II SA/Kr 298/08

II SA/Kr 298/08 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2008-10-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2008-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Firek /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Piotr Głowacki
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 260/09 - Postanowienie NSA z 2009-12-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 57 ust.7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Piotr Głowacki Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o w W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania skargę oddala.
Uzasadnienie
Po dokonaniu w dniu .......grudnia 2006 r. zgłoszenia do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nielegalnego użytkowania hali magazynowej i przeprowadzeniu w dniu ...... grudnia 2006 r. oględzin nieruchomości, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [....]2007 r., działając na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 i art. 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nałożył na inwestora Spółkę z o.o. [....] karę w wysokości [....] zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego - wiaty magazynowej.
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w trakcie przeprowadzanych w dniu.......12.2006 r. oględzin ustalono, że wiata magazynowa jest użytkowana nielegalnie na cele magazynowe materiałów chemii budowlanej. Inwestor dopiero w dniu.......12.2006 r. złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy tego obiektu. Tym samym wbrew przepisom Prawa budowlanego przystąpiono do użytkowania obiektu bez pozwolenia na użytkowanie lub zgłoszenia zakończenia budowy. Organ l-instancji przedstawił sposób obliczenia wysokości kary przyjmując stawkę opłaty w wysokości 500 zł dodatkowo podwyższoną 10-krotnie, współczynnik kategorii XVIII, który wynosi dla wiaty magazynowej 10,0 oraz współczynnik wielkości obiektu wynoszący 1,5 dla kubatury w przedziale od 2500 m3 do 5000 m3 wynikający z pomiaru wysokości, szerokości i długości wiaty magazynowej. Wskazano również, że obowiązek nałożenia kary jest obligatoryjny w przypadku stwierdzenia użytkowania danego obiektu z naruszeniem art. 54 lub 55 Prawa budowlanego. Zgodnie zaś z art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu można przystąpić, jeżeli po zawiadomieniu właściwego organu organ ten w ciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Kara taka jest nakładana na inwestora, bo to on ponosi konsekwencje związane z prowadzonym procesem inwestycyjnym. Organ l-instancji wskazał również, że stan faktyczny ustalono na podstawie 3-krotnych oględzin.
Postanowienie to doręczono inwestorowi w dniu.......01.2007 r. i dnia.......01.2007 r. wniósł on na nie zażalenia do .....Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania lub uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
l
Sygn. akt II SA/Kr 298/08
W uzasadnieniu zażalenia składająca je Spółka [....] podniosła, że możliwość nałożenia kary istnieje tylko wtedy, gdy stwierdzone zostaną nieprawidłowości w trakcie obowiązkowej kontroli, a w stanie faktycznym tej sprawy nie istniał wymóg przeprowadzania obowiązkowej kontroli. W dniu ......12.2006 r. przeprowadzono kontrolę nie na wniosek inwestor, ale bliżej nieokreślonej osoby i o tej kontroli inwestor nie został poinformowany. Nie była to więc kontrola, o której mowa w art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego, ale kontrola określona w art. 81 a Prawa budowlanego, której przeprowadzenie nie upoważnia do nałożenia kary pieniężnej. Tryb nakładania kary pieniężnej z tytułu przystąpienia do użytkowania obiektu wbrew przepisom Prawa budowlanego musi być interpretowana ściśle, a nie w sposób dorozumiany. Nawet przeprowadzenie kontroli w trybie art. 81 a Prawa budowlanego wymaga udziału inwestora, a taki wymóg nie został dopełniony w tej sprawie. Przeprowadzenie takich oględzin narusza art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 79 § 1 K.p.a.
Ponadto w ocenie Spółki [....] nie wyjaśniono dostatecznie istotnych w sprawie okoliczności, a zgromadzony materiał dowodowy zawiera sprzeczności.
Organ l-instancji nie ustalił, kto dopuścił się nielegalnego użytkowania, zwłaszcza, że składowany w hali materiał nie był własnością inwestora. Na pewno to nie inwestor dopuścił się nielegalnego użytkowania hali magazynowej. Prawo budowlane nie przewiduje możliwości nałożenia na inwestora kary za działanie innego podmiotu. Sprzecznym jest informacja o trzykrotnych oględzinach, skoro odbyły się one raz, w dniu ......12.2006 r.
Po rozpoznaniu zażalenia, ......Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [....] 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W jego uzasadnieniu podniesiono, że inwestor w dniu .....12.2006 r. dokonał zgłoszenia zakończenia budowy hali magazynowej, a w trakcie przeprowadzonej w dniu .......12.2006 r. kontroli ustalono, że hala ta jest już użytkowana na cele magazynowe. Fakt ten wynika z protokołu kontroli oraz wykonanych zdjęć.
Taki stan faktyczny spełnia hipotezę art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym tylko na inwestora obligatoryjnie nakłada się karę za przystąpienie do użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 lub art. 55 Prawa budowlanego. Zatem zasadnie w tej sprawie nałożono karę na Spółkę [....] tak jak i prawidłowo obliczono jej wysokość.
Sygn. akt II SA/Kr 298/08
Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w zażaleniu wyjaśniono, że wyrażone w art. 56 ust. 7 Prawa budowlanego dyspozycja o odpowiednim stosowaniu do kar za nielegalne użytkowanie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego oznacza stosowania metody jest obliczania. Wynika to z treści samego art. 56 ust. 1 ww. ustawy jak i z zakresu przedmiotowego art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Wskazano, że obowiązkową kontrolę przeprowadza się jedynie w odpowiedzi na wniosek inwestora dotyczący udzielenia pozwolenia na użytkowanie, ale taka sytuacja nie miała miejsca w tej sprawie. Ustalenia poczynione przez organ l-instancji w dniu ........12.2006 r. na podstawie art. 81 a ust. 3 Prawa budowlanego uprawniały do nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, a przebieg samej kontroli nie naruszył art. 81 a Prawa budowlanego. W tej kontroli uczestniczył R.K. będący przedstawicielem firmy wynajmującej halę. Tak przeprowadzona kontrola nie naruszyła art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 79 § 1 K.p.a., bo kontroli tej nie można utożsamić z oględzinami w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego i tym samym nie znajduje zastosowania obowiązek uprzedniego informowania stron o kontroli.
Postanowienie to doręczono skarżącej Spółce w dniu ......01.2008 r. i dnia ......lutego 2008 r. Spółka ta wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania i zarzucono organom administracji naruszenie następujących przepisów: art. 54, art. 57 pkt 6, art. 57 pkt 7, art. 59c pkt 1 i 2, art. 81 a pkt 1-3 Prawa budowlanego oraz art. 6, art. 10 § 1 i art. 79 § 1 K.p.a.
Uzasadniając podniesione w skardze zarzuty skarżąca Spółka wskazała, że nałożenie kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu możliwe jest dopiero po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, a w tej sprawie takiej kontroli nie było. Obowiązkową kontrolę przeprowadza się w obecności inwestora informując go o tym na 7 dni przed datą planowanej kontroli. Ponadto w dniu [....].2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał decyzję stanowiącą sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania obiektu objętego wnioskiem z dnia .......12.2006 r. z powołaniem się na braki w dokumentacji załączonej do zgłoszenia z dnia .......12.2006 r. Sprzeciw ten doręczono Spółce [....] .......01.2007 r., zgodnie zaś z orzecznictwem sądowym 21-dniowy termin do zgłoszenia sprzeciwu obejmuje także doręczenie takiego sprzeciwu, a w tej sprawie termin ten nie został dochowany.
Sygn. akt II SA/Kr 298/08
Zgodnie z art. 57 pkt 7 Prawa budowlanego karę nakłada się w trakcie stwierdzenia nieprawidłowości określonych w tym przepisie, a nie w art. 59a pkt 2 ww. ustawy, a to znaczy, że przedmiotową karę można nałożyć tylko w wyniku przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, a nie jakiejkolwiek innej nawet przeprowadzonej na podstawie art. 81 a Prawa budowlanego i to z naruszeniem tego przepisu, który wymaga uczestnictwa w trakcie kontroli inwestora. Inwestor w ogóle nie był informowany o przebiegu jakiejkolwiek kontroli. Organy administracji nie ustaliły, że Spółka [....] nielegalnie użytkowała halę. Ponadto ze zgromadzonych w aktach sprawy zdjęć nie wynika, że znajdujące się w tej hali towary świadczą o jej użytkowaniu. Są to towary związane z doposażeniem hali i przygotowywaniem do jej użytkowania. Spółka bowiem przed przystąpieniem do użytkowania hali musiała sprawdzić wytrzymałość posadzek, innych elementów hali oraz jej pojemności celem przekazania powierzchni hali najemcy.
Samo wyłożenie towaru w hali i przygotowanie obiektu do prowadzenia działalności nie jest jej użytkowaniem. Użytkowanie ma miejsce wówczas, gdy obiekt budowlany zostanie udostępniony osobom trzecim i nastąpi rozpoczęcie działalności. W tej zaś sprawie nie ustalono, kto i w jakim celu umieścił towary w hali magazynowej. W hali magazynowej nie było tablic informujących o prowadzeniu jakiejkolwiek działalności i nie stwierdzono dokonywania jakichkolwiek czynności związanych z prowadzeniem działalności (np. nie było klientów). Pozwolenie na budowę z ......12.2000 r. nie nakładało na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Dopiero zmiana przepisów, jaka miała miejsce w 2004 r. nałożyła obowiązek w tego typu obiektach uzyskania pozwolenia na ich użytkowanie. Tym samym skarżąca Spółka nie miała w tej sprawie obowiązku uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie, bo wiązało ją pozwolenie na budowę.
W odpowiedzi na skargę ........Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Ustosunkowując się do zarzutów skargi dodatkowo podniesiono, że art. 80 K.p.a. pozwala na wydanie decyzji na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i oceny tego materiału. W tej sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zapewniły czynny udział stronom w trakcie prowadzonego postępowania. Fakt użytkowania hali magazynowej w dniu..........12.2006 r. jest bezsporny i w związku z tym obligatoryjnie należało nałożyć stosowną karę.
Sygn. akt II SA/Kr 298/08
Na rozprawie zastępca pełnomocnika skarżącej Spółki podtrzymała stanowisko zawarte w skardze i dodatkowo podniosła, że Spółce tej utrudniono właściwe ustosunkowanie się do prowadzonego postępowania, ponieważ organy administracji powoływały się w swoich działaniach na rożne podstawy prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Strona skarżąca Spółka "[....] " spółka z o.o. w dniu .......lutego 2008 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie .........Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] 2008 r., doręczone stronie skarżącej 14 stycznia 2008 r. Skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu.
Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I-instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że .........Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, którego postanowienie zostało zaskarżone, ma siedzibę w K. Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72, póz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa ..........
W przedmiotowej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sygn. akt II SA/Kr 298/08
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zgodnie z art. 35 § 1 i § 2 P.p.s.a. pełnomocnikiem skarżącej Spółki mógł być tylko adwokat, radca prawny oraz pracownik tej Spółki. Niedopuszczalnym było więc występowanie w imieniu strony skarżącej przez aplikanta radcowskiego. Aplikant radcowski może zaś występować w zastępstwie radcy prawnego ale wówczas taka osoba występuje w imieniu swojego patrona, który z kolei reprezentuje dany podmiot (Spółkę......). Różnica między zastępstwem a pełnomocnictwem substytucyjnym jest nader oczywista i taka powinna być zwłaszcza dla profesjonalnego pełnomocnika. Stąd w tej sprawie Sąd otrzymawszy wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku podpisany w imieniu Spółki .......przez aplikanta radcowskiego zwrócił się do samej Spółki o podpisanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Sąd zwracał już na to uwagę w tej sprawie w swoim zarządzeniu z ....... czerwca 2008 r. (akta sądowe sprawy, karta nr ....).
Przechodząc do rozważań merytorycznych należy przyjąć, iż w ocenie Sądu w tej sprawie organy administracji trafnie uznały za udowodnioną okoliczność użytkowania obiektu budowlanego stanowiącego halę magazynową zlokalizowaną w W. przy ul. ...........
Przede wszystkim należy wskazać, iż podstawą prawną wydania postanowień o naliczeniu kary było naruszenie, w ocenie organów administracji, art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.), a nie art. 55 Prawa budowlanego. Ma to istotne znaczenie w tej sprawie, ponieważ zarówno oba powołane artykuły odmiennie określają przesłanki nakładania tych kar, jak i sama skarżąca Spółka podnosi zamiennie naruszenie obu tych artykułów.
W ocenie Sądu w tej sprawie trafnie organy administracji wskazały jako podstawę do nałożenia kary art. 54 Prawa budowlanego i w związku z tym ocena przez Sąd legalności działania administracji będzie dokonana właśnie przez pryzmat tej podstawy prawnej. Zgodnie z art. 54 ww. ustawy do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57 [Prawa budowlanego-przypis Sądu], po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
Obowiązujące przepisy Prawa budowlanego w zakresie wymierzenia kary za użytkowanie obiektu budowanego z naruszeniem art. 54 tejże ustawy w dacie
Sygn. akt II SA/Kr 298/08
wydania zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy miały następującą treść:
Art. 57. 1. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:
1) oryginał dziennika budowy;
2) oświadczenie kierownika budowy:
a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami,
b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu;
3) oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania;
4) protokoły badań i sprawdzeń;
5) inwentaryzację geodezyjną powykonawczą;
6) potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy.
2. W razie zmian nie odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony.
3. Inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku, o którym mowa w ust. 1, oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56.
4. Inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w ust. 1-3, jeżeli, w wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości.
5. (uchylony).
6. Wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie właściwego organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a.
7. W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59fust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
8. Po zakończeniu postępowania w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego albo udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ zwraca bezzwłocznie inwestorowi dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5.
Art. 59f. 1. W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).
Sygn. akt II SA/Kr 298/08
2. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł.
3. Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy.
4. W przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii.
5. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, karę oblicza się odrębnie za każdą stwierdzoną nieprawidłowość. Karę stanowi suma tak obliczonych kar.
6. W przypadku wymierzenia kary właściwy organ, w drodze decyzji, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie, o którym mowa wart. 51.
Art. 59g. 1. Karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, właściwy organ wymierza w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa.
2. Wymierzoną karę wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w ust. 1, w kasie właściwego urzędu wojewódzkiego lub na rachunek bankowy tego urzędu.
3. W przypadku nieuiszczenia kary w terminie podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
4. Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków, o których mowa w ust. 3, jest wojewoda.
5. Do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60, z późn. zm.5)), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie.
6. Organ właściwy do wydania, zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia niezwłocznie przesyła kopię wydanego postanowienia właściwemu wojewodzie.
Z powołanym przepisów wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że właściwy organ administracji ma obowiązek wymierzenia kary z tytułu użytkowania obiektu budowlanego w przypadku przystąpienia do jego użytkowania przed upływem okresu 21 dni liczonym od dnia zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy. W tym bowiem okresie organowi administracji służy prawo wniesienia sprzeciwu w razie uznania, że zgłoszenie zakończenia budowy nie spełnia wymogów stawianych przepisami Prawa budowlanego.
W razie, gdy nastąpi udostępnienie do korzystania (użytkowania) obiektu budowlanego z naruszeniem art. 54 Prawa budowlanego, a więc przed upływem 21 dni od daty zgłoszenia zakończenia budowy, nałożenie kary ma charakter obligatoryjny, co wprost wynika z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Karę tą nakłada się na inwestora.
Sygn. akt II SA/Kr 298/08
W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że inwestorem była skarżąca Spółka "[....] " sp. z o.o., na rzecz której wydawano wszystkie decyzje administracyjne dotyczące procesu inwestycyjnego dotyczące budowy hali magazynowej. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, jak i nie jest przez żadną ze stron kwestionowana.
W sytuacji, w której inwestor zawiadamia o zakończeniu budowy, właściwy organ nadzoru budowlanego ma prawo skontrolować dany obiekt budowlany w zakresie przestrzegania art. 54 Prawa budowlanego, a więc czy inwestor nie naruszył tego artykułu i nie przystąpił do jego użytkowania przed upływem 21 dni, albo przystąpił do użytkowania wbrew wniesionemu sprzeciwowi. Kontrola ta ma charakter fakultatywny.
Sąd nie podziela poglądu skarżącej Spółki, iż nakładanie kary pieniężnej przewidzianej art. 59-59g Prawa budowlanego dopuszczalne jest tylko po przeprowadzeniu obligatoryjnej kontroli, której sposób przeprowadzenia regulują art. 59, art. 59a, art. 59c, art. 59d i art. 59e Prawa budowlanego. Obowiązkowa kontrola dotyczy przypadków opisanych w art. 55 Prawa budowlanego, a więc dotyczy takiej sytuacji, w której inwestor występuje o udzielenie mu pozwolenia na użytkowanie obiektu. Taki wniosek wprost wynika z treści art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a". Tym samym nałożenie kary pieniężnej w związku z naruszeniem art. 54 Prawa budowlanego wymaga ustalenia przez właściwy organ administracji naruszenia tego przepisu i to naruszenie może być, ale nie musi, ustalone drodze oględzin (kontroli).
Zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przepis ten oznacza, że zawarte w nim odwołanie dotyczy art. 59f ust. 1 a ten z kolei przepis reguluje jedynie sposób ustalenia wysokości kary. Stąd trafnie powołuje organ odwoławczy znaczenie tego odesłania. Zgodnie z tym, przepisem wymierzana kara stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego
Sygn. akt II SA/Kr 298/08
(w). Stawka opłaty podlega, zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego -dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Ponieważ stawka opłaty wynosi 500 zł, stąd jej 10-krotne powiększenie to kwota 5.000 zł.
Stosownie do załącznika do Prawa budowlanego obiekty (hale) magazynowe zostały zakwalifikowane do kategorii XVIII. Dla takich obiektowe współczynnik kategorii obiektu wynosi 10,0. Ponadto przy wymierzaniu kary uwzględnia się współczynnik wielkości obiektu, który dla hali magazynowej zlokalizowanej w W. przy ul. ...... wynosił........ Współczynnik wielkości obiektu zależy od jego objętości wyrażonej w metrach sześciennych. Kubatura przedmiotowej hali wynosi ok. ......m3 (wysokość (6,72 metra) x szerokość (......metra) x długość (.....metra). Dla obiektów kategorii XVIII przy kubaturze sięgającej od 2.500 m3 do 5.000 m3 współczynnik ten wynosi 1,5. Tym samym należy stwierdzić, że organy administracji prawidłowo uwzględniły również ten współczynnik i obliczyły wysokość należnej kary.
Ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, że istotnie inwestor nie brał udziału w trakcie przeprowadzanej w dniu ..... grudnia 2006 r. kontroli, a kontrola była jedna, a nie przeprowadzana kilkakrotnie. Jednakże to uchybienie, polegające na braku udziału inwestora przy przeprowadzaniu kontroli nie jest, w ocenie Sądu, w tej sprawie tak istotnym naruszeniem, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonego postanowienia. Brak zapewnienia udziału stronie w przeprowadzanej kontroli mógłby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia tylko wówczas, gdyby skutkowałoby to błędnym ustaleniem stanu faktycznego i pozbawieniem strony możliwości działania w danym postępowaniu. Innymi słowy tylko wtedy brak udziału strony podczas kontroli ma istotne znaczenie, jeżeli udział samej strony mógł przyczynić się do dokonania innych ustaleń w sprawie. Taka sytuacja nie występuje w tej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że hala magazynowa była użytkowana w dniu .......12.206 r., co wprost wynika z protokołu kontroli i zdjęć potwierdzających tą okoliczność.
Sąd uznał za niezasadną argumentację skarżącej Spółki dotycząca interpretacji faktu użytkowania hali magazynowej w dniu oględzin. Użytkowanie części obiektu budowlanego nie jest uzależnione od legalności prowadzenia w nim działalności gospodarczej, czy też przygotowywania się do faktycznego uruchomienia takiej działalności. Do użytkowania obiektu dochodzi wówczas, gdy następuje podjęcie w nim innej działalności niż związanej z samym procesem
10
Sygn. akt II SA/Kr 298/08
inwestycyjnym. Nie ma więc żadnego znaczenia, czy zgromadzone w hali magazynowej towary miały służyć prowadzeniu działalności gospodarczej przez podmiot wynajmujący tą halę od inwestora, czy też - jak w skardze podnosi to sama Spółka - miało miejsce sprawdzenie nośności posadzki i innych elementów hali oraz jej kubatury. Sąd przy tym uznał, że takie tłumaczenie Spółki (dotyczące przesłanek umieszczenia w hali towarów) nie jest wiarygodne. Prawidłowo wybudowana hala magazynowa powinna spełniać wszystkie parametry wytrzymałości i objętości zawarte w projekcie budowlanym i uzyskanie tych parametrów można sprawdzić nie przez składowanie towarów w takiej hali, ale poprzez specjalistyczne badania techniczne. Jeżeli skarżąca Spółka miała wątpliwości co do np. wytrzymałości posadzki, to zupełnie nielogicznym byłoby umieszczanie w takiej halki towarów, bo mogłoby to grozić tak zniszczeniem posadzki, jak i utratą części towaru. Po to ustawodawca wprowadził 21 dniowy termin liczony od momentu zakończenia budowy i zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi, aby w tym terminie właściwy organ nadzoru budowlanego mógł sprawdzić prawidłowość wybudowania danego obiektu i w związku z tym logicznym jest zakaz jego użytkowania właśnie w czasie owych 21 dni.
Nawet przyjmując, że przedmiotowy obiekt został wynajęty innemu podmiotowi to sam fakt, że inwestor dopuścił inny podmiot do użytkowania tej hali przed upływem 21 dni od daty zgłoszenia zakończenia jej budowy już uzasadnia zarzut dopuszczenia innej osoby (innego podmiotu) do korzystania z obiektu nie w celu jego budowy (kontynuowania nie zakończonego procesu inwestycyjnego), ale wykorzystywania już wybudowanego obiektu do prowadzenia odrębnej działalności. Ważnym jest i to, że już ...... grudnia 2006 r. skarżąca Spółka zawiadomiła organ administracji o zakończeniu budowy, a wiec w dniu ...... grudnia 2006 r. gromadzenie w hali magazynowej towarów nie mogło być w żadnym zakresie związane z procesem inwestycyjnym.
W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd o potrzebie restrykcyjnego stosowania art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8.12.2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 787/05, opub. w LEX nr 190833 zawarł tezę, zgodnie z którą: "aby dla właściwego organu nadzoru budowlanego powstał obowiązek wynikający z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, wystarczy sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu, nie ma znaczenia czy przystąpiono do użytkowania obiektu przed zakończeniem
11
Sygn. akt II SA/Kr 298/08
robót budowlanych, czy po ich zakończeniu". Ten kierunek wykładni Sąd potwierdza w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 12.12.2006 r., sygn. akt II SA/Po 440/06 stwierdził, że nawet w przypadku wynajmowania obiektu najemcy z naruszeniem art. 54 Prawa budowanego, to nie taki najemca jest podmiotem na którego należy nałożyć karę, ale inwestor. Najemca bowiem nie jest władny użytkować obiekt bez zgody i wiedzy inwestora. Nie miało znaczenia podnoszone prze skarżącą Spółkę okoliczności braku obecności klientów w hali magazynowej, czy też braku szyldu wskazującego na prowadzenie działalności gospodarczej - te bowiem okoliczności są w tej sprawie prawnie irrelewantne. W tej sprawie chodzi o ustalenie użytkowania hali magazynowej jako magazynu przed upływem 21 dni od daty zgłoszenia zakończenia jego budowy.
Podniesiona na rozprawie okoliczność powoływania się przez organy administracji na art. 81 i 57 Prawa budowlanego istotnie miała miejsce, ale dotyczyło to uzasadnienia przez organ odwoławczy prawidłowości przeprowadzenia kontroli w dniu ..... grudnia 2006 r. i w tym kontekście nastąpiło powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na art. 81 a ust. 3 Prawa budowlanego, który określa uczestnictwo innej osoby w trakcie kontroli. Okoliczność ta nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z obrotu prawnego.
Tym samym mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w tej sprawie organy administracji i nie naruszyły prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie obu postanowień i zgodnie z art. 151 P.p.s.a, skargę skarżącej Spółki należało oddalić.