II SA/Kr 3022/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-04-13
NSAnieruchomościWysokawsa
przekształcenie prawa użytkowania wieczystegoprawo własnościopłatawycena nieruchomościoperat szacunkowynieruchomości Skarbu Państwapostępowanie administracyjneprawo strony do udziałuuchwałanieważność decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność decyzji Wojewody w części utrzymującej w mocy pkt 1 i 9 decyzji organu I instancji, a w pozostałym zakresie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając naruszenie praw strony do czynnego udziału w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty ustalającą opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność. Skarżąca kwestionowała wysokość opłaty, zarzucając błędy w operacie szacunkowym rzeczoznawcy. Sąd uznał, że Wojewoda naruszył prawo, utrzymując w mocy decyzję w części, która dotyczyła już ostatecznej decyzji organu I instancji. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przez organ II instancji, który przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe bez powiadomienia skarżącej. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność części zaskarżonej decyzji i uchylił ją w pozostałym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi A. B. na decyzję Wojewody M. z dnia 8 października 2002 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] czerwca 2002 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu we własność. Skarżąca kwestionowała przede wszystkim wysokość ustalonej opłaty, zarzucając błędy w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego. Wskazywała na nieprawidłowy dobór nieruchomości porównawczych oraz nieprawdziwe stwierdzenia dotyczące stanu faktycznego nieruchomości. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody w części utrzymującej w mocy punkty 1 i 9 decyzji organu I instancji jest dotknięta wadą nieważności, ponieważ te punkty dotyczyły już ostatecznej decyzji organu I instancji, która nie została zaskarżona odwołaniem. W pozostałym zakresie sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania. W szczególności, sąd wskazał na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), ponieważ organ II instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe (uzyskanie wyjaśnień od biegłego) bez powiadomienia skarżącej, uniemożliwiając jej wypowiedzenie się co do zebranego materiału. Sąd uznał również, że organ II instancji naruszył zasady dotyczące postępowania dowodowego (art. 77, 80 k.p.a.) i sporządzania decyzji (art. 107 k.p.a.), dokonując dowolnej oceny opinii biegłego i nie odnosząc się do wszystkich dowodów, w tym dokumentów przedłożonych przez skarżącą. Dodatkowo, sąd zauważył, że organ II instancji nie odniósł się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie wyceny przez innego biegłego, naruszając tym samym art. 78 k.p.a. W związku z powyższymi naruszeniami, sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności części zaskarżonej decyzji i uchyleniu jej w pozostałym zakresie, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy część decyzji organu I instancji, która miała walor decyzji ostatecznej i nie była przedmiotem odwołania, jest dotknięta wadą nieważności.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., decyzja dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest nieważna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (31)

Główne

k.p.a. art. 156 § §1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 b/ i c/

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.u.w. art. 1 § ust. 2

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności

u.p.u.w. art. 2 § ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności

u.p.u.w. art. 4

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności

u.p.u.w. art. 4a

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności

u.p.u.w. art. 7 § ust. 1

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności

u.g.n. art. 67 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 69

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 70 § ust. 2 i 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 9a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 106 § §3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 97 § §1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 10 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.u.w. art. 4a

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności

u.g.n. art. 67 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 69

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 70 § ust. 2-4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 157

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Dz. U. nr 98, poz. 612

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy część decyzji organu I instancji, która miała walor decyzji ostatecznej i nie była przedmiotem odwołania, co skutkuje nieważnością. Organ II instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe bez powiadomienia skarżącej, naruszając jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Organ II instancji nie odniósł się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie wyceny przez innego biegłego.

Godne uwagi sformułowania

decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest nieważna naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu organ taki nie jest upoważniony do kwestionowania metody wyceny, bowiem jej wybór należy do rzeczoznawcy

Skład orzekający

Andrzej Niecikowski

przewodniczący

Grażyna Firek

sprawozdawca

Janusz Kasprzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przez organ administracji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, zasady związania granicami odwołania oraz zasady dotyczącej nieważności decyzji wydanej w stosunku do sprawy już rozstrzygniętej ostatecznie."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego w sprawach przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne zarzuty dotyczące wyceny nie zostały w pełni rozstrzygnięte. Podkreśla wagę prawa strony do udziału w postępowaniu.

Błędy proceduralne organu administracji doprowadziły do uchylenia decyzji o opłacie za przekształcenie własności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 3022/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-04-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący/
Grażyna Firek /sprawozdawca/
Janusz Kasprzycki
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części w części uchylono
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : WSA Grażyna Firek (spr) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody M. z dnia 8 października 2002 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność I stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji o ile utrzymuje ona w mocy pkt l i 9 decyzji organu I instancji, II w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję uchyla, III stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, IV zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A. B. kwotę 1133,99 zł (tysiąc sto trzydzieści trzy złote dziewięćdziesiąt dziewięć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Kr 3022/02
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. znak: [...] Starosta W. na podstawie art.l ust.2, art.2 ust.1 pkt l, ust.2 i 3, art.4, art.4a, art.7 ust.l ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 120, poz.1299), art. 67 ust.l, art.69, art.70 ust.2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz.543 z późn.zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 z późn.zm.) orzekł o 1.przekształceniu odpłatnie prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, oznaczonego w ewidencji jako działki nr: [...],[...], pb. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 5,7543 ha, położonego w A. przy ul. K., objętego księgami wieczystymi nr KW [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] prowadzonymi przez Sąd Rejonowy w W. w prawo własności, na rzecz: A. B. w całości, 2.ustalił opłatę w wysokości [...] zł za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu w prawo własności, 3.zobowiązał A. B. do uiszczenia ustalonej opłaty w dziesięciu ratach, płatnych na konto Starostwa Powiatowego w W. w ten sposób, że pierwsza rata w wysokości [...] zł, płatna będzie w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna, a pozostałe raty w liczbie 9 płatne będą przez 9 lat w terminie do dnia 31 marca każdego roku, począwszy od 2003r., 4. ustalił, że raty te podlegać będą oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski, obejmującemu każdorazowo okres od dnia w którym decyzja stała się ostateczna do dnia wpłaty należnej raty, 5. ustalił, że niezapłacenie rat w wyznaczonym terminie spowoduje naliczenie ustawowych odsetek a także , iż 6.w przypadku wcześniejszego regulowania zobowiązania wpłata podlegać będzie oprocentowaniu stopą redyskonta weksli NBP na dzień jej dokonania oraz , że 7. w celu zabezpieczenia należności związanych z opłatą za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, na nieruchomości objętej wskazanymi wyżej księgami wieczystymi ustanowiona zostanie hipoteka przymusowa, że 8.wierzytelność zabezpieczona hipoteką podlega w chwili zapłaty waloryzacji, że 9. decyzja stanowi podstawę wpisu prawa własności gruntu oznaczonego w ewidencji jako działki nr: [...],[...], pb. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], w księdze wieczystej nr KW [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], prowadzonej w Sądzie Rejonowym w W., Wydziale Ksiąg Wieczystych oraz , że 10. postanowienia decyzji nie naruszają praw osób trzecich.
W jej uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy grunt, oznaczony numerami działek [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], pb. [...] o łącznej pow. 11,2968 ha, położony w A. przy ul. K. stanowi własność Skarbu Państwa, a prawo użytkowania wieczystego tego gruntu powstało na podstawie decyzji Wojewody B. znak: [...] z dnia [...] lutego 1998r. z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. na rzecz B. Przedsiębiorstwa Ceramiki Budowlanej w B. z siedzibą w K. oraz, że przed dniem 31 października 1998r. przedmiotowy grunt znajdował się we współużytkowaniu wieczystym osób fizycznych: E. M. i B. B., po 1/2 części, zgodnie z notarialną umową sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nr Rep.A. [...] z dnia [...].03.1998r., przy czym umową notarialną nr Rep.A. [...] z dnia [...].03.2000r. B. B. darowała swój udział w wysokości 1/2 części w wieczystym użytkowaniu wyżej opisanych działek A. B., a postanowieniem częściowym Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] grudnia 2001r. nr [...] dokonano zniesienia współużytkowania wieczystego w/w gruntu, w ten sposób że przeniesiono prawo użytkowania wieczystego działek nr: [...],[...], pb. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej pow. 5,7543 ha, na rzecz A. B. w całości. Wskazał także, iż działka nr [...] powstała z podziału geodezyjnego działki nr [...], przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty W. w dniu [...].10.2001r. pod nr [...], a przytoczone zmiany zostały ujawnione w księgach wieczystych nr KW [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], prowadzonych przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w W. dla działek nr [...],[...], pb. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Organ wskazał także , iż wysokość opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności ustalił na podstawie jego wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym z dnia [...] maja 2002r., zgodnie z którym wartość prawa własności przedmiotowego gruntu wynosi [...] zł, a wartość prawa użytkowania wieczystego [...] zł., a wobec tego, że kwotę równą wartości prawa użytkowania wieczystego zalicza się na poczet ceny nieruchomości to opłata za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w/w gruntu w prawo własności wyniosła [...] zł. Odnosząc się do rozłożenia opłaty z tytułu przekształcenia na raty organ wskazał, że w tym względzie miał na uwadze stanowisko wnioskodawczyni, która zobowiązała się do uiszczenia przedmiotowej opłaty w dziesięciu ratach rocznych.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. B. kwestionując wysokość wyliczonej wartości gruntów, a zwłaszcza przyjęcie jako nieruchomości porównawczych działek, które brał pod uwagę rzeczoznawca. Odwołująca podniosła, że nieruchomości te nie są podobne do nieruchomości będących przedmiotem zaskarżonej decyzji, a transakcje ich dotyczące miały miejsce w latach 1997, 1998 i 2000. Ponadto załączyła nieuwierzytelnioną kopię części aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży nieruchomości według niej bezpośrednio przyległej do działek będących w jej użytkowaniu wieczystym, którym to aktem ustalony został poziom wartości gruntu w wysokości 0,63 zł za m2 oraz wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii innego rzeczoznawcy celem ustalenia prawidłowej wartości przedmiotowej nieruchomości, a w konsekwencji prawidłowej opłaty za przekształcenie.
Decyzją z dnia 8 października 2002 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2000 r. Dz. U. Nr 46, poz. 543 ze zm.) po rozpoznaniu wskazanego wyżej odwołania Wojewoda M. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zarzuty podniesione w odwołaniu, które dotyczą przede wszystkim operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę W. G., będącego podstawą ustalenia wysokości opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności są bezzasadne. Podkreślił, że organ administracji właściwy w sprawie ustalenia opłaty przyjmując operat szacunkowy winien przede wszystkim ocenić czy został on sporządzony zgodnie z odpowiednimi przepisami, a w przedmiotowej sprawie są to przepisy : ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 98, poz. 612), natomiast organ taki nie jest upoważniony do kwestionowania metody wyceny, bowiem jej wybór należy do rzeczoznawcy, podobnie jak w przypadku przyjęcia metody porównawczej wybór nieruchomości porównawczych ; w nin. sprawie sporządzony operat szacunkowy odpowiada regułom wynikającym z cyt. przepisów. Organ II instancji podkreślił także, że Starosta W. zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o złożenie wyjaśnień dotyczących kwestii podniesionych w odwołaniu i rzeczoznawca W. G. stwierdziła, że w części opisowej operatu wyjaśniła już, że na przestrzeni ostatnich lat na lokalnym rynku nieruchomości odnotowano tylko kilka transakcji obiektami podobnymi do objętego wyceną i z tego względu przyjęła jako porównawcze nieruchomości będące przedmiotem obrotu w latach ubiegłych, a ceny sprzedaży skorygowała przy użyciu wskaźników GUS. Organ II instancji wskazał także, iż odnosząc się do przedstawionego z odwołaniem fragmentu umowy notarialnej W. G. stwierdziła, że nieruchomość będąca przedmiotem tej umowy położona była w odległości ok. 4 km od gruntu objętego wyceną, a nie w jego bezpośredniej bliskości, a nadto, że około 0,40 ha pow. tego gruntu (z ok. 0,88 ha) położone jest w planie zagospodarowania przestrzennego w terenach powierzchniowej eksploatacji, w pozostałej części w terenach zieleni niskiej i zadrzewień oraz w terenie użytków rolnych, łąk i pastwisk : ponadto z treści tej umowy wynika, iż kupujący nabyli nieruchomości na cele rolne, a w związku z tym nieruchomość ta nie mogła być przyjęta jako porównawcza.
Organ II instancji zwrócił też uwagę, że w celu usunięcia dalszych wątpliwości dotyczących sporządzonego operatu także zwrócił się do rzeczoznawcy W. G. celem wyjaśnienia wyceny części nieruchomości leżącej w terenie zieleni ekologicznej, a w nadesłanej odpowiedzi rzeczoznawca przedstawiła analizę, na podstawie której sporządziła swoje obliczenia i wyjaśnienia te pozwoliły organowi II instancji uznać, że operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z wyżej powołanymi przepisami prawa. Nadto organ II instancji podkreślił, że odwołująca się nie przedstawiła alternatywnego operatu szacunkowego, który wskazywałby, że wycena dokonana na zlecenie organu była wadliwa i wymaga oceny przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych (art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie A. B. wniosła o uchylenie wskazanej wyżej decyzji Wojewody M. w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności a w konsekwencji co do wysokości pierwszej raty i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła wykroczenie, przy rozpoznaniu sprawy w II instancji, poza granice odwołania wniesionego przez stronę w piśmie z daty [...].07.2002 r., brak odniesienia się do wniosku zawartego w treści odwołania o zlecenie opinii innemu biegłemu przy równoczesnym stwierdzeniu o istnieniu prawnego obowiązku złożenia przez stronę kontropinii (mimo iż art.157 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania w tej sprawie na mocy art.4a ust. l ustawy z dnia 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego ...), przeprowadzanie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez uzyskanie dodatkowych wyjaśnień od biegłego bez powiadomienia skarżącej, a tym samym uniemożliwienie jej wypowiedzenie się w sprawie przed wydaniem decyzji oraz pominięcie jako dowodu w sprawie przedłożonych do akt sprawy przy piśmie z daty [...].10.2002 r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanych przez Burmistrza A. we wrześniu 2002 r., przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia (w obu instancjach) stanu faktycznego ustalonego w oparciu o wycenę biegłego p. W. G., mimo iż opinia ta została sporządzona niezgodnie z wymogami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego oraz zawiera nieprawdziwe stwierdzenia co do rzeczywistego stanu rzeczy.
Skarżąca podkreśliła, że opinia biegłej uchybia prawu poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego (stanu nieruchomości w punkcie 1.4 opinii) stanowiącego punkt wyjścia do sporządzenia opinii, gdyż pominięto, że przedmiotowa nieruchomość podlega obowiązkowo rekultywacji a koszty przeprowadzenia takich prac przewyższają wielokrotnie wartość nieruchomości oraz, że nieruchomość nie posiada żadnego dostępu do drogi publicznej i nie posiada żadnej infrastruktury a zgodnie z decyzjami o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie może podlegać obecnie żadnej zabudowie (nawet w zakresie gospodarki rolnej). Opinia uchybia także prawu, zd. skarżącej, poprzez wybór metody "podejścia porównawczego" a w ramach niej "porównywania parami" mimo braku w obrębie powiatu w. nieruchomości podobnych co do których zaistniały transakcje w ostatnich kilku latach ; podane jako nieruchomości podobne nieruchomości od "A" do "D" które zostały zbyte w drodze przetargów a ponadto wystąpiły szczególne warunki sprzedaży (np.: zbycie przez syndyka masy upadłości całego zakładu produkcyjnego w W., którego tylko nieznaczną częścią są grunty po wyrobiskach a elementem istotnym dla nabywcy są budynki i budowle oraz utwardzone place), a ponadto, zd. skarżącej, biegła w opinii nie wyjaśniła na czym polegało podobieństwo między nieruchomością stanowiącą przedmiot tej sprawy (pozbawioną jakiejkolwiek infrastruktury) a nieruchomościami wymieniony od "A" do "D" i dlaczego aktualizacja ceny nabycia nieruchomości w W. z 1997 roku nastąpiła wg wskaźnika wzrostu cen konsumpcyjnych mimo iż dla dóbr inwestycyjnych obowiązują wskaźniki znacznie niższe.
Skarżąca zwróciła także uwagę, że biegła w opinii pominęła transakcję dokonaną bezpośrednio w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości tj. w dniu [...] marca 1998 r. oraz transakcję dokonaną faktycznie w odniesieniu do nieruchomości "podobnej" położonej na pograniczu wsi I. i C. (ale nie podlegającej rekultywacji) i wskazała, że z treści aktu notarialnego z daty [...].03.1998 r. (rep. A [...]) wprost wynika, że 1/2 udziału w nieruchomości objętej tym postępowaniem została nabyta za kwotę [...] zł (czyli po 13 gr za 1 m2) , a zatem wystarczyło tę kwotę odnieść do poziomu cen 2002 roku aby otrzymać podstawę do prawidłowego ustalenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/.
Skarga jest uzasadniona.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2002 r. odnosiło się tylko do części tej decyzji tj. w zakresie w jakim decyzją tą została ustalona wysokość opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo jej własności, a w konsekwencji w zakresie ustalenia wartości nieruchomości będącej przedmiotem przekształcenia oraz w części odnoszącej się do tej opłaty tj. rozłożenia opłaty na raty, sposobu jej uiszczenia, oprocentowania, zabezpieczenia, waloryzacji. W pozostałym zatem zakresie tj. w części w której orzeczono przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz orzeczono o podstawie wpisu prawa własności nieruchomości do ksiąg wieczystych przedmiotowa decyzja, skoro w tej części nie została odwołaniem zaskarżona, miała i ma charakter decyzji ostatecznej. Rozpoznając odwołanie organ II instancji swoim rozstrzygnięciem tj. decyzją z dnia 8 października 2002 r., będącej przedmiotem skargi, objął także i tę część decyzji organu I instancji, która miała i ma walor decyzji ostatecznej.
Stosownie do treści art. 156 §1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, cyt. wyżej, decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest nieważna i dlatego Sąd na zasadzie art.145§1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Po złożeniu przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji w części dotyczącej należnej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo jej własności organ I instancji przed przekazaniem odwołania do rozpoznania organowi II instancji zwrócił się biegłego rzeczoznawcy W. G. o ustosunkowanie się do zarzutów z odwołania dotyczących wyceny przedmiotowej nieruchomości zawartej w operacie szacunkowym z dnia [...] maja 2002 r., a następnie organ II instancji także zwrócił się do W. G. o wyjaśnienie na jakiej podstawie faktycznej i prawnej przyjęła w operacie szacunkowym, że grunt położony w terenach zieleni ekologicznej kształtuje się na poziomie ok.30% wartości nieruchomości przyległych. Biegła przedstawiła swoje stanowisko w pismach z dnia [...] lipca 2002 r. /k. 58 i 59 akt adm./ oraz z dnia [...] września 2002 r. wraz z analizą /k.71 i 72 oraz k. bez nr/. Powyższe pozwala stwierdzić, że w toku postępowania przed organem II instancji zostało przeprowadzone uzupełniające postępowanie dowodowe poprzez przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego rzeczoznawcy. Analiza akt tego postępowania wskazuje natomiast, że skarżąca o uzupełnieniu postępowania dowodowego stosownie do treści art. 10§1 kpa nie została powiadomiona, przez co została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu przed organem II instancji.
Należy podkreślić, że prawo wypowiedzenia się co do całego materiału faktycznego i prawnego zgromadzonego w sprawie, który jest podstawą do podjęcia decyzji, jest szczególnym uprawnieniem strony, a naruszenie tej zasady poprzez brak udziału strony w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na zasadzie art.145§1 pkt 4 kpa.
Naruszenie przytoczonej tu zasady przez organ II instancji, zd. Sądu, musi skutkować uznaniem, że organ ten naruszył także zasadę z art. 77 kpa, art. 80 kpa oraz art.107 kpa. Uniemożliwił bowiem skarżącej zgłoszenie zarzutów do opinii uzupełniającej biegłego rzeczoznawcy, dokonał dowolnej oceny tej opinii lakonicznie stwierdzając, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy, przytaczając jedynie twierdzenia biegłej zawarte w opinii uzupełniającej, a nie przedstawiając własnego stanowiska i oceny co do zgodności operatu szacunkowego z treścią zasad odnoszących się do takich operatów zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r., cyt. wyżej oraz z całokształtem materiału dowodowego, a nadto pominął jako dowód w sprawie przedłożone do akt przy piśmie z dnia [...] października 2002 r. dowody z dokumentów. Wprawdzie organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję w dniu 8 października 2002 r. tj. przed datą złożenia pisma przez skarżącą wraz z dowodami, ale należy zwrócić uwagę, że organ ten postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. termin załatwienia przedmiotowej sprawy wyznaczył na dzień [...] października 2002 r., a zatem strona miała pełne prawo oczekiwać, że do tej daty może realizować swoje uprawnienia procesowe m.in. poprzez zgłaszanie wniosków dowodowych czy też prezentacje na piśmie swojego stanowiska w sprawie. Zwrócić też należy uwagę, że organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do zawartego w odwołaniu wniosku skarżącej o przeprowadzenie wyceny przez innego biegłego rzeczoznawcę, a tym samym naruszył zasadę z art. 78 kpa. Słusznym jest stanowisko skarżącej , że z mocy art. 4a cyt. wyżej ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności do ustalenia opłaty za przekształcenie mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 67 ust. 1, art. 69 oraz art. 70 ust. 2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , cyt. wyżej, a zatem przepis art. 157 tej ustawy do ustalenia opłaty zastosowania nie ma.
Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd na zasadzie art. 145§1 pkt 1 b/ i c/ oraz orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.
Odnosząc się do zawartego w piśmie procesowym skarżącej wniosku o przeprowadzenie na rozprawie dowodu z opinii biegłego A. S. z [...] stycznia 2000 r. Sąd na zasadzie art. 106 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. cyt. wyżej wniosek ten oddalił. Stosownie do zasady wyrażonej w tym przepisie sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a taka przesłanka w nin. sprawie nie zachodziła.
Na zasadzie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. cyt. wyżej Sąd orzekł jak w pkt III sentencji wyroku, a o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI