II SA/KR 283/19

II SA/Kr 283/19 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2019-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Szkodzińska /przewodniczący/
Joanna Tuszyńska
Magda Froncisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
II OSK 3117/19 - Wyrok NSA z 2022-10-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Dnia 17 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi J. C. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 stycznia 2019 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. T. postanowieniem nr [...] z dnia 23 lipca 2018 roku, znak [...], odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanych dwóch budynków letniskowych zlokalizowanych w miejscowości M. na działce ewid. nr [...] obr. [...].
Jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2017 r. poz. 1257), dalej K.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 1202), dalej P.b.
Organ I instancji wskazał, że pismem z dnia 24 listopada 2017 r. J. C. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. T. (dalej PINB w N. T.) o cyt: "zalegalizowanie samowoli budowlanej dwóch budynków letniskowych zlokalizowanych w miejscowości M. na działce Inwestora nr. dz. [...] obr. [...] gmina C.." Następnie działając przez pełnomocnika, w związku z zawiadomieniem PINB w N. T. z dnia 19 marca 2018 r., wniósł o wydanie w sprawie decyzji.
Dalej organ I instancji wskazał, że artykuł 61a § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej odmawia wszczęcia postępowania w razie gdy z żądaniem wszczęcia postępowania występuje osoba niebędąca stroną postępowania oraz z innych uzasadnionych przyczyn. Z tego wynika, że przesłanki odmowy wszczęcia postępowania można usystematyzować według kryterium podmiotowego i przedmiotowego. Ponadto poza przesłankami podmiotowymi i przesłankami przedmiotowymi, które są podstawą do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, należy wskazać też inne przyczyny uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Do takich innych uzasadnionych przyczyn można zaliczyć np.: żądanie dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją, bądź dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką inną uzasadniającą przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. W sprawie dwóch budynków wybudowanych w miejscowości M., o legalizację których J. C. wnosi w piśmie z dnia 24 listopada 2017 r., PINB w N. T. prowadził postępowanie administracyjne pod sygnaturą akt: [...] W dniu 24 września 2001 r. PINB wydał decyzję, którą nakazał K. i J. C. dokonać rozbiórki tych dwóch budynków. Od decyzji tej zostało wniesione odwołanie do Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej MWINB). Po rozpatrzeniu odwołania przedmiotowa sprawa administracyjna została zakończona ostateczną decyzją MWINB z dnia 2 września 2002 r., znak: [...], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. decyzję PINB w N. T..
Zgodnie z ugruntowanym w judykaturze poglądem, z którym PINB w N. T. się zgadza, jedną z "uzasadnionych przyczyn" obligujących organ administracji publicznej do wydania postanowienia w oparciu o art. 61 a § 1 K.p.a. jest uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną i dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji (zob. Wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r. I OSK 1926/17, Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 marca 2018 r. II SA/Go 1191/17). Sprawą tą była ta prowadzona przez PINB w N. T. pod sygnaturą akt: [...] Ponadto w Wyroku WSA w Gdańsku z dnia 8 marca 2018 r. III SA/Gd 1021/17 stwierdzono, że: "Wydanie decyzji w sprawie, która została już w sposób ostateczny rozstrzygnięta, jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Z tego powodu prawidłowe skorzystanie przez organ z regulacji art. 61a § 1 ww. ustawy prowadzi do uniknięcia ujemnych konsekwencji łączących się z wystąpieniem negatywnego skutku w postaci wydania decyzji obarczonej wadą nieważności. Pod podjęciem tożsamej sprawy należy zaś rozumieć sprawę zainicjowaną przez ten sam podmiot, w tym samym przedmiocie i w której zastosowanie mają te same przepisy prawa."
J. C. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.
Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 4 stycznia 2019 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 123 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018, poz. 2096, dalej: K.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018r., poz. 1202 z późn. zm., dalej P.b.) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że z akt archiwalnych postępowań prowadzonych w organie pozyskano kopie decyzji i wyroków wydanych w sprawie przedmiotowych dwóch budynków zlokalizowanych na działce nr ew. [...] w M. (obecnie dz. nr ew. [...] obr. [...]).
Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego organ ustalił, że stan faktyczny w niniejszej sprawie jest następujący.
W dniu 29.11.2017 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo J. C., w którym została zawarta prośba o zalegalizowanie samowoli budowlanej dwóch budynków letniskowych zlokalizowanych w miejscowości M. na działce Inwestora nr dz. [...] obr. [...] (...). Do wniosku załączono opracowanie p.n. "Analiza warunków ochrony przeciwpożarowej dwóch budynków letniskowych (rekreacji indywidualnej) zlokalizowanych w miejscowości M. na działce nr [...] (gm. C. )".
Jak ustalił organ I instancji, przedmiotowy wniosek dotyczy budynków zrealizowanych przez inwestorów K. i J. C. w 2001 r. na działce nr [...] przy ul. [...] w M. . Wg pisma UG C. działka nr [...] odpowiada zmodernizowanej działce nr [...]. W dniu 24.09.2001 r. PINB w N. T. wydał decyzję w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazującą rozbiórkę dwóch budynków mieszkalnych każdy o wymiarze w rzucie 6,10 x 8,20m wybudowanych w M. na dz. nr ew. [...] bez wymaganego pozwolenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją ostateczną MWINB z dnia 02.09.2002r., znak: [...]
Z kolei w dniu 15.06.2018 r. do PINB w N. T. wpłynęło pismo z dnia 25.05.2018 pełnomocnika J. C., w którym pełnomocnik wskazał m.in. cyt.: Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w N. T. znany jest stan faktyczny sprawy J. C., który od 17 lat podejmuje bezskuteczne wysiłki o uchylenie niezgodnej z prawem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. T. z dnia 24.09.2001r., utrzymanej w mocy przez Inspektor Nadzoru Budowlanego 2.09.2002r. oraz wyczerpaniu możliwości "wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego "(...) .
W związku z powyższym MWINB przypomniał wydane w sprawie rozstrzygnięcia, dotyczące podejmowanych prób wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji MWINB z dnia 02.09.2002r., znak [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji PINB.
Decyzją z 27.01.2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji MWINB z dnia 02.09.2002 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB w N. T. z dnia 24.09.2001 r., nakazującą K. i J. C. dokonanie rozbiórki dwóch budynków mieszkalnych (każdy o wymiarach w rzucie 6,10 x 8,20m) wybudowanych na działce nr ewid. [...] w M. . Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. decyzją z dnia 25.03.2004 r., znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 27.01.2004 r. Wyrokiem z dnia 02.06.2005r., sygn. VII SA/Wa 747/04 WSA w Warszawie oddalił skargę na ww. decyzję GINB. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż wszczęte na wniosek inwestorów postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie wykazało, aby decyzja organu wojewódzkiego obarczona była jedną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. W dalszej kolejności, wyrokiem z dnia 26.10.2006 r. sygn. II OSK 1243/05 została oddalona skarga kasacyjna od ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 02.06.2005r.
W związku z kolejnym wnioskiem inwestora oraz w związku z wydanym wyrokiem Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 25.07.2008 r. wznowił postępowanie zakończone własną decyzją z dnia 02.09.2002 r., a następnie decyzją z dnia 12.08.2013 r., nr [...] znak: [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 i art. 149 § 2 K.p.a., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 02.09.2002r. GINB po rozpatrzeniu odwołań B. S., M. C., U. C. oraz J. C. od decyzji MWINB z dnia 12.08.2013 r., decyzją z dnia 20.12.2013r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził, że decyzja z dnia 02.09.2002 r. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże odmówił jej uchylenia z powodu upływu terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zasadne jest uznanie, że została spełniona przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją organu wojewódzkiego z dnia 02.09.2002 r. Jednocześnie zwrócił uwagę, że w myśl art. 146 § 1 K.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a K.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Wyrokiem z dnia 31.07.2014r., sygn. VII SA/Wa 360/14 WSA w Warszawie oddalił skargę na ww. decyzję GINB. Skarga kasacyjna od ww. wyroku również została oddalona wyrokiem NSA z dnia 08.09.2016r., sygn. II OSK 3029/14.
Z kolei decyzją z dnia 04.09.2013r., znak: [...], MWINB utrzymał w mocy decyzję PINB w N. T. z dnia 27.12.2007r., którą po rozpatrzeniu wniosku K. i J. C. odmówiono uchylenia w oparciu o art. 154 K.p.a. ostatecznej decyzji PINB w N. T. z dnia 29.09.2001r., nakazującej rozbiórkę dwóch budynków mieszkalnych, każdy o wymiarze w rzucie 6,1 x 8,2m. Skarga na ww. decyzję MWINB w K. została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 07.02.2014r., sygn. II SA/Kr 1451/13.
Inwestor podjął również próbę wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji MWINB w oparciu o art. 161 §1 K.p.a. Po rozpatrzeniu wniosku J. C. GINB decyzją z dnia 11.07.2014r., znak: [...] odmówił uchylenia decyzji MWINB z dnia 02.09.2002r., znak: [...], a decyzją z dnia 21.08.2014r., znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję j.w. Wyrokiem z dnia 13.02.2015r., sygn. VII SA/Wa 2464/14 WSA w Warszawie oddalił skargę na ww. decyzję GINB. Skarga kasacyjna od ww. wyroku również została oddalona wyrokiem NSA z dnia 14.03.2017r., sygn. II OSK 1763/15.
Mając na uwadze, iż w obrocie prawnym pozostaje decyzja PINB z 24.09.2001r., nakazująca rozbiórkę dwóch budynków mieszkalnych każdy o wymiarze w rzucie 6,10 x 8,20m wybudowanych w M. na dz. nr ew. [...] bez wymaganego pozwolenia, utrzymana w mocy decyzją ostateczną MWINB z dnia 02.09.2002r., znak: [...], PINB w N. T. w dniu 23.07.2018r. wydał zaskarżone postanowienie, którym odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanych dwóch budynków letniskowych na dz. nr ew. [...] w M.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego zważył, że zaskarżone postanowienie PINB jest w ustalonym stanie sprawy zasadne. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanych dwóch budynków letniskowych zlokalizowanych w miejscowości M. na działce ewid. nr [...] obr. [...]
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w organie I instancji jest art. 61a § 1 K.p.a. Ustawodawca wprowadził w powyższej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W razie ich zaistnienia organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Pierwszą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61 a § 1 K.p.a. jest wniesienie podania "przez osobę niebędącą stroną". Odmowa wszczęcia postępowania ze względów podmiotowych następuje, gdy organ, do którego podanie wniesiono stwierdzi, iż podmiotowi wnioskującemu nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. tj. nie ma interesu prawnego uzasadniającego udział w postępowaniu administracyjnym, którego wszczęcia żąda. Drugą niezależną przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61 a § 1 K.p.a. jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania ". Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane.
Postanowienie wydane na podstawie art. 61 a § 1 K.p.a. ma charakter proceduralny. Organ wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie może odnosić się do meritum sprawy będącej przedmiotem wniosku strony (por. wyrok WSA w Krakowie z 22.02.2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1356/11, wyrok WSA w Olsztynie z 13.12.2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11). Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W związku z powyższym art. 61a K.p.a., z uwagi na to, że zamyka drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia żądania zawartego w podaniu, może być stosowany jedynie w sytuacjach, w których udzielenie odpowiedzi na pytania, czy podanie pochodzi od strony oraz czy w sprawie nie występują inne uzasadnione przyczyny prowadzące do odmowy wszczęcia postępowania, jest jednoznaczne i niekontrowersyjne.
Jedną z przesłanek powodujących odmowę wszczęcia postępowania na gruncie art. 61a K.p.a. jest zaistnienie "innej uzasadnionej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania". Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Dla stwierdzenia czy zachodzi przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w postaci powagi rzeczy osądzonej istotne znaczenie ma tożsamość obu spraw - pierwszej, w której toczyło się (lub toczy) postępowanie i drugiej - wniosku o wszczęcie kolejnego postępowania administracyjnego. W orzecznictwie podkreśla się, że powaga rzeczy osądzonej zachodzi tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. O tożsamości spraw można mówić, jeżeli zachodzi ich tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, co oznacza, że sprawy między tymi samymi stronami oparte są na tym samym stanie faktycznym i prawnym (vide: stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 10.08.2018r., sygn. I OSK 637/18). Z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w niniejszej sprawie. Jak zostało podniesione już przez organ I instancji, w stosunku do przedmiotowego budynku została wydana decyzja ostateczna MWINB z dnia 02.09.2002r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję PINB w N. T. wydaną w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowlane, nakazującą rozbiórkę dwóch budynków mieszkalnych każdy o wymiarze w rzucie 6,10 x 8,20m wybudowanych w M. na dz. nr ew. [...] bez wymaganego pozwolenia. W decyzji tej przesądzono w sprawie legalności tych samych budynków, o których legalizację wnosi obecnie inwestor J. C., z tą różnicą, iż nazywane były one w toku poprzedniego postępowania budynkami mieszkalnymi. Sama zmiana nazwy zamierzonej funkcji (lub też zamierzonego sposobu użytkowania tych samych budynków) nie przesądza jednak o zmianie przedmiotu postępowania, bowiem o legalności przedmiotowych budynków organ nadzoru budowlanego orzekł w sposób ostateczny. Stan faktyczny niniejszej sprawy jest zatem tożsamy ze stanem faktycznym sprawy rozstrzygniętej decyzją MWINB z dnia 02.09.2002r., znak [...], orzekającej o sposobie wyeliminowania naruszenia prawa polegającego na samowolnej budowie dwóch budynków mieszkalnych na działce nr [...] przy ul. [...] w M. przez K. i J. C..
Ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego w tym zakresie i wydanie nowej decyzji w sprawie, w której już toczyło się inne postępowanie administracyjne, stanowiłoby naruszenie powagi rzeczy osądzonej i skutkowałoby koniecznością wyeliminowania wydanej w jego wyniku decyzji z obrotu prawnego, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się zatem niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji. Ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną byłoby możliwe tylko wtedy, gdyby pierwotna decyzja została uchylona w przewidzianym przez prawo trybie, co jednak nie nastąpiło. Dlatego też, mając na uwadze, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna ww. decyzja MWINB, nie jest możliwe wszczęcie postępowania w sprawie zalegalizowania dwóch budynków mieszkalnych (letniskowych) na działce nr [...] w M. Organ winien zatem zastosować art. 61a K.p.a., to jest postanowieniem odmówić wszczęcia postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt: VII SA/Wa 65/14).
Okoliczności sprawy w zakresie określonym przedmiotem rozstrzygnięcia PINB prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie, wydane w oparciu o przepis art. 61a§ 1 K.p.a., jest w ustalonym stanie sprawy zasadne, ponieważ organ I instancji prawidłowo zastosował normy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną postanowienia. Odnosząc się do zarzutów zażalenia MWINB stwierdził, że odpowiedź na nie stanowi uzasadnienie faktyczne i prawne niniejszego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze MWINB stwierdził, że rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego I instancji jest prawidłowe, dlatego też organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., był zobligowany do jego utrzymania w mocy.
J. C. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając:
- naruszenie przepisu art. 61a K.p.a. przez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie z wniosku skarżącego o legalizację samowoli budowlanej zachodzi powaga rzeczy osądzonej;
- naruszenie zasad współżycia społecznego przez zmuszanie skarżącego do wykonania decyzji o rozbiórce obiektów budowlanych, która prawomocnie została uznana za niezgodną z prawem.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżący podniósł, że z wydanych w niniejszym postepowaniu administracyjnym orzeczeń PINB i MWINB wynika, że inwestor bez poniesienia w całości winy musi zniszczyć dorobek swojego życia, co wpływa na życie i zdrowie.
Wskazał, że żona K. C. zmarła 10 lat temu.
Dalej skarżący wskazał, że wraz z żoną w styczniu 2001 r. zlecili projektantowi wykonanie projektu oraz wszelkich spraw związanych z otrzymaniem zezwolenia. Podał termin otrzymania około lipca 2001. Pod koniec maja 2001 r. przekazał decyzję z dnia 25.05.2001 r. o prawie zabudowy. Po otrzymaniu decyzji były dokonywane zakupy materiałów na budowę, przewidując otrzymanie zezwolenia w lipcu 2001 r. wg wstępnie podanego terminu. Z powodu przedłużających się procedur zatwierdzania dokumentacji termin wydania przedłużył się. W związku ze zbliżającą się zimą oraz posiadaniem materiałów skarżący rozpoczął budowę w sierpniu 2001 r., przewidując w krótkim czasie pozwolenie na budowę. Niestety sąsiad zgłosił sprawę do Powiatowego Nadzoru Budowlanego w N. T., który o przybyciu na wizję nie powiadomił skarżącego. Przybył 28 sierpnia 2001 r. dokonując wizji bez wiedzy i obecności inwestora. Nie dokonał zaplombowania budowy, nie pozostawiając też żadnej informacji o odbytej inspekcji. W tej sytuacji budowa była kontynuowana wraz z wykonaniem płyt żelbetowych w ciągu 10 dni. Po otrzymaniu zawiadomienia, w którym inwestor został poinformowany o odbytej wizji lokalnej przez Powiatowy Nadzór Budowlany w czasie 15 dni skarżący udzielił wszelkich informacji nt. toku postępowania uzyskania pozwolenia na budowę oraz przedstawił decyzję prawa zabudowy i zagospodarowania z dnia 25.05.2001 r. z ważnością do 30 grudnia 2001 r. Po przekazaniu informacji, w ciągu 4 dni z dniem 24.09.2001 r. została wydana decyzja o rozbiórce, która była niemożliwa bez zniszczeń materiałów. Decyzję wydano niezgodnie z prawem budowlanym, jako przedwczesną, stanowiła blokadę w wydaniu pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z obowiązującym prawem budowlanym art. 50, 51 winien wstrzymać roboty budowlane na okres dwóch miesięcy w celu uzupełnienia dokumentów oraz dostarczenia zezwolenia. W wypadku niewywiązania się w powyższym terminie, zmuszony byłby do wydania decyzji rozbiórkowej - dowodem tego jest decyzja wydana przez wójta gminy C. z dnia 20.12.2001 r. [...] odmowa zatwierdzenia projektu oraz wydania pozwolenia na budowę. W toku postępowania odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2007 r. uchylił zaskarżone decyzje odmowy wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania było wznowione przez Wojewódzki Nadzór Budowlany w K. w 2008 roku, a zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia 20.12.2013 r. przez Głównego Inspektora Budowlanego decyzją [...] o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzeniu, że była wydana z naruszeniem prawa, jednakże odmówiono jej uchylenia z powodu upływu terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a., to jest 10 lat.
Zdaniem skarżącego postępowanie administracyjne celowo było przedłużane w celu osiągnięcia 10 lat od wydania decyzji, aby inwestor nie był w stanie usunąć decyzji wydanej z naruszeniem prawa.
Skarżący wskazał, że po zakończeniu postępowania administracyjnego w Naczelnym Sądzie Administracyjnym skarżący był zmuszony podjąć wniosek wskazany przez Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w K.. W czasie przeprowadzonej rozmowy w dniu 17 sierpnia 2010 r. w sprawie anulowania wydanej decyzji podał wniosek, aby dokonać legalizacji wg obowiązującego prawa budowlanego. W tej sprawie skarżący zwrócił się z prośbą do Powiatowego Inspektora Budowlanego w N. T. w sprawie udzielenia informacji jakie są potrzebne wymogi legalizacji tych budynków. Po przekazaniu informacji otrzymania pozytywnej opinii i zgody Wojewódzkiego Komendanta Straży Pożarnej, że postawione budynki nie stanowią zagrożenia przeciwpożarowego. W tej sytuacji skarżący był zmuszony wykonać dokumentację stanu istniejącego. Powyższą opinię przekazał do Powiatowego Nadzoru Budowlanego w N. T., otrzymał zawiadomienie z dnia 13.03.2018 r., że posiadane materiały są wystarczające, lecz wymagana jest zgoda [...] Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego w celu usunięcia decyzji wydanej na rozbiórkę z 02.09.2002 r. znak [...]. Po przedstawianiu dowodów o toku prowadzenia postępowania przez 18 lat niezgodnie z prawem jest wydana decyzja potwierdzona przez GINB z 20 grudnia 2013 r. i wyrok sądu powiatowego w N. T. z dnia 30 lipca 2013 r.
Skarżący wniósł, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał anulowania lub usunięcia orzeczenia PINB i MWINB, co pozwoli na prawidłowe zakończenie postępowania w przeprowadzeniu legalizacji tych budynków i przyniesie pozytywne wyniki, a to wpłata za legalizację do budżetu Państwa Polskiego, spowoduje uniknięcie nieprzewidzianych tragedii w dalszym postępowaniu wydawania negatywnych decyzji przymusowej rozbiórki, które przyniosą negatywne efekty dla Państwa Polskiego i inwestora.
Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, że zgodnie z art. 61 a K.p.a. gdy żądanie o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W niniejszej sprawie zachodzą "inne uzasadnione przyczyny", z powodu których postępowanie nie może być wszczęte - jest to powaga rzeczy osądzonej, bowiem w stosunku do przedmiotowych budynków zapadła decyzja ostateczna i decyzja ta jest w obrocie prawnym. W stosunku do budynków zlokalizowanych w miejscowości M. na działce [...] obr. [...] została wydana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 02.09.2002, znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. T., wydaną w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, nakazującą rozbiórkę dwóch budynków mieszkalnych zlokalizowanych na w/w działce.
Dopóki decyzja ostateczna jest w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest niedopuszczalnie i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej "P.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do pierwszej z ww. kategorii, dlatego też niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Regułą jest, że w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Z istoty kontroli wynika, że legalność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, podniesione w niej zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a zaskarżone postanowienie, jaki i postanowienie wydane w pierwszej instancji, odpowiadają prawu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Pojęcia "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., ustawodawca nie definiuje wprost, lecz orzecznictwo i doktryna wskazują, że należy przez to rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy (stan sprawy w toku) albo zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie (powaga rzeczy osądzonej) lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
W kontrolowanej sprawie wystąpiła sytuacja zaistnienia powagi rzeczy osądzonej.
Jak ustalił organ I instancji wniosek skarżącego o "zalegalizowanie samowoli budowlanej dwóch budynków letniskowych zlokalizowanych w miejscowości M. na działce nr dz. [...] obr. [...] gmina C.", dotyczy budynków zrealizowanych przez inwestorów K. i J. C. w 2001 r. na działce nr [...] przy ul. [...] w M. .
Wg pisma Urzędu Gminy C. działka nr [...] odpowiada zmodernizowanej działce nr [...].
Jak prawidłowo stwierdziły organy obu instancji, w stosunku do samowolnie wybudowanych dwóch budynków letniskowych zlokalizowanych w miejscowości M. na działce ewid. nr [...] obr. [...] została wydana decyzja ostateczna MWINB z dnia 2 września 2002 r., znak [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB w N. T., wydaną w oparciu o art. 48 P.b., nakazującą rozbiórkę dwóch budynków mieszkalnych każdy o wymiarze w rzucie 6,10 x 8,20m wybudowanych w M. na dz. nr ew. [...] bez wymaganego pozwolenia. W decyzji tej przesądzono w sprawie legalności tych samych budynków, o których legalizację wnosi obecnie inwestor – skarżący J. C., z tym że w toku poprzedniego postępowania były one określane jako budynki mieszkalne.
Sama zmiana nazwy funkcji budynku, czy sposobu jego użytkowania, nie przesądza o zmianie przedmiotu postępowania, bowiem o legalności tych właśnie budynków organ nadzoru budowlanego w sposób ostateczny orzekł decyzją rozbiórkową.
Stan faktyczny niniejszej sprawy jest zatem tożsamy ze stanem faktycznym sprawy rozstrzygniętej decyzją MWINB z dnia 2 września 2002r., znak [...], orzekającą o utrzymaniu w mocy decyzji rozbiórkowej eliminującej skutek naruszenia prawa w postaci samowolnej budowy przez K. i J. C. dwóch budynków na działce nr [...] przy ul. [...] w M. , stąd też brak jest podstaw do zakwestionowania wydanego przez organy administracyjne rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanych dwóch budynków letniskowych zlokalizowanych w miejscowości M. na działce ewid. nr [...] obr. [...].
Trafne jest przy tym stanowisko organów, że skarżący jest stroną niniejszego postępowania administracyjnego. Jako inwestor (jak wskazał w skardze skarżący, jego żona K. C. zmarła ok. 10 lat temu) przedmiotowych samowolnie wybudowanych budynków skarżący ma interes prawny w sprawie ze swojego wniosku o cyt: "zalegalizowanie samowoli budowlanej dwóch budynków letniskowych zlokalizowanych w miejscowości M. na działce Inwestora nr dz. [...] obr. [...] gmina C.".
Z punktu widzenia przyjętej przez skarżącego drogi uniknięcia skutków decyzji rozbiórkowej, poprzez próbę uruchomienia na podstawie art. 61 § 1 K.p.a. kolejnego postępowania administracyjnego na skutek wniosku o "zalegalizowanie samowoli budowlanej dwóch budynków letniskowych zlokalizowanych w miejscowości M. na działce Inwestora nr. dz. [...] obr. [...] gmina C.", najistotniejsza jest okoliczność, że decyzja PINB w N. T. z 24 września 2001 r. nakazująca rozbiórkę (utrzymana w mocy decyzją ostateczną MWINB z 2 września 2002 r. znak: [...]) nie została wyeliminowana z obrotu prawnego ani wskutek jej zaskarżenia w normalnym trybie odwoławczym, ani w trybie nadzwyczajnym i nadal w obrocie prawnym funkcjonuje. Zasadnie zatem organ stwierdził, że przesłanką do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji przedmiotowych budynków w niniejszej sprawie było zaistnienie "innej uzasadnionej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania". Przyczyną, która uzasadnia wydanie postanowienia w trybie art. 61a K.p.a. jest istnienie w obrocie prawnym ww. ostatecznej decyzji rozbiórkowej. Z uwagi na tę okoliczność nie jest możliwe wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji. Niezasadny jest zatem zarzut skarżącego naruszenia art. 61a K.p.a.
Podnoszona przez skarżącego kwestia naruszenia zasad współżycia społecznego nie mogła odnieść zamierzonego skutku, bowiem – jak wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia - sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność aktu, a nie jego słuszność czy celowość. Sąd ma przy tym obowiązek odnieść się w motywach wyroku jedynie do tych aspektów sprawy, które są istotne dla przeprowadzenia oceny, czy zaskarżony akt był zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie uwzględnił skargi i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.