II SA/Kr 258/21

II SA/Kr 258/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Magda Froncisz /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 2021/22 - Wyrok NSA z 2025-03-27
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2021 r. sprawy ze skargi J. Ż. i R. Ż. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz J. Ż. i R. Ż. 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
J. Ż. i R. Ż. 19 lutego 2019 r. złożyli wniosek o pozwolenie na budowę.
Starosta [...], decyzją Nr [...] z dnia 5 lipca 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej P.b.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej K.p.a.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestorów: J. Ż. i R. Ż. obejmującego inwestycję pn.: "Budowa budynku gospodarczego ze stanowiskami dla sprzętu rolniczego z wewnętrzną instalacją elektryczną i zewnętrzną instalacją elektryczną oraz utwardzeniem terenu przed budynkiem (dojście, dojazd), na działkach nr [...] w m. N. W. S., gmina C.".
Od powyższej decyzji Starosty [...] z dnia 5 lipca 2019 r. odwołali się S. P. i T. J..
Na skutek ww. odwołań Wojewoda decyzją z dnia 9 grudnia 2019r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Pismem z dnia 20 grudnia 2019 r. inwestorzy J. Ż. i R. Ż. wnieśli sprzeciw od powyższej decyzji Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W wyniku sprzeciwu inwestorów J. Ż. i R. Ż., wniesionego wobec ww. decyzji Wojewody z 9 grudnia 2019 r. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 16 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 34/20, uchylił decyzję Wojewody z 9 grudnia 2019 r., znak: [...]
W wyroku Sąd wskazał na potrzebę poczynienia w ramach postępowania odwoławczego niezbędnych ustaleń i rozstrzygnięcia co do granic podmiotowych sprawy (legitymacji procesowej i tym samym odwoławczej T. J.), tj. ustalenie przez organ odwoławczy, czy realizacja inwestycji wymagać będzie urządzenia drogi.
Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał, że w zaskarżonej decyzji organ przyjął określone kryterium weryfikacji wspomnianej legitymacji, wskazując, że jeżeli droga dojazdowa, na której została ustanowiona służebność przejazdu i przechodu w stosunku do terenu inwestycji, stanowi wydzielony i urządzony pas terenu (służy jako droga), to właściciel działki obciążonej służebnością nie jest stroną postępowania, bowiem nie zmieniają się warunki i sposób użytkowania tego terenu; natomiast gdy korzystanie z drogi służebnej wiąże się z potrzebą jej urządzenia (np. utwardzenia), należy przyjąć, że nastąpi wpływ na sposób zagospodarowania tej nieruchomości, a zatem jej właściciel, czy użytkownik wieczysty powinien być stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę na nieruchomości sąsiedniej korzystającej z tego przejazdu.
Dalej Sąd wskazał, że analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ odwoławczy skonkludował, że nie można wykluczyć legitymacji procesowej T. J., ponieważ stan faktyczny relewantny z tego punktu widzenia (okoliczność, czy istniejąca służebność wymaga dodatkowych robót budowlanych) – nie został należycie wyjaśniony; organ odwoławczy zauważył przy tym, że inwestor nie przedłożył żadnego dokumentu czy też stanowiska projektanta w tej mierze, aczkolwiek – jak wynika z akt sprawy – sam inwestor zaprezentował swoje stanowisko i przedstawił dokumentację fotograficzną. Te uwarunkowania legły u podstaw uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy temuż organowi do ponownego rozpoznania z zaleceniem weryfikacji kręgu stron postępowania. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie kasacyjne było co najmniej przedwczesne, bowiem rozstrzygnięcie kasacyjne nie jest uzasadnione stanowczym stwierdzeniem, iż granice podmiotowe sprawy są szersze niż przyjął organ pierwszej instancji i trzeba powtórzyć czynności jurysdykcyjne od początku z udziałem wszystkich stron, lecz tylko wątpliwościami, czy też przypuszczeniem organu odwoławczego co tego, że taki przypadek może zachodzić. Organ odwoławczy nie przesądził, że T. J. jest stroną, a jedynie ocenił, że dotychczas zebrany materiał dowodowy nie pozwala tego wykluczyć. Zdaniem Sądu, przypuszczenie czy też wątpliwości, o których mowa, same przez się nie wyczerpują przesłanek z art. 138 § 2 K.p.a., zwłaszcza gdy ich rozwianie zależy od zweryfikowania określonej okoliczności niewiążącej się z potrzebą przeprowadzania szeroko zakrojonego postępowania dowodowego. Rzecz sprowadza się do zbadania, czy realizacja inwestycji wymagać będzie urządzenia drogi. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy powinien znaleźć jednoznaczną odpowiedź na to pytanie – po przeprowadzeniu, jeżeli uzna to za potrzebne, uzupełniającego postępowania dowodowego z uwzględnieniem wymogów wynikających z zasady prawdy obiektywnej oraz szczegółowych przepisów prawa procesowego i dopiero potem, z uwzględnieniem tej odpowiedzi, podejmować dalsze czynności orzecznicze.
