II SA/KR 301/23

II SA/Kr 301/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska
Magda Froncisz
Monika Niedźwiedź /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2095
w. zw. art. 15 zzzzzn2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2023 r. sprawy ze skargi A. P. i T. Ż. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. znak WS-VI.7534.2.9.2022.KP w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 15 grudnia 2022 r. znak WS-VI.7534.2.9.2022.KP orzekł o odmowie przywrócenia na wniosek A. P. i T. Ż. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 28 stycznia 2022 r. znak GS-14.6821.7.2020.PJ. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przedmiotowe postanowienie zostało doręczone w dniu 21 lutego 2022 r., a zwrotne potwierdzenie odbioru zalega w aktach sprawy. Zatem termin na złożenie odwołania mijał 7 marca 2022 r. Tymczasem odwołanie zostało nadane w dniu 9 marca 2022 r. W związku z obowiązywaniem tzw. ustawy covidowej (ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, t.j. Dz.U. z 2021, poz. 2095 ze zmianami), organ powiadomił odwołujące się o uchybieniu terminowi oraz pouczył o prawie złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek taki został złożony 6 maja 2022 r. (k. 80). Odwołujące się we wniosku wskazały, że odebrały decyzję 25 lutego 2022 r., a zatem odwołanie złożyły w terminie. Jeśli organ uważa, że jednak doręczono decyzję dnia 21 lutego 2022 r., to w takim razie wydruki ze stron Poczty Polskiej były błędne i z tego powodu wnoszą one o usprawiedliwienie uchybienia terminowi. Wojewoda w zaskarżonym postanowieniu nie podzielił argumentacji odwołujących się, wskazując, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że decyzja została doręczona odwołującym się w dniu 21 lutego 2022 r. Błędy w systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej nie stanowią usprawiedliwionej przyczyny uzasadniającej uznanie, że uchybienie nastąpiło bez winy odwołujących się.
Na powyższe postanowienie skargę złożyły A. P. i T. Ż. zarzucając naruszenie:
1. art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez odmowę skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 28 stycznia 2022 roku, znak: GS-14.6821.7.2020.PJ w sytuacji, gdy podstawa do przywrócenia terminu do złożenia odwołania istniała, a organ nieprawidłowo zinterpretował wydruki ze strony Poczty Polskiej wskazujące na datę 25 lutego 2022 r. jako datę odbioru przesyłek;
2. art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uznanie, że odwołania skarżących od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 28 stycznia 2022 roku, znak: GS-14.6821.7.2020.PJ zostały wniesione z uchybieniem terminu w sytuacji, gdy istniała podstawa do przywrócenia terminu do założenia odwołania, a organ nieprawidłowo zinterpretował wydruki ze strony Poczty Polskiej, wskazujące na datę 25 lutego 2022 r. jako datę odbioru przesyłek przez co nie przywrócił terminu na złożenie odwołania i wydał postanowienie o wniesieniu odwołania po terminie;
3. art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w szczególności załatwienie sprawy z pominięciem podjęcia się wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;
4. art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli, działanie w sposób nie budzący zaufania uczestników do władzy publicznej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż skarżące nie odbierały samodzielnie decyzji z dnia 28 stycznia 2022 roku - decyzje były odebrane przez dorosłego domownika. Składając odwołanie od decyzji, skarżące kierowały się danymi wskazanymi w systemie Poczty Polskiej, które stanowią według skarżących najdokładniejszą informację o przesyłce - jej nadaniu, awizowaniu i doręczeniu. Zgodnie z wydrukiem ze strony Poczty Polskiej przesyłka o numerze [...] jak i przesyłka o numerze (00)[...] zostały odebrane w dniu 25 lutego 2022 roku. Wynika to bezpośrednio z danych wskazanych na załączonych do skargi wydrukach Nie jest zatem tak, jak wskazał organ, że data 25 lutego 2022 roku była datą w której upływał 7 dniowy termin od złożenia powtórnego zawiadomienia - data ta wskazana jest bowiem jako data odbioru przesyłek - decyzji administracyjnych. Dlatego też skarżące, kierujące się tą jedynie im znaną datą, nie powinny ponosić negatywnych konsekwencji nie złożenia odwołania w terminie, tym bardziej, że przyjmując datę 25 lutego 2022 roku jako datę odbioru przesyłek, złożyły odwołanie od decyzji w terminie. Składając odwołanie skarżące były wręcz przekonane, że jest ono wnoszone w terminie, gdyż kierowały się danymi wskazanymi na stronie Poczty Polskiej, które wskazywały 25 lutego 2022 roku jako datę odbioru przesyłek. Zdaniem skarżących, jeśli rzeczywiście uchybiły terminowi złożenia odwołania, uczyniły to nie z własnej winy, gdyż kierowały się danymi wskazanymi na stronie dostawcy przesyłek pocztowych, zatem przysługuje im prawo do przywrócenia terminu do złożenie odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:
1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,
2) dochowania wymaganej prawem procedury,
3) respektowania reguł kompetencji.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023, poz.1634, dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Stosownie do art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (według stanu na dzień wydania skarżonego postanowienia t.j. Dz.U. z 2022, poz. 2000, dalej jako k.p.a) odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. (tak wyrok NSA z 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08, wyrok NSA z 21 września 2021 r. sygn. akt II OSK 1151/21).
Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W doktrynie wskazuje się, że oceniając brak winy, organ administracji publicznej powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska [w:] Komentarz do k.p.c., 1999, s. 322). Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (J. Krajewski [w:] Komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi "tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon [w:] Komentarz, 1970, s. 136). W konsekwencji "pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej" (E. Iserzon [w:] Komentarz, 1970, s. 136). "Jeżeli nawet przeszkoda nie do przezwyciężenia obiektywnie nie istniała, ale strona miała podstawę do sądzenia, że taka przeszkoda istnieje, należy uznać, że niedopełnienie czynności procesowej było niezawinione" (E. Iserzon [w:] Komentarz, 1970, s. 136–137). Zgodnie z wyrokiem NSA z 13.12.2017 r., II GSK 2857/17, LEX nr 2428541: "1. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. 2. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. 3. Przeszkody powodując uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz powinny trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej lub co najmniej w ostatnim dniu tego terminu" (zob. A. Wróbel, Komentarz do art. 58 k.p.a. [w:] Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023).
W przedmiotowej sprawie zastosowanie znalazły także przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w szczególności art. 15zzzzzn˛ tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę terminowi do wniesienia odwołania w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W myśl art. art. 15zzzzzn˛ w/w ustawy w zawiadomieniu tym organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje.
Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru bezsprzecznie wynika, że decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 28 stycznia 2022 r. została skarżącym doręczona w dniu 21 lutego 2022 r. (k. 299 i 301 akt adm., teczka 2). Zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 7 marca 2022 r. Odwołanie zaś zostało nadane w dniu 9 marca 2022 r. W związku z obowiązywaniem ustawy z dnia 2 marca 2020 r. strona została prawidłowo pouczona na podstawie art. 15zzzzzn˛ tej ustawy w związku z uchybieniem terminowi o prawie złożenia wniosku o jego przywrócenie w terminie 30 dni od dnia doręczenia powiadomienia. Skarżące wniosek taki złożyły, uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu tym, że były one przekonane, że wnoszą odwołanie w terminie, gdyż kierowały się danymi wskazanymi na stronie Poczty Polskiej, które wskazywały 25 lutego 2022 roku jako datę odbioru przesyłek. Zdaniem skarżących, jeśli rzeczywiście uchybiły terminowi złożenia odwołania, uczyniły to nie z własnej winy, gdyż kierowały się danymi wskazanymi na stronie dostawcy przesyłek pocztowych. Wobec argumentacji skarżących odnośnie do okoliczności, które legły u podstaw uchybienia terminowi do wniesienia odwołania stwierdzić należy, co następuje. Argumentacja skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Nie stanowi bowiem dowodu doręczenia wydruk z systemu śledzenia przesyłek pocztowych Poczty Polskiej, który ma charakter pomocniczy, lecz nie zastępuje urzędowego poświadczenia doręczenia w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki rejestrowej. W konsekwencji brak podstaw, by uznać, że poleganie na wydruku z systemu śledzenia przesyłek stanowi o spełnieniu przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia odwołania, jako mającego miejsce bez winy odwołujących się.
Prawidłowo zatem organ skarżonym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Wobec powyższego skarga, jako niezasadna, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.