II SA/Kr 244/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje umarzające postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, wskazując na brak jednoznacznych dowodów dotyczących wieczystego użytkowania.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, która została nabyta przez Państwo pod budowę centralnej ciepłowni. Skarżący domagali się zwrotu nieruchomości jako zbędnej. Organy administracji umorzyły postępowanie, powołując się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wyłącza roszczenie o zwrot, jeśli nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie ustawy. Sąd uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób jednoznaczny tych okoliczności, a przedłożone dokumenty (odpisy z ksiąg wieczystych) były niepełne lub dotyczyły innych nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi grupy osób na decyzję Wojewody z dnia 27 grudnia 1999 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]1999 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu 3/4 części własności nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. L. Nieruchomość ta została nabyta przez Państwo w 1973 r. pod budowę centralnej ciepłowni. Spadkobiercy byłych współwłaścicielek wystąpili o zwrot nieruchomości jako zbędnej. Organy administracji umorzyły postępowanie, opierając się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Sąd administracyjny, po analizie akt, uznał skargę za uzasadnioną. Stwierdził, że organy nie wykazały w sposób jednoznaczny, iż przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami i że prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Przedłożone przez Wojewodę odpisy z ksiąg wieczystych były niepełne, dotyczyły innych nieruchomości lub nie pozwalały na ustalenie daty ujawnienia prawa użytkowania wieczystego. Sąd zobowiązał Wojewodę do przedstawienia właściwych dokumentów i ponownego rozpoznania sprawy. W konsekwencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt. "c" i art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczono również o zwrocie kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że choć zasada prawna jest prawidłowa, to organy administracji nie wykazały w sposób jednoznaczny, że te przesłanki zostały spełnione w konkretnej sprawie, opierając się na niepełnych lub nieodpowiednich dokumentach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.g.n. art. 229
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wyłącza roszczenie o zwrot nieruchomości, jeśli została oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie ustawy, a prawa nabywcy ujawniono w KW.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania.
u.g.n. art. 233
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Reguluje prowadzenie spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy.
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Podstawa kontroli sądowej decyzji.
p.o.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa.
p.o.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji.
p.o.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozważenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały jednoznacznie, że nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedłożone dokumenty (odpisy z ksiąg wieczystych) były niepełne lub dotyczyły innych nieruchomości. Naruszenie przez organy zasad postępowania administracyjnego dotyczących zbierania i oceny materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej okoliczności te [...] w sposób jednoznaczny nie wynikają nie można ustalić kiedy wieczyste użytkowanie zostało ujawnione w księdze wieczystej naruszenie tych podstawowych zasad postępowania musi prowadzić do uchylenia zapadłych w sprawie decyzji
Skład orzekający
Andrzej Niecikowski
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Tuszyńska
sędzia
Małgorzata Brachel - Ziaja
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zwłaszcza w kontekście użytkowania wieczystego i wymogów dowodowych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów, ale zasady dowodowe i proceduralne pozostają aktualne. Konkretne ustalenia faktyczne mogą się różnić w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe udokumentowanie stanu prawnego nieruchomości w postępowaniach administracyjnych, a także jak sądowa kontrola może korygować błędy organów w tym zakresie.
“Nieruchomość nie zwrócona przez błąd sądu? Sąd administracyjny wskazuje na braki dowodowe organów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 244/00 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-11-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2000-01-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Andrzej Niecikowski /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Tuszyńska Małgorzata Brachel - Ziaja Symbol z opisem 612 Sprawy geodezji i kartografii Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Sygn. akt. IISA/Kr 244 / 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski / spr. / Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Małgorzata Brachel - Ziaja Protokolant: Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004r. sprawy ze skargi E.M., R.K., B.S., H.K., S.S., E.T., R.S., Z.L., Z.S., W.O., K.K., M.J. i M.M. na decyzję Wojewody z dnia 27 grudnia 1999r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz E.M. kwotę 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]1999 r. (znak: [...]) Prezydenta Miasta K., działając na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 229 i 233 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 115 poz.741 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2000 r. nr 46 poz. 543 - zwaną dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami), umorzył postępowanie w sprawie zwrotu 3/4 części własności nieruchomości położonej w K. przy ul. L., oznaczonej w dacie przejęcia na rzecz Państwa jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 7963m-, którym w chwili obecnej w ewidencji gruntów m. K. obr. [...] odpowiadają części działek nr [...] i [...]. Odwołanie R.S., B.S., E.M., Z.L. oraz E.T., R.K., Z.S. i W.O. nie zostało uwzględnione i Wojewoda, decyzją z dnia 27.12.1999 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje, podnosząc w uzasadnieniu następujące okoliczności: 1/ na podstawie umowy sprzedaży, sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu 17.04. 1973 r. został nabyty - od J.L., R.S. oraz A.M. udział wynoszący 3/4 części nieruchomości położonej w K. przy ul. L., oznaczonej w dniu nabycia jako działki hip. nr [...] i [...] o ogólnej powierzchni 7963m-, z przeznaczeniem pod budowę centralnej ciepłowni w K. Obecnie nabyta nieruchomość stanowi część dz. ewid. [...] i [...]. 2/ w dniu 25.11.1997 r. spadkobiercy byłych współwłaścicielek wystąpili o zwrot tej nieruchomości jako zbędnej na cel wywłaszczenia, 3/ przedmiotowa nieruchomość, której zwrotu domagają się spadkobiercy zbywców znajduje się w użytkowaniu wieczystym Elektrociepłowni K. Spółka z o. o., a prawa te ujawnione zostały w księdze wieczystej Nr [...], 4/ postępowanie w sprawie wszczęte zostało przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami ale zgodnie z przepisem art. 233 co dopiero powołanej ustawy sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów, 5/ dokonane w postępowaniu badania ksiąg wieczystych (KW Nr [...]; KW Nr [...]) wykazały, iż wnioskowane do zwrotu nieruchomości znajdowały się, przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. przed 1.01.1998 r. w użytkowaniu wieczystym Zakładów Energetycznych - Przedsiębiorstwo Państwowe w S. oraz ich następców prawnych, 6/ zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Umowa użytkowania wieczystego nie podlega ocenie organów administracji orzekających w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, lecz w postępowaniu przed sądem powszechnym. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli R.S., B.S., E.M., Z.L., E.T., R.K., Z.S., W.O., H.K., S.S., K.K., M.J., M.M. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucili: nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, nie ustalenie stanu rzeczywistego sprawy, pominięcie w postępowaniu materiału dowodowego, naruszenie prawa przez błędną wykładnię art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcie za podstawę decyzji, stanu faktycznego - sprzecznie z posiadanymi dokumentami. W uzasadnieniu skargi przedstawili przebieg postępowania w sprawie podziału nieruchomości w celu jej przymusowego wykupu oraz załatwiania ich sprawy o zwrot nieruchomości, zarzucając organom przewlekłość i nierzetelność postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skargę należy uznać za uzasadnioną. Dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, stwierdziła iż narusza ona prawo. Zacząć należy od stwierdzenia, że trafnie organy przyjmują, iż zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Nie mniej jednak okoliczności te, a więc oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste jak i ujawnienie praw nabywcy w księdze wieczystej muszą być wykazane. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych okoliczności powyższe w sposób jednoznaczny nie wynikają. Z tego względu zarządzeniem z dnia 24.05.2004 r. (k. 37 akta sądowych) zobowiązał Sąd Wojewodę do przedstawienia w zakreślonym terminie - wyrysu z mapy ewidencyjnej wraz z wykazem zmian z którego będzie wynikało, czy i w jakim zakresie dz.ewid. [...] i [...] wchodzą według aktualnej ewidencji gruntów w skład nieruchomości oznaczonej jako dz.ewid. [...] i [...] a ponadto o przedłożenie aktualnego odpisu z księgi wieczystej z którego będzie wynikało kiedy przedmiotowe nieruchomości oddane zostały w wieczyste użytkowanie i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W wykonaniu powyższego zarządzenia Wojewoda przedłożył wyrysy z mapy ewidencyjnej i trzy odpisy z ksiąg wieczystych zupełne z KW nr [...] (k. 90 akt sądowych), [...] (k. 107 akt sądowych) oraz zwykły z KW [...] (k. 126 akt sądowych). Utrzymaną zaskarżoną decyzją w mocy, organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie zwrotu 3/4 części własności nieruchomości położonej w K. przy ul. L., oznaczonej w dacie przejęcia na rzecz Państwa jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 7963m-, którym w chwili obecnej w ewidencji gruntów m. K. obr. [...] odpowiadają części działek nr [...] i [...]. Przedłożony odpis z KW nr [...] w ogóle nie dotyczy nieruchomości będącej przedmiotem sprawy (być może organ II instancji wnosząc o odpis z KW oznaczonej tym nr miał na uwadze zamkniętą księgę o tym numerze). Odpis z KW [...] dotyczy nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. [...], [...] i [...]. Nie dotyczy więc przedmiotu sprawy, którym jest zwrot nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. ewid. [...]. W końcu odpis z KW [...] jest odpisem zwykłym i choć dotyczy nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. [...] a więc objętej postępowaniem - to nie mniej jednak w oparciu o odpis zwykły nie można ustalić kiedy wieczyste użytkowanie zostało ujawnione w księdze wieczystej. W końcu z przedłożonych akt nie wynika, czy i w jakim zakresie dz.ewid. [...] i [...] wchodzą obecnie w skład nieruchomości oznaczonej jako dz.ewid. [...] i [...]. Ponownie rozpoznając sprawę organy wyjaśnią w sposób nie budzący wątpliwości okoliczności o których mowa w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wykazanie to może zostać dokonane w oparciu o właściwe dokumenty o których mowa w zarządzeniu Sądu z dnia 24.05.2004 r. Następnie swoje stanowisko przedstawią w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa. Art. 7 i 77 § 1 kpa nakazują organom zebranie i rozważnie całego materiału dowodowego, naruszenie tych podstawowych zasad postępowania musi prowadzić do uchylenia zapadłych w sprawie decyzji, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt. "c" oraz 135 p.o.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 co dopiero powołanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI