II SA/KR 2415/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-03-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieORMOArmia Krajowasłużba wojskowapostępowanie administracyjnekontrola sądowaKarta Kombatancka

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, uznając, że organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i nie zbadał wszystkich przesłanek, w tym służby w AK.

Skarżący S. B. został pozbawiony uprawnień kombatanckich z powodu służby w ORMO, co jest niezgodne z ustawą. W odwołaniu podniósł, że wcześniej służył w AK, a do ORMO został zmuszony jako pracownik kopalni. Organ administracji utrzymał decyzję w mocy, nie znajdując potwierdzenia działalności w AK i uznając, że uprawnienia uzyskał z tytułu niezgodnego z ustawą. WSA uchylił decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nierozważenie wszystkich przesłanek, w tym służby w AK i wojsku.

Sprawa dotyczyła skargi S. B. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich. Pierwotnie uprawnienia przyznano z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej, jednak organ stwierdził, że w okresie tym skarżący służył w ORMO, co dyskwalifikuje go z posiadania takich uprawnień. W odwołaniu S. B. przedstawił dowody na swoją działalność w Armii Krajowej w latach 1943-1945, a także służbę wojskową w latach 1945-1946. Podkreślił, że wstąpienie do ORMO było wymuszone jego pracą w straży przemysłowej kopalni. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień, argumentując brakiem dowodów na działalność w AK i tym, że uprawnienia zostały uzyskane z tytułu niezgodnego z obowiązującą ustawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organ administracji naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, nie zbierając wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśniając stanu faktycznego. Sąd wskazał, że organ powinien był zbadać przesłanki pozwalające na zachowanie uprawnień, takie jak służba w wojsku przed 30.06.1947r. oraz działalność w AK, czego nie uczynił w sposób należyty. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, służba w ORMO sama w sobie nie daje uprawnień kombatanckich i może być podstawą do ich pozbawienia, jednak organ powinien zbadać wszystkie okoliczności sprawy, w tym inne formy działalności patriotycznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji nie zbadał wyczerpująco materiału dowodowego i nie rozważył wszystkich przesłanek, które mogłyby uzasadniać przyznanie lub zachowanie uprawnień kombatanckich, w tym działalności w AK i służby wojskowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.o.k. art. 25 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Służba w ORMO nie daje uprawnień kombatanckich. Organ powinien zbadać, czy nie zachodzą inne przesłanki pozwalające na zachowanie uprawnień, np. służba w wojsku przed 30.06.1947r. lub działalność w AK.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.o.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 "c"

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję administracyjną w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.o.u.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

u.o.NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego. Organ nie zbadał wszystkich przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich, w tym działalności w AK i służby wojskowej. Skarżący wykazał działalność w AK i służbę wojskową, a wstąpienie do ORMO było wymuszone.

Odrzucone argumenty

Skarżący uzyskał uprawnienia z tytułu niezgodnego z obowiązującą ustawą. Brak dowodów na działalność w AK. Służba w ORMO dyskwalifikuje z posiadania uprawnień kombatanckich.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego Organ jednakże powinien zbadać, czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine tej ustawy, pozwalające na ewentualne zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich.

Skład orzekający

Andrzej Niecikowski

przewodniczący

Izabela Dobosz

sprawozdawca

Joanna Tuszyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich, obowiązki organów administracji w zakresie gromadzenia dowodów i wyjaśniania stanu faktycznego, znaczenie działalności w AK i służby wojskowej w kontekście uprawnień kombatanckich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej kombatantów i osób represjonowanych, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w latach 90. i na początku XXI wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii historycznej i społecznej – uznania zasług kombatantów, a także pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie administracyjne i badanie wszystkich dowodów.

Czy służba w ORMO przekreśla zasługi w AK? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2415/00 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2000-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący/
Izabela Dobosz /sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA : Izabela Dobosz ( spr.) Joanna Tuszyńska Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] sierpnia 2000r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję tegoż samego organu z dnia [...] kwietnia 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego S. B. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].04.2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono S. B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z [...].02.1985r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...].09.1946r. do [...].12.1947r. Na podstawie akt b. ZBOWiDu ustalono bowiem, że S. B. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka służył w ORMO, co powoduje pozbawienie go uprawnień. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż organ nie jest obowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. B. twierdzi, że w 1943r. wstąpił do AK do oddziału "W." - dowódca F. Z., przed którym składał przysięgę. Nosił pseudonim "M" Organizował wraz ze swoim [...] - A. B. żywność dla tego oddziału, a ponadto ukrywał rannego partyzanta. W kwietniu 1945r. został powołany do wojska do T.. Służył w [...] zapasowym pułku artylerii. Z wojska został zwolniony w 1946r. przez komisję lekarską. Po powrocie z wojska proponowano mu wstąpienie do MO na co się nie zgodził. Jako pracownik kopalni "M.", w straży przemysłowej musiał być w ORMO. W 1950r. nastąpiła likwidacja kopalni. Dodaje, że bał się wcześniej przyznać do działalności w AK z obawy przed represjami.
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].08.2000r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymano w mocy decyzję własną z [...].04.2000r. Organ podtrzymał swoje poprzednie stanowisko, gdyż jak ustalono w toku postępowania weryfikacyjnego uprawnienia kombatanckie uzyskał S. B. z tytułu, jakiego nie zawiera obecnie obowiązująca ustawa. Organ stwierdza ponadto, że aktach brak potwierdzenia tego, iż S. B. działał w AK. Nie przedłożył na tę okoliczność żadnego dowodu. Powołano się też na to, że termin do składania nowych wniosków upłynął 31.12.1998r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. B. wnosi o uchylenie decyzji. Podaje, że do ZBOWiDu wstąpił w 1982r. Nie powoływał się wówczas na działalność w AK, gdyż było to niebezpieczne. Namówiono go, aby powołał się na "utrwalenie władzy ludowej", co też uczynił i bez żadnego problemu uzyskał uprawnienia kombatanckie. Wnosi o uznanie mu działalności w AK. W 1943r. składał przysięgę w obecności W. O. Należał do oddziału "W." w [...] plutonie AK pod dowództwem F. Z. Miał pseudonim " M." Do oddziału dostarczył 2 karabiny wojskowe i 2 płaszcze. Organizował wraz ze swoim [...] - A. żywność dla oddziału. Przechowywał też przez 2 tygodnie rannego partyzanta. Do oddziału należeli też: F. Z., J. Z., A. B., F. M., W. O. - niestety wszyscy już nie żyją. Dodaje, że w latach 1945-1946 służył w [...] zapasowym pułku artylerii. Po zwolnieniu z wojska jako pracownik straży przemysłowej był zmuszony służyć w ORMO.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej uchylenie podtrzymując argumenty o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p. o. p. s. a. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszej sprawie ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1271 zezm.).
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Bezsporne jest, że działalność w ORMO nie rodzi w świetle ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm. ) uprawnień kombatanckich. Organ jednakże powinien zbadać, czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine tej ustawy, pozwalające na ewentualne zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich. Skarżący wskazywał na obydwie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Chodzi tu o służbę w [...] zapasowym pułku artylerii przed 30.06.1947r. ( dowód - deklaracja członkowska - k. 5, życiorys - k. 2 ) oraz działalność w AK.
W zaskarżonej decyzji organ bardzo pobieżnie odniósł się do tej drugiej przesłanki, powołując się m. in. na sprzeczny z Konstytucją przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach ... Co do zaś przebiegu służby wojskowej organ nie poczynił żadnych ustaleń, mimo iż w aktach sprawy ZBOWiDu są materiały tego dotyczące. Szczególna ich analiza jest niezbędna również i z tego względu, że w aktach ZBOWiDu znajdują się też informacje o działalności skarżącego przeciwko ugrupowaniom "I" i "D" ( k. 5 akt administracyjnych -deklaracja członkowska).
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt l "c" ustawy z 30.08.2002r. p. o. p. p. s. a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę p. o. u. s. a. i ustawę p. o. p. p. s. a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97§2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI