II SA/KR 2863/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. C. na decyzję o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, uznając, że służba w ORMO nie jest działalnością kombatancką, a pomoc w dowożeniu jedzenia ukrywającym się Żydom nie spełnia kryteriów działalności równorzędnej.
Skarżący B. C. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ jedyną podstawą ich przyznania była działalność w ORMO polegająca na "utrwalaniu władzy ludowej". Skarżący argumentował, że w ramach tej służby walczył z UPA i ukrywał Żydów, co powinno być uznane za działalność kombatancką. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że służba w ORMO nie jest działalnością kombatancką, a pomoc w postaci dowożenia jedzenia ukrywającym się Żydom nie spełnia kryteriów działalności równorzędnej z kombatancką.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2000 r. B. C. został pozbawiony uprawnień kombatanckich, które wcześniej przyznał mu ZBOWiD z tytułu "utrwalania władzy ludowej" w okresie służby w ORMO. Organ uznał, że służba w ORMO nie jest działalnością kombatancką, powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego. W odwołaniu B. C. podnosił, że walczył z UPA, narażając życie i zdrowie, a także pomagał ukrywającym się Żydom. Decyzją z [...] października 2000 r. Kierownik Urzędu utrzymał w mocy poprzednią decyzję, wyjaśniając, że ORMO nie była służbą zmilitaryzowaną, a zadania w niej wykonywane nie mogą być uznane za kombatanckie. Wskazano również, że pomoc Żydom wymagałaby udokumentowanego wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. C. powtórzył swoje argumenty, podkreślając niesprawiedliwość pozbawienia go uprawnień. Sąd, analizując akta sprawy, stwierdził, że już wcześniej ZBOWiD kwestionował wiarygodność zaświadczeń dotyczących działalności B. C. w walce z UPA, zwłaszcza biorąc pod uwagę jego wiek w tamtym okresie. Sąd uznał, że służba w ORMO nie rodzi uprawnień kombatanckich zgodnie z ustawą, a pomoc w postaci dowożenia jedzenia ukrywającym się Żydom nie jest uznawana za działalność kombatancką w rozumieniu przepisów. W związku z tym skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, służba w ORMO nie jest służbą zmilitaryzowaną i jakiekolwiek działania w jej ramach nie rodzą uprawnień kombatanckich.
Uzasadnienie
Ustawa o kombatantach nie uznaje służby w ORMO za działalność kombatancką, ponieważ nie była to formacja zmilitaryzowana. Wcześniejsze przyznanie uprawnień przez ZBOWiD było oparte na kwestionowanych dokumentach i nie stanowiło podstawy do utrzymania ich po weryfikacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.o.k. art. 25 § ust. 2 pkt. 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Pozbawienie uprawnień kombatanckich osób, które uzyskały je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".
Pomocnicze
u.o.k. art. 1 § ust. 2 pkt. 6
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Definicja działalności kombatanckiej, wykluczająca służbę w ORMO.
u.o.k. art. 2 § pkt. 3
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Definicja działalności równorzędnej z kombatancką, obejmująca "dawanie schronienia" Żydom.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wyższego stopnia rozpatruje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
k.p.a. art. 129
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
p.o.p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.o.p.p.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przejście spraw nierozstrzygniętych przed dniem 1 stycznia 2004 r. pod rozpoznanie wojewódzkich sądów administracyjnych.
p.o.p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Służba w ORMO nie jest działalnością kombatancką. Działania w ORMO nie rodzą uprawnień kombatanckich. Pomoc w postaci dowożenia jedzenia ukrywającym się Żydom nie jest działalnością równorzędną z kombatancką.
Odrzucone argumenty
Służba w ORMO i walka z UPA powinny być uznane za działalność kombatancką. Pomoc Żydom (dowożenie jedzenia) powinna być uznana za działalność równorzędną z kombatancką.
Godne uwagi sformułowania
ORMO nie była służbą zmilitaryzowaną. Jakiekolwiek zatem zadania wykonywane w ORMO nie mogą być uznane jako działalność kombatancka. Tego rodzaju pomoc nie jest uznawana za działalność kombatancką.
Skład orzekający
Izabela Dobosz
przewodniczący sprawozdawca
Anna Szkodzińska
sędzia
Renata Detka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących definicji działalności kombatanckiej i równorzędnej, w szczególności w kontekście służby w ORMO i pomocy Żydom."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w momencie wydania. Weryfikacja uprawnień kombatanckich może być złożona i wymagać szczegółowej analizy dokumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii historycznej i prawnej związanej z uprawnieniami kombatanckimi, co może być interesujące dla osób zainteresowanych historią PRL i okresem powojennym, a także dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym.
“Czy służba w ORMO może dać uprawnienia kombatanckie? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 2863/00 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-11-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2000-11-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Anna Szkodzińska Izabela Dobosz /przewodniczący sprawozdawca/ Renata Detka Symbol z opisem 634 Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej Sygn. powiązane IV SA 3177/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-01-10 II OSK 452/05 - Wyrok NSA z 2006-01-27 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska SO-del. Renata Detka Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2004r, sprawy ze skargi B. C. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] października 2000r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala Uzasadnienie II SA/Kr 2863/00 UZASADNIENIE Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].06.2000r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz., 950 ze zm. ) pozbawiono B. C. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w P. decyzją z dnia [...].04.1990r. z tytułu " utrwalania władzy ludowej" w okresie od [...].02.1946r. do [...].12.1947r. ( łącznie l rok i 11 miesięcy ). Ustalono bowiem, że B. C. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka służył w ORMO. Uznano, że uzyskał uprawnienia kombatanckie na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt. 2 cytowanej ustawy pozbawiono go uprawnień kombatanckich. Organ powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w orzecznictwie, iż Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 cytowanej ustawy.... We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. C. podaje, że służąc w ORMO walczył z UPA. Biorąc udział w wielu akcjach nadszarpnął swoje zdrowie. Pozbawienie go uprawnień kombatanckich uważa za wielką krzywdę i niesprawiedliwe osądzenie jego działalności, którą prowadził w jak najlepszej wierze dla dobra ojczyzny. Dodaje, że w trakcie okupacji wraz ze swoim ojcem ukrywał Żydów w lesie. Ojciec jego był bowiem gajowym i często zanosili ukrywającym się Żydom jedzenie. Do wniosku załącza oświadczenia osób, które mogą poświadczyć jego działalność, a to: F. W., J. L., K. K. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].10.2000r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1, art. 127 § 3, art. 129 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].06.2000r. Organ powołał się na to, że jedyną podstawą otrzymania przez B. C. uprawnień kombatanckich było utrwalanie władzy ludowej w ramach służby w ORMO ( zaświadczenie WUSW [...] z [...].04.1982r. potwierdzające, że B. C. [...].07.1944r. wstąpił w szeregi Milicji Pomocniczej a od [...].02.1946r. był członkiem ORMO i do [...].12.1947r. brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem). ORMO nie była służbą zmilitaryzowaną. Została powołana przez Ministra Bezpieczeństwa Publicznego na podstawie uchwały Rady Ministrów z 21.02.1946r. Jej utworzenie uzasadniano koniecznością wzmożenia walki z bandytyzmem, rabunkami i innego rodzaju przestępstwami oraz wzmocnienia porządku publicznego. Jakiekolwiek zatem zadania wykonywane w ORMO nie mogą być uznane jako działalność kombatancka. Poinformowano ponadto stronę, że w celu uzyskania uprawnień kombatanckich z tytułu udzielenia pomocy Żydom w czasie okupacji powinna wystąpić do kierownika urzędu z udokumentowanym wnioskiem rekomendowanym przez stowarzyszenie kombatanckie właściwe dla rodzaju działalności. Z powyższych względów Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji własnej z [...].06.2000r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. C. wnosi o uchylenie decyzji i jej zmianę poprzez uznanie, że wnioskodawcy należą się uprawnienia kombatanckie. Podaje, że jako młody chłopak brał udział w walkach z bandami UPA należąc do Milicji Pomocniczej, narażając życie i zdrowie. Nie może zrozumieć dlaczego za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach z bandami UPA w służbach zmilitaryzowanych, a nie uznaje się za taką działalność walk z bandami UPA w innych formacjach. Na terenach, na których mieszkał ( [...], [...] ) prowadzono walki z bandami UPA, co zostało opisane w książce Władysława Szelągowskiego "Wzburzony San", Warszawa 1973. Skarżący podaje, że często brał udział w akcjach rozpoznawczych, przy przenoszeniu ważnych meldunków. Dodaje, że za okupacji wraz ze swoim ojcem, który był gajowym ukrywali w lesie, w [...] Żydów. W pobliskim miasteczku [...] było getto żydowskie i tam się chronili zbiegli Żydzi. Działalność ta była połączona z wielkim ryzykiem. Uważa, że został pozbawiony uprawnień kombatanckich tylko z tego powodu, że służył w Milicji Pomocniczej i w ORMO i dlatego czuje się potraktowany niesprawiedliwie. Kiedy starał się o przyjęcie do ZBOWIDu nie ujawniano całej prawdy, a niektóre fakty przemilczano, dlatego też o niektórych faktach wcześniej nie mógł napisać. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3§ l ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97§ 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia przepisów postępowania. Jak wynika z akt b. ZBOWiDu B. C. starał się o przyjęcie do tej organizacji w latach 80-tych i nie został przyjęty ( k. 20 akt administracyjnych, zawiadomienie o decyzji ZG ZBOWiD z [...].12.1982r., [...]). Nie przyznano mu uprawnień z tytułu udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem, gdyż nie uznano za wiarygodne zaświadczenia KWMO w [...] z [...].04.1982r. ( k. 19 akt administracyjnych ). ZG ZBOWiD uznał za nieprawdopodobne, by 14-letniemu chłopcu ( skarżący urodził się [...].1930r. ) dano broń i wykorzystywano do walk przeciwko bandom UPA. Ponadto tereny te [...].07.1944r. nie były jeszcze wyzwolone. Jak wynika z zaświadczenia KWMO w R. ( [...]) z [...].12.1981r. nazwisko B. C. nie figurowało w ewidencji byłych członków Pomocniczej Milicji Obywatelskiej i ORMO byłego województwa rzeszowskiego (k. 19 akt administracyjnych ). Z akt b. ZBOWiDu wynika również, że ZG ZBOWiD podtrzymał swoje stanowisko w 1985r. ( pismo [...] z [...].01.1985r., k. 28 akt administracyjnych) i w 1988r. Pismem z 16.11.1988r. ( [...] ) ZG ZBOWiD zawiadomił o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania weryfikacyjnego, zmiany prawomocnej decyzji ZG ZBOWiD z [...].12.1982r. oraz przyznania członkostwa Związku i uprawnień kombatanckich ze względu na brak podstaw prawnych ( k. 32 akt administracyjnych). Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych zatem przyjął w oparciu o późniejsze dokumenty, iż skarżący jest osobą, o której mowa w art. 25 art. 2 pkt. 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 1997r., nr 142, poz. 950 ze zm. ) tj. że uzyskał uprawnienia kombatanckie na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944- 1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i wykonując dyspozycję zawartą w tym przepisie pozbawił B. C. uprawnień kombatanckich. ORMO nie była służbą zmilitaryzowaną, a zatem jakiekolwiek działania podejmowane w trakcie tej służby nie rodzą uprawnień kombatanckich ( art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy z 24.01.1991 r.). Działalność ta, która miała polegać na walkach z UPA była, o czym wcześniej mowa, kwestionowana przez ZBOWiD. Skarżący podniósł również kwestię pomocy ukrywającym się w lesie zbiegłym z getta w [...] - Żydom. Art. 2 pkt. 3 ustawy o kombatantach (...) za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uważa "dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej (...), za których ukrywanie w latach 1939- 1945 (...) groziła kara śmierci. Skarżący nie dawał schronienia Żydom, gdyż jako niepełnoletni nie mógł tego czynić ( co najwyżej mógłby to robić jego ojciec ). Jak sam pisze w skardze i pozostałych pismach Żydzi ukrywali się w lesie, a on tylko dowoził im jedzenie. Tego rodzaju pomoc nie jest uznawana za działalność kombatancką, o której wyżej mowa. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.o.p.p.s.a z 30.08.2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI