II SA/Kr 2671/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-05-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieSBUBrepresjeustawa o kombatantachsłużba bezpieczeństwaokres powojennyorzecznictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę kombatanta na decyzję o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich z powodu służby w aparacie bezpieczeństwa PRL.

Skarżący S.W. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z powodu pełnienia służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa w latach 1945-1947. Skarżący argumentował, że był jedynie szeregowym wartownikiem i nie ponosi odpowiedzialności za represje. Sąd administracyjny uznał jednak, że samo zatrudnienie w aparacie bezpieczeństwa publicznego jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich, zgodnie z obowiązującymi przepisami i orzecznictwem.

Sprawa dotyczyła skargi S.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która pozbawiła go uprawnień kombatanckich. Decyzja ta została wydana na podstawie ustawy o kombatantach, która wyklucza przyznawanie uprawnień osobom pełniącym służbę w strukturach Służby Bezpieczeństwa (SB) lub Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (UB) w latach 1944-1956. Organ administracji ustalił, że skarżący był zatrudniony w SB w latach 1945-1947. S.W. kwestionował tę decyzję, twierdząc, że był jedynie zwykłym wartownikiem i nie brał udziału w represjach. Podkreślał, że powinien być pozbawiony uprawnień tylko ten, kto wydawał rozkazy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę, powołał się na przepisy ustawy o kombatantach, które jednoznacznie wskazują, że samo zatrudnienie w aparacie bezpieczeństwa publicznego jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich, niezależnie od zajmowanego stanowiska czy wykonywanych zadań. Sąd przywołał również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdzały zgodność tych przepisów z Konstytucją. W związku z tym, że niesporne było zatrudnienie skarżącego w aparacie bezpieczeństwa publicznego w kluczowym okresie, sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, samo zatrudnienie w strukturach aparatu bezpieczeństwa publicznego w latach 1944-1956 jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich, zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a/ ustawy o kombatantach.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu przepisów ustawy o kombatantach, które nie rozróżniają stanowisk ani zadań w aparacie bezpieczeństwa, a także na utrwalonym orzecznictwie NSA i TK, które potwierdziły zgodność tych przepisów z Konstytucją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.o.k. art. 21 § ust. 2 pkt 4 lit. a/

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórek jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

u.o.k. art. 25 § ust. 2 pkt 1 lit. a/

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Osoby, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/, są pozbawione uprawnień kombatanckich, które mogłyby im przysługiwać z jakiegokolwiek tytułu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

Dz.U., Nr 153, poz. 1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samo zatrudnienie w aparacie bezpieczeństwa publicznego w latach 1944-1956 jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich, niezależnie od zajmowanego stanowiska i wykonywanych zadań.

Odrzucone argumenty

Skarżący był jedynie zwykłym wartownikiem i nie wydawał rozkazów ani nie brał udziału w represjach. Pozbawienie uprawnień kombatanckich tylko za pracę w UB jest krzywdzące.

Godne uwagi sformułowania

Samo zatrudnienie w strukturach UB i SB jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Skład orzekający

Andrzej Irla

przewodniczący

Stanisław Biernat

sprawozdawca

Izabela Dobosz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących pozbawienia uprawnień osób służących w aparacie bezpieczeństwa PRL."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy osób i okresu historycznego; orzeczenie opiera się na ugruntowanym orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy trudnego okresu historycznego PRL i budzi emocje związane z definicją bohatera i represora. Pokazuje, jak prawo interpretuje przeszłość.

Czy służba w SB odbiera prawo do miana kombatanta?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2671/00 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-05-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2000-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Irla /przewodniczący/
Izabela Dobosz
Stanisław Biernat /sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Sygn. powiązane
OSK 1238/04 - Wyrok NSA z 2005-04-22
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie Sędziowie NSA : Stanisław Biernat ( spr.) Izabela Dobosz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2004r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 08.2000 r., nr [...] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. DzU., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich S.W. , ur. [...] przyznanych 'mu przez ZW ZBoWiD w K. z tytułów działalności w ruchu oporu w okresie od [...].03.1942 r. do stycznia 1945 r. oraz z tytułu udziału w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej za okres od [...].10.1945 r. do [...].12.1947 r. W uzasadnieniu organ podał, że w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, iż S.W. w latach 1945-1947 pełnił służbę i był zatrudniony w strukturach Służby Bezpieczeństwa. Wynika to pism KW MO w K. z [...].1969 r. i [...].1977 r. W świetle natomiast art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnych tytułów osobom, które pełniły służbę w strukturach Służby Bezpieczeństwa, a wmyśl art. 25 ust. 2 pkt l lit. a/, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.W. uznał tę decyzję za krzywdzącą. Podał, że był w organach bezpieczeństwa zwykłym wartownikiem i nie wydawał żadnych nakazów ani poleceń. Zdaniem strony jedynie osoby, które wydawały rozkazy w strukturach bezpieczeństwa powinny być pozbawione uprawnień kombatanckich.
W dniu [...].09.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję Nr [...] , w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 i art. 129 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt l lit. a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... . W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji i dodał, że samo zatrudnienie w strukturach UB i SB jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Strona nie przedłożyła natomiast żadnych dowodów na potwierdzenie tego, że wobec niej mógłby znaleźć zastosowanie art. 21 ust. 3 pkt l ustawy o kombatantach... .
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.W. zarzucił organowi nierzetelność. Podał, że wykonywał on tylko polecenia kierownictwa, nikogo nie przesłuchiwał ani nie prześladował. Uznał za krzywdzące pozbawienie go uprawnień kombatanckich tylko za to, że pracował w UB.
W odpowiedzi na skargę Kierownik. Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie powtarzając motywy swoich decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Według art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy o kombatantach... uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie art. 25 ust. 2 pkt l lit. a/ osoba taka jest pozbawiona uprawnień kombatanckich, które mogłyby jej przysługiwać z jakiegokolwiek tytułu.
Powołane przepisy znajdują zastosowanie w obecnym stanie prawnym do wszystkich osób zatrudnionych w Urzędach Bezpieczeństwa Publicznego, niezależnie od zajmowanych stanowisk i wykonywanych zadań. Takie stanowisko zostało zaaprobowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwałę 7 Sędziów z 21.10.2002 r., OPS 2/02, Prokuratura i Prawo, 2002, nr 12). Już wcześniej, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15.09.1999 r. , sygn. K. 11/99 (OTK ZU 1999, nr 6, poz. 116), orzekł, że przepisy ustawy o kombatantach... są zgodne z Konstytucją RP.
W niniejszej sprawie jest niesporne, że skarżący był zatrudniony w aparacie bezpieczeństwa publicznego, w okresie od 1945 do 1951 roku. Ponadto, w świetle oświadczeń i zaświadczeń zamieszczonych w aktach ZBoWiD, S.W. w czasie swojej służby w UB walczył z bandami reakcyjnego podziemia (k. [...] ), przy czym świadek powołany przez skarżącego podaje szczegóły tej działalności skarżącego.
Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI