VII SA/Wa 2084/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-14
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowanianadzór budowlanydecyzja administracyjnapostępowanie odwoławczekontrola sądowazasada dwuinstancyjności

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z powodu wadliwości postępowania odwoławczego.

Sprawa dotyczyła nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczo-składowego, który był użytkowany jako mieszkalny z częścią garażową. Organ pierwszej instancji nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania z powodu braku wymaganych dokumentów. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na brak merytorycznej analizy i naruszenie zasady dwuinstancyjności.

Sprawa rozpatrywana przez WSA w Warszawie dotyczyła skargi M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczo-składowego (użytkowanego jako mieszkalny z garażem). Organ pierwszej instancji nakazał przedstawienie dokumentów potwierdzających zgodność użytkowania z planem zagospodarowania przestrzennego oraz inwentaryzację wykonanych prac. Skarżący nie wykonał tych obowiązków w terminie. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że skarżący nie wykazał podstaw do przedłużenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nie przeprowadził merytorycznej kontroli sprawy, nie odniósł się do wszystkich aspektów postępowania pierwszej instancji i naruszył zasadę dwuinstancyjności. Sąd wskazał na brak podstawowych dokumentów w aktach sprawy oraz na odległość czasową między oględzinami a wydaniem decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie rozpoznał prawidłowo odwołania, ponieważ jego uzasadnienie było powierzchowne i nie zawierało merytorycznej oceny postępowania pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wypełnił dyrektyw prawidłowego orzekania II instancji, ograniczając się do formalnego ujęcia kontroli i nie odnosząc się do merytorycznej oceny prawidłowości postępowania, żądanych dokumentów i wydanego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 51 § 1

Ustawa – Prawo budowlane

u.p.b. art. 71 § 3

Ustawa – Prawo budowlane

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo budowlane art. 2 § 2

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie przeprowadził merytorycznej kontroli sprawy. Postępowanie odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności. Ustalenia organu pierwszej instancji oparte na odległych czasowo oględzinach są wadliwe.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący nie wykazał podstaw do przedłużenia terminu na wykonanie nałożonych obowiązków.

Godne uwagi sformułowania

nie niesie żadnej merytorycznej treści Taka odległość czasowa z pewnością nie służy uzyskaniu rozstrzygnięciu zgodnego z prawdą materialną. uchybiło gwarancjom wynikającym z zasady dwuinstancyjności

Skład orzekający

Bogusław Cieśla

sprawozdawca

Bożena Więch-Baranowska

przewodniczący

Mirosława Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, wymogi dotyczące merytorycznej kontroli przez organ odwoławczy, znaczenie prawidłowości postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i kontroli sądowej decyzji nadzoru budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności znaczenie merytorycznej kontroli organu odwoławczego i prawidłowości postępowania dowodowego.

WSA: Organ odwoławczy nie może być tylko "przyklepywaczem" decyzji niższej instancji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2084/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Bożena Więch-Baranowska /przewodniczący/
Mirosława Kowalska
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
VII SA/Wa 2084/06
U Z A S A D N I E N I E
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...]na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
( Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ) i art. 2 ust 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98 , poz. 1071 ze zm. ) nakazał M. W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczo-składowego znajdującego się na nieruchomości przy ulicy [...] w [...] użytkowanego jako mieszkalny z częścią garażową.
Jak wynikało ze zgromadzonego materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] przeprowadził w dniu [...] października 1999 r. kontrolę, ustalając że na nieruchomości stanowiącej własność M. W. położonej w [...]przy ulicy [...] istnieje budynek mieszkalny z częścią garażową wybudowany na podstawie pozwolenia z [...] lipca 1982 r. jako gospodarczo - składowy . W trakcie oględzin ustalono, że właściciel zmienił samowolnie sposób użytkowania obiektu.
Po dokonanych ustaleniach organ, postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. wstrzymał użytkowanie obiektu i nałożył obowiązek przedłożenia: zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania budynku jako mieszkalnego z garażem z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nadto inwentaryzacji robót budowlanych wykonanych przy adaptacji wiaty na warsztat ślusarsko-spawalniczy zawierającej opis techniczny i rysunki architektoniczne określające charakter i funkcje pomieszczeń oraz opinię w zakresie zgodności wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi i Polskimi Normami Ponieważ nałożony obowiązek nie został wykonany organ nakazał M. W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego z garażem na gospodarczo-składowy .
Odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. złożył skarżący M. W. i wskazał, iż nałożone postanowieniem z dnia [...]lutego 2005 r. obowiązki nie były możliwe do wykonania w ciągu 30 dni, przy czym nadal kompletuje dokumenty do których złożenia został zobowiązany. Podniósł, że posiada już zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego z garażem z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto w piśmie uzupełniającym odwołanie zawarł prośbę o przedłużenie terminu do złożenia wszystkich niezbędnych dokumentów do dnia [...]sierpnia 2006 r.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia
2006 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania M. W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] .
W uzasadnieniu organ podał, że termin jaki wyznaczył Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia [...] lutego 2005 r. nie odbiegał od terminów wyznaczanych w podobnych przypadkach, zaś zakres nałożonych obowiązków nie był na tyle uciążliwy aby uniemożliwiał ich wykonanie w ciągu 30 dni. Poza tym wskazał, że skarżący w trakcie biegu terminu nie występował do organu o jego przedłużenie, zatem powoływanie się na tę okoliczność przy odwołaniu było zdaniem organu II instancji bezpodstawne.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył M.W. domagając się jej uchylenia .
W skardze zarzucił przewlekłość w postępowaniu organu, podniósł, że zmiana sposobu użytkowania obiektu zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz, że w dniu [...] września 2006 r. złożył do organu wszystkie żądane w postanowieniu z dnia [...] lutego 2005 r. dokumenty i aktualnie nie ma podstaw do nakazania przywrócenia poprzedniego użytkowania obiektu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenie co do słuszności nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W decyzji organu II instancji tego rodzaju wady wystąpiły, wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 15 kpa zakres kontroli organu odwoławczego związany jest z badaniem prawidłowości zaskarżonej decyzji pod względem faktycznym i prawnym. Kontrola ta powinna dotyczyć całości decyzji, niezależnie od granic zaskarżenia. Jej zakresem winna być ocena legalności, celowości, słuszności (zgodności z prawdą materialną), rzetelności. Zatem powinna być to kontrola nie tylko formalna ale i merytoryczna, gdzie organ drugiej instancji bada prawidłowość postępowania przed organem pierwszej instancji oraz prawidłowość samej decyzji.
Dlatego do uznania, że wspomniana zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie było prowadzone.
Tymczasem zaskarżona decyzja nie wypełnia wskazanych wyżej dyrektyw prawidłowego orzekania II instancyjnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera jedynie krótkie motywy odnoszące się do formalnego ujęcia kontroli decyzji organu I instancyjnej. Tak zaprezentowane stanowisko organu odwoławczego nie może być uznane za rzetelne uzasadnienie, gdyż nie niesie żadnej merytorycznej treści. Brak jest bowiem w motywach decyzji jakiegokolwiek odniesienia się do merytorycznej oceny prawidłowości całego postępowania, żądanych od inwestora przez organ I instancji dokumentów i wydanego rozstrzygnięcia.
Zwrócić należy uwagę, że organ I instancji nie zgromadził w aktach sprawy podstawowych dokumentów w postaci wskazanych pozwoleń na budowę, które stanowiłyby niewątpliwy dowód na ustalenie charakteru obiektu w zakresie jego przeznaczenia oraz umożliwiłyby ewentualne stwierdzenie czy wykonano roboty adaptacyjne. W protokole oględzin z [...] października 1999 r. organ powołuje się na istnienie tych pozwoleń, natomiast brak jest już ustaleń co do tego czy inwestor wykonał jakieś prace budowlane przy adaptacji obiektu w związku z nowym przeznaczeniem i użytkowaniem. Poza tym nie bez znaczenie jest fakt, że organ I instancji swoje ustalenia oparł na oględzinach przeprowadzonych 6 lat przed wydaniem decyzji merytorycznej. Taka odległość czasowa z pewnością nie służy uzyskaniu rozstrzygnięciu zgodnego z prawdą materialną.
Nade wszystko trzeba wskazać, że organ odwoławczy mógł potwierdzić zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji jedynie po stwierdzeniu prawidłowości dokonanych w toku postępowania I instancyjnego ustaleń a zwłaszcza celowości i adekwatności do stanu faktycznego nakazanych do przedstawienia dokumentów.
Dopiero analiza tych elementów byłaby merytoryczną oceną prawidłowości decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy poprzestał na stwierdzeniu, że skoro inwestor nie wykonał w terminie nałożonych na niego obowiązków to zasadne było orzeczenie o przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, pomijając, że niezbędnym wymogiem merytorycznego orzekania przez organ II instancji jest dostateczne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy.
Wskazanych uchybień w decyzji organu odwoławczego nie niweluje fakt, iż inwestor niewątpliwie zlekceważył nałożone na niego obowiązki, mając możliwość i czas (postanowienie zapadło [...] lutego 2005 r.) na zgromadzenie i przedstawienie żądanych przez organ I instancji dokumentów.
W tych okolicznościach należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania wyrażanych w art. 7 i 77 § 1 kpa, a przeprowadzone postępowanie odwoławcze uchybiło gwarancjom wynikającym z zasady dwuinstancyjności. Natomiast przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy zobligowany będzie, uwzględnić wskazania Sądu i rozstrzygnięcie swoje oprzeć o rzetelną analizę merytoryczną sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 ww. ustawy orzekł jak w pkt II wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI