II SA/KR 2969/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-12-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatanciświadczenia pieniężnepraca przymusowatermindecyzja administracyjnauchylenie decyzjiTrybunał KonstytucyjnyKonstytucja RPkpaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, uznając, że termin na złożenie wniosku o świadczenie pieniężne był niezgodny z Konstytucją.

Skarżący J. K. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z powodu niezłożenia wniosku o świadczenie pieniężne do dnia 31 grudnia 1999 r. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ograniczającego termin składania wniosków z Konstytucją RP.

Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego. Organ administracji uznał, że skarżący uchybił ustawowemu terminowi składania wniosków do dnia 31 grudnia 1999 r., co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Skarżący zarzucił naruszenie art. 9 kpa, wskazując, że organ posiadał wiedzę o jego sytuacji i nie poinformował o konieczności złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę, oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r., który stwierdził niezgodność art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. (regulującego termin składania wniosków) z Konstytucją RP. Sąd uznał, że naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stanowi podstawę do uwzględnienia skargi. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tego kwestii, ale uznał, że naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (wynikające z wyroku TK) jest podstawą do uwzględnienia skargi.

Uzasadnienie

Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność przepisu ograniczającego termin składania wniosków z Konstytucją RP, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich art. 4 § ust. 5

Wnioski o świadczenie można było składać do dnia 31 grudnia 1999 r. Przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy jest ono bezprzedmiotowe.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi przy kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą do uwzględnienia skargi jest naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron.

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis ograniczający termin składania wniosków o świadczenie pieniężne jest niezgodny z Konstytucją RP (na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego).

Odrzucone argumenty

Organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie z powodu niezłożenia wniosku w ustawowym terminie.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję tego organu art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. ... jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zakwestionowany przepis utracił moc naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Andrzej Niecikowski

przewodniczący

Anna Szkodzińska

sprawozdawca

Małgorzata Brachel - Ziaja

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów składania wniosków o świadczenia, szczególnie w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na postępowania administracyjne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej ustawy i stanu prawnego obowiązującego w określonym czasie. Kluczowe jest odwołanie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na indywidualne sprawy administracyjne, nawet po upływie terminów. Podkreśla znaczenie konstytucyjnych praw i wolności.

Nawet po latach, Konstytucja może przywrócić utracone prawa: Sąd uchyla decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.

Dane finansowe

WPS: 260 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2969/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący/
Anna Szkodzińska /sprawozdawca/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja NSA Anna Szkodzińska (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] maja 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J. K. kwotę 260 (dwieście sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Kr 2969/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 kpa w związku z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. Nr 87 poz. 395 z późn. zm./, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego złożonego po dniu 31 grudnia 1999 r. przez J. K..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 5 cytowanej ustawy wnioski, o których mowa w ust. l /zaopiniowane przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych wraz z dowodami potwierdzającymi rodzaj i okres represji/, zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Termin ten, jako ustawowy, nie może być przez organ przedłużany. Dlatego też uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Gdy postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, w myśl przepisu art. 105 kpa, organ administracji wydaje decyzję o jego umorzeniu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. K. podniósł, że decyzja jest dla niego krzywdząca.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 30 sierpnia 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l, art. 127 § 3 i art. 105 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2001 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji. W myśl przepisu art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r., strony mogły składać przedmiotowe wnioski do dnia 31 grudnia 1999 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję J. K. zarzucił naruszenie przepisu art. 9 kpa. Podał, że już od początku lat 90-ych znajdował się w ewidencji Urzędu do Spraw Kombatantów, organ więc posiadał wiedzę o istnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia. Mimo to nie poinformował skarżącego o potrzebie złożenia stosownego wniosku.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W związku z wejściem w życie z dniem l stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie - ppsa/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/. Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dokonana w ramach tak zakreślonych uprawnień, pozwala na stwierdzenie zasadności wniosku skargi.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do przepisu art. 190 ust. 3 zd. pierwsze Konstytucji RP, z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału, tj. z dniem 27 czerwca 2003 r. /Dz. U. Nr 110, poz. 1060/ zakwestionowany przepis utracił moc.
W myśl art. 145a. § l kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Sytuacja ta ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie do przepisu art. 145 § l pkt l lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawą do uwzględnienia skargi przez Sąd jest stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy ppsa orzeczono jak w punkcie I wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej stawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI