II SA/Kr 3077/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-05-10
NSAAdministracyjneWysokawsa
zasiłek stałyopieka nad dzieckiemniepełnosprawnośćzdolność do pracypomoc społecznaprawo administracyjnesamotna matka

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku stałego samotnej matce, uznając błędną interpretację przepisów o zdolności do pracy.

Skarżąca, samotna matka niepełnosprawnej córki, została pozbawiona zasiłku stałego z powodu rzekomej niezdolności do pracy, mimo posiadania orzeczenia o lekkiej niepełnosprawności i zdolności do podjęcia pracy w warunkach chronionych. Organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące zdolności do pracy i niepełnosprawności. Sąd uchylił decyzje, wskazując na konieczność ponownego zbadania sytuacji życiowej skarżącej.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku stałego G. J., samotnej matce sprawującej opiekę nad niepełnosprawną córką. Organy administracji uznały, że skarżąca, posiadając umiarkowany stopień niepełnosprawności, jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, co stanowiło przesłankę do odmowy przyznania zasiłku. Skarżąca argumentowała, że jest zdolna do pracy, zarejestrowana w urzędzie pracy i zrezygnowała z zatrudnienia z powodu konieczności opieki nad dzieckiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd podkreślił, że orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie jest równoznaczne z całkowitą niezdolnością do pracy, a organy powinny szczegółowo zbadać rzeczywiste powody niepozostawania przez skarżącą w zatrudnieniu oraz możliwość uzyskania pomocy od innych domowników. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie jest równoznaczne z całkowitą niezdolnością do pracy. Ustawa o pomocy społecznej oraz ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych dopuszczają możliwość zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy dotyczące niepełnosprawności i zdolności do pracy są złożone i wymagają indywidualnej interpretacji. Samo posiadanie orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie wyklucza zdolności do pracy, zwłaszcza w warunkach chronionych. Kluczowe jest ustalenie, czy konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.p.s. art. 27 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Przyznanie zasiłku stałego uzależnione jest nie tylko od zdolności do pracy opiekuna, ale również od stwierdzenia, że konieczność stałej opieki nad dzieckiem uniemożliwia pozostawanie w zatrudnieniu.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.s. art. 2a § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Przez 'całkowitą niezdolność do pracy' rozumie się całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin oraz stopień znaczny lub umiarkowany niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych.

u.r.z. art. 2 § 10

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Przez 'niepełnosprawność' rozumie się trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodując niezdolność do pracy.

u.r.z. art. 4

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Zarówno przy znacznym, jak i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mowa jest o osobach niezdolnych do pracy, jak i zdolnych do pracy.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

u.e.r.

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie jest równoznaczne z całkowitą niezdolnością do pracy. Sama rejestracja w urzędzie pracy i zdolność do pracy w warunkach chronionych świadczy o zdolności do pracy. Organy nie zbadały wystarczająco szczegółowo sytuacji życiowej skarżącej i rzeczywistych powodów jej niepozostawania w zatrudnieniu.

Odrzucone argumenty

Skarżąca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z uwagi na umiarkowany stopień niepełnosprawności.

Godne uwagi sformułowania

Samo orzeczenie znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie jest równoznaczne z orzeczeniem o niezdolności do pracy. Organy winny ustalić szczegółowo warunki domowe, aby stwierdzić co jest rzeczywistym powodem niepozostawania w zatrudnieniu.

Skład orzekający

Izabela Dobosz

przewodniczący sprawozdawca

Kazimierz Bandarzewski

członek

Krystyna Daniel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności do pracy w kontekście przyznawania zasiłku stałego dla osób niepełnosprawnych sprawujących opiekę nad dziećmi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samotnej matki i jej niepełnosprawnego dziecka, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście i dokładne badanie sytuacji życiowej w postępowaniach o świadczenia socjalne, a także jak organy mogą błędnie interpretować przepisy dotyczące niepełnosprawności.

Czy umiarkowana niepełnosprawność oznacza całkowitą niezdolność do pracy? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 3077/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Izabela Dobosz /przewodniczący sprawozdawca/
Kazimierz Bandarzewski
Krystyna Daniel
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie WSA Krystyna Daniel AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2003 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej G. J. kwotę 10 zł (dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania .
Uzasadnienie
II SA/Kr 3077/03
UZASADNIENIE
Decyzją Dyrektora MOPS w O. z [...].IX.2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 kpa, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 4, art. 2a ust. 1 pkt 1,2 i 4, art. 3, art. 4, art. 27 ust. 1-3a i art. 43 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 XI. 1990 r. ( Dz. U. 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ) odmówiono G. J. przyznania pomocy w formie zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji. Stwierdzono, że G. J. spełnia wszelkie przesłanki do przyznania takiego zasiłku za wyjątkiem zdolności do pracy. Zdaniem organu orzeczenie o niepełnosprawności w stanie umiarkowanym jakie posiada oznacza tym samym, iż jest osobą całkowicie niezdolną do pracy.
W odwołaniu G. J. podniosła, że jest samotną matką i wyłącznie zajmuje się córką niepełnosprawna od urodzenia. Pracując w banku w O. musiała przerwać pracę i zająć się córką. Była na urlopie wychowawczym. Jest co prawda osoba niepełnosprawną, ale lekką pracę może podjąć, jest także zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako bezrobotna. Martwi się, co będzie gdy dostanie ofertę pracy. Podnosi, że wywiad przeprowadzony przez pracowników MOPS - u jest nierzetelny, nie oddaje bowiem jej złożonej sytuacji życiowej.
Decyzją SKO z 25 .XI. 2003 r. , [...] wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 29.XI.1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podtrzymał stanowisko organu l instancji uważając, że G. J. jest osobą niezdolną do pracy, a zatem nie przysługuje jej zasiłek stały. Ponadto SKO miało wątpliwości co do interpretacji orzeczenia o niepełnosprawności córki K. Zdaniem SKO zasiłek stały może być ewentualnie przyznany G. J. po [...].IV.2005 r., czyli po ustaniu orzeczonej niepełnosprawności.
W skardze do NSA G. J. podnosi argumenty, o których mowa w odwołaniu. Skoro odmówiono jej renty mimo II grupy inwalidzkiej, to znaczy że jest osobą zdolną do pracy. Samotnie wychowuje 5 - ro dzieci, w tym córkę chorą od urodzenia. Jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy. Powołuje się na orzeczenie ZUS, który uznał za zdolną do pracy.
W odpowiedzi na skargę SKO wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w ostatecznej decyzji oraz nawiązując do przepisów ustawy o rehabilitacji decyzji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych z 27.VIII 1997 r ( Dz. U. Nr 123, poz. 776).
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sądowa kontrola wykazała zarówno naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak i prawa procesowego.
Organy błędnie zinterpretowały przesłankę zdolności do pracy, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29.XI. 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), a przez to przyjęły, że skarżącej nie należy się zasiłek stały. Art. 2 a ust. 1 pkt 4 ustawy przez "całkowitą niezdolność do pracy" rozumie "całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin oraz stopień znaczny lub umiarkowany niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych".
Skarżąca jest osobą zarejestrowaną w Urzędzie Pracy, posiada też orzeczenie ZUS z [...]. XI. 2002 r. ( k. 91 akt administracyjnych), iż jest zdolna do pracy l dlatego odmówiono jej prawa do renty. Z punktu widzenia zatem ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z [...]. XII. 1998 r. ( Dz. U. Nr 162, poz. 118 ze zm. ) jest osobą zdolną do pracy.
Natomiast ustawa z 27 VII. 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm. ) przez " niepełnosprawność" ( art. 2 pkt 10 ) rozumie " trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodując niezdolność do pracy". W art. 4 tejże ustawy zarówno przy znacznym ( ust. 1) jak i umiarkowanym ( ust. 2 ) stopniu niepełnosprawności mowa jest zarówno o osobach niezdolnych do pracy, jak i zdolnych do pracy. Oznacza to, że samo orzeczenie znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie jest równoznaczne z orzeczeniem o niezdolności do pracy ( możliwe jest przecież, co wynika już z tytułu ustawy, zatrudnianie osób niepełnosprawnych ).
Sięgając do orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, którym legitymuje się G. J. z dnia [...]. IV. 2003 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. ( k. 80 akt administracyjnych ) można dostrzec, iż jego treść nie pozbawia skarżącej zdolności do pracy.
W pkt 1 wskazań stwierdzono" przeciwwskazania praca ciężka, wskazana praca bez dźwigania". W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono wyraźnie, że G. J. jest " zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą w celu pełnienia ról społecznych częściowej pomocy innych osób". Nie przesądzono zatem w tym orzeczeniu , że G. J. nie może sprawować opieki nad swoją niepełnosprawna córką.
Art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z 29.XI. 1990 r. przyznanie zasiłku stałego uzależnianie nie jedynie od zdolności do pracy opiekuna dziecka, ale również stwierdzenia, iż konieczność stałej opieki nad dzieckiem uniemożliwia pozostawanie w zatrudnieniu , innymi słowy organy winny ustalić szczegółowo warunki domowe, aby stwierdzić co jest rzeczywistym powodem niepozostawania w zatrudnieniu. Skarżąca twierdzi, że zrezygnowała z pracy z uwagi na chorobę córki, organy jednak tej okoliczności nie badały, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że skarżąca spełnia pozostałe przesłanki ( za wyjątkiem zdolności do pracy ) do otrzymania zasiłku stałego. W toku dalszego postępowania zachodzi konieczność przeprowadzenia wnikliwego wywiadu środowiskowego dotyczącego wspomnianej wyżej kwestii. Należy zbadać motywy niepozostawania w zatrudnieniu G. J., czas jaki musi ona poświęcić codziennie niepełnosprawnej córce oraz to, czy i w jakim zakresie pozostali domownicy mogą ją w tych obowiązkach wyręczać.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z 30 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi z 30.VIII.2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.V. 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 75 poz. 364 ze zm.) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z 30.VIII.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30.VIII.2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI