II SA/Kr 288/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki zajmującej się gospodarką odpadami na karę pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji.
Spółka z branży gospodarki odpadami została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie w 2019 roku wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Spółka twierdziła, że przyczyny leżą po stronie odbiorcy odpadów i nie miała na nie wpływu. Sąd uznał jednak, że jako profesjonalista w branży, spółka miała obowiązek zorganizować swoją działalność tak, aby spełnić wymogi prawne, a brak osiągnięcia celu wynikał z jej zaniedbań.
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Gospodarki Odpadami Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 2 173 zł. Kara została nałożona za nieosiągnięcie w 2019 roku wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Spółka argumentowała, że przyczyny nieosiągnięcia tego poziomu leżą po stronie niezależnych od niej czynników, w tym działań instalacji przyjmującej odpady, która nie prowadziła wymaganych badań. Sąd administracyjny uznał jednak, że spółka, jako profesjonalny podmiot w branży gospodarki odpadami, miała obowiązek zorganizować swoją działalność w sposób zapewniający spełnienie wymogów prawnych. Brak osiągnięcia wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów wynikał z zaniedbań spółki, a nie z przyczyn zewnętrznych. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność administracyjna nie jest absolutna, ale w tym przypadku spółka nie wykazała, że podjęła wszelkie racjonalne działania, aby zapobiec naruszeniu. W związku z tym, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot taki podlega karze pieniężnej, ponieważ jako profesjonalista w branży ma obowiązek zorganizować swoją działalność w sposób zapewniający spełnienie wymogów prawnych, a brak osiągnięcia celu wynika z jego zaniedbań.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka jako profesjonalista w branży gospodarki odpadami miała obowiązek zorganizować swoją działalność tak, aby spełnić wymogi prawne dotyczące ograniczenia masy odpadów ulegających biodegradacji. Brak osiągnięcia wymaganego poziomu wynikał z jej zaniedbań, a nie z przyczyn zewnętrznych, na które nie miała wpływu. Odpowiedzialność administracyjna nie jest absolutna, ale spółka nie wykazała, że podjęła wszelkie racjonalne działania zapobiegające naruszeniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 pkt 2 i ust. 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 9g
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 9zb
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
rozporządzenie MŚ art. załącznik nr 1
Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie poziomów ograniczenia składowania masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji
Pomocnicze
rozporządzenie RM
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.o.ś. art. 290 § ust. 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 147a
Ustawa Prawo ochrony środowiska
K.p.a. art. 189f
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § par 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § par 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 188f
Kodeks postępowania administracyjnego
p.z.p. art. 109 § ust. 1 pkt 2 lit. c
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Brak osiągnięcia wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wynikał z przyczyn niezależnych od spółki. Odpowiedzialność administracyjna nie może mieć charakteru absolutnego, a podmiot może uwolnić się od niej, wykazując, że uczynił wszystko, czego można było rozsądnie wymagać. Organ powinien odstąpić od wymierzenia kary na podstawie art. 189f K.p.a. z uwagi na znikomą wagę naruszenia lub brak winy. Brak możliwości znalezienia alternatywnych odbiorców odpadów w 2019 roku. Naruszenie miało charakter jednorazowy, a spółka nigdy wcześniej nie była karana za naruszenia przepisów ochrony środowiska.
Godne uwagi sformułowania
Spółka jako profesjonalista w danej branży, działająca na rynku od wielu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z u.c.p.g. za niedochowanie poziomów recyklingu. To przedsiębiorca bowiem podejmujący się regulowanej działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów jest zobowiązany zorganizować swoją działalność w taki sposób, aby wywiązywać się z nałożonych na niego obowiązków. Okoliczność, że o braku prowadzania przez R. Sp. z o.o. badań współczynnika UB1, skarżąca dowiedziała się dopiero pod koniec 2019 r., nie może przynieść skutku zwolnienia skarżącej z odpowiedzialności za uzyskanie określonych u.c.p.g. i rozporządzeniem MŚ poziomów odpadów. Powyższe świadczyć może jedynie o zaniedbaniach profesjonalnego podmiotu prowadzącego reglamentowana działalność gospodarczą. Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z poszanowaniem przepisów prawa procesowego...
Skład orzekający
Jacek Bursa
przewodniczący
Magda Froncisz
sprawozdawca
Anna Kopeć
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności profesjonalnych podmiotów w branży gospodarki odpadami za spełnienie wymogów prawnych, nawet w przypadku trudności związanych z działaniami innych uczestników rynku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz rozporządzeń wykonawczych w zakresie poziomów ograniczenia składowania odpadów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują odpowiedzialność profesjonalnych podmiotów w branży gospodarki odpadami i jak ważne jest proaktywne działanie w celu spełnienia wymogów prawnych, nawet w obliczu potencjalnych problemów z kontrahentami.
“Profesjonalista w branży odpadów musi sam zadbać o spełnienie norm. Sąd potwierdza: odpowiedzialność za środowisko leży po stronie firmy.”
Dane finansowe
WPS: 2173 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 288/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-04-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Anna Kopeć Jacek Bursa /przewodniczący/ Magda Froncisz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska Hasła tematyczne Odpady Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1996 nr 132 poz 622 art 9 c ust 2 pkt 2 i ust 3 zw z art 9 ust 1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art 6 -8 , art 11 , art 77 par 1 , art 78 , art 80 , art 107 par 3 i art 188 f Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa Gospodarki Odpadami Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2023 r., znak: SKO Oś/4170/143/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych skargę oddala. Uzasadnienie Wójt Gminy Z. decyzją z 20 lutego 2023 r. znak NEO.6263.6.8.2022 nałożył Spółce [...] Przedsiębiorstwo Gospodarki Odpadami Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej także "[...]PGO Sp. z o.o.", "Spółka") administracyjną karę pieniężną w wysokości 2 173 zł za nieosiągnięcie w 2019 r. wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (dalej "poziom ograniczenia"). Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 9x ust. 2 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 r., poz. 2519), dalej "u.c.p.g.", rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie poziomów ograniczenia składowania masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2412), dalej "rozporządzenie MŚ" oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r., w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2017 r. poz. 2490), dalej "rozporządzenie RM". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał m.in., że [...]PGO Sp. z o.o. odbiera odpady komunalne z terenu gminy Z. na podstawie wpisu nr [...] z 27 grudnia 2012 r. do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, prowadzonego przez Wójta Gminy Z.. Spółka odbiera odpady z nieruchomości niezamieszkałych położonych na terenie gminy Z. w oparciu o umowy zawierane z właścicielami nieruchomości. Spółka odbierała odpady także w roku 2019. Wójt Gminy Z. 31 sierpnia 2020 r. otrzymał sprawozdanie Spółki z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami za 2019 r. w związku z obowiązkiem wynikającym z u.c.p.g. Z przedstawionego przez Spółkę sprawozdania z realizacji zadań w zakresie gospodarowania odpadami wynika, że Spółka w 2019 r. osiągnęła poziom ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji i przekazanych do składowania w wysokości 73,02%. Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 9g u.c.p.g. podmiot odbierający na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości odpady, obowiązany jest do osiągnięcia w danym roku w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów ograniczenia. Poziomy ograniczenia, które podmiot jest obowiązany osiągnąć w poszczególnych latach, w tym też w 2019 r., określone zostały w załączniku do rozporządzenia MŚ. Organ I instancji przywołał wzór dla obliczania poziomu ograniczenia i szczegółowo opisał znaczenie poszczególnych elementów przywołanego wzoru oraz sposób dochodzenia do wyniku za pomocą działań matematycznych. Następnie podał wzór na obliczanie masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonych w 1995 r. Podał też wzór na obliczanie zebranych i odebranych jak i przetworzonych ze strumienia odpadów komunalnych z obszaru danej gminy w danym roku sprawozdawczym przekazanych do składowania. Podsumowując powyższe organ I instancji wskazał, że osiągnięty przez Spółkę poziom ograniczenia wyniósł 73,02%. Natomiast określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia MŚ poziom wymagany do osiągnięcia w 2019 r. wynosił 40%. W tej sytuacji organ I instancji wywiódł, że skoro dopuszczalny poziom masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995 r., w roku 2019 r. wynosi 40%, a Spółka osiągnęła poziom 73,02%, to przekroczyła określony przepisami prawa poziom redukcji o 33,02%. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że Spółka nie osiągnęła w 2019 r. wymaganego poziomu ograniczenia. Na podstawie art. 9x ust. 2 u.c.p.g., przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej. Zgodnie z art. 9zb ust. 1 ww. ustawy, kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt. Stąd też Wójt zawiadomił Spółkę pismem z 25 października 2022 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia przedsiębiorcy administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. Wszelkie uwagi i wyjaśnienia do toczącego się postępowania, jak poinformował organ, można było składać do Urzędu Gminy Z. w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Przedsiębiorca nie skorzystał z tej możliwości. Następnie pismem z 22 listopada 2022 r. Wójt zawiadomił stronę, że został zebrany materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji. W zawiadomieniu strona została poinformowania o prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, dowodów, zgłoszonych żądań oraz zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. W dniu 22 listopada 2022 r. wpłynął wniosek Spółki o udostępnienie akt postępowania zawierający braki. Wójt pismem z 28 listopada 2022 r. wezwał do ich usunięcia, poprzez dostarczenie pełnomocnictwa. W dniu 2 grudnia 2022 r. wpłynął drugi wniosek Spółki o udostępnienie akt postępowania, do którego również nie było dołączone pełnomocnictwo. W dniu 19 grudnia 2022 r. wpłynęło pismo uzupełniające braki. W dniu 21 grudnia 2022 r. pocztą elektroniczną przesłano skany dokumentów postępowania. Pismem z 22 grudnia 2022 r. poinformowano Stronę o niezałatwieniu przedmiotowej sprawy w terminie. Wójt pismem z 16 stycznia 2023 r. ponownie zawiadomił Spółkę, że został zebrany materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji. Dalej organ I instancji stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci rocznego sprawozdania Spółki z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2019 r., bezspornie wskazuje, iż Strona nie osiągnęła wymaganego poziomu ograniczenia. Spółka jako profesjonalista w danej branży, działająca na rynku od wielu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z u.c.p.g. za niedochowanie poziomów recyklingu. Zgodnie z rozporządzeniem MŚ, Spółka do wyliczenia masy odpadów ulegających biodegradacji zastosowała wartość współczynnika UB1 wynoszącą 0,40. Według tego rozporządzenia udział odpadów ulegających biodegradacji w masie odpadów o kodzie 19 12 12 powstałych z odpadów komunalnych o frakcji o wielkości powyżej 80 mm, może być określony na podstawie badań morfologii tych odpadów wykonanych co najmniej 2 razy w danym roku sprawozdawczym, w okresie letnim i w okresie zimowym, przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i zgodnie z określoną metodyką. W związku ze zniesieniem obowiązku regionalizacji w zakresie przetwarzania odpadów komunalnych, przedsiębiorca ma możliwość wyboru instalacji komunalnej, do której przekazuje odbierane odpady. Co za tym idzie, Spółka mogła podjąć działania zmierzające do uzyskania korzystniejszej wartości współczynnika UB1, niż ten wynikający z rozporządzenia, przekazując odpady do instalacji, która wykonywała badania w tym zakresie. Tymczasem strona z takiej możliwości nie skorzystała, przekazując w 2019 roku niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne do instalacji R. Sp. z o.o., która takowych badań nie wykonywała. Nie dochowano żadnych starań w kierunku wyboru odpowiedniej instalacji komunalnej, która umożliwiłaby zwiększenie prawdopodobieństwa uzyskania wymaganego poziomu. Organ I instancji zbadał, czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary i poprzestanie na pouczeniu (art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.). Organ administracyjny odstępuje od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Dopiero wystąpienie obu przesłanek jednocześnie upoważnia organ do odstąpienia od wymierzenia kary. W niniejszej sprawie organ I instancji nie uznał, by waga stwierdzonych podczas analizy dokumentacyjnej naruszeń była znikoma. Następnie organ I instancji stwierdził, że nieosiągnięcie wymaganego poziomu ograniczenia, jest skutkiem naruszeń popełnionych przez Stronę przy wywiązywaniu się z obowiązków wynikających z u.c.p.g. i świadczy o nienależytej realizacji nadzoru nad gospodarowaniem odpadami komunalnymi. To dane podane przez stronę w złożonym sprawozdaniu polegające na nieosiągnięciu wymaganego poziomu ograniczenia, świadczą o jej zawinionym działaniu. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że nie zaistniały dwie wymagane przepisem prawa przesłanki, które pozwalały na odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Organ I instancji wskazał, że Spółka nie została prawomocnie skazana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe (...) co wypełniałoby cele nałożenia kary pieniężnej. Nie były podejmowane inne działania sankcyjne penalizujące przedmiotowe naruszenie. W związku z powyższym nie zaszły przesłanki umożliwiające odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 2 K.p.a. Zdaniem organu I instancji nie zaszły również przesłanki umożlwiające zastosowanie art. 189f § 2 oraz § 3 K.p.a. Administracyjna kara pieniężna winna mieć również charakter zapobiegawczy, tak aby Strona w przyszłości nie popełniła podobnego naruszenia. Organ I instancji opisał obliczenie wymiaru kary na podstawie art. 9x ust. 3 u.c.p.g. według przywołanego wzoru, którego poszczególne składniki omówił. Spółka [...] Przedsiębiorstwo Gospodarki Odpadami Sp. z o.o. z siedzibą w K. ., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła odwołanie od opisanej na wstępie decyzji Wójta Gminy Z. z 20 lutego 2023 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego: 1. tj. art. 9x ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.c.p.g., poprzez ich zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na skarżącą w sytuacji, gdy brak osiągnięcia przez nią wymaganych poziomów ograniczenia wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od spółki, zaś odpowiedzialność administracyjna nie może mieć charakteru absolutnego, a podmiot naruszający przepisy prawa może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić; 2. a to art. 9x ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. - poprzez wymierzenie skarżącej kary administracyjnej na podstawie przywołanych przepisów, pomimo braku wystąpienia w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy przesłanek uzasadniających jej nałożenie; 3. ewentualnie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., alternatywnie normy art. 189f § 2 i § 3 K.p.a. - poprzez wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w kwocie [...]zł, podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów ustawy powinno skutkować: a) odstąpieniem przez organ I instancji od nałożenia kary administracyjnej i poprzestaniem na pouczeniu na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 albo art. 189f § 2 pkt 1 K.p.a., b) ewentualnie wymierzeniem tej kary w niższej wysokości, albowiem oceny surowości wymierzonej odwołującemu kary administracyjnej należy dokonać przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności stanu prawnego. Wskazując na ww. zarzuty skarżąca wniosła o: 1) na zasadzie art. 138 § 2 K.p.a. - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organ I instancji do ponownego rozpatrzenia, lub: 2) na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu skarżąca przywołała ogólne zasady wynikające z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. wraz z tezami z orzecznictwa i doktryny. Wskazała, że w postępowaniu przed organem I instancji okolicznościami faktycznymi, do których ustalenia był niewątpliwie zobligowany organ, były okoliczności dotyczące faktów pozwalających na zweryfikowanie bądź sfalsyfikowanie tego, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy doszło do ziszczenia się przesłanek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej objętych hipotezą normy art. 9x ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. Pomimo tego, że ukaranie administracyjną karą pieniężną jest niezależne od winy ukaranego i mamy w tym przypadku do czynienia z odpowiedzialnością o charakterze obiektywnym - to jednak z uwagi na to, iż mamy do czynienia z nałożeniem sankcji o charakterze majątkowym - zawsze konieczne jest udowodnienie przez organ nakładający karę okoliczności uzasadniających ukaranie, połączone z wszechstronnym wyjaśnieniem całokształtu okoliczności sprawy, w tym również w przedmiocie tego, czy istnieją okoliczności przemawiające na korzyść podmiotu podlegającemu ukaraniu. W ocenie skarżącej zabrakło tego jednak w niniejszej sprawie. Jakkolwiek u.c.p.g. nie przewiduje wprawdzie badania zawinienia, jako przesłanki odpowiedzialności i organ zwolniony jest od badania tej okoliczności z urzędu, to jednak w sytuacji, gdy osoba zagrożona karą nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu bądź spełnienia pozostałych wymagań określonych w art. 9g u.c.p.g., z powodów, za które nie ponosi odpowiedzialności, może dojść do odstąpienia od wymierzenia kary. Zdaniem skarżącej organ I instancji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przyjmując przy tym dowolną ocenę dowodów, co podważa zasadę pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Ponadto skarżąca wskazała, że brak osiągnięcia przez nią wymaganych poziomów ograniczenia w 2019 r. wynikał wyłącznie z przyczyn niezależnych od spółki - spółka nie miała bowiem żadnego wpływu na proces zagospodarowania odpadów przekazywanych do instalacji R. Sp. z o.o., jak również brak przeprowadzania przez ten podmiot badań współczynnika UB1, o czym skarżąca dowiedziała się dopiero pod koniec 2019 r. i nie miała już żadnych możliwości podjęcia jakichkolwiek działań w celu ograniczenia poziomu masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Wprawdzie organ podał, że potencjalnie skarżąca mogła przekazywać odpady do innej instalacji, natomiast nie podaje ani jaka miałaby to być instalacja, ani czy instalacja taka w ogóle była w 2019 r. osiągalna (tj. w jakiej odległości się znajdowała oraz czy z uwagi na posiadane decyzje mogłaby przyjąć przedmiotowe odpady). Jednocześnie skarżąca uważa, że uczyniła wszystko, czego można było od niej w sposób rozsądny i racjonalny wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić. Możliwość wywiązania się przez stronę z obowiązków ustawowych należy każdorazowo obiektywnie oceniać przez pryzmat całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Stosowanie normy art. 9x ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. musi być zdaniem skarżącej racjonalizowane w odniesieniu do konkretnego przedmiotu świadczonych usług i czy w ogóle umożliwia on czy też nie potencjalne osiągnięcie uzyskania poziomu masy odpadów ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (impossibilium nulla obligatio est). Ponadto z daleko posuniętej ostrożności Spółka zaznaczyła, że organ I instancji powinien zastosować w niniejszej sprawie normę art. 189f § 1 pkt 1, alternatywnie normę art. 189f § 2 i § 3 K.p.a. - i tym samym odstąpić od nałożenia na uczestnika administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, czego jednak z niezrozumiałych dla skarżącej przyczyn nie uczynił. Nawet ustalenie (czemu odwołująca przeczy), iż w niniejszej sprawie doszło do realizacji przesłanek określonych w hipotezie normy art. 9x ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 9zb u.c.p.g. - skłania do uznania, iż waga tego naruszenia była znikoma w rozumieniu art. 189f ust. 1 pkt 1 K.p.a., a uczestnik zaprzestał naruszania prawa i nie naruszał go w dalszym okresie sprawozdawczym (alternatywnie, że cele, dla których miałaby zostać nałożona administracyjna kara pieniężna zostaną nawet lepiej spełnione w drodze podjęcia przez organ I instancji czynności, o których stanowi art. 189f § 2 K.p.a.). Końcowo skarżąca podniosła, że za możliwością zastosowania instytucji z art. 189f K.p.a. w przypadku administracyjnych kar pieniężnych nakładanych na podstawie u.c.p.g. opowiedział się wyraźnie m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 25 września 2018 r., sygn. II SA/Kr 791/18. Zaakcentowała, że nigdy dotąd nie była karana za naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska. Przywiązuje wagę do prawidłowego i zgodnego z wszystkimi przepisami postępowania z odpadami (odbiór, transport). Posiada nowoczesny sprzęt i przeszkoloną załogę. Przestrzega wysokich standardów sanitarnych. Nie doszło do żadnych istotnych naruszeń prawa. Naruszenie miało charakter jednorazowy. Skala i skutki naruszeń były znikome. Incydentalne naruszenie nie powtórzyło się w dłuższym okresie czasu. Nie bez znaczenia zdaniem skarżącej jest też, że nałożenie administracyjnej kary pieniężnej może wywołać w sferze jej działalności wchodzącej w zakres przedmiotowy objęty regulacją (ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1129 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c - jedną z fakultatywnych podstaw wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest okoliczność, iż w stosunku do tego wykonawcy (dotyczy to także osób prawnych): "wydano ostateczną decyzję administracyjną o naruszeniu obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska, prawa pracy lub przepisów o zabezpieczeniu społecznym, jeżeli wymierzono tą decyzją karę pieniężną", przy czym, zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny, na gruncie tego przepisu Prawa zamówień publicznych pojęcie "obowiązki wynikające z prawa ochrony środowiska" obejmuje nie tylko obowiązki zawarte w treści przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1219 z późn. zm.), lecz do zakresu jego desygnatów należą obowiązki wynikające z treści wszystkich aktów prawnych regulujących materię związana z ochroną środowiska, w tym obowiązki określonej w u.c.p.g. Okoliczność ta również umknęła organowi, który z uwagi na zasadę proporcjonalności powinien ją rozważyć, a w konsekwencji odstąpić od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 6 grudnia 2023 r. znak SKO Oś/4170/143/2023, na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 r., poz. 2519), dalej "u.c.p.g.", rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie poziomów ograniczenia składowania masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2412), dalej "rozporządzenie MŚ" oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r., w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2017 r. poz. 2490), dalej "rozporządzenie RM" oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy "opisaną wyżej decyzję Wójta Gminy M." (winno być: "Wójta Gminy Z."). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że nie weryfikował przytoczonych przez organ I instancji danych, gdyż weryfikacja taka wymyka się spod kontroli organu II instancji, bowiem do takiego działania niezbędna jest wiedza specjalistyczna, której Kolegium nie posiada. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty odwołania nie są zasadne. Wskazał, że skarżąca na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości odbiera odpady komunalne z nieruchomości niezamieszkałych położonych na terenie gminy Z.. W 2019 r. Spółka odbierała również odpady komunalne. Była zobowiązana sporządzać sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi i takie w sierpniu 2019 r. złożyła Wójtowi Gminy Z.. Ze złożonego sprawozdania wynikało, że Spółka w roku 2019 osiągnęła poziom ograniczenia w wysokości 73,02%. Poziomy ograniczenia, które podmiot jest zobowiązany do osiągnięcia w poszczególnych latach, określone zostały w załączniku do rozporządzenia MŚ. Określony w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia poziom wymagany do osiągnięcia w 2019 r. wynosił 40%. Skoro zatem Spółka osiągnęła poziom 73,02%, to przekroczyła określony przepisami prawa poziom redukcji o 33,02%. Zgodnie z art. 9g u.c.p.g. podmiot odbierający odpady od właścicieli nieruchomości, obowiązany jest do osiągnięcia wskazanych poziomów w odniesieniu do masy odebranych odpadów. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że skarżąca nie osiągnęła w 2019 r. wymaganego poziomu ograniczenia. Powyższa sytuacja rodziła więc obowiązek nałożenia na podmiot odbierający odpady kary pieniężnej, której sposób ustalenia i wysokość określa art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. Co do samego faktu zaistnienia podstawy do wymierzenia kary, czyli nieosiągnięcia wymaganego poziomu ograniczenia składowania masy odpadów, skarżąca nie oponuje. Zdaniem jednak skarżącej organ I instancji winien odstąpić od wymierzenia kary w myśl art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Pierwszą z dwóch przesłanek jest okoliczność, iż naruszenie prawa jest znikome a strona zaprzestała naruszenia prawa, jak też za to samo zachowanie na stronę nałożono administracyjną karę pieniężną, lub strona popełniła wykroczenie, wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie została skazana za przestępstwo. Organ II instancji podkreślił, że przesłanki te wynikające z przepisu kodeksu postępowania administracyjnego, muszą wystąpić łącznie. "Jeśli istotnie Spółka nie była nigdy karana przez wskazane w przepisie podmioty i czyny, a organ I instancji wykazał, że waga naruszonego prawa jest znikoma, to brak podstaw do odstąpienia od wymierzania kary pieniężnej w myśl art. 189f § 1 pkt 1 2 kpa." Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie nie można również mówić o wystąpieniu w stosunku do skarżącej możliwości odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w przypadkach przewidzianych w art. 189 § 2 K.p.a., bowiem ukaranie Spółki dotyczy jej działań zaistniałych w 2019 r., co wyklucza zapisany tam obowiązek usunięcia naruszenia prawa, bowiem po upływie tego okresu, sytuacja jest już zastana. Istotą deliktu administracyjnego z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. jest nieosiągnięcie wymaganych poziomów. Kara pieniężna przewidziana w art. 9x ust. 2 u.c.p.g. należy do kategorii bezwzględnie określonych i jest obliczana w sposób wskazany w art. 9x ust. 3 w odniesieniu do deliktów z art. 9x ust. 2 pkt 1 i 2, czyli w ten sposób, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (z niesegregowanych) (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Tryb ten został zdaniem Kolegium w decyzji I instancji zrealizowany. W aspekcie podjętych teraz starań przez Spółkę o odstąpienie czy zminimalizowanie kary organ odwoławczy zauważył, że skarżąca, jako podmiot wyspecjalizowany w gospodarowaniu odpadami, winna znać przepisy prawa, które regulują sposób odbioru odpadów komunalnych, oraz wiedzieć, iż jest obowiązana do osiągania w danym roku w odniesieniu do masy odebranych odpadów poziomów recyklingu. Spółka trudniąca się wywozem odpadów komunalnych jest profesjonalistą w zakresie swojej pracy - wywozów odpadów. Posiada specjalne wiadomości z zakresu wywozu odpadów i ich recyklingu, co pozwala jej na kontrolę przebiegu i podejmowanie działań zmierzających do ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Ponadto Spółka miała możliwości badania akt sprawy i zaznajamiania się z dokonanymi przez organ ustaleniami, co mogło dać jej możliwość do składania wniosków dowodowych, a w konsekwencji pozwoliłoby organowi I instancji na odstąpienie od formowania tezy, iż Spółka ponosi odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązku odbierania odpadów. Spółka nie podnosiła również w toku toczącego się postępowania żadnych argumentów na okoliczność nieosiągnięcia wymaganych poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych przekazywanych do składowania. Jako podmiot profesjonalny winna sama czuwać nad sposobem wywiązywania się ze swoich obowiązków, poprzez badanie choćby współczynnika UB1, czy też zagospodarowania odpadów przekazanych do instalacji R. Sp. z o.o., jak też znać przepisy prawa dotyczące sfery działalności gospodarczej Spółki. Dlatego też Kolegium uznało, iż wydana w sprawie decyzja przez Wójta Gminy Z. jest prawidłowa. Spółka [...] Przedsiębiorstwo Gospodarki Odpadami Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej także "[...]PGO Sp. z o.o.", "Spółka") złożyła na ww. decyzję Kolegium z 6 grudnia 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji w całości i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania - a to art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak zbadania w sposób wnikliwy stanu faktycznego oraz okoliczności sprawy, w tym działań podejmowanych przez skarżącą w celu uzyskania wymaganych poziomów; II. prawa materialnego - a to art. 9x ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.c.p.g., poprzez ich zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na skarżącą w sytuacji, gdy brak osiągnięcia przez nią wymaganych poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających degradacji przekazywanych do składowania wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od spółki, zaś odpowiedzialność administracyjna nie może mieć charakteru absolutnego, a podmiot naruszający przepisy prawa może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić; III. prawa materialnego - a to art 9x ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 9g u.c.p.g. — poprzez wymierzenie skarżącej kary administracyjnej na podstawie przywołanych przepisów pomimo braku wystąpienia w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających jej nałożenie; IV. ewentualnie - naruszenie prawa materialnego - a to przepisów art. 189f § 1 pkt 1, alternatywnie normy art. 189f § 2 i § 3 K.p.a. – poprzez wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 384,00 zł, podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów ustawy powinno skutkować: 1) odstąpieniem przez organy od nałożenia kary administracyjnej i poprzestaniem na pouczeniu na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 albo art. 189f § 2 pkt 1 K.p.a., 2) ewentualnie wymierzeniem tej kary w niższej wysokości, albowiem oceny surowości wymierzonej skarżącej kary administracyjnej należy dokonać przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności stanu prawnego. W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skargi powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu, w szczególności kwestionując ustalenia organu w zakresie oceny, że skarżąca w sposób nieprawidłowy zorganizowała swoją działalność i źle dobierała kontrahentów (tj. podmioty do których przekazywane były odpady), przez co pozostawała bierna i nie sprostała ustawowemu obowiązkowi osiągnięcia odpowiednich poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających degradacji przekazywanych do składowania. Skarżąca podkreśliła, że brak osiągnięcia przez nią wymaganych poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających degradacji przekazywanych do składowania w 2019 r., wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od spółki. Jednocześnie skarżąca uważa, że uczyniła wszystko, czego można było od niej w sposób rozsądny i racjonalny wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bowiem odpowiada ona prawu, a zarzuty skarżącej nie są zasadne. Sąd aprobuje rozstrzygnięcie i ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Należy także stwierdzić, że istotne elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazał organ II instancji. Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy u.c.p.g. W szczególności bowiem zgodnie z art. 9g pkt 2 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów ograniczenia określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1 ustawy. W roku 2019 był to poziom 40%, co wynika z załącznika nr 1 do rozporządzenia MŚ wydanego na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Co istotne, poza sporem pozostaje w sprawie, że poziom ten nie został przez skarżącą osiągnięty. Nie było bowiem sporne, że skarżąca odbiera odpady komunalne z terenu gminy Z. na podstawie wpisu nr [...] z 27 grudnia 2012 r. do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, prowadzonego przez Wójta. Spółka odbierała odpady z nieruchomości niezamieszkałych położonych na terenie gminy Z. w oparciu o umowy zawierane z właścicielami nieruchomości także w roku 2019. Z przekazanego przez skarżącą dnia 31 sierpnia 2020 r. Wójtowi Gminy Z. sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami za 2019 r. w związku z obowiązkiem wynikającym z u.c.p.g., wynika jednoznacznie, że Spółka w 2019 r. osiągnęła poziom ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji i przekazanych do składowania w wysokości 73,02%. Należy podkreślić ponownie, że dane zawarte w przekazanym przez skarżącą organowi I instancji sprawozdaniu, dotyczące m.in. poziomu ograniczenia, są bezsporne, pochodzą od skarżącej i nie są przez nią kwestionowane. Powyższe implikuje, że samego faktu zaistnienia podstawy do wymierzenia kary, czyli nieosiągnięcia wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych, skarżąca nie kwestionowała. Prawidłowo organy przyjęły zatem, że w świetle złożonego przez skarżącą sprawozdania, zaistniały podstawy do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej. Skarżąca, poza różnymi zarzutami dotyczącymi niewłaściwego jej zdaniem prowadzenia postępowania, podniosła przede wszystkim, że nie ponosi odpowiedzialności za niespełnienie celów ustawy na wskazanym w niej poziomie ze względu na niezawinioną przez nią treść umowy z odbiorcą i postępowanie odbiorcy odpadów. Wskazała, że jej zdaniem na rynku nie było w 2019 r. dostępnych dla niej alternatywnych odbiorców, którzy stosując odpowiednie praktyki, umożliwiliby skarżącej osiągnięcie poziomu ograniczenia zbliżonego do poziomu nakazanego przepisami prawa. Przechodząc do kluczowych dla niniejszej sprawy przepisów materialnoprawnych, należy wskazać, że zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Stosownie zaś do art. 9x ust. 3 u.c.p.g., karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. W decyzji I instancji zawarto w związku z tym prawidłowe wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej, które słusznie zaaprobował organ II instancji. Przechodząc do głównej kwestii spornej w sprawie należy wskazać, że skoro przedsiębiorca nie uzyskał wymaganego w danym roku poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, słuszne było nałożenie administracyjnej kary pieniężnej. Nie zasługują przy tym na uwzględnienie argumenty i okoliczności podnoszone w skardze mające na celu wykazanie przede wszystkim, że skarżąca nie miała obiektywnej możliwości uzyskania wymaganego poziomu ograniczenia. Odnosząc się zatem do zarzutów nieuwzględnienia sytuacji skarżącej, według której brak osiągnięcia przez nią wymaganych poziomów ograniczenia w 2019 r. wynikał wyłącznie z przyczyn niezależnych od spółki - spółka nie miała bowiem żadnego wpływu na proces zagospodarowania odpadów przekazywanych do instalacji R. Sp. z o.o., w świetle mających zastosowanie przepisów prawa nie budzi wątpliwości Sądu, że kwestie takie jak wybór przez odbiorcę odpadów kontrahentów, czy ustalenie treści i sposobów realizacji umów zawartych z nimi, w sposób niewłaściwy z punktu widzenia osiągnięcia celów u.c.p.g., pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. To przedsiębiorca bowiem podejmujący się regulowanej działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów jest zobowiązany zorganizować swoją działalność w taki sposób, aby wywiązywać się z nałożonych na niego obowiązków. Jednoznaczne i klarowne jest, jakie obowiązki w świetle u.c.p.g. miała skarżąca spółka. Spółka nie została przy tym, wbrew sugestiom zawartym w skardze, obciążona odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań lub zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu. Nałożona na nią kara była konsekwencją niewykonania właśnie przez skarżącą jej własnego obowiązku i nie miało to związku z żadnymi zaniechaniami czy działaniami innych podmiotów. Okoliczność, że o braku prowadzania przez R. Sp. z o.o. (odbierającą odpady od skarżącej) badań współczynnika UB1, skarżąca dowiedziała się dopiero pod koniec 2019 r., nie może przynieść skutku zwolnienia skarżącej z odpowiedzialności za uzyskanie określonych u.c.p.g. i rozporządzeniem MŚ poziomów odpadów. Powyższe świadczyć może jedynie o zaniedbaniach profesjonalnego podmiotu prowadzącego reglamentowana działalność gospodarczą. Wobec tego natomiast, że skarżąca w trakcie postępowania I instancji, a następnie w odwołaniu i skardze, nadal nie wskazała na żadne konkretne okoliczności mogące wyłączać lub ograniczać jej odpowiedzialność, a także biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe i kształt rynku odbioru i składowania odpadów, należy ocenić, że twierdzenie organów o istnieniu w 2019 r. potencjalnych alternatywnych możliwości wyboru instalacji odbierających odpady, które mogłyby skarżącej zapewnić badania współczynnika UB1, zostało w sprawie wystarczająco wykazane. Powyższa konkluzja nie przeczy słusznie podniesionej skądinąd przez skarżącą tezie, że odpowiedzialność administracyjna nie może mieć charakteru absolutnego. Możliwość zaś wywiązania się przez stronę z obowiązków ustawowych należy każdorazowo obiektywnie oceniać przez pryzmat całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Znamienne w sprawie jest, że mimo zawiadomienia z 25 października 2022 r. o wszczęciu postępowania oraz dwóch zawiadomień z 22 listopada 2022 r. i 16 stycznia 2023 r. o zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji, z informacją o prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, dowodów, zgłoszonych żądań oraz zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, skarżąca nie przedstawiła żadnych konkretnych twierdzeń ani wniosków mogących poprzeć jej argumentację. Dodatkowo, jak słusznie zauważyło Kolegium, treść skargi jest prawie w pełni tożsama z zarzutami odwołania, wobec czego argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji właściwie odpowiada również na zarzuty skargi. Jednocześnie biorąc pod uwagę powyższe nie sposób było uznać, że skarżąca uczyniła w sprawie wszystko, czego można było od niej w sposób rozsądny i racjonalny wymagać, by do naruszenia przepisów w 2019 r. nie dopuścić. Zastosowanie w sprawie art. 9x ust. 2 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. było w sprawie niniejszej poprzedzone wykazaniem przez organy, że skarżąca nie przedstawiła żadnych rzeczywistych, obiektywnych i zewnętrznych przyczyn braku uzyskania poziomu masy odpadów ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Prawidłowo także organy oparły się na danych wynikających ze sprawozdania skarżącej. Znajdujące się w aktach wydruki sprawozdania czynią zadość zasadzie pisemności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 14 § 1a K.p.a. Nie zasługują wreszcie na uwzględnienie zarzuty dotyczące braku zastosowania przepisów działu IVA K.p.a. W pierwszej kolejności należy w tej kwestii zwrócić uwagę na uchwałę NSA z 9 czerwca 2022 r. sygn. III OPS 1/21. W świetle tej uchwały przepisy działu IVa K.p.a. stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa K.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 K.p.a. Do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d u.c.p.g. stosuje się art. 189f K.p.a. Ten ostatni przepis przewiduje przesłanki możliwego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Mając powyższe na uwadze należy dostrzec, że w przedmiotowej sprawie organy obu instancji wskazane wyżej okoliczności poddały rzeczywistym rozważaniom, czemu dały wyraz w uzasadnieniach swoich decyzji. Za zgodne z prawem należy uznać stanowisko, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary. Nie budzi wątpliwości Sądu, że waga przedmiotowego naruszenia nie jest znikoma. Przy wymaganym poziomie 40% przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, ilość wykazana przez skarżącą w sprawozdaniu wyniosła aż 73,02%. Innymi słowy, zdaniem Sądu skarżąca zaniedbała uczynienia wszystkiego, czego można było od niej w sposób rozsądny i racjonalny wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić. W myśl zaś art. 9x u.c.p.g. nałożenie kary administracyjnej jest jednoznacznie powiązane z samym faktem nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Takie okoliczności, jak jednorazowy charakter naruszenia i dotychczasowy brak kar za naruszanie przepisów dotyczących ochrony środowiska, niewątpliwie świadczą na korzyść skarżącej, ale nie mogą same z siebie doprowadzić do uznania skali i skutków przedmiotowego naruszenia za znikome. Zatem z uwagi na powyższe, a także na upływ czasu od 2019 r., brak było w sprawie niniejszej podstaw do zastosowania art. 189f ust. 1 pkt 1 oraz § 2 i § 3 K.p.a. Końcowo Sąd wskazuje, że organ I instancji przywołał właściwy wzór dla obliczania poziomu ograniczenia i szczegółowo opisał znaczenie poszczególnych elementów przywołanego wzoru i sposób dochodzenia do wyniku za pomocą działań matematycznych. Następnie podał prawidłowy wzór na obliczanie masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji wytworzonych w 1995 r. oraz wzór na obliczanie zebranych i odebranych jak i przetworzonych ze strumienia odpadów komunalnych z obszaru danej gminy w danym roku sprawozdawczym przekazanych do składowania. Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z poszanowaniem przepisów prawa procesowego, a to: art. 6-8, art. 11, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 § 3 i art. 189f K.p.a. W szczególności w kontrolowanej decyzji zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, odpowiada zatem prawu także uzasadnienie decyzji, sporządzone zgodne z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., zawierające m.in. odniesienie się do wszystkich istotnych zarzutów skarżącej. Zarzuty skargi okazały się niezasadne, a niezgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z oczekiwaniami skarżącej nie może być utożsamiana z naruszeniem prawa. Sąd nie stwierdził w wyniku kontroli zgodności skarżonej decyzji z prawem naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, naruszeń prawa procesowego mających istotnych wpływ na wynika sprawy ani podstaw do stwierdzenia nieważności czy wznowienia postępowania. Osiągnięty przez skarżącą poziom ograniczenia wyniósł 73,02%, wobec wymaganego do osiągnięcia w 2019 r. określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia MŚ poziomu - 40%, uprawniał i zobowiązywał organ do nałożenia kary w wysokości 2 173,00 zł za nieosiągnięcie w 2019 r. wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających degradacji przekazywanych do składowania. Organy nie naruszyły również podnoszonej w skardze zasady proporcjonalności. Ewentualne przyszłe konsekwencje dotyczące sfery działalności skarżącej objętej regulacją ustawy Prawo zamówień publicznych należy traktować jako możliwe, typowe i nieprzypadkowe następstwa zaniedbań skarżącej, a nie nieproporcjonalną karę. Odpowiadając natomiast na starania skarżącej o odstąpienie lub zminimalizowanie kary, Sąd stwierdza, że jak słusznie zauważyło Kolegium, skarżąca jest podmiotem wyspecjalizowanym w gospodarowaniu odpadami. Winna znać przepisy prawa, które regulują sposób odbioru odpadów komunalnych, oraz wiedzieć, iż jest obowiązana do osiągania w danym roku w odniesieniu do masy odebranych odpadów poziomów recyklingu. Spółka trudniąca się wywozem odpadów komunalnych, jako profesjonalista w zakresie swojej pracy - wywozów odpadów - posiada specjalne wiadomości z zakresu wywozu odpadów i ich i recyklingu. Powinno pozwolić to na należytą kontrolę odbioru, transportu i składowania odpadów, w tym podejmowanie rzeczywistych działań zmierzających do ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Na marginesie Sąd wskazuje, że omyłkowe uchybienie organu odwoławczego w postaci omyłkowego wskazania w wyrzeczeniu zaskarżonej decyzji na decyzję I instancji "Wójta Gminy M.", wobec jednoznacznego i prawidłowego opisania w komparycji decyzji i jej uzasadnieniu wydanej w niniejszej sprawie decyzji I instancji Wójta Gminy Z., nie ma wpływu na istotę sprawy i może podlegać sanowaniu w drodze sprostowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI