II SA/Kr 2833/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wymeldowaniu kobiety, która została fizycznie pozbawiona dostępu do mieszkania przez męża i jego matkę, uznając, że nie opuściła lokalu dobrowolnie.
Skarżąca E.W. zaskarżyła decyzję o wymeldowaniu z domu, argumentując, że została fizycznie pozbawiona dostępu do mieszkania przez męża, który wymienił zamki podczas jej nieobecności. Pomimo wcześniejszych interwencji policyjnych i licznych postępowań sądowych (karnych, rozwodowych, dotyczących alimentów i umowy darowizny), które nie przywróciły jej posiadania lokalu, organy administracyjne uznały jej wyprowadzkę za dobrowolną. Sąd uchylił decyzję o wymeldowaniu, uznając, że pozbawienie dostępu do lokalu siłą nie jest dobrowolnym opuszczeniem, a także że skarżąca nie mogła być wymeldowana na wniosek teściowej, która nie była stroną postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi E.W. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu jej z domu, która została poprzedzona decyzją Burmistrza. Skarżąca twierdziła, że została fizycznie pozbawiona dostępu do mieszkania przez męża, który wymienił zamki podczas jej nieobecności, co uniemożliwiło jej powrót. Wcześniejsze postępowania karne wykazały winę męża w znęcaniu się nad nią i jej matki, a także orzeczono rozwód z jego wyłącznej winy. Sąd Rejonowy uznał również L.W. winnym uchylania się od alimentów. Pomimo tych faktów, organy administracyjne, działając na wniosek teściowej (która wcześniej nie była uznana za stronę postępowania), orzekły o wymeldowaniu E.W., uznając jej wyprowadzkę za dobrowolną i zarzucając jej brak podjęcia kroków prawnych do odzyskania lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił obie decyzje administracyjne. Sąd uznał, że wymeldowanie na wniosek osoby niebędącej stroną jest wadliwe. Ponadto, sąd stwierdził, że wymiana zamków przez męża i fizyczne niedopuszczenie żony do mieszkania stanowiło pozbawienie dostępu do lokalu siłą, a nie dobrowolne opuszczenie. Sąd podkreślił również, że skarżąca podejmowała wszelkie dostępne kroki prawne w trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej, a organy administracyjne błędnie zinterpretowały jej zachowanie jako dobrowolne opuszczenie lokalu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, fizyczne pozbawienie dostępu do lokalu, w tym wymiana zamków przez współmałżonka w czasie nieobecności, nie stanowi dobrowolnego opuszczenia lokalu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wymiana zamków przez męża i fizyczne niedopuszczenie żony do mieszkania stanowiło pozbawienie dostępu do lokalu siłą, a nie dobrowolne opuszczenie. Podkreślono, że skarżąca podejmowała kroki prawne w trudnej sytuacji rodzinnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.e.l.i.d.o. art. 15 § 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.e.l.i.d.o. art. 50 § 3
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. - wadliwe wydanie decyzji na wniosek osoby niebędącej stroną).
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 2
u.NSA art. 55 § 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca została fizycznie pozbawiona dostępu do lokalu przez męża, co nie jest dobrowolnym opuszczeniem. Organ administracyjny nie mógł orzec o wymeldowaniu na wniosek teściowej, która nie była stroną postępowania. Skarżąca podejmowała wszelkie dostępne kroki prawne w trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracyjnych, że wyprowadzenie się skarżącej było dobrowolne. Argumentacja organów administracyjnych, że skarżąca nie wykorzystała środków prawnych dla odzyskania dostępu do mieszkania.
Godne uwagi sformułowania
fizyczne niedopuszczenie jej do mieszkania należało potraktować jako pozbawienie E. W. dostępu do mieszkania z użyciem przez L. W. przymusu wobec Żony. Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu.
Skład orzekający
Grażyna Danielec
przewodniczący
Wiesław Kisiel
sprawozdawca
Dorota Dąbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'dobrowolnego opuszczenia lokalu' w kontekście przemocy domowej i pozbawienia dostępu do mieszkania, a także kwestia statusu strony w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów o ewidencji ludności obowiązujących w tamtym czasie. Może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach i orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak prawo administracyjne może być wykorzystane w kontekście konfliktów rodzinnych i przemocy domowej, a także jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego przez organy.
“Czy wymiana zamków przez męża to 'dobrowolne opuszczenie' mieszkania? Sąd odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 2833/02 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-06-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-10-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Dorota Dąbek Grażyna Danielec /przewodniczący/ Wiesław Kisiel /sprawozdawca/ Symbol z opisem 605 Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty Sygn. powiązane II OSK 997/05 - Wyrok NSA z 2006-07-26 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie : AWSA Dorota Dąbek NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r sprawy ze skargi E. W. na decyzję Wojewody z dnia 10.09.2002 r, Nr : [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie [...] ([...]) złotych Uzasadnienie Jak podaje Skarżąca w dniu [...] października 1997 r. L. W. pod nieobecność Skarżącej wymienił zamki do domu nr [...] przy ul. [...] w [...], w którym E. W. zamieszkiwała w tym czasie wraz mężem, L. W., ich małoletnim synem i matką męża S. W.. Gdy E. W. próbowała wejść do domu, L. W. czynnie się temu przeciwstawił. Skarżąca z pomocą funkcjonariuszy Policji weszła do domu, ale nie udało się jej odzyskać swoich rzeczy. W późniejszym okresie Policja odmawiała interwencji, powołując się na rodzinny charakter sporów. Wyrokiem z dnia [...] marca 1998 r., [...] Sąd Rejonowy w [...] warunkowo umorzył postępowanie karne w sprawie znieważenia E. W. przez teściową S. W.. Wyrokiem z dnia [...] marca 1999 r., [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał L. W. winnym przestępstwa znęcania się nad E. W.. Wyrokiem z dnia [...] marca 2000 r., [...] Sąd Okręgowy w [...] rozwiązał przez rozwód małżeństwo L. W. i E. W. z wyłącznej winy męża. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2000 r., [...] Sąd Okręgowy w [...] uznał za bezskuteczną umowę darowizny działki nr [...] w [...] przez L. W. na rzecz S. W.. Wyrokiem z dnia [...] maja 2001 r., [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał L. W. winnym uporczywego uchylania się od wykonania obowiązku łożenia rat alimentacyjnych na utrzymanie swego małoletniego syna. Postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania E. W. z domu nr [...] przy ul. [...] w [...] , wszczęte na wniosek S. W. zostało umorzone decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...] oraz decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., [...] . Organy stwierdziły, że S. W. nie jest stroną w sprawie wymeldowania E. W. i dlatego nie jest możliwe orzekanie w tak wszczętym postępowaniu. Ponownie działając na wniosek S. W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] Burmistrz Miasta [...] orzekł o wymeldowaniu synowej E. W. z domu nr [...] przy ul. [...]. w [...] . Jako podstawę prawną wskazano art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. r.2001, nr 87, poz.960 ze zm.). Decyzja ta została utrzymana w II instancji przez Wojewodę [...], który oprócz art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych powołał art.50 ust.3 tej ustawy. W decyzjach organów obu instancji, jak i w odpowiedzi na skargę argumentacja jest identyczna. Wyprowadzenie się E. W. było dobrowolne w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a Skarżąca nie wykorzystała środków prawnych dla odzyskania dostępu do mieszkania. Skarga nie zakwestionowała powyższych ustaleń faktyczne, ale wyprowadziła z nich konkluzje odmienne od tych, które przedstawiły organy administracyjne. W szczególności strona kwestionuje zakwalifikowanie zmiany jej miejsca zamieszkiwania jako "dobrowolnego opuszczenia" lokalu. Strona potwierdza ustalenie, że się wyprowadziła, ale od razu dodaje iż wyłącznym powodem jej zachowania była zmiana zamków przez męża i fizyczne niedopuszczenie jej do mieszkania. Skarżąca przypomina o swych kilkakrotnych interwencjach na Policji celem wejścia do mieszkania oraz przedkłada wyroki sądów cywilnych i karnych z okresu 1998-2001. Stanowczo podkreśla ona, że podejmowała wszelkie kroki, jakie były dla niej dostępne, aby ponowne zamieszkać w domu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Stan faktyczny sprawy, jaki zrelacjonowany został w uzasadnieniach decyzji obu instancji pozostaje w zgodzie z relacją strony. Różne są natomiast konsekwencje stąd wyprowadzone. Nieprawidłowe było wydanie decyzji o wymeldowaniu E. W. na wniosek S. W.. Niewiele wcześniej organy obu instancji stwierdziły prawidłowo, że S. W. nie ma statusu strony w tym konkretnym postępowaniu. Dlatego wadliwa jest zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta [...] (art.145 § 1 pkt 4 K.p.a.) Organ mógł w sprawie orzekać z urzędu, ale wyraźnie akcentował, że działa na wniosek S. W.. Nieprawidłowo uznały organy administracyjne, że Skarżąca opuściła lokal dobrowolnie. W ocenie Sądu, w tej konkretnej sytuacji wymiana zamków przez męża w czasie nieobecności Żony, następnie fizyczne jej zatrzymanie, aby nie mogła wejść do mieszkania należało potraktować jako pozbawienie E. W. dostępu do mieszkania z użyciem przez L. W. przymusu wobec Żony. "Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu." (wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2001 r., V SA 3078/00 [w:] LEX nr 78937; por. również wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00 [w:] LEX nr 50123). Po drugie, zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma pięć prawomocnych wyroków, których odpisy znajdują się w aktach sprawy. Żaden z tych wyroków nie doprowadził do przywrócenia posiadania mieszkania przez Skarżącą, ale trudno byłoby oczekiwać od Skarżącej, że poza powyższymi postępowaniami sądowymi będzie w stanie równolegle zainicjować postępowanie sądowe w sprawie posesoryjnej. Skarżąca była osobą niezamożną, matką samotnie wychowującą syna, pozostająca pod nieustanną presją dwóch osób (byłego męża i jego matki) agresywnych wobec Skarżącej w tym stopniu, że obie te osoby zostały uznane winnymi popełnienia przestępstw przeciwko Skarżącej. Skarżąca wykorzystała środki prawne dla ochrony swego zdrowia przez L. W., ochrony swej godności przed obelgami S. W., ochrony sytuacji swojej i małoletniego dziecka przez uzyskanie rozwodu z wyłącznej winy L. W., ochrony interesów prawnych swoich i dziecka przez uznanie przez sąd za bezskuteczną umowę darowizny działki nr [...] w [...] przez L. W. na rzecz S. W.. W tej sytuacji ustalenie organów administracyjnych, że Skarżąca nie podejmowała działań zmierzających do odzyskania mieszkania i wnioskowanie na tej podstawie, że opuściła mieszkanie dobrowolnie, co w konsekwencji uzasadniło jej wymeldowanie w trybie art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - jest działaniem organów administracyjnych naruszającym art.7 i art.77 K.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. r.2004, nr 162, poz.1692). O kosztach orzeczono na podstawie art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.r.2002, nr 153, poz.1271, zm. Dz.U.r.2002, nr 240, poz.2052, Dz.U. r.2003, nr 171, poz.1663 i nr 192, poz.1873 i nr 124, poz.1153 oraz nr 228, poz.2256 i poz.2261) w zw. z art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.).