II SA/Kr 2463/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił wniosek o zwolnienie pełnomocnika z urzędu i sporządzenie skargi kasacyjnej, uznając odmowę przyznania zasiłku celowego za zasadną z powodu świadomego pozbawienia się przez skarżącego źródła dochodu.
Skarżący W.K. domagał się przyznania zasiłku celowego, jednak organy pomocy społecznej odmówiły mu tego świadczenia, wskazując na świadome porzucenie przez niego pracy i brak współdziałania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o zwolnienie pełnomocnika z urzędu i sporządzenie skargi kasacyjnej, uznając decyzje organów niższej instancji za prawidłowe. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji, a nie wyręczanie obywateli w ich staraniach o byt, a świadome rezygnacje ze źródeł dochodu mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczeń.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku celowego W.K. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, co zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Główną przyczyną odmowy było świadome porzucenie przez skarżącego pracy, co organ uznał za brak współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. W.K. odwoływał się, argumentując, że dochody z renty żony nie wystarczają na podstawowe potrzeby i że porzucenie pracy nie powinno być podstawą odmowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpatrując wniosek o zwolnienie pełnomocnika z urzędu i sporządzenie skargi kasacyjnej, oddalił ten wniosek. Sąd uznał, że decyzje organów niższych instancji były prawidłowe, a odmowa przyznania zasiłku była uzasadniona na podstawie art. 6 ust. 1a ustawy o pomocy społecznej, który dopuszcza odmowę świadczeń w przypadku nieuzasadnionej odmowy podjęcia pracy. Sąd podkreślił, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie przezwyciężenia trudności, a nie zastępowanie własnych starań obywateli o byt. Sąd odrzucił również żądanie zasądzenia odszkodowania jako wykraczające poza zakres sprawy administracyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, świadome porzucenie pracy i brak współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej, zgodnie z art. 6 ust. 1a ustawy o pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie przezwyciężenia trudności, a nie zastępowanie własnych starań o byt. Świadoma rezygnacja ze źródła dochodu, jakim jest praca, bez uzasadnionej przyczyny, stanowi podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (26)
Główne
u.p.s. art. 6 § ust. 1a
Ustawa o pomocy społecznej
Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, a także nie uzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
Pomocnicze
u.p.s. art. 1 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.
u.p.s. art. 3 § pkt 5
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 4 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe dla wnioskodawcy.
u.p.s. art. 10 § ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 32 § ust. 1 i 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 36
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 37
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 38
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 43
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 45
Ustawa o pomocy społecznej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i praworządności.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do określenia koniecznych dowodów i ich poszukiwania.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 108
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 – 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest związany granicami skargi, ale nie jest związany zarzutami naruszenia prawa materialnego i postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie w granicach sprawy.
p.p.s.a. art. 145-151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady wyrokowania przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 250
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego.
Ustawa z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadome porzucenie pracy przez wnioskodawcę stanowi podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego. Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie przezwyciężenia trudności, a nie zastępowanie własnych starań o byt. Sąd administracyjny nie jest właściwy do zasądzania odszkodowań.
Odrzucone argumenty
Dochody z renty żony nie wystarczają na podstawowe potrzeby. Porzucenie pracy nie powinno być podstawą odmowy przyznania zasiłku. Złe traktowanie przez pracodawcę jako przyczyna rezygnacji z pracy. Kwestionowanie prawidłowości ustaleń dotyczących dochodów rodziny.
Godne uwagi sformułowania
państwo i organy pomocy społecznej nie mają obowiązku wyręczania obywateli w ich osobistych staraniach o zapewnienie swego bytu świadome pozbawienie się przez zainteresowanego źródła dochodu uzyskiwanego z pracy (porzucenie pracy) brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, a także nie uzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej
Skład orzekający
Aldona Gąsecka-Duda
sprawozdawca
Barbara Pasternak
przewodniczący
Wojciech Jakimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej w przypadku świadomego pozbawienia się źródła dochodu oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o pomocy społecznej z 2003 roku. Interpretacja przepisów k.p.a. i p.p.s.a. jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między prawem do pomocy społecznej a zasadą współdziałania i odpowiedzialności za własny byt. Pokazuje, jak sądy interpretują granice wsparcia państwa.
