II SA/Kr 291/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-05-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
samowola budowlanarozbiórkaprawo budowlanepozwolenie na budowęwarunki zabudowyplan zagospodarowania przestrzennegotermin zakończenia budowykontrola sądu administracyjnegopostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego z powodu niewyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych dotyczących terminu zakończenia budowy.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie przez E.B. Organy nadzoru budowlanego uznały budowę za samowolę, ponieważ nie było pozwolenia na budowę ani decyzji o warunkach zabudowy, a obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie zezwalał na taką zabudowę. Skarżąca podnosiła, że budynek był rozbudowywany na podstawie pozwolenia z 1993 r. i zarzucała błędy proceduralne. Sąd uchylił decyzje organów, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w kwestii terminu zakończenia budowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę E.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organy administracji uznały budowę za samowolę budowlaną, ponieważ rozpoczęto ją bez wymaganego pozwolenia na budowę, a obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie zezwalał na zabudowę w zbliżeniu do granicy działki. Skarżąca E.B. kwestionowała ustalenia faktyczne, twierdząc, że budynek był rozbudowywany na podstawie pozwolenia z 1993 r. i podnosiła zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonych decyzji, stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności sąd wskazał na niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego przez organy nadzoru budowlanego w kluczowej kwestii dotyczącej terminu zakończenia budowy. Sąd zwrócił uwagę, że nie zbadano jednoznacznie, kiedy skarżąca zakończyła prace budowlane, co miało istotne znaczenie dla możliwości zastosowania przepisów o samowoli budowlanej oraz przepisów o terminach przedawnienia. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej co do ogólnikowości pozwolenia z 1993 r., wskazując na konkretne zapisy planu realizacyjnego. Niemniej jednak, z uwagi na wątpliwości co do terminu realizacji samowolnie wzniesionego budynku, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając jednocześnie, że decyzje te nie mogą być wykonywane i zasądzając zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, ponieważ nie zbadał w sposób wyczerpujący terminu zakończenia budowy, co mogło mieć istotny wpływ na możliwość zastosowania przepisów o samowoli budowlanej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na naruszenie art. 7 i 77 kpa przez organy nadzoru budowlanego, które nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego dotyczącego terminu zakończenia budowy. Brak jednoznacznych ustaleń w tym zakresie uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

P.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

p.p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

Pomocnicze

P.b. art. 48 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa przesłanki, które muszą być spełnione, aby nie można było zalegalizować samowoli budowlanej.

P.b. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący możliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona.

P.b. art. 80 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.

P.b. art. 83 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do wydania decyzji przez organ nadzoru budowlanego.

P.b. art. 83 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ II instancji.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólna podstawa do wydawania decyzji administracyjnych.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ II instancji.

p.p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

Dz.U. Nr 80, póz. 718 art. 7 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

Przepis dotyczący stosowania art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego.

Dz.U. Nr 93, poz. 888 art. 2 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane

Przepis dotyczący stosowania art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy nadzoru budowlanego przepisów postępowania (art. 7 i 77 kpa) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w kluczowej kwestii terminu zakończenia budowy. Potencjalna możliwość zastosowania przepisów o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, jeśli budowa została zakończona przed określonym terminem, co wyłączałoby możliwość zastosowania trybu rozbiórki w oparciu o samowolę budowlaną.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej o ogólnikowości pozwolenia na budowę z 1993 r. nie został przez sąd podzielony.

Godne uwagi sformułowania

nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego nie zbadano w sposób jednoznaczny kiedy skarżąca zakończyła prace budowlane nie można wykluczyć, że skarżąca zakończyła budowę (...) rzeczywiście w 1997r., a zatem do dnia 10.07.2003r. upłynął 5-letni termin pozwalający zastosować art. 49 ust. 1 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane w brzmieniu pierwotnym

Skład orzekający

Mariusz Kotulski

przewodniczący

Izabela Dobosz

sprawozdawca

Anna Szkodzińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, terminu zakończenia budowy, możliwości legalizacji oraz stosowania przepisów o pozwoleniu na użytkowanie, a także znaczenie wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Kluczowe znaczenie ma dokładne ustalenie daty zakończenia budowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego, zwłaszcza daty zakończenia budowy, w kontekście przepisów o samowoli budowlanej. Podkreśla również znaczenie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego dla interpretacji przepisów.

Samowola budowlana czy błąd organów? Sąd uchyla nakaz rozbiórki z powodu niejasnego terminu zakończenia budowy.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 291/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Szkodzińska
Izabela Dobosz /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: NSA Izabela Dobosz (spr.) NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 r. sprawy ze skargi E.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonywane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej E.B. kwotę 255 zł (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...].10.2004r. znak:[...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 kpa nakazano E.B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na dz. "1" w J.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że 9.06.2004 r. Z.L. - sąsiad, właściciel nieruchomości "2" wniósł o sprawdzenie legalności budowy budynków na dz. "3" i "1" w J. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że bezzasadne jest prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego i jednego z budynków gospodarczych wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę usytuowanego przy granicy z działkami "4" i "5". Przedmiotem postępowania był natomiast budynek gospodarczy (oznaczony na załączniku graficznym do decyzji jako nr 2), którego budowę rozpoczęto bez wymaganego prawem pozwolenia w 1995r., po rozbiórce starego budynku wykonanej na przełomie 1994r. i. 1995r. Budynek ten rozpoczęto budować w odległości 3,50 m od budynku gospodarczego oznaczonego na załączniku graficznym do decyzji jako "1" i w zbliżeniu do granicy działki sąsiedniej nr "2" (ok. 0,60m). Zgodnie z oświadczeniem inwestorki E.B. budowę przedmiotowego budynku gospodarczego rozpoczęto po rozbiórce starego budynku wykonanej na przełomie 1994 i 1995 bez pozwolenia na budowę.
Ustalono również, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla gminy W., który obowiązywał do 31.12.2002r. nie zezwalał na zabudowę w zbliżeniu do granicy. Obecnie gmina W. nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalono także, że E.B. nie legitymuje się ostateczną na dzień wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy dla budowy przedmiotowego budynku. Organ następnie przeprowadził analizę przepisów prawa budowlanego wskazując powody, dla których w tym przypadku samowola budowlana nie może zostać zalegalizowana.
Odwołanie od tej decyzji wniosła E.B. podnosząc istnienie błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, iż budynek gospodarczy objęty nakazem rozbiórki nie został wybudowany na podstawie pozwolenia budowlanego [...], a także zarzucając naruszenie art. 81 i 28 kpa. Odwołująca się wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, gdyż miała pozwolenie na rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego z 29.06.1993r. i pozwolenie to było na tyle ogólne, iż nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że budynek, którego rozbiórkę nakazano powstał jako obiekt samowoli budowlanej. Podniesiono, że strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dokumentów, a z uwagi na wiek (80 lat) może nie pamiętać wielu zdarzeń związanych z budową. Podniesiono także niewyjaśnienie tytułu prawnego stron do nieruchomości.
Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].12.2004r., znak:[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego z 7.07.1994 r. (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
Zdaniem organu II instancji organ l instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy. Przyjęto, iż tylko jeden z budynków gospodarczych został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z [...].06.1993r., natomiast drugi o wymiarach 4,0 * 13,5 m był realizowany w warunkach samowoli budowlanej, po wcześniejszej rozbiórce starego budynku gospodarczego. Stwierdzono, że w sprawie brak przesłanek, o których mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem nie są spełnione warunki określone w art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. "a" i "b" tej ustawy. Przestał bowiem obowiązywać miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w dniu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie nie istniała ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizowanej inwestycji. Nie ma zatem podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, co powoduje konieczność rozbiórki przedmiotowego budynku. Organ podnosi, że odwołująca nie ma racji utrzymując, że pozwolenie na budowę z [...].06.1993r. jest na tyle ogólne, że nie pozwala na jednoznaczność ustaleń co do przedmiotowego budynku. Zdaniem organu pozwolenie to w sposób wystarczający precyzuje zakres rozbudowy. Organ odrzuca także zarzuty proceduralne, w tym zarzut naruszenia art. 81 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E.B. podnosi te same zarzuty, o których była mowa w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa organy nadzoru budowlanego nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie m.in. słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego.
W niniejszej sprawie nie zbadano w sposób jednoznaczny kiedy skarżąca zakończyła prace budowlane przy przedmiotowym budynku. Z protokołu kontroli z 6.07.2004r. wynika z zeznań skarżącej, że rozebrała ona istniejący, stary budynek gospodarczy na przełomie 1994/1995r. i rozpoczęła budowę nowego budynku gospodarczego i budowę przerwaną na etapie, o którym mowa w protokole, zakończono w roku 1997. Równocześnie jednak w tymże protokole jest mowa o wstrzymaniu budowy samowolnie realizowanego obiektu (k. 5 akt administracyjnych). Protokół ten nie jest jasny i nie daje odpowiedzi na pytanie, czy rzeczywiście ten etap robót został zakończony w 1997r. (k. 5 akt administracyjnych). Poza tym protokołem w aktach sprawy brak jakichkolwiek ustaleń, potwierdzających lub zaprzeczających twierdzeniom skarżącej, iż od 1997 r. nie kontynuowała już robót przy przedmiotowym budynku.
Okoliczności te mają istotne znaczenie w sprawie, gdyż nie można wykluczyć, że skarżąca zakończyła budowę opisanej w aktach sprawy części budynku rzeczywiście w 1997r., a zatem do dnia 10.07.2003r. upłynął 5-letni termin pozwalający zastosować art. 49 ust. 1 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane w brzmieniu pierwotnym obowiązującym do 24.12.1997r., a tym samym niepozwalający dokonywać rozbiórki w trybie art. 48 Prawa budowlanego bez przeprowadzenia wcześniejszego postępowania o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Trudno bowiem przypuszczać, że skarżąca jakiekolwiek prace przy budowie prowadziłaby po 24.12.1997r., kiedy to zaczął obowiązywać art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w nowym brzmieniu, zawężający zakres tego przepisu. Jednak nawet i w takiej sytuacji zasadne jest zwrócenie uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18.10.2006 r., sygn. P 27/05 (OTK - A 2006/9/124), z którego wynika, że "art. 7 ust. 2 ustawy z 27.03.2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, póz. 718) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126; Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, póz. 1268; z 2001 r. Nr 5, poz. 42; Nr 100, poz. 1085; Nr 110, poz. 1190; Nr 115, poz. 1229; Nr 129 poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r., Nr 74, poz. 676) w brzmieniu obowiązującym do dnia 10.07.2003 r. do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin do zakończenia budowy upłynął do dnia 10.07.2003r. jest niezgodny z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (...)". Identyczne stanowisko zawarł w tym wyroku Trybunał Konstytucyjny co do art. 2 ust. 1 ustawy z 16.04.2004r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888).
Sąd nie podziela twierdzenia skarżącej, iż przedmiotowy budynek budowała w oparciu o ogólnikowo sformułowane pozwolenie na budowę z 1993 r. Załącznik bowiem do decyzji z [...].06.1993r. zawierający plan realizacyjny zagospodarowania terenu wyraźnie dotyczy budynku nr 1, który miał być dobudowywany do projektowanego budynku nr 2 na działce Pana Z., natomiast pomiędzy istniejącym budynkiem nr 3 (obecnie rozebranym) pozostawiono odległość ok. 3 m do granicy z działką Pana B. (k. 14 i 18 akt administracyjnych). Obecnie jak wynika to ze szkicu oraz opisu na k. 5 akt administracyjnych - odległość ta wynosi ok. 60 cm od granicy sąsiada Pana L.
Zważywszy jednak opisane wyżej wątpliwości związane z terminem realizacji samowolnie wzniesionego budynku orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 poppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI