II SA/Kr 289/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-02-26
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanaprzepisy budowlanegranica działkipostępowanie dowodowewsadecyzja administracyjna

WSA uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę szopy, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości naruszenia przepisów obowiązujących w czasie budowy ani samowolnego charakteru budowy.

Sąd uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej szopy, która miała naruszać przepisy budowlane dotyczące odległości od granicy działki. Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż szopa została wybudowana niezgodnie z prawem obowiązującym w czasie jej powstania, ani że budowa miała charakter samowolny. Brak dokumentacji nie może automatycznie przesądzać o samowolności budowy, a konieczne jest przeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki szopy drewnianej. Szopa, wybudowana około 40 lat temu, miała naruszać przepisy budowlane dotyczące odległości od granicy działki oraz wymogi dotyczące ścian oddzielenia przeciwpożarowego. Sąd wskazał, że podstawą do nakazu rozbiórki jest art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., który wymaga wykazania naruszenia przepisów obowiązujących w czasie budowy. W rozpatrywanej sprawie organy nie ustaliły jednoznacznie przebiegu granicy działki w momencie budowy ani nie udowodniły samowolnego charakteru budowy, opierając się jedynie na braku pozwolenia na budowę u obecnego właściciela. Sąd podkreślił, że brak dokumentacji nie może być automatycznie traktowany jako dowód samowolności, zwłaszcza w kontekście wydarzeń historycznych. Konieczne jest przeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego, w tym przesłuchania stron, aby ustalić istotne okoliczności faktyczne. Ponieważ te wymogi nie zostały spełnione, a przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego nie zostały wykazane, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak dokumentacji nie może automatycznie przesądzać o samowolności budowy. Konieczne jest przeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego stanu rzeczy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie mogą opierać się jedynie na braku pozwolenia na budowę u obecnego posiadacza, aby uznać budowę za samowolną. Wskazał na potrzebę przeprowadzenia dowodów, w tym przesłuchania stron, aby ustalić, czy obiekt został wzniesiony zgodnie z prawem obowiązującym w czasie budowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

Ustawa z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane art. 37 § 1

Obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli pozostawienie tych budynków powodowałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Ustawa z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli art. 278

Obiekty usytuowane w odległości mniejszej niż 6m od granicy działki powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniowy wyprowadzony 30cm ponad dach.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 270 § 2

Budynek usytuowany przy granicy działki powinien mieć od strony działki sąsiedniej ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej 60 min.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że szopa została wybudowana niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jej budowy. Brak dokumentacji pozwolenia na budowę u obecnego właściciela nie może automatycznie przesądzać o samowolności budowy. Konieczne jest przeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego, a nie stosowanie uproszczeń i schematów.

Godne uwagi sformułowania

Ustalenie to przyjęto z uwagi na brak przez obecnego posiadacza tej szopy dokumentacji związanej z jej budową ( pozwolenia na budowę ). Takie schematyczne przyjmowanie samowolnego wybudowania obiektu budowlanego w sytuacji braku przez obecnego właściciela ( posiadacza ) dokumentu pozwolenia na budowę nie jest uzasadnione i nie znajduje oparcia w przepisach regulujących postępowanie administracyjne. Powszechnie wiadomo, że w związku z wydarzeniami wojennymi znaczna część właścicieli budynków wzniesionych w okresie międzywojennym lub wcześniejszym nie może obecnie przedstawić dokumentacji dotyczącej tych budynków ( pozwoleń na budowę ). Niemożność przedstawienia tych dokumentów nie może oznaczać w każdym przypadku, że budynki te wzniesione zostały samowolnie. Wszelkie uproszczenia i schematy nie mogą zastępować ustaleń faktów niezbędnych do załatwienia sprawy.

Skład orzekający

Andrzej Irla

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Niecikowski

sędzia

Bogusław Wolas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, znaczenia dokumentacji budowlanej oraz wymogów postępowania dowodowego w sprawach dotyczących obiektów starszych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu wybudowanego przed wejściem w życie obecnych przepisów, z uwzględnieniem kontekstu historycznego i braku dokumentacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organy administracji, nawet w przypadku obiektów budowlanych o długiej historii i braku dokumentacji. Podkreśla, że brak dokumentów nie jest równoznaczny z samowolą.

Czy brak pozwolenia na budowę sprzed lat skazuje Twoją szopę na rozbiórkę? Sąd wyjaśnia!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 289/00 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2000-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Irla /przewodniczący sprawozdawca/
Andrzej Niecikowski
Bogusław Wolas
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla ( spr. ) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski WSA Bogusław Wolas Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 1999r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. D. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [....] 1999r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa, [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru. Budowlanego w K. , po rozpatrzeniu odwołania J.D. , utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] 1999r. w przedmiocie nakazu rozbiórki szopy drewnianej o wymiarze w rzucie : 4,3 x 2,8m, znajdującej się na działce nr ewid. .... w W. gm. M. , usytuowanej przy granicy z działką W.W, i A.W. .
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, że szopa ta została wybudowana samowolnie, około 40 lat temu przez E. A. - dziadka. J.D. W tym czasie obowiązywały przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli ( Dz. U. RP Nr 343, poz. 216 z dnia 17.04.1939r. ). Wybudowana wówczas szopa narusza przepis art. 278 tegoż rozporządzenia, obowiązującego w czasie budowy. Przepis ten przewidywał, że obiekty usytuowane w odległości mniejszej niż 6m od granicy działki powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniowy wyprowadzony 30cm ponad dach. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że konstrukcja szopy jest niezgodna z §270 ust. 2 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10, poz. 46 z późn. zm. ). Zgodnie z powołanym przepisem budynek usytuowany przy granicy działki powinien mieć od strony działki sąsiedniej ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej 60 min. Takiej zaś ściany przedmiotowa szopa nie posiada. Stosownie zaś do art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm. ) obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami
obowiązującymi w okresie ich budowy podlegaj ą przymusowej rozbiórce, jeżeli pozostawienie tych budynku powodowałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Taka sytuacja występuje w rozpatrywanym przypadku w związku z czym orzeczenie rozbiórki szopy jest uzasadnione.
Na powyższą decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.D. W skardze zarzucił, iż zaskarżona decyzja narusza art. 108 ustawy Prawo budowlane poprzez zastosowanie tego przepisu do zdarzeń polegających na budowie obiektów wznoszonych przed dniem l stycznia 1995r. Skarżący zarzucił ponadto, iż błędne jest ustalenia jakoby szopa naruszała granice działki sąsiedniej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej skargą decyzji.
W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację powoływaną w jego uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm. ). Zgodnie z treścią powołanego przepisu obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli pozostawienie tych budynków powodowałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla zastosowania tego przepisu jest więc konieczne w pierwszej kolejności wykazanie w sposób nie budzący wątpliwości, iż nastąpiło naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy.
W rozpatrywanej sprawie organ prowadzący postępowanie dopatruje się tego naruszenia z uwagi na fakt, iż szopa usytuowana jest zbyt blisko granicy z działką sąsiednią co jest niezgodne z przepisem art. 278 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli ( Dz. U. RP Nr 343, poz. 216 z dnia 17.04.1934r. ) mówiącym, iż obiekty usytuowane w odległości mniejszej niż 6m od granicy działki powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniowy wyprowadzony 30 cm ponad dach. W tym miejscu należy zauważyć, iż w trakcie postępowania nie zostało wskazane ani ustalone gdzie w dacie powstania szopy biegła granica pomiędzy działką inwestora, a działką sąsiednią ani też jak granica ta przebiega aktualnie i czyjej obecny przebieg jest taki sam jak w chwili budowy.
Nie można było w związku z tym przyjmować, gdyż dotychczas brak było dostatecznych do tego podstaw, że sporna szopa wybudowana została niezgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili jej wzniesienia. Również za pobawione dostatecznych dotychczas podstaw należy uznać założenie organów administracji samowolnego wzniesienia tej szopy. Ustalenie to przyjęto z uwagi na brak przez obecnego posiadacza tej szopy dokumentacji związanej z jej budową ( pozwolenia na budowę ). Takie schematyczne przyjmowanie samowolnego wybudowania obiektu budowlanego w sytuacji braku przez obecnego właściciela ( posiadacza ) dokumentu pozwolenia na budowę nie jest uzasadnione i nie znajduje oparcia w przepisach regulujących postępowanie administracyjne. Powszechnie wiadomo, że w związku z wydarzeniami wojennymi znaczna część właścicieli budynków wzniesionych w okresie międzywojennym lub wcześniejszym nie może obecnie przedstawić dokumentacji dotyczącej tych budynków ( pozwoleń na budowę ). Niemożność przedstawienia tych dokumentów nie może oznaczać w każdym przypadku, że budynki te wzniesione zostały samowolnie. Konieczne jest w tym zakresie stosowne postępowanie dowodowe i dokonanie konkretnych ustaleń. Wszelkie
uproszczenia i schematy nie mogą zastępować ustaleń faktów niezbędnych do załatwienia sprawy. Co najmniej wszechstronne i dokładne przesłuchanie stron - w razie braku innych dowodów - jest niezbędne. Postępowanie dowodowe powinno doprowadzić do ustalenia tych wszystkich okoliczności, które są istotne z punktu widzenia przepisu prawa materialnego, zastosowanego przez organy administracji. Ustalenia te winny przy tym znajdować oparcie w wynikach przeprowadzonych dowodów.
Ponieważ dotychczasowe postępowanie nie spełniało powyższych wymogów i nie zostało wykazane w nim w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnione zostały przesłanki art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozpoznania sprawy i bez pełnej oceny materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 7, 75, 77, 80 kpa oraz, że naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie przepisu art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI