II SA/Kr 2551/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów niższych instancji dotyczące zmian w ewidencji gruntów, uznając, że decyzja Ministra Finansów nie mogła stanowić podstawy do zmian bez prawomocnego wpisu w księdze wieczystej.
Sprawa dotyczyła wniosku o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów poprzez ujawnienie Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości. Organy administracji odmówiły, opierając się na decyzji Ministra Finansów. Skarżąca argumentowała, że decyzja ta nie była ostateczna. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że decyzja Ministra Finansów, nawet jeśli ostateczna, nie jest samoistną podstawą do zmian w ewidencji bez prawomocnego wpisu w księdze wieczystej.
Skarżąca L.R. wniosła o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów, żądając ujawnienia S.G. jako właściciela jednej działki oraz G.K. i P.L. jako współwłaścicieli innej działki. Organy administracji, opierając się na decyzji Ministra Finansów z dnia 19 września 2002 r., odmówiły wprowadzenia zmian, twierdząc, że stan ewidencji jest zgodny z tą decyzją, która stwierdzała przejście własności na rzecz Skarbu Państwa. Skarżąca podnosiła, że decyzja Ministra Finansów nie miała przymiotu ostateczności, ponieważ przysługiwał środek w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd uznał, że decyzja Ministra Finansów, nawet jeśli formalnie ostateczna, nie mogła stanowić podstawy do zmian w ewidencji gruntów bez prawomocnego wpisu w księdze wieczystej. Sąd podkreślił, że wpis do księgi wieczystej na podstawie decyzji Ministra Finansów jest konieczny do obalenia domniemania zgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym. Decyzja Ministra Finansów ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja Ministra Finansów, nawet jeśli ostateczna, nie jest samoistną podstawą do ujawnienia w ewidencji gruntów właścicielskich praw Skarbu Państwa w miejsce osób wpisanych w księgach wieczystych. Konieczny jest prawomocny wpis w księdze wieczystej.
Uzasadnienie
Decyzja Ministra Finansów wydana na podstawie ustawy o wpisach na rzecz Skarbu Państwa ma charakter deklaratoryjny i służy obaleniu domniemania zgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Dopiero prawomocny wpis w księdze wieczystej stanowi przesłankę do wprowadzenia zmiany podmiotowej w ewidencji gruntów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
k.p.a. art. 20 § ust. 2 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. MRRiB art. 10 § ust. 1 pkt. 2 i ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozp. MRRiB art. 44 § pkt. 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozp. MRRiB art. 45 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozp. MRRiB art. 46 § ust.1 i ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozp. MRRiB art. 12 § ust. 1 pkt. 1-6
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k.w.h. art. 3 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.wp.SK art. 1
Ustawa o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych
u.wp.SK art. 2
Ustawa o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.g.k. art. 7 § b ust. 2 pkt 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.p.a. art. 129 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. MS
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie trybu dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych
przepisy wprowadzające art. 97 § § 1
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Ministra Finansów nie miała przymiotu ostateczności, ponieważ przysługiwał środek w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja Ministra Finansów, nawet ostateczna, nie stanowi samoistnej podstawy do zmian w ewidencji gruntów bez prawomocnego wpisu w księdze wieczystej.
Godne uwagi sformułowania
decyzja ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny prawomocny wpis w księdze wieczystej stanowi przesłankę do wprowadzenia zmiany podmiotowej w ewidencji gruntów wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ma charakter zwykłego środka odwoławczego
Skład orzekający
Piotr Lechowski
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Danielec
sędzia
Elżbieta Kremer
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Podstawy wprowadzania zmian w ewidencji gruntów, znaczenie ostateczności decyzji administracyjnych, relacja między decyzjami administracyjnymi a wpisami w księgach wieczystych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z decyzjami Ministra Finansów wydanymi na podstawie ustawy o wpisach na rzecz Skarbu Państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z ewidencją nieruchomości i znaczeniem wpisów w księgach wieczystych, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości i profesjonalistów.
“Kiedy decyzja Ministra Finansów to za mało: dlaczego wpis do księgi wieczystej jest kluczowy dla zmian w ewidencji gruntów?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 2551/03 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2006-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-10-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Elżbieta Kremer Grażyna Danielec Piotr Lechowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 612 Sprawy geodezji i kartografii Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Publikacja w u.z.o. ONSAiWSA 2007 nr.4 poz.85 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski spr. Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Elżbieta Kremer Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2006 r sprawy ze skargi L. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 września 2003 r Nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów I uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, II orzeka, że decyzje opisane w pkt I nie mogą być wykonane, III zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej L. R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem kosztów postępowania Uzasadnienie Decyzją z dnia 17 września 2003 znak [...] po rozpatrzeniu odwołania L.R. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 znak [...] którą orzeczono o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów jedn. ewid., przez zmianę właścicieli w jednostkach rejestrowych: 63 obrębu 61 w odniesieniu do działki ewid. Nr [...] o pow. [...] ha Lwh 273 cd KW [...] oraz 76 obrębu 13 w odniesieniu do działki ewid. Nr [...] o pow. [...] ha obj. KW [...]. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 7 "b" ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.). Uzasadniając swoją decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. Wnioskiem z [...] 2003r. L.R. przebywająca w USA i działająca przez pełnomocnika, wystąpiła o wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów zmian przez ujawnienie w odniesieniu do działki Nr [...] w obrębie 61 objętej Lwh 273 cd KW [...], a w stanowiącej nieruchomość przy ul. [...] jako właściciela S.G. a w odniesieniu do działki Nr [...] w obrębie 13 stanowiącej nieruchomość przy Dietla [...] i [...] i [...] 6 obj. KW [...] jako współwłaścicieli G. K. i P.L. Uzasadniając wniosek wskazano, że w operacie ewidencji gruntów dnia [...] 2002r. z powołaniem na decyzję Ministra Finansów z dnia [...].2002r. Nr [...] ujawniono przejście na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej przy ul. [...] składającej się z działki [...] obr. 61 obj Lwh 275 cd KW [...] oraz przejście na rzecz Skarbu Państwa udziału ½ części we współwłasności nieruchomości położonej w [...] przy ul[...] i [...] składającej się z działki Nr [...] w obrębie 13 obj. KW [...]. Zdaniem wnioskodawczyni wpisu zmian podmiotowych w ewidencji gruntów dokonano na podstawie nieostatecznej decyzji Ministra Finansów. Prezydent miasta decyzją z dnia [...] 2002r. odmówił wprowadzenia w ewidencji żądanych zmian przez ujawnienie S. G. jako właściciela działki ewid – Nr [...], oraz G. K. i P. L. jako współwłaścicieli w ½ części działki ewid Nr [...] Powołując jako podstawę swej decyzji przepisy art. 20, 21 i 22 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne oraz § 2 ust. 2 pkt 2 § 9, § 3b pkt 5 §§ 45, 46 i 47 ust. 3 Rozporządzenia z 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz.U. Nr 38, poz. 454) Prezydent Miasta stwierdził, że stan ewidencji zgodny jest ze stanem wynikającym z ostatecznej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] 2002 Nr [...] Decyzją tą stwierdzono przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej przy ul. [...] oznaczonej działką Nr [...] objętą Lwk 273 cd KW [...], oraz przejście na rzecz Skarbu Państwa udziału w ½ części we współwłasności nieruchomości położonych przy ul. [...] i [...] oznaczonych działką Nr [...] objętych KW [...] Wskazano, że na wniosek L. R. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] 2002 znak [...] wznowił postępowanie na podstawie art.149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa zakończone ostateczną od dnia [...] 2002r. decyzją Ministra Finansów z dnia [...].2002r., jednakże wznowienie postępowania nie jest jednoznaczne z uchyleniem tej decyzji. Wskazano, że podstawę wprowadzenia zmian stosownie do przepisu § 46 ust. 2 powołanego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów stanowić może decyzja, a takiego dokumentu wnioskodawczyni nie przedłożyła. W odwołaniu od tej decyzji L. R., podnosiła, iż mimo stwierdzenia w decyzji Ministra Finansów z dnia [...] 2002r., że jest ona ostateczna w istocie nie miała przymiotu ostateczności. W odwołaniu wskazano, że Minister Finansów, pouczył o przysługującym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, a zatem nie mogła być decyzją ostateczną stanowiąca podstawę wprowadzenia w ewidencji zmian przez ujawnienie Skarbu Państwa. Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podzielił stanowisko prawne organu I instancji odmawiające wprowadzenia zmian względem stanu ujawnionego w oparciu o decyzję Ministra Finansów z dnia [...] 2002 r. Wskazując na przepis art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podkreślono, że z decyzji Ministra Finansów z dnia [...] 2002r. wynikało, że jest ona ostateczna, a stan ewidencji gruntów odpowiada tej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego odwołująca się nie przedstawiła dokumentów stwierdzających, że ujawniony w ewidencji stan jest inny, a prowadzenie przed organem ewidencyjnym postępowania w przedmiocie samodzielnego ustalenia czy osoby wskazane we wniosku mają uprawnienia do gruntu jest niedopuszczalne, co uzasadniało utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy na powyższą decyzję wniosła L.R.z wnioskiem o jej uchylenie. Skargę oparto na naruszeniu przepisu § 46 ust. 2 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), w zw. z art. 127 § 3 kpa i 16 § 1 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając skargę podniesiono, że organy ewidencyjne opierając się na decyzji Ministra Finansów z dnia [...] 2002 r. dokonały zmiany podmiotowych ewidencji, co do własności działki ewid. [...] w Obr. 61 i Nr [...] w Obr. 13, a odwołaniom od tych zmian nie nadano biegu, traktując formę zmian jako niezaskarżalną czynność materialno-techniczną. W związku z tym stanowiskiem skarżące wystąpiły o wprowadzenie zmian ujawniających stan sprzed decyzji Ministra Finansów z dnia [...] 2002r. Podnoszono, że zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji stronom służyło w trybie art. 127 § 3 kpa prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem skarżącej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ma charakter zwykłego środka odwoławczego, a zatem decyzja – pomimo zawarcia błędnej informacji, że jest ostateczna, choć służy prawo złożenia wniosku o ponowne rozparzenie sprawy – nie miała przymiotu ostatecznej, a zatem nie stanowiła podstawy w rozumieniu § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia do wprowadzenia zmian. Skarżąca powoływała treść postanowienia Ministra Finansów z [...] "2002", który w uzasadnieniu postanowienia wznawiającego postępowanie zakończone decyzją z [...].2002 r. stwierdził, iż stała się ona ostateczna w dniu [...].2002r, a zatem przyznał, że nie miała przymiotu ostatecznej w dacie jej wydania. W dalszych zarzutach wskazano, że decyzja z [...]2002 r. została doręczona Prezydentowi oraz G.L. w dniu [...].2002, a "odwołanie" wniosła G. L. i L. R., która nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Min. Finansów i to w dniu [...].2002 r. tj. przed upływem 14 dni od doręczenia decyzji Ministra Finansów G. L., co potwierdza uzasadnienie postanowienia Min. Fin. z [...] "2002"r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego kwestie prawidłowości dokonanej w operacie ewidencji zmiany z punktu widzenia przymiotu ostateczności decyzji Ministra Finansów z [...].2002 r. pozostawił do oceny Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skargę wniesiono przed dniem 1 stycznia 2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy. Zgodnie zatem z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153, poz. 1271 z późn. zm.), wobec nie zakończenia postępowania przed powyższą datą, sprawa podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej ustawa p.p.s.a. – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola powyższa, w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając skargę Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na płaszczyźnie zgodności z prawem, kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż skarga jest uzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) w ewidencji gruntów – prócz tzw. informacji przedmiotowych określonych ust. 1 tego artykułu – wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu, znajdują się grunty i budynki. Pomieszczony w rozdziale 10 – przepisy przejściowe i końcowe, art. 51 przewiduje nadto, że w ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie Dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6 poz. 32) oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się osobę władającego. Zgodnie z przepisami § 10 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 obowiązującego w czasie wydania zaskarżonej decyzji Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli, a w przypadku braku danych o właścicielach nieruchomości, wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. W świetle powyższych uregulowań w zakresie podmiotowym ewidencja gruntów i budynków zawiera informacje o właścicielach nieruchomości. Informuje o osobach innych niż właściciele wchodzą w grę w sytuacjach wskazanych przepisami szczególnymi. Zdefiniowaną przepisem art. 2 pkt 8 ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości), jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji m.in. o ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających gruntami, budynkami i lokalami, konkretyzują przepisy powołanego Rozporządzenia. Zgodnie z § 44 pkt. 2 Rozporządzenia do zadań starosty należy m.in. utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, na wniosek lub z urzędu, przy czym z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych (§§ 45 ust. 1, § 46 ust.1 i ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia). Przepis § 12 ust. 1 Rozporządzenia określa zamknięty katalog dokumentów na podstawie, których w ewidencji uwidacznia się dane dotyczące właścicieli nieruchomości. Stanowi on, że prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 uwidaczniane są w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych oraz pkt 6 – umów dzierżawy, o których mowa § 11 ust. 1 pkt 2. W świetle powyższego, jeżeli podstawę wprowadzonej zmiany podmiotowej w ewidencji gruntów, co do uwidocznienia właścicieli nieruchomości stanowić ma decyzja administracyjna, to akt ten winien spełniać przymiot decyzji ostatecznej w rozumieniu przepisów kpa. Nie budzi wątpliwości w świetle utrwalonego już orzecznictwa, iż w pojęciu aktualizacji ewidencji, mieści się także korygowanie, czy usuwanie wpisów błędnych, nie odzwierciedlających aktualnego stanu prawnego. Żądanie usunięcia zmiany w ewidencji gruntów wprowadzonej w oparciu o nie ostateczną decyzję administracyjną, przez powrót do stanu sprzed takiej decyzji, mieści się w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów. Zgodnie z przepisem art. 16 § 1 zd. I kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Zarazem przepis art. 15 kpa statuuje jako zasadę postępowania administracyjnego jego dwuinstancyjność. Rozwija ją przepis art. 127 § 1 kpa stanowiąc, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie tylko do jednej instancji. W świetle powyższego ostateczna jest decyzja wydana przez organ wyższego stopnia po rozpoznaniu odwołania, jak i decyzja organu rozpatrującego sprawę w I instancji, od której nie wniesiono odwołania w terminie przewidzianym art. 129 § 2 kpa. Przepis art. 127 § 3 stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Na tle tego uregulowania wykształciło się orzecznictwo Naczelnego Sadu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia 1994.01.12 II SA 2616/93 – ONSA 1995/1/34, i z dnia 1995.01.13 II SA/1886/94 – Prok i Pr. 1995/7-8/69), w myśl którego złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie określonym art. 127 § 3 kpa do naczelnego organu administracji, w terminie oznaczonym art. 129 § 2 kpa powoduje, że decyzja tego organu traci charakter ostatecznego rozstrzygnięcia, gdyż postępowanie administracyjne nie jest ostatecznie zakończone. Stanowisko to Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela, na tle niezmiennego brzmienia przepisu art. 127 § 3 kpa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Wydana z datą 19 września 2002 r. decyzja Ministra Finansów [...] na podstawie której dokonano zmian podmiotowych przez wpisanie w ewidencji gruntów Skarbu Państwa jako właściciela działki ewid. Nr [...] i właściciela udziału w ½ części we współwłasności działki ewid. Nr [...] w miejsce wskazanych w tej decyzji osób, w pouczeniu zawierała informację, że jest ostateczna, oraz że możliwość wniesienia od niej skargi do NSA warunkowana jest złożeniem w trybie art. 127 § 3 kpa i 129 § 2 kpa wniosku do Ministra Finansów o ponowne rozpoznanie sprawy, oraz że skarga może być wniesiona w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Decyzja ta skierowana była m.in. do "G. L.". W świetle powołanego orzecznictwa NSA, stwierdzenie w pouczeniu ostatecznego charakteru decyzji, nie dawało organom prowadzącym ewidencję podstawy, do przyjęcia, iż decyzja ta w dacie wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji spełniała przymiot ostateczności w rozumieniu art. 16 § 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa bez zbadania czy strony nie wniosły żądania o ponowne rozpatrzenie sprawy. Należy mieć na uwadze, że przed podjęciem decyzji z dnia [...] 2003 r. Prezydent Miasta dysponował odpisem postanowienia Ministra Finansów z dnia "[...] 2002 r." Nr [...] (oczywiście mylnej daty co do roku nie sprostowano) który na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją tego organu z dnia [...] 2002 r. Z uzasadnienia tego postanowienia, nie wynikało, kiedy decyzję z dnia [...] 2002 r. doręczono G.L. – wskazanej w decyzji jako strona postępowania, a zatem czy złożone dnia [...] 2002 odwołanie przez L. R.która nie brała udziału w tym postępowaniu zostało złożone w otwartym dla stron terminie do wniesienia odwołania, który Minister Finansów dla wszystkich stron liczył od doręczenia decyzji Prezydentowi Miasta - jako stronie postępowania. Już z tej przyczyny zaskarżona decyzja oparta była na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów okoliczności (art. 7,77 kpa), a w szczególności czy decyzja administracyjna ma charakter ostateczny. Po drugie, zważyć należy iż decyzją Ministra Finansów z [...] 2002 r. stwierdzono przejście na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości w miejsce właścicieli (współwłaścicieli) wpisanych w księgach wieczystych. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 (tj. Dz.U. z 2001 Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.) o księgach wieczystych i hipotece, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie rzeczywistym stanem prawnym. Ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65) oraz wydane na jej podstawie Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 1968 r. w sprawie trybu dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 17 poz. 109), przewidują, że wpis do księgi wieczystej Skarbu Państwa następuje na podstawie decyzji Ministra Finansów, stwierdzającej przejście nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wskazany w podstawie prawnej decyzji Ministra Finansów z dnia 19 września 2002 r. m.in. przepis art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych stanowi, że przepisy ustawy stosuje się do wpisów na rzecz Skarbu Państwa w księgach wieczystych tytułu własności nieruchomości, które to nieruchomości i prawa przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że wydana na podstawie powyższej ustawy decyzja ma służyć zmianie stanu prawnego odnotowanego w księgach wieczystych. W świetle powyższego, decyzja wydana w oparciu o przepisy powołanej ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. sama przez się, nawet spełniająca przymiot decyzji ostatecznej, nie stanowi samoistnej podstawy do ujawnienia w ewidencji gruntów właścicielskich praw Skarbu Państwa, w miejsce osób które figurowały dotychczas w ewidencji gruntów na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych. Dopiero prawomocny wpis w księgach wieczystych dokonany na podstawie decyzji Ministra Finansów stwierdzającej przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w trybie wskazanej ustawy, stanowi przesłankę do wprowadzenia zmiany podmiotowej w ewidencji gruntów. Wydana na podstawie art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65) decyzja Ministra Finansów stwierdzająca przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, stanowi przewidziany prawem środek prawny, służący obaleniu wynikającego z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece domniemania, że dotychczasowy stan prawny ujawniony w księdze wieczystej jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Ujawnieniu w księdze wieczystej na podstawie takiej decyzji podlega stan zgodny z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Z tych względów decyzja taka nie należy do kategorii decyzji administracyjnych, wymienionych w przepisie § 12 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów, które bezpośrednio mogą stanowić podstawę wpisu zmian podmiotowych. Stosownie do art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. podstawę przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa stanowi umowa międzynarodowa o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, a decyzja stwierdza ten fakt, a zatem ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny wywołujący bezpośredni skutek w sferze prawa własności. Ponownie rozpatrując sprawę uwzględnią zatem organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków stan prawny nieruchomości wynikający z aktualnych wpisów w księgach wieczystych, którymi są objęte. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie I szym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153, poz. 1270 z późn. zm.). Orzeczenie w pkt II sentencji oparto na przepisie art. 152 w/w ustawy. Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej reprezentowanej przez pełnomocnika – adwokata oparto na przepisach art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI