II SA/Kr 3128/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji w sprawie pozwolenia na budowę, uznając, że oparto je na przepisach rozporządzenia uznanych za niezgodne z prawem.
Skarżący domagali się pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego na obiekt usługowo-mieszkalny. Organy administracji odmówiły wydania pozwolenia, powołując się na brak zgody sąsiadów i nieusunięcie braków formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że postępowanie zostało oparte na przepisach rozporządzenia, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z prawem.
Sprawa dotyczyła wniosku Z. i J.K. o pozwolenie na przebudowę i adaptację istniejącego budynku gospodarczego na obiekt usługowo-mieszkalny. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, wskazując na nieusunięcie przez inwestorów nieprawidłowości w terminie, w tym braku zgody sąsiadów. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący zarzucili organom błędną interpretację przepisów i formalne podejście do sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z prawem. W szczególności chodziło o wymóg uzyskania zgody sąsiada na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki. Sąd stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja oparta na przepisach uznanych za niezgodne z prawem jest wadliwa i może stanowić podstawę do wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisach rozporządzenia, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z delegacją ustawową. Dotyczyło to w szczególności wymogu uzyskania zgody sąsiada na usytuowanie budynku przy granicy działki. Naruszenie to uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
prawo budowlane art. 35 § ust. 1 i 2
Ustawa - Prawo budowlane
Organy zobowiązane są sprawdzać zgodność projektu z przepisami, kompletność projektu oraz posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. W razie naruszeń nakładają obowiązek usunięcia nieprawidłowości, a po bezskutecznym upływie terminu wydają decyzję o odmowie.
prawo budowlane art. 35 § ust. 3
Ustawa - Prawo budowlane
W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. l i 2, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 12 § ust. 1
Nakazuje dostosowanie usytuowania budynku do planów miejscowych, zapewnienie odległości między budynkami i od granic działki.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 12 § ust. 6
Dopuszcza usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody właściciela sąsiedniej działki. Przepis ten został uznany za niezgodny z prawem.
prawo budowlane art. 7 § ust. 2 pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
Delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzje organów administracji oparte na przepisach rozporządzenia uznanych za niezgodne z prawem przez Trybunał Konstytucyjny.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów oparte na formalnym braku usunięcia nieprawidłowości i braku zgody sąsiadów, podczas gdy przepisy wymagające tej zgody były wadliwe.
Godne uwagi sformułowania
organy administracji publicznej działają na podstawie prawa przepisy techniczno-budowlane zawarte zostały w rozporządzeniu przepisy ust. 7 § 12 cyt. rozporządzenia wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 11.05.1999r., sygn. akt P. 9/98 uznane zostały za niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ust.6 § 12 tegoż rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Grażyna Danielec
przewodniczący
Małgorzata Brachel - Ziaja
członek
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność orzeczeń administracyjnych opartych na przepisach uznanych za niezgodne z prawem przez Trybunał Konstytucyjny; konieczność badania zgodności przepisów wykonawczych z ustawą delegującą."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organy administracji stosowały przepisy rozporządzeń uznane później za niezgodne z prawem, szczególnie w kontekście prawa budowlanego i zgody sąsiadów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych i jak ważne jest badanie zgodności przepisów wykonawczych z prawem.
“Budowa na granicy działki: Sąd uchylił decyzję, bo przepisy były niezgodne z prawem!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 3128/00 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-11-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2000-12-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Grażyna Danielec /przewodniczący/ Małgorzata Brachel - Ziaja Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Mariusz Kotulski ( spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2004r. sprawy ze skargi Z. K., J. K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Uzasadnienie Pismem z 20 grudnia 1999r. Z. i J.K. złożyli wniosek o pozwolenie na przebudowę i adaptację istniejącego budynku gospodarczego na obiekt usługowo-mieszkalny wraz z infrastrukturą na działce nr [...] położonej w N. przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...].05.2000r. Starosta Powiatowy w N. działając na podstawie art.35 ust.3 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz.414 z późn. zm.) wezwał wnioskodawców do usunięcia stwierdzonych naruszeń w zakresie określonym w ary.35 ust. l i 2 prawa budowlanego i nałożył obowiązek usunięcia nieprawidłowości w nieprzekraczalnym terminie do 17 lipca 2000r. Decyzją z [...] sierpnia 2000r., nr [...] Starosta działając na podstawie art.35 ust.3 w związku z art.80 ust.1, art.81 ust.1 pkt 2 oraz art.82 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz.414 z późn. zm.) odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na przebudowę i adaptację istniejącego budynku gospodarczego na obiekt usługowo-mieszkalny. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż pomimo nałożonego na inwestorów obowiązku usunięcia zaistniałych nieprawidłowości, nie został on w pełni wykonany. Ponieważ inwestorzy nie przedłożyli w ustalonym terminie pełnej dokumentacji wymaganej prawem celem udzielenia pozwolenia na budowę, organ administracyjny zgodnie z brzmieniem art.35 ust. 1 i 2 prawa budowlanego wydał decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę. W odwołaniu od tej decyzji J.K. podniósł, iż decyzja oparta została na formalnym zarzucie niewypełnienia obowiązków nałożonych postanowieniem przez organ prowadzący postępowanie. Inwestorzy sukcesywnie uzupełniali złożony wniosek, a jedynym brakiem pozostał brak zgody sąsiadów. Tym samym wydana decyzja nie zawiera żadnego merytorycznego zarzutu do wniosku, powodującego konieczność odmowy pozwolenia, a jedynie zarzut formalny, który nie wpływa na możliwość merytorycznego załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem. "Zdaniem wnioskodawców - urząd w trakcie postępowania nie uczynił nic, aby rozstrzygnąć, czy żądanie zgody sąsiadów ma uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym, a decyzja nie zawiera stwierdzeń, świadczących o innym niż tylko czysto formalny, stosunku organu do tej kwestii." Nadto organ dokonał błędnej interpretacji obowiązujących przepisów prawa w istniejącym stanie faktycznym. "Absolutnie dowolna interpretacja pojęć z zakresu prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych w zakresie wymagalności żądanej zgody stworzyły organowi podstawę do formalnej odmowy, nie uzasadnionej względami merytorycznymi." Decyzją z dnia [...] listopada 2000r., nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżona decyzje w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego - stosownie do treści art.35 ust. 1 i 2 prawa budowlanego - organy zobowiązane są sprawdzenia m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, przepisami w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Mimo prawidłowego zobowiązania inwestorów m.in. do przedłożenia zgody właścicieli sąsiednich działek na budowę bezpośrednio przy granicy określając termin wykonania obowiązku. Wobec nie usunięcia tego braku w zakreślonym terminie zasadnym było wydanie przez organ I instancji decyzji odmawiającej pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2000r., nr [...] zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie Z.K. i J.K . Skarżący wskazali, iż decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oparte zostały na wymogu uzyskania zgody osoby trzeciej - sąsiada na zamiar określony we wniosku. "W zwartej, małomiasteczkowej zabudowie i zdekapitalizowanej substancji tej zabudowy każde działanie w zakresie przebudowy bez uciążliwych funkcji jest pożądane z punktu widzenia interesu obywateli i interesu publicznego. (...) organ, rozpatrujący wniosek, nie zbadał w postępowaniu, czy nastąpi rzeczywiste pogorszenie warunków użytkowania sąsiednich terenów i odmówił wydania decyzji w oparciu o wymóg formalny." W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz motywy, którymi się kierował i wniósł o jej oddalenie - podkreślając zasadę praworządności wynikającą z art.6 k.p.a., którą muszą kierować organy administracji publicznej. Zgodnie z brzmieniem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie podzielić należy pogląd organu odwoławczego, iż zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art.6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie prawa. W konsekwencji to przepisy prawa wyznaczają kompetencje organów architektoniczno-budowlanych oraz regulują obowiązki obywateli. Tym samym organy administracji publicznej mają działać na podstawie prawa i w celu jego wykonania, nawet jeżeli adresaci decyzji postrzegają takie działania jako formalistyczny. Działanie bowiem jest legalne nie tylko dlatego że prowadzi je organ administracji publicznej i merytorycznie rozstrzyga sprawę (jak np. w przedmiotowej sprawie żądali tego skarżący), lecz przede wszystkim dlatego, że opiera się ono na obowiązującym prawie i służy jego realizacji. Zgodnie z art.35 prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. 2. Właściwy organ może badać zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5. 3. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. l i 2, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Owe przepisy techniczno-budowlane zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 i Nr 44, poz. 434, z 2000 r. Nr 16, poz. 214 oraz z 2001 r. Nr 17, póz. 207). W ust. 1 § 12 cyt. rozporządzenia nakazano, iż usytuowanie budynku na działce budowlanej powinno być dostosowane do linii i gabarytów zabudowy, określonych w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zapewniać zachowanie odległości między budynkami i urządzeniami terenowymi oraz odległości budynku i urządzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich, określonych w rozporządzeniu, a także w przepisach odrębnych i szczególnych, w tym sanitarnych i o ochronie przeciwpożarowej. Natomiast w ust.6 § 12 cyt. rozporządzenia dopuszczono usytuowanie budynku, z zastrzeżeniem § 270 ust. 2 rozporządzenia, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej i uzyskana pisemna zgoda jej właściciela. Organy I i II instancji trafnie oceniły, iż planowany zakres robót rozbiórkowych w budynku istniejącym obejmujący m.in. ściany zewnętrzne decyduje o tym, że w istocie mamy do czynienia z budową nowego obiektu, a nie przebudową i adaptacją budynku istniejącego. Jednoznacznie brzmiąca dyrektywa zastosowania wyżej wskazanych regulacji wynika również z decyzji Burmistrza o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji z dnia [...].01.1999r., nr [...]. Jednocześnie wskazać należy, iż przepisy ust. 7 § 12 cyt. rozporządzenia wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 11.05.1999r., sygn. akt P. 9/98 uznane zostały za niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z 1996 r. Nr 100, poz. 465, Nr 106, poz. 496 i Nr 146, poz. 680, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 111, poz. 726 oraz z 1998 r. Nr 22, poz. 118 i Nr 106, poz. 668), przez to, że regulując materię zastrzeżoną dla ustawy wykracza poza granice upoważnienia do wydania rozporządzenia. A nadto wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 5.03.2001r., sygn. akt P. 11/2000 orzeczono, iż ust.6 § 12 tegoż rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż okoliczności te mogłyby stanowić przesłankę do wznowienia postępowania w trybie art. 145a k.p.a. Nadto wziąć należy pod uwagę, iż przepisy, na które powoływały się organy administracji publicznej w swoich orzeczeniach, uznane zostały za wydane niezgodnie z delegacją ustawową art.7 ust.2 pkt 1 prawa budowlanego. Podsumowując stwierdzić należy, iż nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, które skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.