małgorzata Brachel - Ziaja

członek

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność orzeczeń administracyjnych opartych na przepisach uznanych za niezgodne z prawem przez Trybunał Konstytucyjny; konieczność badania zgodności przepisów wykonawczych z ustawą delegującą."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organy administracji stosowały przepisy rozporządzeń uznane później za niezgodne z prawem, szczególnie w kontekście prawa budowlanego i zgody sąsiadów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych i jak ważne jest badanie zgodności przepisów wykonawczych z prawem.

Budowa na granicy działki: Sąd uchylił decyzję, bo przepisy były niezgodne z prawem!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 3128/00 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-11-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2000-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Danielec /przewodniczący/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Mariusz Kotulski ( spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2004r. sprawy ze skargi Z. K., J. K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie
Pismem z 20 grudnia 1999r. Z. i J.K. złożyli wniosek o pozwolenie na przebudowę i adaptację istniejącego budynku gospodarczego na obiekt usługowo-mieszkalny wraz z infrastrukturą na działce nr [...] położonej w N. przy ul. [...].
Postanowieniem z dnia [...].05.2000r. Starosta Powiatowy w N. działając na podstawie art.35 ust.3 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz.414 z późn. zm.) wezwał wnioskodawców do usunięcia stwierdzonych naruszeń w zakresie określonym w ary.35 ust. l i 2 prawa budowlanego i nałożył obowiązek usunięcia nieprawidłowości w nieprzekraczalnym terminie do 17 lipca 2000r.
Decyzją z [...] sierpnia 2000r., nr [...] Starosta działając na podstawie art.35 ust.3 w związku z art.80 ust.1, art.81 ust.1 pkt 2 oraz art.82 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz.414 z późn. zm.) odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na przebudowę i adaptację istniejącego budynku gospodarczego na obiekt usługowo-mieszkalny. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż pomimo nałożonego na inwestorów obowiązku usunięcia zaistniałych nieprawidłowości, nie został on w pełni wykonany. Ponieważ inwestorzy nie przedłożyli w ustalonym terminie pełnej dokumentacji wymaganej prawem celem udzielenia pozwolenia na budowę, organ administracyjny zgodnie z brzmieniem art.35 ust. 1 i 2 prawa budowlanego wydał decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę.
W odwołaniu od tej decyzji J.K. podniósł, iż decyzja oparta została na formalnym zarzucie niewypełnienia obowiązków nałożonych postanowieniem przez organ prowadzący postępowanie. Inwestorzy sukcesywnie uzupełniali złożony wniosek, a jedynym brakiem pozostał brak zgody sąsiadów. Tym samym wydana decyzja nie zawiera żadnego merytorycznego zarzutu do wniosku, powodującego konieczność odmowy pozwolenia, a jedynie zarzut formalny, który nie wpływa na możliwość merytorycznego załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem.
"Zdaniem wnioskodawców - urząd w trakcie postępowania nie uczynił nic, aby rozstrzygnąć, czy żądanie zgody sąsiadów ma uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym, a decyzja nie zawiera stwierdzeń, świadczących o innym niż tylko czysto formalny, stosunku organu do tej kwestii." Nadto organ dokonał błędnej interpretacji obowiązujących przepisów prawa w istniejącym stanie faktycznym. "Absolutnie dowolna interpretacja pojęć z zakresu prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych w zakresie wymagalności żądanej zgody stworzyły organowi podstawę do formalnej odmowy, nie uzasadnionej względami merytorycznymi."
Decyzją z dnia [...] listopada 2000r., nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżona decyzje w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego - stosownie do treści art.35 ust. 1 i 2 prawa budowlanego - organy zobowiązane są sprawdzenia m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, przepisami w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Mimo prawidłowego zobowiązania inwestorów m.in. do przedłożenia zgody właścicieli sąsiednich działek na budowę bezpośrednio przy granicy określając termin wykonania obowiązku. Wobec nie usunięcia tego braku w zakreślonym terminie zasadnym było wydanie przez organ I instancji decyzji odmawiającej pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego.
Decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2000r., nr [...] zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie Z.K. i J.K . Skarżący wskazali, iż decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oparte zostały na wymogu uzyskania zgody osoby trzeciej - sąsiada na zamiar określony we wniosku. "W zwartej, małomiasteczkowej zabudowie i zdekapitalizowanej substancji tej zabudowy każde działanie w zakresie przebudowy bez uciążliwych funkcji jest pożądane z punktu widzenia interesu obywateli i interesu publicznego. (...) organ, rozpatrujący wniosek, nie zbadał w postępowaniu, czy nastąpi rzeczywiste pogorszenie warunków użytkowania sąsiednich terenów i odmówił wydania decyzji w oparciu o wymóg formalny."
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz motywy, którymi się kierował i wniósł o jej oddalenie - podkreślając zasadę praworządności wynikającą z art.6 k.p.a., którą muszą kierować organy administracji publicznej.
Zgodnie z brzmieniem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie podzielić należy pogląd organu odwoławczego, iż zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art.6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie prawa. W konsekwencji to przepisy prawa wyznaczają kompetencje organów architektoniczno-budowlanych oraz regulują obowiązki obywateli. Tym samym organy administracji publicznej mają działać na podstawie prawa i w celu jego wykonania, nawet jeżeli adresaci decyzji postrzegają takie działania jako formalistyczny. Działanie bowiem jest legalne nie tylko dlatego że prowadzi je organ administracji publicznej i merytorycznie rozstrzyga sprawę (jak np. w przedmiotowej sprawie żądali tego skarżący), lecz przede wszystkim dlatego, że opiera się ono na obowiązującym prawie i służy jego realizacji.
Zgodnie z art.35 prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z:
a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska,
b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu,
c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi,
2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
2. Właściwy organ może badać zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5.
3. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. l i 2, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Owe przepisy techniczno-budowlane zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 i Nr 44, poz. 434, z 2000 r. Nr 16, poz. 214 oraz z 2001 r. Nr 17, póz. 207). W ust. 1 § 12 cyt. rozporządzenia nakazano, iż usytuowanie budynku na działce budowlanej powinno być dostosowane do linii i gabarytów zabudowy, określonych w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zapewniać zachowanie odległości między budynkami i urządzeniami terenowymi oraz odległości budynku i urządzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich, określonych w rozporządzeniu, a także w przepisach odrębnych i szczególnych, w tym sanitarnych i o ochronie przeciwpożarowej. Natomiast w ust.6 § 12 cyt. rozporządzenia dopuszczono usytuowanie budynku, z zastrzeżeniem § 270 ust. 2 rozporządzenia, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej i uzyskana pisemna zgoda jej właściciela.
Organy I i II instancji trafnie oceniły, iż planowany zakres robót rozbiórkowych w budynku istniejącym obejmujący m.in. ściany zewnętrzne decyduje o tym, że w istocie mamy do czynienia z budową nowego obiektu, a nie przebudową i adaptacją budynku istniejącego. Jednoznacznie brzmiąca dyrektywa zastosowania wyżej wskazanych regulacji wynika również z decyzji Burmistrza o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji z dnia [...].01.1999r., nr [...].
Jednocześnie wskazać należy, iż przepisy ust. 7 § 12 cyt. rozporządzenia wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 11.05.1999r., sygn. akt P. 9/98 uznane zostały za niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z 1996 r. Nr 100, poz. 465, Nr 106, poz. 496 i Nr 146, poz. 680, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 111, poz. 726 oraz z 1998 r. Nr 22, poz. 118 i Nr 106, poz. 668), przez to, że regulując materię zastrzeżoną dla ustawy wykracza poza granice upoważnienia do wydania rozporządzenia. A nadto wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 5.03.2001r., sygn. akt P. 11/2000 orzeczono, iż ust.6 § 12 tegoż rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż okoliczności te mogłyby stanowić przesłankę do wznowienia postępowania w trybie art. 145a k.p.a. Nadto wziąć należy pod uwagę, iż przepisy, na które powoływały się organy administracji publicznej w swoich orzeczeniach, uznane zostały za wydane niezgodnie z delegacją ustawową art.7 ust.2 pkt 1 prawa budowlanego.
Podsumowując stwierdzić należy, iż nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, które skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.