II SA/SZ 982/21

II SA/Sz 982/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 764/22 - Wyrok NSA z 2023-10-10
II OSK 764/22 - Wyrok NSA z 2023-07-13
II SA/Rz 1400/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2021-12-07
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33 par. 1, art. 33 par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (PINB), na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w związku z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 – j.t. ze zm.), dalej jako "u.p.e.a.", oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 – j.t. ze zm.), dalej jako "k.p.a.", oraz w związku z art. 18 u.p.e.a., po rozpoznaniu zarzutów wniesionych przez zobowiązanego M. K., dalej jako "skarżący", w sprawie egzekucyjnego, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], oddalił zarzuty jako niezasadne.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. PINB nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...]zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku zawartego w decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2016 r., nakładającej na skarżącego obowiązek dokonania rozbiórki obiektu letniskowego o wymiarach 7,65 x 5,25 m wraz z podcieniem o wymiarach 1,25 x 4,85 m, wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] przy ul. [...] w N., gm. R..
Organ wyjaśnił, że przed wydaniem tytułu wykonawczego, skierował do skarżącego – w dniu [...] lutego 2018 r., upomnienie. Z chwilą doręczenia upomnienia po stronie skarżącego powstał obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia w kwocie [...]zł (art. 15 §2 u.p.e.a.). Z uwagi na uchylanie się przez skarżącego od obowiązku uiszczenia grzywny i kosztów upomnienia, PINB wystawił tytuł wykonawczy [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], który przekazał do wyegzekwowania do Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. , celem wyegzekwowania należności.
Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego, w piśmie z dnia [...] marca 2021 r. zarzutu, z którego wynika, że nastąpił błąd co do osoby zobowiązanej, organ przytoczył treść art. 33 §2 u.p.e.a. i wyjaśnił, że należność pieniężna, której dotyczą zarzuty wynika z wydania upomnienia, którego adresatem jest skarżący, który został w nim wskazany z imienia i nazwiska. Dalej organ wskazał, że skarżący jest osobą, która brała udział w prowadzonym przez PINB postępowaniu administracyjnym, zakończonym ostateczną decyzją, nakazującą dokonanie rozbiórki obiektu letniskowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę i jest adresatem owego nakazu. Skoro tak, to organ nie ma wątpliwości, że postępowanie egzekucyjne zostało skierowane przeciwko właściwej osobie.
Końcowo organ zaakcentował, że w zasadzie skarżący kwestionuje prawidłowość decyzji nakazującej rozbiórkę, która jest ostateczna, a jej zgodność z prawem była badana przez Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który odrzucił wniesioną w tej sprawie skargę.
M. K. wniósł zażalenie na postanowienie PINB, wywodząc, że postępowanie zakończone decyzją nakazującą rozbiórkę domku letniskowego prowadzone było nierzetelnie i tendencyjnie. Podkreślił, że PINB nie dysponuje żadnym aktem prawnym, z którego wynikałoby, że jest właścicielem, czy dzierżawcą działki i spornego obiektu. Skarżący wywodził, że nastąpił błąd co do zobowiązanego, bowiem organ nie miał żadnych podstaw do prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując na wstępie, że skarżący nie sformułował jednoznacznie zarzutu, co w ocenie organu przesądza o oddaleniu przedstawionej przez skarżącego w piśmie z dnia [...] marca 2021 r. i zażaleniu argumentacji.
Organ wyjaśnił jednakże, że z przywołanych pism wynika, iż skarżący uznaje, że nie jest osobą, wobec której powinno zostać wszczęte i prowadzone postępowanie w sprawie wykonania nakazu rozbiórki, orzeczonej decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. W konsekwencji niezasadnie wszczęto wobec niego postępowanie egzekucyjne i nałożono grzywnę w celu przymuszenia.
Organ wyjaśnił następnie, że błąd co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym zachodzi wówczas, gdy organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, a nie była to osoba wskazana w tytule wykonawczym, bądź wówczas, gdyby tytułu wykonawczy został wystawiony na inną osobę niż osoba, w stosunku do której zostało wydane orzeczenie będące podstawą wystawienia tytułu wykonawczego.
W ocenie organu odwoławczego żadna z tych sytuacji w badanej sprawie nie zachodzi, bowiem nie ulega wątpliwości, że w tytule wykonawczym z dnia [...] stycznia 2021 r., jako osoba zobowiązana został wskazany skarżący. Nie ma też wątpliwości, że adresatem egzekwowanego obowiązku zapłaty grzywny jest również skarżący. Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] maja 2020 r. jest ostateczne i pozostaje w obiegu prawnym, a jego adresatem jest skarżący.
Dodatkowo organ wskazał, że skarżący brał udział w postepowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nakazującą rozbiórkę obiektu letniskowego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę, a decyzja ta została skierowana między innymi do niego.
Z tych względów organ nie podzielił argumentacji skarżącego dotyczącej błędu co do osoby zobowiązanego.
Końcowo organ wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu nie mogą zostać uwzględnione zarzuty dotyczące decyzji nakazującej rozbiórkę, bowiem jest ona ostateczna i dopóki pozostaje w obiegu prawnym stanowi ona podstawę podejmowanych wobec skarżącego działań egzekucyjnych.
M. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na postanowienie organu odwoławczego podnosząc, że akt ten nie odnosi się do podstawowych argumentów, które zawarł w zażaleniu. Podniósł, że nie posiada prawa własności ani działki, ani domku, który na niej powstał. W dalszej części skargi skarżący opisał okoliczności, w jakich domek powstał i wskazał, że w jego ocenie działania podejmowane przez organy stanowią przejaw szykanowania jego i żony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym (Dz. U.z 2019 r. poz. 2325 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.’, sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Skarga okazała się niezasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 – j.t.), według kryterium zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do przekonania, że nie narusza ono prawa.
Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że rozstrzygnięcia organów obu instancji dotyczyły zarzutów podniesionych przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym, wszczętym w związku z nieuiszczeniem przez skarżącego nałożonej na niego grzywny w celu przymuszenia.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Jak trafnie zauważył organ, zgodnie z art. 33 § 2 przywołanej ustawy, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Przedmiotu zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym nie może natomiast stanowić kwestionowanie rozstrzygnięć zapadłych w uprzednio prowadzonych postępowaniach administracyjnych, których konsekwencją było wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Podkreślić w tym miejscu wypada, że postępowanie egzekucyjne, którego przedmiotem jest egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym jest następstwem nałożenia na zobowiązanego, ostateczną decyzją administracyjną obowiązków, które nie zostały dobrowolnie wykonane.
Na gruncie badanej sprawy, decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., z dnia [...] listopada 2015 r., został nałożony na skarżącego obowiązek rozbiórki obiektu letniskowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] w N. gm. R.. Decyzja ta, zgodnie z wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania mogła zostać zakwestionowana odwołaniem do organu wyższego stopnia (co też uczyniono), a następnie zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego, co również miało miejsce. Odrzucenie wniesionej przez skarżącego skargi przez Sąd zakończyło postępowanie w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki. Oznacza to, że decyzja nakładająca na skarżącego taki obowiązek stała się ostateczna i zgodnie z wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadą trwałości decyzji administracyjnych, jej wzruszenie może nastąpić wyłącznie w przypadkach w tej ustawie przewidzianych (wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji).
Z powyższych względów za niezasadne należy uznać podnoszone przez skarżącego zarzuty w zakresie nie odniesienia się przez organ odwoławczy do podnoszonych w zażaleniu twierdzeń kwestionujących zasadność nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu na skarżącego. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne nie posiada bowiem legitymacji do badania zgodności z prawem ostatecznego rozstrzygnięcia zapadłego w innym postępowaniu.
Skoro zatem postępowanie dotyczące nakazu rozbiórki zostało prawomocnie i ostatecznie zakończone, to konsekwencją tego jest, iż decyzja w sprawie nakazu rozbiórki stała się wykonalna, co z kolei oznacza, że mogła ona stanowić podstawę do egzekwowania nałożonego obowiązku w sytuacji, gdyby nie został on wykonany dobrowolnie.
Tym samym zasadnym, w przypadku stwierdzenia, że sporny obiekt nie został rozebrany, było wystosowanie do skarżącego upomnienia wzywającego do wykonania nałożonego obowiązku, a wobec jego bezskuteczności nałożenie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia.
Trafnie przy tym organy obu instancji uznały za niezasadny zarzut błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.), bowiem – jak już wyżej wyjaśniono zobowiązanym jest adresat decyzji nakładającej rozbiórkę domku letniskowego, która jest aktem ostatecznym i pozostającym w obiegu prawnym. Skoro adresatem tej decyzji jest skarżący, jak również jest on adresatem tytułu wykonawczego, to nie ma podstaw do tego aby twierdzić, że postępowanie egzekucyjne zostało skierowane wobec niewłaściwej osoby.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące okoliczności postawienia domku letniskowego, czy podnoszonych kwestii własnościowych działki i spornego obiektu, skoro były one przedmiotem innego prawomocnie zakończonego postępowania.
Z tych względów, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.