Sąd zaznaczył, że jego wyrok, wskazując na potrzebę poczynienia w ramach postępowania odwoławczego niezbędnych ustaleń i rozstrzygnięcia co do granic podmiotowych sprawy (legitymacji procesowej i tym samym odwoławczej T. J.), nie przesądza kierunku tego rozstrzygnięcia.
Wojewoda zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 21 grudnia 2020 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. – t.j. Dz.U.2020.256 ze zm. i art. 28, art. 33 ust.1, art. 35 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 1 i art. 81 ust. 1 pkt 2 oraz art. 82 ust. 3 P.b. – t.j. Dz.U.2020.1333), po rozpatrzeniu odwołania S. P. i T. J. od decyzji Starosty [...] z 5 lipca 2019 r., znak: [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestorów J. Ż. i R. Ż. dla inwestycji pn.: Budowa budynku gospodarczego ze stanowiskami dla sprzętu rolniczego z wewnętrzną instalacją elektryczną i zewnętrzną instalacją elektryczną oraz utwardzeniem terenu przed budynkiem (dojście, dojazd); na działkach nr [...] w m. N. W. S., gmina C.
- uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. inwestycji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w sprawie zastosowanie znajduje ustawa Prawo budowlane w stanie prawnym sprzed nowelizacji, która weszła w życie 19 września 2020 r., na mocy art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020.471 ze zmianami), który brzmi: Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
Dalej organ II instancji wskazał, że ww. wyrok Sądu wiąże organ w danej sprawie.
Jak wynika z treści księgi wieczystej (karta nr [...] akt organu I instancji) na działce nr [...], będącej własnością T. J., ustanowiono służebność przejazdu przechodu i przegonu pasem 3,5m szerokim biegnącym wzdłuż zachodniej granicy działki nr [...] na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki nr [...].
Projekt budowlany nie zawiera informacji na temat urządzenia drogi służebnej (drogi zapewniającej dostęp działki inwestycyjnej nr [...] do drogi publicznej). W celu ustalenia czy T. J. powinien być stroną postępowania przed organem I instancji oraz czy ww. droga spełnia wymogi drogi dojazdowej, określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U.2019.1065), dalej WT, organ odwoławczy zwrócił się do inwestorów pismem z 30 września 2019 r., znak: [...], o wyjaśnienie, czy dojazd do działki nr [...] (ustanowiony poprzez służebność przejazdu przechodu i przegonu pasem o szerokości 3,5 m biegnącym wzdłuż zachodniej granicy dz. nr [...] na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki nr [...]) stanowi faktyczny (urządzony) dostęp działki inwestycyjnej do drogi publicznej.
W dniu 27 sierpnia 2020 r. wpłynęło pismo T. J., w którym autor napisał, że nie wyraża zgody, cyt.: "aby dojazd na plac budowy przebiegał przez moją działkę [...]. Jest to teren w żadnej mierze nie utwardzony na którym jest od 1995 roku w zachodniej części łąki (którą nieprzerwanie użytkuję) nieodpłatnie ustanowiona służebność gruntowa o szerokości 3,5 m podpisana przez moich rodziców dla właścicieli działki [...] na mocy której jest "przechód, przegon i przejazd".
Pismem z 22 września 2020 r., znak: [...], zwrócono się do inwestorów i wezwano o przedłożenie opinii wykonanej przez osobą posiadającą uprawnienia do oceny, czy w celu korzystania przedmiotowego dojazdu do projektowanego budynku gospodarczego wymagane jest jego urządzenie tj. czy istniejący dojazd posiada nawierzchnię o nośności dostosowanej do masy pojazdów gospodarczych, w tym również do masy sprzętu, rolniczego. W ww. piśmie organ odwoławczy wyjaśnił, że z pisma inwestorów z 2 września 202 r. oraz z załączonych do niego załączników nie wynika, że przedmiotowy dojazd do projektowanego budynku gospodarczego spełnia wymogi zawarte w § 15 ust. 2 WT, gdyż inwestorzy nie wskazali masy pojazdów gospodarczych, w tym całkowitej masy sprzętu rolniczego, które będą poruszać się po istniejącym dojeździe do projektowanego budynku gospodarczego, a sam fakt użytkowania dojazdu prowadzącego do istniejącego budynku gospodarczego nie stanowi o spełnieniu wymogu zawartego w § 15 ust. 2 WT tj. nie oznacza, że istniejący dojazd posiada nawierzchnię o nośności dostosowanej do masy pojazdów gospodarczych, w tym również do masy sprzętu rolniczego.
Organ odwoławczy, na podstawie § 9 K.p.a., w piśmie z 9 listopada 2020 r., znak: [...], poinformował, że decyzja zostanie wydana w terminie do 30 listopada 2020 r. na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz zwrócił uwagę, że inwestorzy nie dostarczyli żądanego dokumentu potwierdzającego spełnienie § 15 WT. Organ wskazał również, że w kolejnej przedstawionej odpowiedzi inwestorów (pismo z 20 października 2020 r.) na kierowane do nich pytania w tej sprawie, powołują się oni na faktyczny sposób korzystania ze szlaku dostępu do drogi publicznej, a także na istniejące uprawnienie do takiego korzystania, natomiast nadal pomijają oni kwestię nośności dojazdu. Dlatego też organ zaniechał kolejnego ponawiania pytania w tej kwestii i poinformował o wydaniu decyzji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.
Inwestor, pomimo wezwania, nie dostarczał wyjaśnień koniecznych do potwierdzenia zgodności z przepisami planowanej inwestycji.
Odpowiadając na prośbę inwestorów, zawartą w piśmie z 20 października 2020 r., organ wyjaśnił, że do stwierdzenia określonej nośności szlaku wystarczy dowolna osoba mająca w zakresie swoich uprawnień kompetencję do określania nośności dojazdów i dojść, na przykład uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności drogowej oraz poinformował, że nie narzuca inwestorom rodzaju dowodów wykazujących spełnienie warunków § 15 WT. Oświadczenia dotyczące rzeczywistego sposobu użytkowania lub istniejącej służebności, poparte odpowiednio przez uprawnionego projektanta i Sąd nie stanowią wykazania poziomu nośności szlaku.
Pismem z 20 listopada 2020 r. (data wpływu 25 listopada 2020 r.) inwestorzy poinformowali cyt.: "Obecnie osoba posiadająca uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności drogowej zobowiązała się do stwierdzenia określonej wymaganiami nośności i dokument taki otrzymamy wkrótce i przekażemy bezzwłocznie" oraz zwrócili się z prośbą o wstrzymanie się wydaniem decyzji do czasu przekazania wymaganego dokumentu.
30 listopada 2020 r. do organu wpłynęło pismo z 26 listopada 2020 r. zatytułowane: "Badania podłoża lekką płytą dynamiczną w celu kontroli nośności szlaku komunikacyjnego prowadzącego działkami nr: [...], N. W. S., gmina C.."
Przedłożona opinia dotyczy nośności podłoża, przygotowana przez osobę z uprawnieniami geologicznymi (nr [...]), czyli przez osobę nie posiadającą uprawnień budowlanych ani drogowych. Oznacza to, że nie jest to dowód rozstrzygający w sprawie oceny zgodności planowanej inwestycji z § 15 WT.
Analizując przedmiotową sprawę, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, organ odwoławczy stwierdził, co następuje.
Zgodnie z art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej określony został w art. 35 ust. 1 P.b.
Organ administracji może podjąć działania korygujące tylko w przypadku stwierdzenia naruszeń określonych w tym przepisie.
Jak wynika z art. 35 ust. 1 pkt 2 Pb: Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy związany jest z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 34/20 (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U.2019.2325 ze zm., dalej P.p.s.a.), w którym wskazano na potrzebę poczynienia w ramach postępowania odwoławczego niezbędnych ustaleń i rozstrzygnięcia, co do granic podmiotowych sprawy (legitymacji procesowej i tym samym odwoławczej T. J.) – organ ma za zadanie ustalić, czy realizacja inwestycji wymagać będzie urządzenia drogi.
Droga gruntowa urządzona w obszarze służebności na działce nr [...] wskazana jako dojazd do budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr [...], przeznaczonego do przechowywania ciężkiego sprzętu rolniczego, nie stanowi prawidłowego dojazdu, ponieważ nie posiada nawierzchni zapewniającej nośność, zapobiegającą degradacji gruntu.
Pomimo prowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem było uzyskanie od inwestorów dokumentu potwierdzającego spełnienie § 15 WT, tj. z którego będzie wynikać, czy istniejący dojazd do działki inwestycyjnej posiada odpowiednią nośność nawierzchni i nie wymaga utwardzenia, czy też dojazd ten wymaga utwardzenia do prawidłowego korzystania z tego dojazdu, organ odwoławczy nie uzyskał żądanego dokumentu potwierdzającego spełnienie § 15 WT. Inwestor nie przedłożył ekspertyzy wykonanej przed odpowiednią osobą, tj. osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności drogowej. Projektowany budynek gospodarczy ze stanowiskami dla sprzętu rolniczego na działkach nr [...], zgodnie z § 14 WT, wymaga połączenia z drogą publiczną. Działki objęte omawianą inwestycją oddzielone są od drogi publicznej działką nr [...] oraz działką nr [...] przylegającą do drogi publicznej. Inwestor twierdzi, że prawny dostęp do działki nr [...] zapewnia służebność przejazdu przechodu i przegonu pasem o szerokości 3,5 m biegnącym wzdłuż zachodniej granicy działki nr [...].
Z akt organu I instancji wynika, że przywołana służebność ustalona na działce nr [...], została ustalona na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr [...]. Działka nr [...] jest własnością inwestora, zatem inwestor ma prawo korzystania z ustanowionej służebności na działce nr [...]. Niemniej wobec tak ustalonej służebności nie można stwierdzić, aby działki nr [...], objęte planowaną inwestycją miały zapewniony stabilny prawny dostęp do drogi publicznej, ponieważ dostęp ten jest zapewniony wyłącznie pośrednio, przez prawa przysługujące właścicielowi działki nr [...].
Ponadto w aktach sprawy brak jest dowodu na to, że działki, na których jest projektowany omawiany budynek gospodarczy, ma faktyczny dostęp do drogi publicznej (§ 15 WT), gdyż brak jest opinii osoby uprawnionej o tym, że nawierzchnia dojazdu posiada nośność zapewniającą bezpieczny przejazd (w tym przejazd sprzętu rolniczego). Oznacza to, że planowana inwestycja nie spełnia wymagań § 15 WT (art. 35 ust. 1 pkt 2 Pb).
W świetle powyższych ustaleń, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zdaniem organu odwoławczego, należało uchylić zaskarżoną decyzję Nr [...] Starosty [...] z 5 lipca 2019 r., znak: [...], ponieważ opisane okoliczności sprawy wskazują, iż w trakcie postępowania o pozwolenie na budowę organ I instancji nie dopełnił obowiązku zbadania kompletności projektu budowlanego (art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b.), co ma istotny wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy i na rozstrzygnięcie kończące postępowanie.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy ma również obowiązek odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. inwestycji, ponieważ planowana inwestycja nie ma dostępu do drogi publicznej (§ 15 WT w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b.).
J. Ż. i R. Ż. wnieśli na powyższą decyzję Wojewody z 21 grudnia 2020 r. znak [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Zaskarżonej decyzji zarzucili, że urząd nie wykazał należytej rzetelności i bezstronności w prowadzeniu postępowania.
Skarżący wskazali, że zostali wezwani pierwszym pismem z dnia 06.08.2020 do wykazania masy pojazdów i udowodnienia, iż realizacja inwestycji nie wymaga urządzenia drogi. Dokumenty zostały dostarczone, z drogi korzystają dla dojazdu do istniejącego budynku gospodarczego pomimo ciągłych utrudnień sąsiedzkich. Urząd nie uznał tych dokumentów i pismem z dnia 22.09.2020 wezwał skarżących do uzupełnienia, wskazując inne dokumenty do dostarczenia.
Skarżący kolejny raz przesłali dokumenty najbardziej wiarygodne technicznie, czyli badania nośności drogi. Urząd nie uznał jednak tych dokumentów i badań i wydał decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie.
Skarżący zarzucili, że postępowanie pracowników urzędu przypomina rodzaj konkursu: może uda się trafić z dostarczaniem dokumentów, a może nie. Zrodziło się w skarżących przekonanie, że cokolwiek dostarczą, to i tak decyzja będzie dla nich niekorzystna, bo skarżący nie mają prawa jeździć po tej drodze. Skarżący dysponują wyrokami Sądu, jeżdżą po tej drodze mimo uporczywego utrudniania, ciężkim sprzętem rolniczym do istniejącego już budynku gospodarczego. Budowa nowego budynku gospodarczego niczego w kwestii drogi nie zmienia.
Skarżący zaznaczyli, że pisma urzędowe powinny być formułowe w sposób zrozumiały i jednoznaczny dla obywatela. Tym bardziej niedopuszczalne jest manipulowanie stwierdzeniami i brak wyjaśnień w odpowiednim czasie. Pracownik urzędu mógł już w pierwszym piśmie napisać co dokładanie mają skarżący dostarczyć, tym bardziej, iż nie chodzi o stan faktyczny drogi tylko o dokument potwierdzający ten stan drogi.
Droga nie jest przedmiotem projektu, więc dlaczego ma to być jakiś dokument opracowany przez projektanta? Droga jest używana zgodnie z prawem, projektant to oświadczył w projekcie budowalnym, Zarząd Dróg to potwierdził w swoich warunkach dojazdu, jest droga opisana na mapie. Skarżący dostarczyli wszystkie dane pojazdów jeżdżących po drodze i dodatkowo jeszcze dokonali profesjonalnych badań obciążenia drogi. Udowodnili, że mają prawo do przejazdu istniejącą już drogą po której legalnie jeździ sprzęt rolniczy. Budowa drugiego budynku gospodarczego niczego nie zmienia. Projektowany budynek jest przeznaczony dla pojazdów, które już jeżdżą po tej drodze.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zatwierdzenie projektu budowlanego.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a także odnosząc się do zarzutów skargi. Wskazano, że pismem z dnia z 22 września 2020r. wezwano skarżących do przedłożenia opinii wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia, mającej na celu ocenę czy istniejący dojazd do projektowanego budynku gospodarczego posiada nawierzchnię o nośności dostosowanej do masy pojazdów gospodarczych, w tym również do masy sprzętu rolniczego wyjaśniając, że z pisma skarżących z dnia 2 września 2020 r. oraz z załączonych do niego załączników nie wynika, że przedmiotowy dojazd do projektowanego budynku gospodarczego spełnia wymogi zawarte w § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zwanego WT), gdyż inwestorzy nie wskazali masy pojazdów gospodarczych, w tym całkowitej masy sprzętu rolniczego, które będą poruszać się po istniejącym dojeździe do projektowanego budynku gospodarczego.
Sam fakt użytkowania dojazdu prowadzącego do istniejącego budynku gospodarczego nie stanowi o spełnieniu wymogu zawartego w § 15 ust. 2 WT tj., nie oznacza, że istniejący dojazd posiada nawierzchnię o nośności dostosowanej do masy pojazdów gospodarczych, w tym również do masy sprzętu rolniczego.
Kolejno w odpowiedzi na pismo organu z dnia 9 listopada 2020 r. informującego o braku wykazania przez skarżących spełnienia § 15 WT organ poinformował, że do stwierdzenia określonej nośności szlaku wystarczy dowolna osoba mająca w zakresie swoich uprawnień kompetencję do określania nośności dojazdów i dojść, na przykład uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności drogowej, podkreślając, że oświadczenia dotyczące rzeczywistego sposobu użytkowania lub istniejącej służebności, poparte odpowiednio przez uprawnionego projektanta i Sąd, nie stanowią wykazania poziomu nośności szlaku.
Skarżący poinformowali, że osoba posiadająca uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności drogowej zobowiązała się do stwierdzenia określonej wymaganiami nośności, toteż zwrócili się z prośbą o wstrzymanie się w wydaniem decyzji do czasu jego otrzymania. Natomiast do organu skarżący przedłożyli opinię dotyczącą nośności podłoża, przygotowaną przez osobę z uprawnieniami geologicznymi, czyli przez osobę nie posiadającą uprawnień budowlanych ani drogowych. Tym samym Wojewoda stwierdził, że nie jest to dowód rozstrzygający w sprawie oceny zgodności planowanej inwestycji z § 15 WT.
Wobec powyższego, wbrew twierdzeniom skarżących zawartych w treści skargi, skarżony organ właściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, którego celem było uzyskanie od inwestorów dokumentu potwierdzającego spełnienie § 15 WT, tj. z którego będzie wynikać czy istniejący dojazd do działki inwestycyjnej posiada odpowiednią nośność nawierzchni, ale nie uzyskał od skarżących dokumentu wykonanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności drogowej potwierdzającego, że nawierzchnia dojazdu posiada nośność zapewniającą bezpieczny przejazd (przede wszystkim pojazdów rolniczych).
Ponadto pisma urzędowe wysyłane w toku postępowania do skarżących były sformułowane w sposób prawidłowy, zrozumiały i nie budzący wątpliwości, co do zakresu wskazań i żądań organu.
W piśmie procesowym z 16 sierpnia 2021 r. uczestnik T. J. podniósł, że skarżący nie wykazali, że istniejący dojazd do projektowanego budynku gospodarczego posiada nawierzchnię o nośności dostosowanej do masy pojazdów gospodarczych, w tym także do masy sprzętu rolniczego. Skarżący całkowicie ignorują fakt, że przedłożona przez nich opinia dotycząca nośności podłoża została opracowana przez osobę posiadająca uprawnienia geodezyjne. Tymczasem taka opinia powinna być opracowana, jak poinformował o tym skarżących urząd, przez osobę mającą w zakresie swoich uprawnień kompetencję do określenia nośności pojazdów i dojść. Skarżący nie przedłożyli jednak opinii opracowanej przez taką osobę, która miałaby uprawnienia budowlane lub drogowe. Tym samym nie wykazali, że istniejący dojazd do projektowanego budynku gospodarczego spełnia wymogi określone w § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z uwagi na powyższe słusznie więc Wojewoda uznał, że skarżący nie wykazali, że nawierzchnia dojazdu do projektowanego budynku gospodarczego posiada nośność zapewniającą bezpieczny przejazd pojazdów, w tym pojazdów rolniczych.
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, wbrew stanowisku skarżących, nie doszło do naruszenia prawa. Tak więc skarga jest całkowicie bezzasadna i powinna zostać w całości oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z istoty kontroli wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.
Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).
W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem z 25 maja 2021 r. (k. 28), wyznaczył na dzień 6 września 2021 r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów.
Przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie nie ma technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w trybie wyżej opisanym, nie wymaga zgody stron postępowania, a dokonywane jest jednoosobowo przez Przewodniczącego Wydziału. Nadto zgodnie z § 1 pkt 1 zarządzenia nr 61 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2020 r., z dniem 17 października 2020 r., w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie odwołane zostały rozprawy przy jednoczesnym utrzymaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych. Zarządzenie dostępne jest na stronie internetowej WSA w Krakowie. Z powyższych względów nie było możliwości wyznaczenia rozprawy.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżącego i uczestników, bowiem podnoszone przez nich argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożone skargi i inne pisma procesowe.
Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest reformatoryjna decyzja Wojewody orzekająca o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku gospodarczego ze stanowiskami dla sprzętu rolniczego z wewnętrzną i zewnętrzną instalacją elektryczną oraz utwardzeniem terenu przed budynkiem (dojście, dojazd) na działkach nr [...] w m. N. W. S., gmina C..
W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że obecnie poddana kontroli sądowej decyzja Wojewody została wydana w postępowaniu prowadzonym powtórnie, po uchyleniu przez WSA w Krakowie, prawomocnym wyrokiem z 16 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 34/20, kasatoryjnej decyzji Wojewody z 9 grudnia 2019 r., znak: [...]
Zatem przed oceną dokonanych w sprawie przez organy ustaleń należy wyjaśnić, że orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a. W związku z powyższym na wynik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego mają wpływ ustalone wcześniej przez Sąd kierunki badania sprawy i wyrażone stanowisko. Sąd obecnie rozpoznający sprawę w pierwszej kolejności ma obowiązek ocenić, czy organy administracji dostosowały się do wskazań ww. wyrokach. Zgodnie bowiem z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W orzecznictwie NSA podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2000 r., sygn. I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z 16 czerwca 2009 r., sygn. II SA/Ol 443/09, powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawa oraz poglądy judykatury stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w zapadłym w sprawie wyroku. Nie nastąpiła również zmiana mającego zastosowanie w sprawie stanu prawnego.
Poprzednio orzekający w niniejszej sprawie WSA w Krakowie – dbając o należyte ustalenie przez organ odwoławczy kręgu stron postępowania – wyznaczył temu organowi kierunki badania sprawy.
Tut. Sąd stwierdza, że organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę i wykonując wskazania WSA prawidłowo uznał T. J. (na działce nr [...], będącej jego własnością, ustanowiono służebność przejazdu przechodu i przegonu pasem 3,5m szerokim biegnącym wzdłuż zachodniej granicy działki nr [...]) za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego, rozpoznał merytorycznie jego odwołanie i doręczył mu zaskarżoną decyzję. Zatem T. J. ma legitymację procesową i status strony tego postępowania.
Z istoty kontroli sądowej wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, w wyniku przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził konieczność jej uchylenia.
Powodem, dla którego odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia skarżącym pozwolenia na budowę budynku gospodarczego było stwierdzenie organu odwoławczego wyrażone w końcowej części uzasadnienia decyzji, że "planowana inwestycja nie ma dostępu do drogi publicznej (§ 15 WT w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b.).".
Sąd stwierdza jednak, że wskazany wyżej powód odmowy nie istnieje. Planowana na działkach nr [...] w m. N. W. S., gmina C., inwestycja ma dostęp do drogi publicznej - zarówno prawny (poprzez służebność przejazdu przechodu i przegonu pasem 3,5 m szerokim biegnącym wzdłuż zachodniej granicy działki nr [...]), jak i faktyczny (istniejący i wykorzystywany dotychczas przez inwestorów dojazd; dokumentacja fotograficzna k. 33 akt adm.).
Dostęp do drogi publicznej został stwierdzony przez projektanta, biorącego odpowiedzialność za projekt budowlany - k. 5, 6, 7.1 projektu budowlanego.
Dalej Sąd wskazuje, że akcentowany przez organ odwoławczy przepis § 15 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U.2019 poz.1065) brzmi:
1. Szerokość, promienie łuków dojazdów, nachylenie podłużne i poprzeczne oraz nośność nawierzchni należy dostosować do wymiarów gabarytowych, ciężaru całkowitego i warunków ruchu pojazdów, których dojazd do działki budowlanej i budynku jest konieczny ze względu na ich przeznaczenie, zgodnie z warunkami określonymi w przepisach odrębnych.
2. Dojścia służące równocześnie do ruchu pojazdów gospodarczych i uprzywilejowanych o masie całkowitej do 2,5 tony powinny mieć nawierzchnię o nośności co najmniej dostosowanej do masy tych pojazdów.
Przepis ten ma zastosowanie przy urządzaniu dojść i dojazdów, co nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego ani administracyjnego. W niniejszej sprawie bowiem inwestycja obejmuje działki nr [...], do których prowadzi istniejąca już i użytkowana przez inwestorów droga służebna.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 P.b., będącym materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji:
1. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust.7.
Zgodnie natomiast z ust. 4 ww. przepisu: W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Jedyna zatem przyczyna, dla której wydano decyzję odmowną, w rzeczywistości nie istnieje. Przyjmując fałszywe założenie, organ odwoławczy w ogóle nie rozpoznał sprawy w pozostałym zakresie, nakazanym cytowanym wyżej przepisem art. 35 Prawa budowlanego. Wykonanie tego zadania, czyli wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, nastąpi przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy, który winien zbadać projekt budowlany w zakresie wskazanym w art. 35 ust. 1 P.b. i - w przypadku stwierdzenia braku podstaw do odmowy jego zatwierdzenia - winien go zatwierdzić.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od organu solidarnie na rzecz skarżących 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, które obejmują uiszczony wpis od skargi.