II SA/KR 2763/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-12-07
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckiepraca przymusowaterminustawa o kombatantachTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąuchylenie decyzjipostępowanie administracyjne

WSA w Krakowie uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, uznając, że przepis ograniczający termin składania wniosków utracił moc prawną po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Skarżąca J. H. domagała się przyznania uprawnień kombatanckich, powołując się na swoją działalność w AK i NSZ oraz postanowienie o nieważności wyroku skazującego ją w 1948 r. Organ administracji umorzył postępowanie, uznając przekroczenie terminu do złożenia wniosku. WSA w Krakowie uchylił tę decyzję, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis ograniczający termin składania wniosków za niezgodny z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła wniosku J. H. o przyznanie uprawnień kombatanckich, złożonego w 2000 r. Skarżąca powoływała się na swoją działalność w AK i NSZ oraz na postanowienie o nieważności wyroku skazującego ją w 1948 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dwukrotnie umorzył postępowanie, argumentując przekroczeniem ustawowego terminu do złożenia wniosku (art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach). Termin ten, według organu, miał charakter materialny i nie podlegał przywróceniu. Skarżąca odwoływała się do trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej oraz braku znajomości przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02), który uznał art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach za niezgodny z Konstytucją. Przepis ten utracił moc prawną z dniem 29 kwietnia 2003 r. Sąd stwierdził, że organ administracji rozstrzygał na podstawie przepisu, który został uznany za niezgodny z Konstytucją, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach za niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, co skutkowało utratą mocy prawnej tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.o.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis ustanawiający końcowy termin występowania z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich, uznany za niezgodny z Konstytucją i utracił moc prawną z dniem 29 kwietnia 2003 r.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeżeli stwierdzono naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją.

Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.

Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. art. 97 § § 2

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis ograniczający termin składania wniosków o uprawnienia kombatanckie (art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach) został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją i utracił moc prawną. Decyzja administracyjna została wydana na podstawie przepisu, który utracił moc prawną, co stanowi podstawę do jej uchylenia.

Odrzucone argumenty

Organ administracji argumentował, że termin do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich jest terminem materialnym i nie podlega przywróceniu.

Godne uwagi sformułowania

art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach [...] jest niezgody z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolite Polskiej Powołany art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach [...] utracił moc prawną z dniem 29 kwietnia 2003r. sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Aldona Gąsecka-Duda

przewodniczący

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Krystyna Daniel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uchylenie decyzji administracyjnych wydanych na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli przepis ten utracił moc prawną po wydaniu decyzji, ale przed rozstrzygnięciem sądu."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których decyzje zostały wydane na podstawie przepisów, które następnie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na postępowania administracyjne i sądowe, nawet po upływie terminów ustawowych.

Wyrok TK uchyla decyzję administracyjną po latach: czy można odzyskać utracone uprawnienia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2763/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-12-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Krystyna Daniel
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 maja 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] lutego 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej J. H. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu [...] sierpnia 2000r. P. J. H. zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie uprawnień kombatanckich podnosząc, iż w latach 1945-1948 była członkiem AK i NSZ. Wnioskodawczyni wskazała również na postanowienie z dnia [...] grudnia 1999r. Sądu Okręgowego w B. stwierdzające nieważność wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] kwietnia 1948r. skazującego P. J. H. na karę 7 lat więzienia za udział w działalności organizacji zbrojnego podziemia.
Decyzją z dnia [...] lutego 2001r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., w tej sprawie postępowanie administracyjne, uzasadniając to przekroczeniem maksymalnego terminu do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Stosownie do art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, termin ten - w ocenie organu - ma charakter materialny i nie podlega przywróceniu. Decyzję tę otrzymała Strona w dniu [...] lutym 2001 r.
W ustawowym 14-dniowym terminie (w dniu [...] lutym 2001 r.) P. J. H. złożyła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, uzasadniając swoje żądanie brakiem znajomości obowiązujących przepisów, co spowodowało przekroczenie terminu do złożenia wniosku, jak również trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Składająca wniosek wyraziła żal z powodu braku uznania jej zasług z tytułu walki o niepodległość Polski.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 28 maja 2001r. nr [...] utrzymał, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w mocy swoją decyzję argumentując, iż wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich został złożony po upływie ustawowego terminu, to znaczy po dniu 31 grudnia 1998r. Decyzję tą otrzymała Strona w dniu [...] czerwca 2001 r.
Na tą decyzję Skarżąca wniosła w dniu [...] lipca 2001 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Początkowo skarga została skierowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach, który postanowieniem z dnia [...] września 2001 r. przekazał według właściwości do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie. Skarga zawiera żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji i podniesiono, że Skarżąca ma prawo do otrzymania uprawnień kombatanckich. Zarzucono Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych brak uwzględnienia okoliczności skazania w 1948r. za przynależność do organizacji podziemnej, która prowadziła działalność na rzecz walki o niepodległość Państwa Polskiego.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując uzasadnienie zawarte w swoich decyzjach w tej sprawie i ponownie wskazując, iż został przekroczony maksymalny termin do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. z 2003r. Nr 72, poz. 653), rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. W tej sprawie właściwym miejscowo jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, ponieważ Skarżąca ma miejsce zamieszkania w miejscowości N. w Województwie M..
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003r. (sygn. akt SK4/02, opub. w OTK-A 2003, nr 4, poz. 31), zgodnie z którym art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, ustanawiający końcowy termin występowania z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich jest niezgody z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolite Polskiej. Powołany art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego utracił moc prawną z dniem 29 kwietnia 2003r.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Taką zaś podstawą, stosownie do art. 145a § 1 k.p.a., jest orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją, jeżeli na podstawie tego przepisu ustawy została wydana decyzja administracyjna. Nie ulega zaś wątpliwości, iż w niniejszej sprawie organ administracji rozstrzygał właśnie na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i w stosunku do tego artykułu Trybunał Konstytucyjny orzekł o jego niezgodności z Konstytucją.
O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), w związku z art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI