II SA/Kr 3073/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-03-21
NSAinneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek okresowysamotne wychowywanie dzieckakryterium dochodowewspólne gospodarstwo domoweustawa o pomocy społecznejprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. K. na decyzję odmawiającą przyznania gwarantowanego zasiłku okresowego, uznając, że skarżąca nie spełniła kryterium samotnego wychowywania dziecka na wyłącznym utrzymaniu.

Skarżąca A. K. domagała się przyznania gwarantowanego zasiłku okresowego po utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organy administracji odmówiły, wskazując, że nie spełnia ona kryterium samotnego wychowywania dziecka, ponieważ mieszka z matką i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, a dochody matki przyczyniają się do utrzymania rodziny. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe i właściwe zastosowanie przepisów ustawy o pomocy społecznej.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania gwarantowanego zasiłku okresowego A. K., która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania zasiłku, argumentując, że skarżąca nie spełnia wymogów ustawy o pomocy społecznej, w szczególności kryterium samotnego wychowywania dziecka na wyłącznym utrzymaniu. Wskazano, że skarżąca mieszka z matką (inwalidką I grupy) i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, a dochody matki przyczyniają się do utrzymania rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji, podkreślając, że mimo niskiego dochodu rodziny, skarżąca nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko zawartej w art. 2a ust. 1 pkt la ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając błędne ustalenia faktyczne dotyczące prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Sąd, analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej, uznał ustalenia organów za prawidłowe. Sąd zwrócił uwagę, że oświadczenie skarżącej o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego zostało złożone po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania i było poparte dowodami (odcinek emerytury matki). Sąd uznał, że skarżąca nie spełniła kryterium samotnego wychowywania dziecka na wyłącznym utrzymaniu, co skutkowało oddaleniem skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie spełnia kryterium samotnego wychowywania dziecka na wyłącznym utrzymaniu, jeśli dochody matki przyczyniają się do utrzymania rodziny.

Uzasadnienie

Ustawa o pomocy społecznej definiuje osobę samotnie wychowującą dziecko jako osobę gospodarującą z dzieckiem pozostającym pod jej opieką i na jej wyłącznym utrzymaniu. W przypadku wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego z innym członkiem rodziny (matką), nawet jeśli matka jest osobą wymagającą opieki, dochody tej matki mogą być uwzględniane przy ocenie utrzymania dziecka, co wyklucza spełnienie kryterium wyłącznego utrzymania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.s. art. 31 § ust. 4a

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 4 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 2a § ust. 1 pkt la

Ustawa o pomocy społecznej

Za osobę samotnie wychowującą dziecko uznaje się osobę gospodarującą z dzieckiem pozostającym pod jej opieką i na jej wyłącznym utrzymaniu, nawet jeżeli otrzymuje alimenty.

Pomocnicze

u.p.s. art. 2a § ust. 1 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

Definicja rodziny jako osób spokrewnionych lub niespokrewnionych pozostających w faktycznym związku wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § §1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. nr 153 poz. 1271 art. 97 § §1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k. art. 233 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych. Organy obu instancji właściwie zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Przeprowadzone postępowanie administracyjne odpowiadało zasadom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. Oświadczenie skarżącej o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego, złożone po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej i poparte dowodami, jest wiarygodne.

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżącej, że wbrew ustaleniom nie prowadzi z matką wspólnego gospodarstwa domowego. Twierdzenie skarżącej, że jej syn jest na jej wyłącznym utrzymaniu i wyłącznie pod jej opieką.

Godne uwagi sformułowania

za osobę samotnie wychowującą dziecko uznaje się tylko osobę gospodarującą z dzieckiem pozostającym pod jej opieką i na jej wyłącznym utrzymaniu dochody jej matki przyczyniają się do utrzymania rodziny nie są tutaj spełnione wymogi określone w art.31 ust.4a w związku z art.2a ust l pkt la oświadczenie o prowadzeniu wraz z matką wspólnego gospodarstwa domowego skarżąca złożyła po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej z art. 233 § l kk za złożenie fałszywych zeznań trudno byłoby uznać za realne, że skarżąca utrzymuje się wraz z synem jedynie z zasiłku rodzinnego

Skład orzekający

Grażyna Firek

przewodniczący sprawozdawca

Kazimierz Bandarzewski

sędzia

Janusz Kasprzycki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji osoby samotnie wychowującej dziecko oraz kryteriów przyznawania gwarantowanego zasiłku okresowego w kontekście wspólnego gospodarstwa domowego i dochodów innych członków rodziny."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o pomocy społecznej obowiązujących w dacie jego wydania. Może być mniej aktualne w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne są precyzyjne ustalenia faktyczne i formalne w postępowaniach o świadczenia socjalne, a także jak sąd interpretuje definicje ustawowe w kontekście indywidualnych sytuacji życiowych.

Czy samotna matka z inwalidką pod opieką może liczyć na zasiłek? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 3073/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-03-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Firek /przewodniczący sprawozdawca/
Janusz Kasprzycki
Kazimierz Bandarzewski
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek ( spr.) Sędziowie: AWSA Kazimierz Bandarzewski AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 3 października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania gwarantowanego zasiłku okresowego skargę oddala
Uzasadnienie
II SA/Kr 3073/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. na podstawie art.31 ust.4a, art.4, art. 2a ust l, pkt la ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej - /t.j. z 1998 r. Dz.U. Nr 64, poz.414 z późn. zm./ oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Nr [...] złożonego dnia 2002/07/[...] odmówił przyznania gwarantowanego zasiłku okresowego A. K., wskazując, że w/wymieniona nie spełniła wymogów ustawy o pomocy społecznej, uzasadniających przyznanie takiego zasiłku. Zgodnie z treścią art. 31 ust.4a ustawy o pomocy społecznej osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. l tej ustawy przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy, jeżeli w dniu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego samotnie wychowuje co najmniej l dziecko do 7-go roku życia, a stosownie do treści art. 2a ust. l, pkt la za osobę samotnie wychowującą dziecko uznaje się tylko osobę gospodarującą z dzieckiem pozostającym pod jej opieką i na jej wyłącznym utrzymaniu, nawet jeżeli otrzymuje alimenty, gdy tymczasem w/wymieniona zamieszkuje wraz ze swoją matką i jej dochody przyczyniają się do utrzymania rodziny, a zatem dziecko w/wymienionej nie pozostaje wyłącznie na jej utrzymaniu i pod wyłączną jej opieką.
Od wskazanej wyżej decyzji A. K. wniosła odwołanie, w którym zaprzeczyła twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji jakoby matka jej będąca inwalidą I grupy, z którą wspólnie zamieszkuje pomagała finansowo w utrzymaniu jej i dziecka i stwierdziła, że dziecko i ona sama pozostają na wyłącznie na swoim utrzymaniu. Odwołująca się podkreśliła także , iż samotnie wychowuje dziecko, bowiem jej matka jest osobą niepełnosprawną , inwalidą I grupy i stąd nie możliwym jest pozostawienie dziecka pod jej opieką gdyż to ona sama wymaga opieki ze strony innych osób. Wskazała także, że jakkolwiek mieszka razem z matką, to jednakże prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. W konkluzji odwołująca się wniosła o przyznanie jej przedmiotowego zasiłku.
Decyzją z dnia 3 października 2002 r. znak [...] na podstawie art. 138 §1 pkt. l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 107 z późn. zm,), oraz art.31 ust.4a, art.2a ust. l pkt. la ustawy z dnia 29 listopada 1990 r, o pomocy społecznej -/t. j. z 1998 r. Dz. U, Nr 64, poz,414 z późn zm./ - po rozpatrzeniu powyższego odwołania od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. znak: [...] z dnia 2002-07-[...] w sprawie odmówienia przyznania gwarantowanego zasiłku okresowego - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż A. K. jest matką samotnie wychowującą czteroletnie dziecko tj. bez ojca. Mieszka wraz z dzieckiem i matką, która jest inwalidą I grupy w dobrych warunkach mieszkaniowych, a po wyczerpaniu okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych utraciła źródło utrzymania i jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek rodzinny, emerytura matki w kwocie [...] zł oraz dochody z niewielkiego gospodarstwa rolnego.
Łączny dochód w rodzinie, zgodnie z art. 2a ust. l pkt, 2 ustawy o pomocy społecznej wynosi 762,66 zł a dochód na osobę 254,22 zł. Natomiast kryterium ustawowe dla tej trzyosobowej rodziny wynosi 922,00 zł. Kolegium podkreśliło, że pomimo, iż dochód rodziny odwołującej się jest niski i kwalifikuje tę rodzinę do otrzymania zasiłków ze środków pomocy społecznej to jednakże odwołująca się nie spełniła kryterium ustawy w art. 31 ust.4a w związku z art. 2a ust. l do otrzymania zasiłku okresowego gwarantowanego albowiem mieszkając wraz z matką i prowadząc wspólne gospodarstwo korzysta z jej dochodów, które przyczyniają się do utrzymania jej rodziny, a ponadto dziecko odwołującej się nie pozostaje pod jej opieką wyłączną i na jej wyłącznym utrzymaniu a zatem nie są tutaj spełnione wymogi określone w art.31 ust.4a w związku z art.2a ust l pkt la, które definiują osobę samotnie wychowującą dziecko wtedy gdy ta osoba gospodarująca z dzieckiem pozostającym pod jej opieką jest na wyłącznym jej utrzymaniu. Kolegium wskazało również, że nie dało wiary twierdzeniom A. K. zawartym w odwołaniu od decyzji, że nie prowadzi ona wspólnie z matką gospodarstwa domowego lecz oddzielnie albowiem to twierdzenie jest sprzeczne z jej wcześniejszym oświadczeniem, które złożyła pisemnie w dniu [...].07.2002 r. pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania, iż prowadzi z matką wspólne gospodarstwo domowe.
W konkluzji SKO stwierdziło, że odwołująca się nie spełniła ustawowych wymogów do otrzymania gwarantowanego zasiłku okresowego i dlatego brak było podstaw merytorycznych oraz formalno-prawnych do zmiany zaskarżonej decyzji.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie A. K. wniosła o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania względnie o jej zmianę i uznanie , że gwarantowany zasiłek okresowy jej się należy. Skarżąca zarzuciła, że wbrew dokonanym ustaleniom nie prowadzi z matką wspólnego gospodarstwa domowego, a jej syn jest na jej wyłącznym utrzymaniu i wyłącznie pod jej opieką. Wskazała, że przeciwne ustalenia wyniknęły z tego, iż w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego stwierdzono , że wraz z matką użytkują wspólnie kuchnię , a zatem wspólnie prowadza gospodarstwo domowe i choć informowała pracownika socjalnego, że jedynie matce inwalidce I grupy pomaga i się nią opiekuje to dała się przekonać i podpisała oświadczenie o treści, że wraz z matką prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97§ l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/.
Skarga jest nieuzasadniona, albowiem wbrew zarzutom w niej zawartym organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych oraz właściwie zastosowały powołane przepisy ustawy o pomocy społecznej, a przeprowadzone postępowanie odpowiadało zasadom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego.
Stosownie do treści art. 31 ust.4a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. /tj. z 1998 r. Dz.U. nr 64 poz.414 ze zm./ obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, pobieranego na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z powodu upływu okresu jego pobierania, a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. l - przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy, jeżeli w dniu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do 7 roku życia, a zasiłek taki przysługuje, jeżeli osoba uprawniona wystąpiła z wnioskiem o jego wypłatę nie później niż w terminie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, lub 30 dni od dnia otrzymania decyzji urzędu pracy o ustaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zaś stosownie do treści art. 2a ust. l pkt la tej ustawy pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko oznacza osobę gospodarującą z dzieckiem pozostającym pod jej opieką i na jej wyłącznym utrzymaniu, nawet jeśli otrzymuje alimenty, a w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, za rodzinę uważa się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Starosta Powiatu N. orzekł o utracie przez A. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych wobec upływu maksymalnego okresu jego pobierania, wniosek o przyznanie gwarantowanego zasiłku okresowego skarżąca złożyła w dniu [...] lipca 2002 r., łączny dochód na który składał się zasiłek rodzinny, emerytura matki skarżącej oraz dochody z niewielkiego gospodarstwa rolnego łącznie wynosił 762,66 zł/ na osobę 254,22 zł, natomiast kryterium ustawowe dla trzyosobowej rodziny wynosiło 922,00 zł. Równocześnie skarżąca w dniu [...] lipca 2002 r. złożyła oświadczenie, że mieszka wraz z matką i niepełnoletnim synem, jej matka wymaga pomocy osób drugich oraz, że razem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
Przytoczone okoliczności w konfrontacji z zasadami wynikającymi ze wskazanych wyżej przepisów musiały doprowadzić do wniosku, że skarżąca nie spełniła kryterium określonym w art. 2a ust.l pkt la ustawy spełniając pozostałe przesłanki do przyznania prawa do przedmiotowego zasiłku, a to musiało skutkować odmową przyznania prawa do zasiłku.
Twierdzenia zawarte w skardze dotyczące okoliczności sporządzenia przedmiotowego oświadczenia nie są przekonywujące. Należy zwrócić bowiem uwagę, że oświadczenie o prowadzeniu wraz z matką wspólnego gospodarstwa domowego skarżąca złożyła po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej z art. 233 § l kk za złożenie fałszywych zeznań. Za prawdziwością tego oświadczenia przemawia także i to, że skarżąca do tego oświadczenia przedłożyła odcinek emerytury pobieranej przez jej matkę, wskazując nadto osobie sporządzającej wywiad emeryturę tę jako źródło utrzymania siebie i swojego syna, co jest także przekonywujące; trudno bowiem byłoby uznać za realne, że skarżąca utrzymuje się wraz z synem jedynie z zasiłku rodzinnego.
Raz jeszcze należy podkreślić, że ustalenie dotyczące prowadzenia przez skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego z jej matką poczynione zostało nie dlatego, że "wspólnie użytkują kuchnię", ale na podstawie wyraźnego oświadczenia samej skarżącej złożonego po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art.151 cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.