II SA/Kr 3088/01

II SA/Kr 3088/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-08-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Szkodzińska /przewodniczący/
Małgorzata Brachel - Ziaja /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA : Małgorzata Brachel-Ziaja ( spr.) Renata Czeluśniak Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zarządu nieruchomością uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji;
Uzasadnienie
Syg. akt II SA/Kr 3088/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]. 09. 2001 r. Nr [...] Wojewoda M. na postawie art. 46 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami / tekst jedn. dz..u. z 2000 Nr 46,poz. 543/ oraz art. 138 par l k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Nadleśnictwa Piwniczna utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości działającego z upoważnienia Starosty N. z dnia [...].08. 2001 r., Nr: [...], o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Nadleśnictwa P. w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa położonej w miejscowości Z. gm. M. stanowiącej działkę ewidencyjną nr 35/7/5 o pow. O, 1096 ha obj. Kw nr 19860, prowadzoną przez Sąd Rejonowy w M. Wydział Ksiąg Wieczystych, zabudowaną obiektem telewizyjnej Stacji Retransmisyjnej [.....] , które to prawo ujawnione zostało w Kw na rzecz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa P. na wniosek zarządcy z dnia 23.03. 1998 r oraz na podstawie art. 4 ust. l i art. 3 ust. ustawy z dnia 28. 09. 1991 r o lasach /Dz. U. Nr 1001 poz. 44 z póz. zm/.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda M. stwierdził, że prawidłowo organ I instancji uznał, iż przedmiotowa działka podlega przepisom ustawy z dnia 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i jako organ reprezentujący Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami podjął z urzędu postępowanie zmierzające do wygaszenia prawa trwałego zarządu. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że przedmiotowa działka stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa P. co wynika z odpisu Kw 19860 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w M.. Ustalono również, że miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego działka ta leży w terenach oznaczonych symbolem l "7 U" tj. w terenach usług o sprecyzowanym programie - urządzenia łączności, adaptowany przekaźnik [.....]. Główny Architekt Województwa decyzją z dnia [...].07. 1982 r. zatwierdził plan realizacyjny i udzielił pozwolenia na budowę [.....] stacji przemiennikowej na górze [.....]. Natomiast Minister Rolnictwa i Przemysłu Drzewnego decyzją z dnia [...].08. 1984 r. zezwolił na przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze i nieleśne , gruntów leśnych o pow. 014 ha w związku z projektowaną budową [.....] stacji przekaźnikowej decyzją z dnia [...]. 10. 1997 r. Nr [.....] Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K., zezwolił na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych działki ewiden. Nr 35/7/5 . Zebrane dowody wskazują, że przedmiotowa działka nie jest lasem w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28.09. 1991 r. o lasach. W tej sytuacji organ I instancji trafnie powołał przepis art. 46 ust. 2 pkt. 5 u.g.n., który stanowi, że właściwy organ może wydać z urzędu decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w odniesieniu do nieruchomości lub jej części w razie stwierdzenia; że przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym uległo zmianie, która nie pozwala na dalsze wykorzystywanie nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób, a jednostka organizacyjna nie ma możliwości zmiany sposobu wykorzystywania nieruchomości.
Konkludując organ odwoławczy stwierdza, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 45 ust. 2 pkt. 5 u.g.n. - uzasadniające podjęcie z urzędu decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu służącego Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasów Państwowych Nadleśnictwo P..
Skarżący - Lasy Państwowe Nadleśnictwo P., - w skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając organom prowadzącym postępowanie w sprawie; rażące naruszenie prawa , a w szczególności art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21.08. 1997 r o gospodarce gruntami oraz art. 199 ust. 2 tej ustawy. Skarżący podniósł, iż przedmiotowa działka znajduje się w zarządzie skarżącego na podstawie przepisów ustawy o lasach z dnia 28. 09. 1991 r. /Dz.U. z 1991 r Nr 101, póz. 444 z póz. zm/, a nie w trwałym zarządzie na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarząd Lasów Państwowych nie uległ przekształceniu w trwały zarząd, jak to podniósł organ I instancji lecz pozostał nadal zarządem w rozumieniu przepisów ustawy o lasach. Starosta N. nie miał więc podstawy prawnej do wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu.. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o lasach, Lasy Państwowe zarządzają nie tylko lasami ale i innymi gruntami i nieruchomościami Skarbu Państwa. Samo więc określenie, że przedmiotowa działka nie jest lasem nie może stanowić podstawy do twierdzenia , że nie podlega ona przepisom ustawy o lasach. Organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutu podniesionego w odwołaniu od decyzji organu I instancji , co do dalszego istnienia zarządu, o którym świadczy umowa dzierżawy przedmiotowej działki zawarta w dniu [.....] .09. 1997 r. pomiędzy Nadleśnictwem P., a [.....] S. A.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Ponadto podkreślił, że ustawa o lasach definiuje pojęcie lasu jako gruntu o zwartej powierzchni, co najmniej 0,10 ha, pokrytego uprawami leśnymi, przeznaczonego do produkcji leśnej lub związanego z gospodarka leśną. Zakres przedmiotowy obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami, wynikający z art. 2 oznacza, że ustawa ta nie narusza innych ustaw w zakresie gospodarki nieruchomościami, a m.in. ustawy o lasach. Jednakże skoro Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K., decyzją z dn. .[...].10. 1997 r. wyłączył przedmiotowa działkę z produkcji leśnej w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 3. 02. 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, to organy administracji prawidłowo wydały na podstawie art. 46 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzję o wygaśnięciu zarządu, o jakim mowa w art. 4 ust. l ustawy z dnia 28. 09. 1991 r. o lasach.
Rozpoznając skargę Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 par l ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 12717 sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na postawie przepisów powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Stosownie do treści przepisu art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie jest związany granicami skargi i obowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Skarga jest zasadna.
Organy rozstrzygające w sprawie nie dokonały właściwej analizy treści i znaczenia znajdujących się w sprawie dokumentów, nie poczyniły też w niezbędnym zakresie ustaleń faktycznych w sprawie, przez co niewłaściwie zastosowały przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami doprowadzając do wadliwego rozstrzygnięcia .
Bezsporną w sprawie jest okoliczności; że nieruchomość położona w Z. gm. M. stanowiąca działkę ewid. ozn, nr [.....] o pow. 41 ha 59 a, z której powstała przedmiotowa działka nr 35/7/5 została włączona do Nadleśnictwa P. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20. 12. 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym /Dz. U. Nr 63 poz. 493 z 1949 r./jako grunt leśny. Z odpisu z księgi wieczystej Kw 19860 prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr 35/7/5 wynika, że jest ona własnością Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. na podst. art. 4 ust. l, art. 32 ust. l i 2 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach /Dz.U. Nr 101, póz. 4 z późn. zm./, w drodze przeniesienia wpisu z Kw [.....] .
Z akt spawy wynika; że Wojewoda N. uzyskał w dniu 9. 08.1984 r. zezwolenie Ministra Rolnictwa i Przemysłu Drzewnego wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 26.03. 1982 r o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz. U. nr 11 ,poz. 797 oraz rozporządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 27.03. 19976 r. w sprawie włączania i wyłączania gruntów państwowego gospodarstwa leśnego oraz zmiany uprawy leśnej na inny rodzaj użytkowania /Dz. U. Nr 12.póz.737 - na przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze i nieleśne gruntów leśnych o pow. 0,14 ha wchodzących w skład działki 35, projektowanych podbudowę [.....] Stacji Przekaźnikowej.
Decyzją z dnia [...].10.1997 r., .Nr: [.....] , Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. na podstawie art. 5,11 ust. l oraz art. 12 ustawy z dnia 12.02 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz. U. Nr 16, poz. 78/, po rozpatrzeniu wniosku [.....] S.A.:
- Zezwolił na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych zaliczonych do lasów I grupy, o typie siedliskowym BMG, wchodzących w skład Odd. 35 a, Obrębu Leśnego M. działki ewiden. 35/7/95 zgodnie z sytuacją przedstawioną na mapie gospodarczej Obrębu Leśnego M., na której jest usytuowana [.....] Stacja Retransmisyjna.
- ponadto ustalił:
l/ należność z tytułu wyłączenia gruntu leśnych z produkcji
21 opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze i nieleśne gruntu leśnego która będzie wyliczana przez Nadleśnictwo P. każdego roku i płatną do dnia 31 05 każdego roku.
3/ wysokość jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu. Ponadto wskazał; iż wpłaty należności należy dokonywać na rachunek Nadleśnictwa P.,
- stwierdził, że:
podstawą do dopuszczenia użytkownika do używania gruntu leśnego będzie umowa najmu zawarta przez Nadleśniczego Nadleśnictwa P. z użytkownikiem w oparciu o przepisy k.c. , która winna regulować wszystkie dodatkowe uzgodnienia nieobjęte decyzją.
W dniu [.....] .09. 1997 r. została zawarta umowa dzierżawy pomiędzy Lasami Państwowymi Nadleśnictwo P. a [.....] S.A., w której wydzierżawiający N P oddał w dzierżawę działkę 35/7/5 na czas nieokreślony na warunkach określonych umową, a nadto zobowiązał się udostępnić dzierżawcy drogę dojazdową do wydzierżawianej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia 15.03.2001 r. Sąd Rejonowy w M. Wydział. Ksiąg Wieczystych/sygn. akt L.Dz.Kw 155/01/ po rozpoznaniu wniosku Skarbu Państwa - Starosty N., odmówił dokonania wpisu polegającego na wykreśleniu z działu II księgi wieczystej KwNr 19350 prowadzonej dla nieruchomości Skarbu Państwa - prawa zarządu ujawnionego na rzecz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa P. i wpisania w to miejsce " zasób nieruchomości Skarbu Państwa - Starosta N.".
Na tle powyższych okoliczności wyłania się kwestia czy wyłączenie na trwałe gruntu z produkcji leśnej jest różnoznaczne z wyłączeniem go z zasobów Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego, i tym samym spod działania ustawy o lasach.
Rozważając powyższe trzeba mieć na względzie, że ustawa o gospodarce nieruchomościami z dnia 21,08. 1997 r./ Dz. U. Nr 46, poz. 543 jed,. tekst z 2000 r. / reguluje w przepisie art. 2 stosunek do innych ustaw dotyczących gospodarki nieruchomościami statuując zasadę, że nie narusza ona innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami w szczególności ustaw wymienionych w punktach od l do 7 wśród, których w pkt. 3 wymienia ustawę z dnia 28. 09. 1991 r. o lasach. /Dz. U. Nr 1101,poz 444, z 1992 r. z późn. zm./.
Oznacza to , że do gospodarki nieruchomościami mają równolegle zastosowanie różne ustawy, z których każda ma własny cel wyznaczający zakres unormowania z wyłączaniem możliwości ich kolizji z ustawą o gospodarce nieruchomościami. Retio legis takiego rozwiązania wynika z odrębnego uregulowania pewnych dziedzin gospodarki nieruchomościami w sposób uwzględniający ich specyfikę.
Ustawa o lasach (i obowiązujące z nią przepisy związkowe) normuje całą gospodarka leśną, obejmująca gospodarkę lasami, gruntami leśnymi i innymi nieruchomościami. Niewątpliwie ustawa ta stanowi obszar regulacji o szczególnych cechach , pozwalający na zakwalifikowanie jej jako aktu o charakterze lex specialis w stosunku do ustawy o gospodarce nieruchomościami, którą w tej relacji należy zakwalifikować jako lex generalis . Zatem tylko w kwestiach nieuregulowanych ustawą o lasach będzie miała zastosowanie ustawa o gospodarce gruntami.
Trafnie zatem skarżący podnosi, iż zamieszczony w przepisach przejściowych u .g. n. art. 199 ust. 2 nie ma zastosowania do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa w zarządzie Państwowych Gospodarstw Leśnych Lasy Państwowe, a w związku z tym zarząd Lasów Państwowych nie mógł ulec przekształceniu w trwały zarząd.
Trzeba też mieć na uwadze, że zamieszczony w przepisach przejściowych u.g.n. art. 199 ust. 2 u.g.n. nie ma charakteru normy generalnej przekształcającej wszystkie zarządy nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz gmin sprawowane w dniu wejścia w życie ustawy przez jednostki organizacyjne. Jest to norma porządkująca " zarządy" powstałe pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29.04. 1985 r,, uchylonej art. 241 u.g,n,. Właśnie to te "zarządy" z dniem 1.01. 1998 r. stały się "trwałymi zarządami", o treści określonej nową ustawą, zgodnie z zasadą jej bezpośredniego działania na podstawie przepisu art. 233 u.g.n. /Por. rozważania Józefa Najdera "Zakres przedmiotowy ustawy o gospodarce nieruchomościami" Rejent 1999/2/163/
Zarząd PGL Lasów Państwowych w stosunku spornej nieruchomości nie powstał w drodze decyzji administracyjnych,, a tylko z mocy prawa na podstawie art. 4 ustawy o lasach i nie jest instytucją tożsamą z zarządem trwałym, o jakim mowa w ustawie o gospodarce gruntami.
Nie mogły więc mieć zastosowania do zarządu Lasów Państwowych przepisy art. 199 ust. 2 u.g.n. a w związku z tym powołany w zaskarżonych decyzjach przepis art. 46 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 12. 08. 1997 r. o gospodarce gruntami /Dz. U. Nr 46, póz. 543 - tekst jedn. z 2000 r/.
Ustawa o lasach z dnia 28.09. 1991 r. całościowo reguluje wszystkie kwestie dotyczące zarządu PGL Lasów Państwowych; treść, zakres i sposób jego sprawowania. Reguluje też obrót nieruchomościami zarządzanymi przez Lasy Państwowe (art. 37 - 40a) i tryb przekazywania zarządu w przypadkach wyłączenia nieruchomości z produkcji leśnej na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (art. 36 c). Wyłączenie więc gruntu z produkcji leśnej nie pozbawia Lasów Państwowych zarządu w odniesieniu do takiej nieruchomości. Trzeba mieć wszakże na uwadze, że zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o lasach w ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną gospodarując gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną. W świetle tego przepisu, a także pojęcia lasu w rozumieniu ustawy (art. 3 ) należy postrzegać zarząd Lasów Państwowych innymi nieruchomościami, w tym; trwale wyłączonym z produkcji gruntem leśnym. Istotną będzie bowiem kwestia dalszej przydatności w różnych aspektach takiego gruntu dla prawidłowego zarządu gospodarką leśną, rozumianą w świetle rozwiązań przepisów ustawy o lasach, której ustawa o gospodarce nieruchomościami nie narusza.(art. 2 pkt. 3 ustawy)
Biorąc pod uwagę powyższe trzeba stwierdzić, że organy orzekające nie mogły wydać decyzji o wygaśnięciu zarządu na podstawie przepisu art. 46 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 21.08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w stosunku do zarządu o jakim mowa w art. 4 ust. l ustawy z dnia 28.09. 1991 r. o lasach, w zw. z art. 2 ust. 3 u.g.n. ,