“Czy porzucenie pracy oznacza koniec z zasiłkiem? Sąd wyjaśnia granice pomocy społecznej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 2463/03 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2007-05-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-10-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Aldona Gąsecka-Duda /sprawozdawca/ Barbara Pasternak /przewodniczący/ Wojciech Jakimowicz Symbol z opisem 632 Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda po rozpoznaniu w dniu 31 października 2007r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia : oddalić wniosek adwokata M.D. z dnia ... lipca 2007r. o zwolnienie wyżej wymienionego z pełnienia obowiązków pełnomocnika z urzędu skarżącej W.K. oraz sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Krakowie z dnia 31 maja 2007r. sygn. akt II SA/Kr 2463/03 Uzasadnienie Decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...].07.2003r. [...], na podstawie art. 3 pkt 5, art. 4, art. 10, ust. 1 pkt 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 36, art. 37, art. 38, art. 43, art. 45 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 1998r. Nr 64 poz. 414 z późn. zm.), Obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14.05.2002r. w sprawie wskaźnika waloryzacji, kwot dochodu po waloryzacji i wysokości świadczeń pomocy społecznej oraz kwoty stanowiącej podstawę ustalania wysokości niektórych świadczeń pomocy społecznej od dnia 1.06.2002r. ( M. P. Nr 19, poz. 338 ) oraz Uchwały Rady Miejskiej w Opatowie Nr X/44/91 z 13.02.1991r. w sprawie upoważnienia Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do załatwiania spraw indywidualnych z zakresu pomocy społecznej w tym do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie zadań własnych gminy i zadań zleconych gminie, a także art. 104, art. 108 i art. 127 k.p.a. , po rozpatrzeniu wniosku W. K. Nr [...] z dnia [...].06.2003r. w sprawie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego – odmówiono wyżej wymienionemu przyznania tego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji podano, że jak wynika ze złożonych w sprawie dokumentów oraz przeprowadzonego wywiadu środowiskowego W. K. od dnia [...].01.2003r. zamieszkuje wspólnie z żoną pod adresem O. ul. [...], w przydzielonym lokalu mieszkalnym, gdzie małżonkowie są zameldowani na pobyt stały. Źródło utrzymania rodziny w czerwcu 2003r. stanowiło świadczenie rentowe żony z ZUS Inspektorat w O. w wysokości [...] zł. netto miesięcznie, dodatek mieszkaniowy z UMiG w O. w wysokości [...] zł. miesięcznie oraz dochód z pracy dorywczej wnioskodawcy w wysokości [...] zł. Łączny udokumentowany dochód rodziny wynosił za czerwiec 2003r. [...] zł. netto. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej obliczono dla wnioskodawcy kryterium dochodowe, które wynosi 712,00zł. Faktyczny dochód miesięczny rodziny wynosi [...] zł. , a dochód na osobę w rodzinie [...] zł., przy czym z uwagi na zmianę sytuacji materialnej rodziny, tj. rezygnację wnioskodawcy z pracy zawodowej od [...].06.2003r. uwzględniono kryterium dochodowe i dochody rodziny za czerwiec 2003r. W okresie [...].04.2003r. – [...].05.2003r. wnioskodawca był zatrudniony w Urzędzie Miasta i Gminy w O., w ramach grupy interwencyjnej - zgodnie ze świadectwem pracy [...].06.2003r. oraz umowami o pracę z dnia [...].04.2003r. ( zawarta na okres od [...].04.2003r. do [...].04.2003r. ) i z dnia [...].04.2003r( zawarta na okres od [...].05.2003r. do [...].05.2003r. ). W czerwcu bieżącego roku nie zgłosił się on do pracy, w związku z powyższym umowa o pracę nie została zawarta. Zgodnie z pisemnym oświadczeniem wnioskodawcy z dnia [...].06.2003r. - porzucił pracę. Wyżej wymieniony miał zabezpieczoną możliwość dalszej pracy jednak nie zgłosił się do jej podjęcia i podpisania umowy , zaś od dnia [...].06.2003r. zarejestrowany jest w PUP w O. jako bezrobotny bez prawa do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z decyzją ZUS z dnia [...].04.2002r. żona wnioskodawcy miała przyznane świadczenie rentowe z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od [...].02.2002r. do [...].04.2003r., a obecnie nie przedłożyła dokumentu dotyczącego niezdolności do pracy, pomimo pisma Nr [...] z dnia [...].06.2003r. Stosownie do art. 6 ust 1a ustawy o pomocy społecznej - " Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, a także nie uzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej...," . Z uwagi na fakt, że wnioskodawca pozbawił się świadomie źródła dochodu uzyskiwanego z zatrudnienia odmówiono przyznania mu pomocy w postaci zasiłku celowego mając nadto na uwadze iż celem pomocy społecznej jest zaspakajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin, zapobieganie powstawaniu trudnych sytuacji życiowych, których osoby i rodziny nie są w stanie pokonać poprzez wykorzystanie własnych środków i możliwości. Składając w terminie odwołanie decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...].07.2003r. [...] W. K. domagał się przyznania mu zasiłku celowego. Wskazywał iż nie utrzymuje z pobieranej przez żonę renty, z której płacone są rachunki za mieszkanie , energię elektryczną telewizor i ponoszone inne wydatki tak, że nie wystarcza pieniędzy na zakup leków. Skarżący przyznawał, że porzucił pracę, uznając jednakże iż ten fakt nie może być powodem wydania decyzji odmownej. Wyjaśniał w tym zakresie, że na terenie O. jest wiele osób, które nigdy nie pracowały, a jednak przez okres kilku lat biorą zasiłki okresowe i celowe. Uznawał też za niesprawiedliwą, że w okresie kiedy podjął pracę w kwietniu tego roku nie otrzymał zasiłku celowego, który dostał znajdujący się w podobnej sytuacji P. W.. Skarżący wskazywał, że jeżeli celem pomocy społecznej jest zaspakajanie niezbędnych potrzeb życiowych, to pewnie uznano iż ma wspaniałe warunki, co nie jest prawdą. Wyjaśniał iż ostatnio żona złożyła dokument o niezdolności do pracy, uznając jednakże za niezasadne powoływanie się na te braki, bowiem skoro ma druga grupę inwalidzką , to wiadomo że jest niezdolna do pracy. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1.09.2003r. [...], po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...].07.2003r. [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego orzeczenia nawiązano do treści wniosku oraz zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania W. K. zasiłku celowego na żywność z uwagi na świadome pozbawienie się przez zainteresowanego źródła dochodu uzyskiwanego z pracy (porzucenie pracy), a także zarzutów odwołania, zaś po dokonaniu analizy akt wskazano na następujące okoliczności. W. K. zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną E. Od dnia [...].04.2003r. do dnia [...].05.2003r. zainteresowany zatrudniony był na czas określony w Urzędzie Miasta i Gminy w O., w grupie interwencyjnej, z wynagrodzeniem netto [...] zł, o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy świadectwo pracy z dnia [...].06.2003r. W dniu [...].06.2003r. W. K. oświadczył, że od dnia [...].06.2003r. nie pracuje w grupie interwencyjnej z powodu porzucenia pracy. Od dnia [...].06.2003r. wnioskodawca zarejestrowany jest w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, uzyskał natomiast dochód z pracy dorywczej w kwocie [...] zł. E. K. pobiera świadczenie rentowe z ZUS w kwocie [...] zł. Ponadto rodzina otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł., zaś łączny jej dochód wyniósł [...] zł. Rodzina wnioskodawcy jest uprawniona do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej, ponieważ w miesiącu złożenia wniosku ( z uwagi na potraktowanie wynagrodzenia za pracę jako dochód utracony ), łączny dochód rodziny jest niższy od kryterium dochodowego, które zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi dla niej 712 zł, tj. 418,00zł. na pierwszą osobę w rodzinie i 294,00zł. na drugą i dalsze osoby w rodzinie powyżej 15 lat. Jednakże zgodnie z art. 6 ust. 1a tej ustawy brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, a także nie uzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotna, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W konkretnej sytuacji W. K. mógł nadal świadczyć pracę w ramach umowy na czas określony od dnia [...].06.2003r., jednakże z powodu niestawienia się - pracy tej nie podjął. Okoliczność ta stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia z przyczyny określonej w art. 6 ust. 1a. Wskazano ponadto, że w myśl art. 43 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia, jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Taka sytuacja wystąpiła u odwołującego się, który odmówił złożenia dokumentów dotyczących dochodów żony. Wyjaśniono również, że podjęcie przez organ pierwszej instancji decyzji o odmowie przyznania świadczenia z powodu braku współpracy z pracownikiem socjalnym w tej konkretnej sprawie, nie przekreśla możliwości dalszego korzystania przez W. K. ze świadczeń pomocy społecznej, o ile jego sytuacja materialna nie ulegnie poprawie. Słusznym byłoby jednak, aby w przyszłości zainteresowany zastosował się do zaleceń pracownika socjalnego, bowiem w przeciwnym razie organ nie będzie miał możliwości kontynuowania pomocy na jego rzecz. Odnosząc się do kwestii podnoszonych w odwołaniu podano, że w myśl art. 2 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej "celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin ...", lecz równocześnie zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy "pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia". Odwołujący miał okazję pokonania swojej trudnej sytuacji życiowej poprzez dalsze podjęcie pracy, z której jednak świadomie zrezygnował, bez podania przyczyny, tym samym pozbawiając siebie i swoją rodzinę w tym momencie, możliwości korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej. Wnosząc w terminie przewidzianym dla zaskarżenia powyższej decyzji ostatecznej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy pismo nazwane pozwem, skierowane przeciwko E. H. i OPS w O., zawierające żądanie zasądzenia kwoty [...] zł tytułem odszkodowania wraz z odsetkami od dnia [...].04.2003r. i kosztami procesu W. K. podawał w nim, że jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, bez żadnego źródła dochodu, utrzymuje się z renty żony, która jest osobą chorą, niepełnosprawną, chodzi o kulach. Od stycznia 2003r. do momentu podjęcia pracy [...].04.2003r. otrzymywał pomoc w postaci zasiłku celowego w kwotach [...] zł. lub [...] zł., a każdego miesiąca żądano dokumentów dotyczących renty żony, decyzji lekarza orzecznika ZUS lub innej decyzji. W kwietniu 2003r. nie dostał zasiłku i nie został poinformowany o załatwieniu jego prośby, chociaż pomoc taką otrzymał przyjęty wówczas do pracy P. W. W. K. wyjaśniał nadto iż porzucił pracę dlatego, że był źle traktowany. Kwestionując w dalszych wywodach zasadność odmowy przyznania mu zasiłku celowego na wniosek z czerwca 2003r. wskazywał na podany Samorządowe Kolegium Odwoławczego dochód rodziny oraz jego dochód w wysokości [...] zł., który nie wiadomo skąd się wziął Odnośnie wskazanych w decyzji kwot przypadających na pierwszą osobę w rodzinie i kolejne osobę w rodzinie wyjaśniał, że w życiu nie widział takich sum, tak a także podawał nazwiska osób korzystających z pomocy społecznej, które nie są tak skrupulatnie jak on rozliczane. W. K. zwracał się do Sądu Administracyjnego o zajęcie się sprawą tak, aby miał z czego żyć, a żona mogła się leczyć. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienia braków powyższego pisma W. K. wyjaśniał, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja [...], kwestionował prawdziwość mających uzasadniać nieudzielanie pomocy społecznej twierdzeń o niezłożeniu niezbędnych oświadczeń, a także oraz opisywał opieszałość postępowania pracowników ośrodka przy staraniach żony o zasiłek celowy na opał w listopadzie 2003r. Działając przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżący podtrzymał skargę, podając dodatkowo na rozprawie 31.05.2007r. , że nie porzucił pracy bowiem to pracodawca podziękował mu za jej świadczenie, w dniu [...].09.2004r. został orzeczony rozwód jego małżeństwa, nie prowadzi już z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, utrzymuje się ze zbierania i sprzedaży złomu. Pełnomocnik skarżącego wskazał jako uchybienie popełnione przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszenie art. 6 ustawy o pomocy społecznej, podając iż porzucenie pracy przez mocodawcę miało swoją przyczynę w jego złym traktowaniu przez pracodawcę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego wnosiło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, z analogicznym uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje . Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Stosownie do art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 §1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do rozstrzygania spraw cywilnych, czy zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych, w tym do zasądzania odszkodowań lub wydawania wyroków w miejsce decyzji rozstrzygających sprawę co do istoty. Poza już powołanymi przepisami powyższe wynika z regulujących zasady wyrokowania przez sąd administracyjny art. 145-151 p.p.s.a., które zważywszy określenie form oraz sposobów rozstrzygnięcia skargi, wyrażają generalną koncepcję ich działalności kontrolnej. W tym kontekście wskazać należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zawarte w skardze W. K. żądanie zasądzenia odszkodowania wraz z odsetkami, zaś wszelkie zarzuty związane z prawidłowością działania organów pomocy społecznej w stosunku do osób trzecich , lub skarżącego i jego żony niezwiązane bezpośrednio decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...].07.2003r. [...] oraz decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].09.2003r. [...], nawiązujące do zdarzeń zaistniałych przed ich wydaniem, albo po tej dacie są bezskuteczne i pozostają poza rozpoznaniem jako wykraczające poza granice sprawy administracyjnej mającej za przedmiot rozpatrzenie wniosku wyżej wymienionego z dnia [...].06.2003r. o przyznanie zasiłku na zakup żywności. Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy skargę należy uznać za bezzasadną, wobec prawidłowości decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...].07.2003r. [...] oraz brak w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].09.2003r. [...] wad uzasadniających jej eliminację z obrotu prawnego. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej , której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynikał między innymi rozwijany w art. 77 §1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji, któremu towarzyszą określone uprawnienia stron w postępowaniu dowodowym, w postaci prawa zgłaszania wniosków oraz uczestniczenia w czynnościach. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe oznacza także obowiązek odniesienie się do nieuwzględnionych wniosków dowodowych, zaś odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji – jest nadto ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewadliwa decyzja winna zawierać także uzasadnienie prawne , które obejmuje wyjaśnienie jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa ( art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. ). Kontrola legalności postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji oraz wydanej przez niego decyzji z dnia [...].07.2003r. [...] wskazuje na zachowanie w dostatecznym stopniu wymogów wynikających z wyżej powołanych przepisów proceduralnych, przy braku innych uchybień skutkujących nieważnością aktu administracyjnego, albo takich, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące sytuacji życiowej rodziny skarżącego są adekwatne do zgromadzonych w sprawie oraz powołanych w powyższej decyzji dowodów, które to dowody nie były i nie są przez skarżącego kwestionowane, co do ich treści lub waloru. W tym zakresie wymaga podkreślenia, że nie może budzić zastrzeżeń prawidłowość ustaleń dotyczących nieuzasadnionej rezygnacji wnioskodawcy z możliwości dalszego uzyskiwania własnych dochodów z tytułu zatrudnienia dokonana na podstawie sukcesywnie zawieranych umów i świadectwa pracy, skoro w podpisanym przez W. K. wniosku z dnia [...].06.2003r. oświadczył on , że – "Przez swą głupotę porzuciłem pracę i teraz zostałem bez żadnych środków do życia. " W postępowaniu przed organem pierwszej instancji skarżący nie twierdził, by został zmuszony do rezygnacji z możliwości dalszego zatrudnienia z uwagi na niewłaściwe traktowanie przez pracodawcę lub jego odmowę podpisania kolejnych umów o pracę na czas określony, stąd nie jest uchybieniem odstąpienie od prowadzenia w tym zakresie dalej idącego postępowania dowodowego. Analogiczne ustalenia w zakresie sytuacji życiowej rodziny skarżącego zawarto w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego i choć za uchybienie można uznać niewskazanie w niej konkretnych dowodów poszczególnych okoliczności, powyższe pozostaje bez wpływu dla prawidłowości podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, bowiem znajdują one odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale. Zważyć należy także , że znając rozstrzygnięcie i uzasadnienie zawarte w decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...].07.2003r. [...] skarżący w odwołaniu nie kwestionował prawidłowości ustaleń dotyczących dochodów jego rodziny lub odnoszących się do nieusprawiedliwionej rezygnacji z możliwości dalszego zatrudnienia. O ile odmienne stanowisko W. K. prezentuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym twierdząc w skardze, że powodem rezygnacji z pracy było złe jego traktowanie przez pracodawcę, następnie zaś - iż to pracodawca zrezygnował z jego usług, niezależnie od braku konsekwencji i spójności stanowiska skarżącego zarzuty te należy uznać za spóźnione oraz nieskuteczne. Nie budzi zastrzeżeń wykładnia i zastosowanie w sprawie niniejszej przez organ pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, powołanych w osnowie lub uzasadnieniu decyzji z dnia [...].07.2003r. [...], a to – art. 1 ust. 1, art. 3 pkt 5, art. 4, art. 6 a , art. 10, ust. 1 pkt 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 36, art. 37, art. 38, art. 43, art. 45 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. Nr 64 poz. 414 z późn. zm. ) oraz Obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14.05.2002r. w sprawie wskaźnika waloryzacji, kwot dochodu po waloryzacji i wysokości świadczeń pomocy społecznej oraz kwoty stanowiącej podstawę ustalania wysokości niektórych świadczeń pomocy społecznej od dnia 1.06.2002r. ( M. P. Nr 19, poz. 338 ). Uwzględniony w procesie orzekania art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wskazuje wprost , że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Powołana regulacja jest swoista dyrektywą interpretacyjną, którą należy uwzględniać przy stosowaniu pozostałych przepisów ustawy dostrzegając, że państwo i organy pomocy społecznej nie mają obowiązku wyręczania obywateli w ich osobistych staraniach o zapewnienie swego bytu. W zgodzie z tą zasadą pozostaje treść art. 6 ust.1a zd. pierwsze powołanej ustawy, który stanowi, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, a także nie uzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną lub podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Powołany przepis upoważnia organ pomocy społecznej do odmowy przyznania świadczenia mimo spełniania kryteriów do jego otrzymania wówczas, gdy występują określone nimi sytuacje, przy czym jest on obowiązany wykazać, na jakiej podstawie oparł swoje twierdzenia i w czym wyrażają się przesłanki odmowy. Uzasadnienie obu decyzji wskazuje, że podstawą nieuwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego jest zdarzenie równoznaczne z odmową podjęcia pracy, zaś skoro w toku postępowania administracyjnego W. K. nie twierdził oraz nie wykazał, że takie jego postępowanie w określonych okolicznościach było usprawiedliwione, nie można uznać, że doszło do naruszenia art. 6 ust.1 a ustawy o pomocy społecznej. Decyzja organu pierwszej instancji stwierdza jednoznacznie, że podstawą odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego jest wyłącznie fakt, że wnioskodawca pozbawił się świadomie źródła dochodu uzyskiwanego z zatrudnienia, bowiem mógł nadal świadczyć pracę w ramach umowy na czas określony od dnia [...].06.2003r., jednakże z powodu niestawienia się - pracy tej nie podjął. Nie jest zasadny zatem w tym wypadku zarzut dotyczący wykorzystania jako pretekstu do odmowy przyznania świadczenia rzekomego braku pewnych dokumentów, i choć w uzasadnieniu decyzji przy opisie stanu faktycznego jest mowa o nieprzedłużeniu przez żonę skarżącego orzeczenia stwierdzającej jej niezdolność do pracy po dacie [...].04.2003r., ta okoliczność - jak jednoznacznie wskazują motywy rozstrzygnięcia , pozostała bez wpływu na odmowę przyznania W. K. zasiłku celowego na żywność. Dopiero decyzja organu odwoławczego eksponuje w uzasadnieniu nie tylko świadomie pozbawienie się przez skarżącego źródła dochodu uzyskiwanego z zatrudnienia, ale także brak współdziałania z pracownikiem socjalnym, polegający na odmowie złożenia przez W. K. dokumentów dotyczących dochodów żony. To ostatnie stwierdzenie należy uznać za wadliwe jako dowolne, bowiem nie zostało ono poparte stosownymi ustaleniami, dowodami i ich oceną. Powyższe uchybienie przepisom art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. pozostaję jednakże bez wpływu dla zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Decyzja organu pierwszej instancji jest bowiem prawidłowa, zaś uwzględniona również przez organ odwoławczy okoliczność nieusprawiedliwionej rezygnacji skarżącego z możliwości uzyskiwania własnych dochodów służących pokryciu kosztów utrzymania rodziny przez niepodjęcie pracy, stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy przyznania zasiłku celowego na żywność na podstawie art. 6 ust. 1 a ustawy o pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 250 p.ps.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 c i § 19 – 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm. ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI